Hôm nay,  

Bâng khuâng chiều ba mươi…

02/02/202400:00:00(Xem: 1504)

ba-muoi

Tôi may mắn hơn nhiều người Việt sống bên ngoài Việt nam là được sống trong một thành phố không cần biết tiếng Anh vì mọi dịch vụ đều có người Việt phục vụ đồng hương. Dịch vụ mới nhất tôi nghe được trong chiều ba mươi từ người bạn bị mất việc hôm tháng trước, anh giao hết cho dịch vụ trương bảng nhận khai thuế nhưng có làm thêm dịch vụ xin tiền thất nghiệp, nghĩa là lo khâu xin việc mỗi tuần ở những hãng xưởng khác nhau theo yêu cầu của Sở thất nghiệp TWC để được hưởng tiền thất nghiệp hàng tuần nhưng bảo đảm không ai gọi đi làm đâu mà sợ. Tiền thất nghiệp cứ chuyển vào tài khoản nhà băng người thất nghiệp mỗi tuần, không phải lo gì hết ngoài việc trả cho dịch vụ vài chục bạc. Nghe xong không biết nên vui hay buồn với cộng đồng mình vào một chiều cuối năm ở hải ngoại.
Chiều nay tôi cũng gặp người bạn mới đi Việt nam về, ngồi chung bàn tiệc gây quỹ chiều ba mươi không nghe ai nói về tết cho đỡ buồn, đỡ nhớ quê xa nên đành nghe anh bạn mới đi Việt nam về tuyên bố thẳng thừng là thức ăn bên Việt nam bây giờ không ngon bằng bên Mỹ. Anh bị đồng hương bên đây phản đối mạnh nhưng đương sự vẫn kiên trì chứng minh qua vài món bình dân như phở, lẩu dê, lẩu bò, lẩu thập cẩm…, bánh xèo, mì hoành thánh, hủ tiếu gõ, gỏi khô bò đu đủ, tới bánh bò bánh tiêu… Tất cả chỉ cón tên gọi không thay đổi chứ phẩm chất đã biến chất hết rồi. Hồi xưa ăn miếng bánh bò hấp thơm mùi lá dứa tới đi xa nhớ hoài, nhưng bây giờ xài hương liệu mùi lá dứa cho tiện và rẻ hơn lá dứa tươi nên miếng bánh bò hấp thời hiện đại chỉ vừa khẩu vị những người sinh sau đẻ muộn, chưa từng ăn qua bánh bò hấp với lá dứa tươi…
  
Đúng là những món chợt nhớ chợt thèm trong lòng người xa xứ đến da diết, nhưng anh bạn mới đi Việt nam về cho biết: Bên Việt nam bây giờ nấu ăn không ngon bằng bên Mỹ vì dùng hương liệu nhiều quá, không còn tính chất tự nhiên như xưa. Hồi xưa mình ăn miếng xôi gấc thơm khác bây giờ, vị nhẫn nhẫn của vỏ hột xôi gấc không nhầm lẫn vào đâu được thì nay gấc chế biến cũng mỗi hiệu một mùi hương theo gia truyền nên xôi gấc tự nhiên của bà bán gánh đã tuyệt tích…là chưa nói đến mánh khoé của người buôn bán trong nước bây giờ theo trào lưu lên mạng, cái gì cũng lên mạng... Tôi xem trên YouTube, không ngờ ngay đầu hẻm nhà vợ tôi bên Sài gòn lại mở ra cái quán lẩu bò. Tôi nhìn thôi đã thấy thèm vì thấy ngon và quá rẻ, chỉ hai trăm ngàn một cái lẩu bò hai người ăn. Tôi mơ về để rủ hết bạn bè, bà con đi ăn lẩu, tôi đãi hết mọi người; tôi bao quán một ngày cũng đủ tiền vì mỗi người ăn chưa tới năm đô la, lại không thuế… Nhưng sự thật tôi về hoàn toàn khác! Cái lẩu hai trăm ngàn trên YouTube là để quay phim, làm clip thôi, quảng cáo cho xôm tụ thôi. Cái lẩu hai người ăn mà nhiều và nhìn ngon mắt ấy là phải kêu thêm, chừng sáu trăm ngàn mới tương đương với cái lẩu lên phim; không phải là treo dê bán chó nhưng có một nói ba để dụ khách là có thật. Việc thứ hai làm nản lòng người xa xứ là bước vào nhà bếp của quán lẩu thì hết dám ăn vì từ khâu sơ chế đến khâu nấu nướng, cuối cùng là khâu dọn rửa, đều thiếu vệ sinh cơ bản nhưng cần thiết cho một nơi bán hàng ăn.
  
Có về mới biết tất cả đã thay đổi, nói chung là người ‘ăn dơ’ nhờ chức quyền thì mới có tiền ăn rau sạch, tôm cá tự nhiên; còn người ‘ăn sạch’ với lương tháng ba cọc ba đồng thì chỉ đủ tiền ăn rau dơ, rau phân bón hoá học tới lá rau quế bằng lá trầu nhưng chẳng có mùi rau quế gì hết; ăn tôm cá nuôi bằng thực phẩm chế biến nên con tôm con cá ú nụ mà thịt bã chè như ăn tôm bột, cá bột…
  
  

Thôi thì nhận xét của một người đâu phải là tất cả, nghe để biết bâng khuâng chiều ba mươi vì quê tôi bây giờ có như thế nào thì cũng vẫn là nơi tôi muốn về, nhất là chiều ba mươi tết. Dù đồng hương bên đây chín người mưới ý thì tôi cũng nên vui mừng mới đúng vì chiều ba mươi ở quê người mà không cần phải nói một câu tiếng Anh nào hết. Cả thế giới xung quanh đều mang hồn Việt với những gian hàng tết bán đủ cả những món quà tết, quần áo tết, bao lì xì đỏ, bánh tét, bánh chưng, không thiếu thứ gì liên quan đến tết… trộn lẫn trong mùi hương thực phẩm tết lan toả từ những gian hàng bán thức ăn, tạo nên không khí tết, trầm bổng cùng tiếng Việt làm ấm lòng xa xứ… Nhưng nỗi buồn cuối năm như khối u trong lòng, cứ chiều ba mươi là xưng tấy lên đã nhiều năm qua. Từ những chiều ba mươi bâng khuâng nhớ nhà da diết nhưng không có điều kiện để về thăm nhà, thăm cha mẹ, anh em, láng giềng… thèm một bữa nhậu ở trần bên sân nhà hàng xóm, thèm nghe tiếng pháo chuột lẹt đẹt của trẻ con đang đốt tuổi thơ bay, thèm nghe tiếng guốc xuân của cô gái dậy thì đi qua ngõ… Những cái thèm trong tâm tư người hải ngoại làm cay mắt chiều ba mươi ấy có nguội lạnh bớt theo thời gian xa xứ, nhưng chưa bao giờ biến mất khỏi tâm tư người xa quê. Chiều nay gió đông tàn và những bông tuyết muộn làm trắng cả giấc mơ ngày về, không biết xóm làng xưa ai còn ai mất để hàn huyên bên ly rượu xuân như lời bài hát “đầu xuân nâng chén ta chúc nơi nơi…” Cảm giác về nhà ăn tết bay biến theo dòng sống hải ngoại hay cha mẹ đã qua đời, làm cho sự thôi thúc về lại mái nhà xưa khi năm tàn tháng tận không còn mãnh liệt. Dù trong lòng không quên những chiều ba mươi chen lấn nơi bến xe, chịu trả gấp đôi tiền vé xe đò chỉ để về nhà ăn tết, và ngậm ngùi thay khi về đến nhà đã chạng vạng chiều ba mươi mới hay nhà chả có gì để gọi là tết. Chiến tranh và hoà bình đã làm nên những cái tết chỉ có ở Việt nam như tết Mậu thân ăn tết dưới hầm chống pháo kích, trẻ con chúng tôi dùng bột nếp rứt ra từ bánh ít mà chơi nặn hình thay đất sét. Trong khi tết hoà bình, không có tiếng đạn bay thì lại không có gì để ăn là tết xã hội chủ nghĩa, chỉ có loa phóng thanh trên cột đèn hô khẩu hiệu, lải nhải những điều thừa thãi oang oang, còn tất cả đều xìu như bao tử lép. Nhưng thể nào anh em, bạn bè trong xóm cũng bói ra chai rượu quốc doanh, chút dưa giá lẻ bạn vì thiếu thịt kho tàu… tết lâng lâng với ly xuân ấm lòng phiêu bạt để ra giêng, anh em, bạn bè lại chia tay. Miếng cơm manh áo ở quê nhà tuy khó nhưng có quê hương là chòm xóm nhỏ. Nay có cả cộng đồng ăn ngon mặc đẹp đi xe sang nhưng nói chuyện trên trời dưới đất, tào lao thiên đế hơn thật lòng thương tên bạn hàng xóm cả năm mới gặp lại nhau chiều ba mươi vì cùng về ăn tết với gia đình, nhường nhau ly rượu lạt, nhịn nhau câu lỡ lời, chín bỏ thành mười tình nghĩa thủy chung… không chém gió như người ăn bơ sữa quen miệng bên này.
   
Không biết chiều ba mươi giữa phố đông người hay người đông làm con phố chật. Tôi đi dự tiệc gây qũy vì nể mặt người mời, nhưng mau chóng về lại garage là cứ địa bình an nhất trong đời hải ngoại. Nơi chỉ có cái lạnh làm khó những ngón chân, rồi lân lên đến vành tai tê buốt cũng không tha cho tâm trạng lạc loài, ánh đèn vàng kiên nhẫn như một nhà sư khất thực, thầm lặng soi bóng sự cô đơn đến cái bóng cũng biết già nên đứt bóng đêm ba mươi ngoài garage với bộn bề tâm trạng. Nửa đêm lạnh lẽo bước qua năm mới, giật mình dậy vì lạnh nhưng còn ngoan cố không chịu vô nhà. Ngồi nhìn mấy đòn bánh tét, mấy cái bánh chưng âm thầm lạnh một góc garage, góc tường trắng đến vô cảm làm nổi bật gói quà ai cho từ lễ Tạ ơn hay Giáng sinh gì đó đang nghiền ngẫm sự lãng quên. Trà, rượu, bánh, mứt, chocolate gì đó trong gói quà ấy là một bữa sang cả dưới vòm trời quê xưa thì xa xưa ấy đã qua lâu rồi. Bây giờ ăn gì cho qua cơn đói tâm tư đang thèm khát một chỗ ngồi trên sân hàng xóm với những người muôn năm cũ…
  
Một đêm ba mươi đi dự tiệc gây quỹ về trong trời đất gây quỹ như dịch bệnh đang hoành hành thành phố tôi ở đến tội nghiệp thần linh, không được về nhà ăn tết mà cứ phải ngồi đó chờ đến lượt tượng Chúa, tượng Phật được đấu giá như mua bán thần linh. Linh hồn tượng đá bị rút ống thở theo lời tuyên án của những đại MC ở địa phương là Ngài đã thuộc về ai? Địa chỉ mới của bức tượng chiều ba mươi tết, đêm ba mươi tết đã dời về khu váng nhện và bụi bặm trong lâu đài của những người thành đạt. Tấm lòng của những người tạo tác nên những tác phẩm nghệ thuật cũng yên nghỉ hẩm hiu từ đó. Chút an ủi đóng góp hiện vật để gây quỹ từ thiện, gây quỹ cứu bão miền trung của những người có lòng với đồng bào còn trong nước theo gió cuốn đi chiều ba mươi bâng khuâng từ độ…
  
Nhưng quan trọng hơn là những thế hệ người Việt lớn lên ở hải ngoại, không có thôi thúc bằng mọi giá phải về nhà ăn tết. Hình ảnh chen chúc ngoài bến xe đò những ngày giáp tết như sống lại trong căn garage mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Giá như giờ này được khăn gói ra ga, mua vội chút quà cho cha cho mẹ, cái cập rập làm cho hưng phấn hơn mệt mỏi ấy đã chết tự bao giờ? Chả trách con cái đã bằng tuổi mình những năm dành dụm chút tiền để về quê ăn tết, nhưng chúng đã không về nhà đêm nay dù không hề xa xôi hay trở ngại gì; chỉ đơn giản chúng không có sự thôi thúc về nhà ăn tết như những thế hệ chen lấn ngoài bến xe xưa kia.
  
Rồi đêm dài lắm mộng cũng qua. Sáng đầu năm âm lịch đã về trên búp non cây táo sau nhà. Một năm mới sáng dần theo vòng quay trái đất để giấu nhẹm những đêm ba mươi như ung bứu trong lòng đến trừ tịch năm sau lại nhói buốt tâm can…
 
Phan
  

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
LTG: Viết chưa xong bài viết hàng tuần đã nhận tin nhà thơ Phan Xuân Sinh vừa qua đời ở Houston do bệnh tim mạch ngày 28 tháng 02 năm 2024. Thêm một người anh xứ Quảng ra đi. Cha sanh mẹ đẻ anh nguyên vẹn, nhưng chiến tranh đã lấy mất của anh một bên chân khi anh làm sĩ quan Thám báo bên bờ sông Thạch Hãn năm 1972. Anh không oán hận gì vì từ trong khói súng mịt mù của mùa hè đỏ lửa anh đã từng viết cho người lính Bắc phương, “Nếu có thể ta gầy thêm cuộc nhậu/ bày làm chi trò chơi xương máu/ để đôi bên thêm mầm mống hận thù/ ta chán lắm rồi ba chuyện ruồi bu/ chỉ có bạn, có ta là người thua cuộc…” Bây chừ thì anh đã có thể đi uống rượu thoải mái với những người anh em bên kia chiến tuyến cho thoả lòng anh không thích hận thù, tâm anh chỉ thấy anh em một nhà chém giết lẫn nhau làm đau lòng cha ông dựng nước… Chúc anh lên đường khoẻ nhẹ tâm linh sau cuộc đời nhiều uẩn khúc, thiệt thòi với chiến tranh và hoà bình trên quê hương chúng ta.
Khoảng chín giờ tối, tôi lặng lẽ rời trường đi về hướng giếng Cây Trâm như lời hướng dẫn. Đèn đường lưa thưa, nên đoạn đường tối lờ mờ không nhìn rõ mặt người. Đêm như lặng lẽ bắt đầu với vài cơn gió hanh hanh mùi rạ khô dọc ven đường...
Từ sáng sớm tinh mơ, chúng tôi đã thức dậy để chuẩn bị cho chuyến đi chơi chùa Hương hôm nay. Nhìn Thi, ở cái tuổi lăm, mười sáu trăng tròn tôi không thể không nhớ tới bài thơ “Chùa Hương”...
Cô Tư tôi (tên cô là Ngọc Quỳnh) dáng người thanh thoát, gương mặt sáng, đôi mắt đẹp, đài các. Năm nay bước qua tuổi thất thập nhưng vẫn khỏe mạnh nhanh nhẹn, dấu ấn thời gian vẫn chưa xóa hết nét xuân sắc một thời. Cô có một mối tình “thời xa vắng” thật lâm ly, và bi văn đát. Hôm nay giấu cô, tôi kể lén cho mọi người nghe chơi...
Sau cái ngày mắc dịch 30 tháng 04 năm 1975, tôi bị tống cổ khỏi trường trung học ở Sài gòn vì chạy giặc trước đó và khai hộ khẩu ở ngoại thành sau hoà bình nên phải về học ở ngoại thành. Đúng là trời bắt phong trần phải phong trần/ cho thanh cao mới được phần thanh cao… Mẹ tôi dụng câu Kiều để an ủi tôi hay chửi xéo: Mày ăn ở làm sao mà ra nông nỗi? Thôi thì ý trời biết đâu mà cãi, lòng mẹ bao la như biển Thái bình, chắc mẹ thương cảm mình đó! Nên từ đó tôi yên tâm được biết cây lúa, con trâu… và Thùy.
Từ ngày May về sống với anh. May và Ngạc là cặp đôi trùng phùng do dây tơ hồng nào đâu định liệu, kết lại thành keo dán với nhau. Ơ, có ai biết thời này là thời đại nào rồi, mà hai người tự thề non hẹn biển, kết nối, giao ước sống đời, mà chưa tỏ tường biết rõ mặt nhau. May giới thiệu mình qua điện thoại (thiệt hay giả cũng chẳng biết đâu mà mò). Em không đẹp, chỉ nhìn tàm tạm, bắt mắt với người này nhưng không bắt mắt với người kia. Em chỉ được nước da trắng thôi...
Tiếng hát khàn đục, nghẹn ngào của người ca sĩ da đen phát ra từ chiếc loa nhỏ, cũ kỷ tình cờ ở một góc đường thành phố New York. Họ là những ca sĩ đường phố, hát lang thang đây đó để bán những đĩa hát của mình...
Mẹ và hai chị em tôi đã chuẩn bị xong một bữa ăn ngon lành. Chiều nay nhà có khách. Gia đình bác Hải từ tiểu bang California đến Salt Lake City du lịch và sẽ ghé nhà tôi, mục đích chính là cho trưởng nam của hai bác là anh Nhân gặp Kim Thịnh chị tôi...
Trời xanh lơ, dịu dàng. Chơi vơi đôi ba cánh ưng chao liệng tìm mồi. Rừng thông bát ngát xanh kín rặng núi trùng điệp xa xa. Con đường đất từ ngôi nhà ra đến khu rừng chỉ vừa hai người đi lọt, cỏ tranh mọc um tùm hai bên. Đến bìa rừng, con đường bỗng doãng ra thành khu đất trống, trên đó trơ trọi một mái nhà nhỏ cũ kỹ làm toàn bằng thân gỗ thông trông như nơi trú ẩn của những người liều mạng đi khai phá đất đai, tìm vàng thuở miền đất này còn hoang vu, yên ắng...
Từ muôn đời nay tình yêu là một giấc mộng đẹp giữa đời thường cuộc sống. Có tình yêu, cuộc sống của con người ý nghĩa hơn vì mọi hỷ, nộ, ái, ố cũng như... thất tình sẽ "được" tình yêu mang đến cuộc sống của chúng ta một cách nhanh chóng và "đầy đủ"...
Cơn mưa đột ngột buổi chiều vào ngay giờ cao điểm đông xe, đông người trên phố. Trở lại công việc ngay mùng Ba Tết, bữa nay thì phải chạy giao hàng từ sáng sớm, tôi mệt mỏi tách chiếc ‘cánh én’ cà tàng của mình ra khỏi luồng xe, tấp đại vô một mái hiên. Một chiếc hai bánh khác cũng tấp theo và một cặp trai gái hối hả bỏ xe chạy vô đứng cạnh tôi...
Từ mấy ngày nay, chợ Đầm đã rộn rịp cho bốc thăm, chia lô để làm chợ Tết. Năm nay, theo lệnh nhà nước, Tết đến sớm hơn mọi năm một tháng. Như để nhắc nhở, lịch năm mới được bày nhan nhản khắp các cửa tiệm. Đặc biệt là các cửa hàng quốc doanh thì lại chẳng có cuốn lịch nào, vì lịch đã chui ra ngoài cả rồi. Lịch năm nay trông tiến bộ lắm, thôi thì các tài tử tha hồ mặc đủ loại áo quần thời trang từ nước ngoài gửi về, nghiêng bên này, liếc bên kia, õng ẹo không kém gì các minh tinh màn bạc Hồng Kông. Có cô còn cầm trên tay một trái táo đỏ nhập theo hàng hoá của các tàu buôn chở đến, ra cái điều sung túc lắm. Ngự Chiêu và Thư Hương nắm tay nhau đi thơ thẩn qua các cửa hiệu, vừa chỉ trỏ các cô tài tử trên lịch, vừa cười khúc khích phê bình vô tội vạ. Thư Hương cười đến suýt ngất khi thấy hình một cô gái miền Bắc mặc áo dài cổ cao thật là cao kiểu một ngàn chín trăm... hồi đó!
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.