Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bài Học Về Đồng Minh Từ Cuộc Chiến Việt Nam và Afghanistan

03/09/202111:19:00(Xem: 901)
my-rut-khoi-afghanistan
Trong hình do Bộ Quốc Phòng Mỹ cung cấp cho thấy một chiết vận tải cơ CH-47 Chinook từ Lữ Đoàn Hàng Không Tác Chiến 82, Sư Đoàn Dù 82 đưa chiếc U.S. Air Force C-17 Globemaster III vào vận tải cơ tại Phi Trường Quốc Tế Hamid Karzai tại Kabul, Afghanistan, hôm Thứ Bảy, 28 tháng 8 năm 2021. (nguồn: https://apnews.com)

 


Bài viết này được nhìn dưới lăng kính của một người Mỹ gốc Việt, về các bài học rút tỉa được từ hai cuộc chiến Việt Nam và A Phú Hãn mà Hoa Kỳ - cường quốc số 1 thế giới đã lãnh đạo và thua trận, rút lui, để lại những vết tích u buồn trong lịch sử và hình ảnh mất uy tín trên trường quốc tế. Tuy nhiên, bài viết không nhằm phân tích về những thất bại quân sự, hệ lụy hay bối cảnh chính trị của cuộc chiến, cũng không so sánh những tương đồng hay dị biệt giữa hai cuộc chiến, hoặc nhận định của một người Mỹ, mà là cái nhìn thực tế của một người tranh đấu cho nhân quyền Việt Nam, đã có cơ hội sống và hiểu rõ hơn bối cảnh chính trị của Hoa Kỳ, mong rút ra những bài học hữu ích cho cuộc đấu tranh của dân tộc. 


Những bài học xương máu


Những bài học này không chỉ áp dụng cho người Việt, mà còn cho cả bất cứ dân tộc nào trên thế giới khi phải nhận sự hỗ trợ từ các cường quốc để chống lại một thể chế bạo lực, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay.  


  1. Lấy sức mình làm chính - Chỉ có người Việt mới yêu người Việt để có thể hy sinh suốt đời hay cả sinh mạng của mình cho đất nước. Không thể đòi hỏi người khác làm điều này thay mình.  

  2. Không ai giúp mình mãi được - Mọi giúp đỡ từ người ngoài đều có giới hạn về tiền bạc, công sức, nhân mạng và thời lượng. 

  3. Không có “bữa ăn trưa nào là miễn phí” - Chỉ nên vận động sự hỗ trợ trên căn bản tương quan quyền lợi và không chờ đợi sự giúp đỡ một chiều. Có vậy ta mới giữ vững được nền độc lập và tự chủ dân tộc, mới bảo vệ được quyền lợi của đất nước. 

[Hiện tượng “lụy Trung” ngày nay của chế độ Cộng sản Việt Nam (CSVN) chính là vì đã đặt trọng tâm của quyền lực Chủ Nghĩa và đảng lên trên quyền lợi của quốc gia, dân tộc].  

  1. Sức mạnh quân sự không là yếu tố quyết định chiến thắng, và chiến tranh đem lại nhiều tàn phá, hủy hoại cho đất nước. Đấu tranh “bất bạo động” hay phi bạo lực vừa thành công hơn đấu tranh bằng bạo lực (75% các cuộc đấu tranh thành công trên thế giới  là phi bạo lực so với 25% bạo lực), vừa giúp tiết kiệm xương máu và tài nguyên cho giai đoạn xây dựng lại đất nước. 

  2. Phải tranh thủ được sự ủng hộ lâu dài và ý thức chủ động của toàn dân. Một quốc gia – dù có chính nghĩa như Việt Nam Cộng Hòa hay chính phủ Afghanistan trong 20 năm qua - nhưng đã không vận động được ý thức đấu tranh chống Cộng hay chống Taliban để bảo vệ quyền sống trong nhân phẩm và an lành của người dân; trái lại đa số đã coi việc này là trách nhiệm của chính phủ hay quân đội, thậm chí còn là một cuộc đấu tranh ủy nhiệm cho đồng minh (sự lầm tưởng VNCH là tiền đồn chống Cộng và Afghanistan là tiền đồn chống khủng bố nên sẽ không bị đồng minh bỏ rơi), từ đó dễ bị kẻ địch lũng đoạn, tuyên truyền, mua chuộc, thao túng và đi đến sụp đổ dễ dàng khi không còn lực lượng đồng minh bảo trợ. 

  3. Trong đấu tranh, sự kiên trì là nền tảng của thành công – Chân lý này đã được lịch sử hào hùng của dân tộc ta chứng minh sau những thời kỳ Bắc thuộc dài hằng mấy trăm năm, nhưng người Việt Nam vẫn quật khởi và giành lại đất nước. Một tù nhân Taliban cũng đã hiểu được tầm quan trọng của sự kiên trì trong đấu tranh khi tuyên bố: “Quý vị có đồng hồ, nhưng chúng tôi có thời gian.”


[Taliban và CSVN tuy thiếu yếu tố chính nghĩa, nhưng họ đã duy trì được tính kiên trì bằng hạ sách lừa mị, thúc đẩy sự hận thù, cực đoan, và niềm tin mù quáng vào tôn giáo hay chủ nghĩa; đồng thời dùng sự đe dọa và bạo lực để ngăn chặn và trừng phạt những người thức tỉnh. Khi đồng minh trong khối tự do mỏi mệt, thì CSVN và Taliban đã đạt được chiến thắng. Nhưng chiến thắng của họ chỉ là ngắn hạn so với chiều dài của lịch sử dân tộc. Người Việt và A Phú Hãn sẽ đạt được chiến thắng sau cùng của chính nghĩa, đó là chấm dứt bạo lực và độc tài để xây dựng một cuộc sống ấm no, hạnh phúc theo ý nguyện của người dân]. 


Trong cuộc đấu tranh chống bạo lực và độc tài (CSVN,Taliban, Trung Quốc…), người dân phải kiên trì hơn đối thủ, và luôn nhớ rằng lịch sử nhân loại đã chứng minh “không một chế độ tàn ác nào có thể tồn tại mãi”


Sáu bài học nói trên là những kinh nghiệm mà người viết đã được học hỏi từ khi tham gia vào hàng ngũ Mặt Trận/Việt Tân cách nay 4 thập niên để đấu tranh cho một đất nước Việt Nam tự do, dân chủ và nhân bản.  Qua thời gian và những kinh nghiệm vận động chính giới Mỹ về những vấn đề của Việt Nam, người viết có thể khẳng định rằng những phương châm chỉ đạo nói trên càng ngày càng có giá trị.  


Cộng hòa mạnh hơn Dân chủ trong chính sách quân sự đối ngoại?


Nếu năm 1975 có nhiều người Việt Nam phẫn nộ về việc người Mỹ đã bỏ rơi miền Nam dẫn đến thảm kịch sụp đổ Việt Nam Cộng Hòa vào ngày 30 tháng Tư, 1975, thì ngày hôm cũng có hàng triệu người dân A Phú Hãn nguyền rủa Washington đã bỏ rơi Kabul. Trong những cảm xúc tuyệt vọng đó, đã nảy sinh một số những ngộ nhận rằng “Đảng Cộng Hòa (R) mới hùng mạnh về quân sự trong chính sách đối ngoại diều hâu, và mới chống Cộng mãnh liệt; còn đảng Dân Chủ (D) là bồ câu và thân Cộng.”


Trong thực tế, có 5 tổng thống Mỹ liên can tới cuộc chiến Việt Nam (1954-1975) và nếu tính luôn cả TT Harry Truman (D) đã giúp thực dân Pháp về vũ khí và tài chánh để ngăn chặn làn sóng đỏ (1950), thì có tổng cộng 6 tổng thống Mỹ liên hệ đến cuộc chiến tại Việt Nam: 3 đời Tổng thống thuộc Cộng Hòa và 3 đời Tổng thống thuộc Dân Chủ. 


Tổng Thống Kennedy (D) là người đã gia tăng quân số Mỹ ở Việt Nam, và Tổng Thống Nixon (R) là tác giả chính sách “Việt Nam Hóa” (Vietnamization) cuộc chiến (1969) để rút quân, dẫn đến thảm kịch “Hiệp Định Paris” năm 1973, đồng thời bắt tay với Trung Cộng năm 1972 để chia rẽ khối Cộng sản Nga-Hoa. 


Trong cuộc chiến A Phú Hãn, có 2 Tổng Thống thuộc đảng Dân Chủ và 2 Tổng Thống thuộc đảng Cộng Hòa can dự. Tổng Thống Bush con (R) khai mở cuộc chiến truy lùng khủng bố Al Qaeda năm 2001 tại Afghanistan, rồi Tổng Thống Obama (D) tiếp tục cuộc chiến, nhưng Tổng Thống Trump (R) đã ký kết thỏa thuận rút lui với Taliban năm 2020 và sau đó Tổng Thống Biden (D) thực hiện cuộc triệt thoái và di tản toàn bộ vào ngày 31 tháng Tám, 2021. 


Nhìn vào tinh hình chính trị của nước Mỹ với sự can dự của các đời Tổng Thống thuộc lưỡng đảng Cộng Hòa và Dân Chủ qua hai cuộc chiến, cho chúng ta thấy rằng không thể nói đảng nào hiếu chiến hay chủ hòa hơn đảng nào. Tất cả đều đặt quyền lợi của nước Mỹ lên trên hết để đưa ra các giải pháp tối ưu cho nước Mỹ, chứ không phải cho người dân hay chính quyền quốc gia liên hệ. 


Vì thế, đặt mình trong bối cảnh đấu tranh cho sự tự do dân chủ tại Việt Nam, người viết thấy rằng người đáng trách đầu tiên phải chính là lãnh đạo và dân tộc của nước mình, và là chính mỗi chúng ta đã không nhìn ra vấn đề.  Từ đó, dựa trên 6 bài học cốt lõi nói trên, chúng ta có thể khai triển thành một số kim chỉ nam cho công cuộc đấu tranh chống lại ách độc tài Cộng sản tại Việt Nam như sau:


Một, cần khai dụng nhu cầu cộng tác của nước khác để phục vụ mục tiêu chung, nhưng song song phải xây dựng nội lực để đứng vững trên đôi chân của chính mình và không bị lệ thuộc hay lụy ngoại bang. 


Hai, đấu tranh chống độc tài, chuyên chế và xây dựng một xã hội tốt đẹp là bổn phận chung của mọi người từ già đến trẻ, không chỉ riêng ai. Do đó, sách lược chung là vận động thế “toàn dân, toàn diện” để tạo sức mạnh tổng hợp cho nỗ lực canh tân con người và đất nước. 


Ba, chấm dứt độc tài là mục tiêu ngắn hạn so với nỗ lực canh tân miên viễn để luôn cải thiện con người và đất nước theo nhu cầu của thời đại. Nỗ lực canh tân cần bắt đầu ngay từ bây giờ vì sẽ giúp đẩy nhanh tiến trình chấm dứt độc tài, và xây dựng cùng bảo vệ nền tự do. Chiêm nghiệm mục tiêu canh tân sẽ cho ta ý thức “trường kỳ” và nỗ lực bền bỉ, thấy được nhu cầu cải thiện chính mình mỗi ngày - từ tư duy tới hành động - để góp phần đem lại  những thay đổi tốt đẹp trong đời sống và xã hội. 


Tóm lại, Hoa Kỳ là siêu cường số một của thế giới tự do, và đang tích cực giúp các quốc gia tự do ngăn chận và triệt hạ làn sóng đỏ cũng như các chế độ chuyên chính. Nhưng Hoa Kỳ cũng có những giới hạn về tiềm lực và những ưu tiên chiến lược phải giải quyết, buộc chính quyền dù là Cộng Hòa hay Dân Chủ phải chấm dứt các cuộc phiêu lưu quân sự ở bên ngoài để quay về củng cố nội lực, hoặc chuyển trọng tâm vào những mục tiêu cần thiết và khẩn cấp, mà hiện nay chính là chiến lược cạnh tranh với Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ  - Thái Bình Dương.


Trước những nghi ngại “Hoa Kỳ có còn là đồng minh đáng tin cậy hay không?” thì chúng ta có thể khẳng định rằng Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào trong khối tự do đều vẫn là những người bạn đồng hành tốt trong hành trình đi tìm tự do và canh tân đất nước, miễn là chúng ta không quên những bài học đã nêu để phát huy tiềm năng của chính mình, bảo vệ quyền lợi quốc gia, và đạt tới mục tiêu tự do, ấm no, hạnh phúc cho dân tộc.     


Trần Diệu Chân

Ngày 3 tháng 9, 2021

Tác giả: Trần Diệu Chân, tiến sĩ kinh tế, hoạt động nhân quyền và truyền thông tại Mỹ từ 1980 -2021.  

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
Gần đây, chỉ một tấm ảnh của nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ – Nicole Gee – ôm em bé người Afghan với thái độ đầy thương cảm thì nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đều phổ biến và ca ngợi! Nhân loại chỉ tôn trọng sự thật, trân quý những tâm hồn cao thượng và những trái tim biết rung động vì tình người – như nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ, Nicole Gee – chứ nhân loại không bao giờ thán phục hoặc ca ngợi sự tàn ác, dã man, như những gì người csVN đã và đang áp đặt lên thân phận người Việt Nam!
Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”
Thế giới chưa an toàn và sẽ không an toàn chừng nào các lực lượng khủng bố trên thế giới vẫn còn tồn tại, một nhà báo, cựu phóng viên đài VOA từ Washington D.C. nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Năm. Sự kiện nước Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 09 năm 2001 đã thức tỉnh thế giới về một chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan đang tồn tại trong lòng các nước Trung Đông. Giờ đây, sau 20 năm, liệu người Mỹ có cảm thấy an toàn hơn hay họ vẫn lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố khác trên đất nước Hoa Kỳ hay nhằm vào công dân Mỹ ở nước ngoài.
Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, những kẻ khủng bố Hồi giáo thuộc tổ chức mạng lưới Al-Qaida đã dùng bốn phi cơ dân sự làm thành một loại vũ khí quân sự để tấn công vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York và Lầu Năm Góc ở Washington D.C. Các sự kiện không tặc loại này là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh của nhân loại và đã có hậu quả nghiêm trọng nhất trong lịch sử cận đại.
Thứ Bảy, ngày 11/09/2021, nước Mỹ tưởng niệm 20 năm vụ tấn công khủng bố thảm khốc nhắm vào tòa tháp đôi World Trade Center ở New York, bộ Quốc Phòng Mỹ ở gần Washington và ở Shanksville tại Pennsylvania. Gần 3.000 người chết, hơn 6.000 người bị thương. Hai mươi năm đã trôi qua, vẫn còn hơn 1.000 người chết đã không thể nhận dạng. Chấn thương tinh thần vẫn còn đó. Mối họa khủng bố vẫn đeo dai dẳng. Lễ tưởng niệm 20 năm vụ khủng bố gây chấn động thế giới diễn ra như thế nào, nhất là trong bối cảnh Hoa Kỳ triệt thoái toàn bộ binh sĩ khỏi Afghanistan sau đúng 20 năm tham chiến ? Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn với nhà báo Phạm Trần từ Washington.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.