Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lịch Sử Viên Aspirin

10/07/202000:00:00(Xem: 962)

 

BS Nguyen Y Duc

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 

Đa số những cơn đau mà con người thường gặp không phải gây ra do giải phẫu hoặc mới bị thương mà thuốc mê có thể dùng để chữa nhưng còn những cơn đau kinh niên như viêm xương khớp hoặc đau ngắn hạn như nhức đầu và đau răng thì chữa bằng cách nào. Với các đau này, một loại dược phẩm rất cần để giảm đau trong khi đó ta vẫn có thể đi làm được.
 
Vào mùa hè năm 1758, đức cha Edward Stone, ở Chipping Norton bên Anh bị sốt và viêm xương khớp. Vô tình ngài  đã nhai cành của cây liễu trắng rất đắng , ngài rất ngạc nhiên mà thấy rằng cơn đau giảm. Ngài liền nghĩ ra cách để phơi khô  và làm thành bột vỏ cây này và thử nghiệm để kiếm một liều hiệu nghiệm nhất.Trong vòng năm năm sau ngài tặng món thuốc này cho năm mươi người khác và đều thấy công hiệu. Vui mừng với sự khám phá của mình, ngày 25 tháng Tư năm 1763, ngài viết một bức thư cho bá tước Macclesfield, Hội trưởng Hoàng Gia, nhưng không được hồi âm.
 
Năm 1820, dược sĩ Thụy Sĩ Johana S.F. Pagenstecher bắt đầu lấy  một chất từ lá  của cây Spirea ulmaria, thường được gọi là lá dâu dê, rất công hiệu để giảm đau trong y học dân gian.
 
Báo cáo của Pagenstecher trên báo khoa học được đọc vào năm 1835 bởi nhà hóa học người Đức Karl Jacob Lowig, giáo sư hóa học ở Montpellier Uniniversity. Ông cũng cố gắng thay đổi lá cây Spirea ulmaria để loại bỏ tác dụng phụ quan trọng như cơn đau kích thích lớp lót của bao tử nhưng ông ta thấy phương pháp quá mất thì giờ cho nên đã bỏ.
 
Salicylic acid chỉ được một số người mà cơn đau trầm trọng hơn cơn đau của chính dược phẩm.Một trong những người đó là Her Hoffma, sống ở thành phố Đức quốc Elberfield và bị bệnh viêm khớp khiến ông bị què quặt.Con trai của ông ta là một hóa học gia làm việc tại Bayer, một hãng dược phẩm rất lớn ở gần đó và vào năm 1895 anh ta quyết định thử nó để làm bớt cơn đau của bố. Anh ta làm giản dị hóa phương pháp của Gerhard và làm ra aceytylsalicylic acid. Hoffman bèn lấy một lọ nhỏ và đưa cho bố và ông này đã có một đêm hết đau trong nhiều năm. Về sau này người ta mới biết rằng thuốc đó không phải chỉ giảm cơn đau mà còn hạ nhiệt độ và viêm.
 
Đồng nghiệp của Hoffman là ông Heinrich Dresser nhận ra rằng dược phẩm mới có tác dụng rất tốt vì nó chia làm hai ở máu.Để thử giả thuyết của mình, ông ta bèn nuốt chửng một số acetylsalicylate và thường xuyên thử nước tiểu trong vòng 12 giờ.Ông đã tìm ra dấu vết của salicylic acid  nhưng không thấy chất acetylsalicylate: hợp chất quả có tách làm hai.
 
Đến năm 1899,Hopffman và Dreser đặt tên cho dược phẩm mới tìm ra của mình:aspirin- chữ a cho acetyl, spir cho Spirea. Năm sau, công ty dược phẩm Bayer  xin bản quyền cho aspirin, cho các hợp chất trực tiếp của hãng và hình dáng của các dụng cụ của hãng và bắt đầu bán một sản phẩm rất phổ biến trên thế giới.
 
Năm 1914, để đề phòng sự lớn mạnh của chiến tranh và cũng để ngăn cản sự cung cấp của nước Đức, chính phủ Anh bèn tặng 20,000 bảng Anh cho những ai sống tại chính quốc hoặc ở Liên Hiệp Anh đã tìm ra một chất mới cho aspirin mà vẫn tránh né được bản quyền của Bayer.Chính quyền Úc Đại Lợi bèn tặng thêm 5000 bảng anh để khích lệ và hóa học gia George Nicholas nhận lời thách đố đó. Dùng các dụng cụ rất sơ sài và gần như mù vì phòng thí nghiệm của mình bị nổ, ông ta tìm ra một cách để tạo ra một chất aspirin hết sức thuần túy và thắng giải.
 
Sau khi nước Đức thua trận, công ty British Alien Properties Custodian tịch thu tên “aspirin” và công ty Bayer mất bản quyền cả tên lẫn việc sản xuất dược phẩm. Trong số những cơ sở bắt đầu làm hợp chất  là của George Nicholas; và sản phẩm “Aspro” của ông trở thành một loại aspirin bán nhiều nhất ngoại trừ nước Mỹ. Tại nước Mỹ, công ty dược phẩm Sterling, mặc dù đã không liên lạc với công ty Đức, tiếp tục sản xuất aspirin dưới dạng “Bayer”, một tên riêng. Xin nói rõ,  tên riêng (Trademark) là một thương hiệu hàng hóa riêng, trong đó chứa đựng bất kỳ chữ, tập hợp của nhiều chữ, tên riêng và biểu tượng nào. Những từ ngữ này đã từng được sử dụng hoặc sẽ được đưa vào sử dụng trong thương mại để nhận dạng, phân biệt và giúp chỉ ra xuất xứ hàng hóa.
 
Nhưng khám phá về vỏ cây liễu của ngài Stone trong mấy năm về trước không phải là không được dể ý tới. Năm 1826, hai người Ý đã tìm ra chất chính của vỏ cây liễu một chất gọi là salicin và ba năm sau một hóa học gia người Pháp đã thành công khi tìm ra một chất dưới dạng thuần túy. Năm 1839, một hóa học gia khác người Ý đã lấy salycilic acid  từ chất salicin và từ đó chất chính của aspirin được lấy ra từ cây liễu và cây dâu dê.Ngày nay chất này được tổng hợp, dùng phương pháp không khác nhiều lắm với phương pháp mà Herman Kolbe đã tìm ra tại Strasbourg vào năm 1874.
 
Mãi đến năm 1971 các nhà nghiên cứu ở Anh mới tìm ra tại sao aspirin lại công hiệu như vậy. Prostaglandins, một nhóm như kích thích tố tìm thấy ở hầu hết các mô bào của cơ thể có vẻ như làm tăng sự nhạy cảm của đoạn cuối dây thần kinh tại nơi bị viêm và aspirin dường như có liên hệ tới công dụng của các chất này.
 
Sau này aspirin trở thành một phần của các chất được biết với tác dụng chống viêm mà ngày nay bao gồm cả các dược phẩm mới tìm ra là ibuprofen. Đến năm 1980, aspirin bị paracetamol qua mặt. Paracetamol  được dùng lần đầu vào năm 1893 như một chất giảm đau rất bình dân của mọi người.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Số người thiệt mạng vì Covid-19 tại Brazil đã vượt qua 100,000 hôm Thứ Bảy, 8 tháng 8 năm 2020 và tiếp tục lên cao khi hầu hết các thành phố tại Brazil tái mở cửa các khu mua sắm và ăn tối dù đại dịch vẫn còn ở cao điểm, theo bản tin Reuters cho biết.
Lúc ở sân đánh goft tại Bedminster, New Jersey, hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump đã ban hành 4 hành động hành pháp cung cấp tài trợ kinh tế giữa thời đại dịch vi khuẩn corona. Các hành động này tương đương với biện phép tạm thời đối phó với khó khăn, sau việc thất bại thỏa thận với Quốc Hội, theo bản tin của NPR cho biết hôm Thứ Bảy, 8 tháng 8 năm 2020.
Những người biểu tình tại Lebanon đã tràn vào nhiều bộ của chính quyền khi các cuộc biểu tình bạo động bao trùm thủ đô Beirut vào tối Thứ Bảy, ngày 8 tháng 8 năm 2020, theo CNN cho biết. Bộ ngoại giao, bộ môi trường và bộ kinh tế đều bị chiếm bởi những người biểu tình giận dữ đã kêu gọi từ chức của giới cầm quyền Lebanon 5 ngày sau vụ nổ xé nát thủ đô Lebanan gây tàn phá khắp nơi.
Trong mùa xuân năm nay, Tổng Thống Donald Trump đã bắt đầu tấn công chính thức vào việc bỏ phiếu bằng thư, bằng việc viết Twitter và chỉ trích về các cuộc bầu cử gian lận rộng lớn mà không có bằng chứng, theo bản tin của báo Politico cho biết hôm Thứ Bảy, 8 tháng 8 năm 2020.
Nhân dịp kỷ niệm 57 năm ngày thành lập Nghĩa Sinh Công tác Xã hội và Công tác Giáo dục, đại diện Nghĩa Sinh Sài Gòn, Phước Tuy và Phan Thiết đã về tham dự một trại họp bạn thu hẹp được tổ chức ngày 1-3 tháng 8 năm 2020 tại Trung tâm Hành hương Bãi Dâu, Vũng Tàu. Được gọi là trại họp bạn “thu hẹp” vì những “giới hạn” do dịch bệnh Covid-19 gây ra trên toàn cầu và tại nhiều quốc gia ở Á Châu cũng như Âu Mỹ.
Gay, lesbian, ladies boys là những thực thể trong cuộc sống ngày nay. Họ sanh ra như vậy đó. Trúng ai nấy chịu. Ai chịu hay hổng chịu cũng hổng sao. Đừng hỏi tại sao, không có ai có thể trả lời được hết. Cũng xin đùng phán xét sự dị biệt. Xin hãy nhìn họ bằng con tim với một tấm lòng rộng mở.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
BOSTON (VB) ---Hai người, trong đó có một người gốc Việt, đã bị bắt và sẽ bị truy tố trước tòa vì sở hữu súng bất hợp pháp, sau cuộc điều tra và tịch thu cả các "súng ma" (ghost guns) và khuôn 3 chiều làm súng ma, theo lời Maura Healey, Bộ Trưởng Tư Pháp tiểu bang Massachusetts, theo tin thông tấn STL.
Một phương pháp điều trị bằng kháng thể đã được thiết đặt ra để bảo vệ chống lại vi khuẩn corona có thể có vào đầu mùa thu này – nhưng chỉ cho một phần nhỏ hàng triệu người Mỹ là những người có thể hữu ích từ việc điều trị này, theo bản tin CNN cho biết ho Thứ Sáu, 7 tháng 8 năm 2020. Các công ty đã và đang thử nghiệm các phương pháp điều trị bằng kháng thể đơn dòng – những kháng thể được tạo ra trong phòng thí nghiệm nhằm mục đích tấn công Covid-19 – trong con người.
Các nhà thương thuyết của Bạch Ốn đàm phán với các nhà lập pháp Dân Chủ tại Quốc Hội đã thất bại với gói tài trợ vi khuẩn corona và họ sẽ đề nghị Tổng Thống Donald Trump ra sắc lệnh hành pháp vào cuối tuần này về một số chương trình nhằm giúp người Mỹ, theo bản tin của báo USA Today cho biết hôm Thứ Sáu, 7 tháng 8 năm 2020.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.