Hôm nay,  

Thỏa Thuận Mở Cửa Lại Chính Phủ Và Cuộc Giải Phẫu Obamacare

10/11/202516:12:00(Xem: 1203)
GettyImages-2245513580
WASHINGTON, D.C. – Ngày 10 tháng 11: Lãnh đạo khối đa số Thượng viện John Thune (Cộng Hòa – Nam Dakota) trả lời báo chí khi đi về văn phòng tại Điện Capitol, Washington, D.C. Thượng viện đã đạt được thỏa thuận muộn tối Chủ nhật nhằm tài trợ cho chính phủ và chấm dứt tình trạng đóng cửa dài nhất trong lịch sử. (Ảnh: Tom Brenner/Getty Images)

 

Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện thỏa hiệp, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.

Đêm Chủ nhật, Thượng viện bỏ phiếu 60–40 để chấm dứt cuộc khủng hoảng. Tám thượng nghị sĩ Dân Chủ bỏ phiếu thuận, đổi lấy lời hứa của Lãnh Đạo Đa Số Thượng Viện John Thune rằng sẽ có một cuộc biểu quyết riêng vào giữa tháng Mười Hai về việc gia hạn trợ cấp Obamacare. Một lời hứa không giấy trắng mực đen, chỉ đủ để gọi là “thỏa hiệp”.

Nhưng người dân không được gì từ đó. Trợ cấp Obamacare – những khoản tín thuế giúp người thu nhập thấp giữ được bảo hiểm y tế – sẽ hết hiệu lực vào cuối năm. Chúng được tạo ra trong đại dịch, kéo dài thêm qua Đạo luật Giảm Lạm Phát năm 2022, và nay bị gác lại giữa cuộc cãi vã về chi tiêu. Dân Chủ xem đây là nền tảng an sinh, Cộng Hòa xem là gánh nặng.Hai quan niệm về nước Mỹ đối đầu nhau: một bên tin rằng chính phủ có trách nhiệm bảo vệ người yếu thế, bên kia tin rằng ai không đủ sức thì ráng mà tự lo liệu.

Theo Trung tâm Ngân sách và Chính sách, 24 triệu người có bảo hiểm nhờ Obamacare, 93% trong số đó được trợ cấp. Nếu chương trình ngừng, phí bảo hiểm có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba. Cục Ngân sách Quốc hội dự tính khoảng bốn triệu người sẽ mất bảo hiểm. Nhóm tuổi 50–64, vốn giảm một nửa tỉ lệ không bảo hiểm nhờ ACA, sẽ chịu thiệt hại nặng nhất.

Giáo sư Mark Shepard của Trường Kennedy, Harvard, nói: “Mất bảo hiểm không chỉ là chuyện cá nhân. Nó là hiệu ứng dây chuyền: người dân đến với Medicare muộn hơn, trong tình trạng tệ hơn, và chi phí điều trị cao hơn.” Các bệnh viện và chính quyền địa phương sẽ là nơi đầu tiên cảm nhận cú sốc đó.

Theo khảo sát của Mercer, chi phí bảo hiểm y tế cho người lao động sẽ tăng trung bình 6,5% vào năm 2026 – cao nhất trong 15 năm. Gần 60% doanh nghiệp nói sẽ cắt quyền lợi hoặc tăng phần đóng góp của nhân viên. Và khi trợ cấp biến mất, giá bảo hiểm tăng khắp thị trường – cả trong lẫn ngoài Obamacare.  57% người hưởng trợ cấp ACA sống ở các khu vực bầu cho Cộng Hòa. 

Trong khi Thượng viện bỏ phiếu, một lưỡi dao khác đã sẵn sàng. Đạo luật “One Big, Beautiful Bill” mà Tổng thống Trump ký hồi tháng Bảy sẽ xóa bỏ toàn bộ trợ cấp ACA cho di dân hợp pháp có thu nhập thấp – những người làm việc, đóng thuế, nhưng chưa đủ điều kiện nhận Medicaid. Cục Ngân sách Quốc hội ước tính 300.000 người sẽ mất bảo hiểm năm tới, gần một triệu vào năm 2034.

Arturo Bustamante, giáo sư Trường Y tế Công cộng UCLA, nói: “Khi người trẻ và khỏe rời hệ thống, chi phí cho phần còn lại sẽ tăng. Và khi đó, thị trường bảo hiểm bắt đầu chết dần.”

Rồi đến “kế hoạch mới” của Tổng thống Trump. Ông viết trên Truth Social rằng thay vì chuyển tiền cho các hãng bảo hiểm, chính phủ nên “gửi thẳng cho người dân” qua tài khoản tiết kiệm y tế cá nhân – Health Savings Accounts (HSA) – để “người Mỹ tự lo việc chăm sóc sức khỏe của mình.” Nghe đơn giản, nhưng chính vì thế mà nguy hiểm.

Giáo sư Miranda Yaver của Đại học Pittsburgh chỉ rõ: “Đây không phải là cải tổ, mà là sự rút lui khoác áo tự do.” Các tài khoản HSA chỉ có lợi cho người giàu, những người có tiền để gửi và được giảm thuế. Người nghèo thì có thể mở tài khoản, nhưng trong đó sẽ chỉ có sự trống rỗng và một lời nhắn: hãy tự lo liệu.

Sự thay đổi này đánh vào cốt lõi của bảo hiểm – chia sẻ rủi ro. Khi người khỏe rút lui, chỉ còn người bệnh ở lại, chi phí tăng, và hệ thống sụp. Ở nước Mỹ của Trump, họ gọi đó là “trao quyền chọn lựa cá nhân.” Ở thế giới tự do giàu mạnh khác, người ta gọi là “bỏ mặc.”

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu các hãng bảo hiểm giảm từ 2 đến 10 phần trăm trong ngày thứ Hai. James Harlow, phó chủ tịch Novare Capital Management, nói: “Thị trường phản ứng với sự bất định” – và bất định lớn nhất bây giờ là liệu Obamacare có sống sót qua mùa đông năm nay hay không.

Cùng ngày, Bộ Nội an gửi lên Tòa Bạch Ốc dự thảo khôi phục quy định “public charge” – cho phép từ chối hồ sơ thường trú của di dân nếu họ từng nhận trợ cấp y tế hay phúc lợi. Adriana Cadena, giám đốc tổ chức Protecting Immigrant Families, nói: “Khi một người sợ đi khám bệnh, cả nhà sẽ tránh bệnh viện. Và khi giữ gìn sức khỏe trở thành điều đáng sợ, quốc gia ấy tự làm mình yếu đi.”

Theo KFF, 24,3 triệu người Mỹ đang dựa vào Obamacare để được bảo hiểm. Phần lớn từng bị các hãng bảo hiểm từ chối trước năm 2010. Nếu chương trình sụp, họ sẽ trở lại với thế giới cũ: bệnh viện, hóa đơn, và nợ.

Tuy hôm nay, Washington bật đèn xanh trở lại, nhưng cuộc khủng hoảng còn lâu mới kết thúc. Một chính phủ đang chuẩn bị “vận hành lại” cùng lúc chuẩn bị phẫu thuật chính hệ thống từng giúp nó đứng vững. Obamacare đang bị tháo gỡ từng phần, từng điều khoản, từng dòng luật. Và vết cắt ấy không hướng vào các sự đắt đỏ bảo hiểm, mà xén bỏ quyền được chữa bệnh của người dân – điều từng được xem là phần tối thiểu của phẩm giá con người trong một đất nước tự xưng “vĩ đại.”

 

Nina HB Lê

 

(Dữ kiện tổng hợp từ Newsweek, TIME, Politico, NBC News và các báo cáo của CBO, KFF, Harvard Kennedy School, tháng 11 năm 2025.)

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.