Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sử Gia Sẽ Viết Gì Về Dịch Covid-19- Kỳ 2

18/06/202009:23:00(Xem: 615)
Pic 1 Notice of lockdown
Thông báo đóng cửa các sinh hoạt cộng đồng
Pic 2 toà án lộ thiên
Toà án lộ thiên
Pic 3 Tiệm hớt tóc lộ thiên
Tiệm hớt tóc lộ thiên
Pic 4 . Hí hoạ
Hí hoạ Giải pháp tránh Cúm
Pic 5 Rạp hát đóng cửa
Rạp hát đóng cửa
Pic 6 Dùng chất Lysol sát trùng
Dùng chất Lysol để tẩy trùng
Pic 7 đừng khác nhổ
Khuyến cáo đừng khạc nhổ
Pic 8 Cầu nguyện ngoài trời tại San Francisco
Dân chúng cầu nguyện ngoài trời tại nhà thờ Cathedral of Saint Mary, San Francisco, CA, 1918.
Pic 9 xúc cổ họng bằng muối giết vi khuẩn
Các quân nhân xúc cổ họng bằng muối để giết vi khuẩn

 

Thuốc chủng ngừa và trị cúm Covid-19 chưa ra mà dự đoán sẽ có đợt cúm thứ nhì đã thấy bắt đầu bùng phát. Sau đợt mở cửa rải rác ở khắp nơi trên Hoa Kỳ và toàn thế giới, 10 tiểu bang Hoa Kỳ đã có con số lây nhiễm tăng cao kỷ lục kể từ ngày đại dịch. Trong khi ấy, chính phủ lại muốn tuyên bố hết đại dịch để mở cửa toàn bộ đất nước hầu thúc đẩy kinh tế. Nhiều người đã không còn đeo khẩu trang và cố tình không tuân thủ luật cách ly. Bắc Kinh là nơi chứng kiến đợt cúm thứ hai bắt đầu với biện pháp gắt gao nhất là đóng cửa trở lại trường học, các chuyến bay và khuyên dân ở yên trong nhà. Lịch sử cũng lập lại. 

Lệnh đóng cửa và ngưng các hoạt động kinh tế, xã hội đã được thực hiện trong dịch cúm Tây Ban Nha 1918. Tuy nhiên ngày xưa chỉ có những nơi công cộng, trường học, nhà thờ, rạp hát, vũ trường bị ảnh hưởng. Phần lớn các hoạt động thương mại không bị kiểm soát hay đóng cửa, khác biệt với hôm nay. Hình ảnh các tiệm cắt tóc ngoài trời hay các hoạt động thương mại năm 1918 vẫn được tiếp tục, các quán rượu đều mở cửa. Mọi người đi làm như thường vì không đi làm sẽ bị chết đói, dù có khuyến cáo nên ở trong nhà để tránh lây nhiễm. Ngày ấy không có cứu tế, không có tiền trợ giúp của chính phủ. Không có liên mạng. Báo chí thì ít ỏi, tin tức không được tiếp cận nhanh như bây giờ. Tin giả đầy rẫy. Chính phủ sợ dân hoảng loạn, giấu được gì thì giấu. Dân chúng hầu như không biết gì về dịch cúm từ đâu đến và lan nhanh cũng như bùng phát dữ dội như thế nào. Có người tin rằng hút thuốc sẽ giúp ngăn ngừa nhiễm trùng nên có công xưởng nới lỏng luật cấm hút thuốc. Vào tháng 11 năm 1918, Báo News of the World khuyên độc giả: "rửa mũi bằng xà phòng và nước mỗi tối và sáng. Buộc mình hắt hơi vào ban đêm và sáng sớm, sau đó hít thở thật sâu, và ăn nhiều cháo nóng". Những người còn sống sót đã thuật lại những gì họ chứng kiến. Tài liệu của các sử gia ghi chép cùng hình ảnh lẫn tin tức thu thập được trên báo chí đã cho thấy nhiều sự trùng hợp xưa và nay.

Khái niệm về khoảng cách xã hội và cách ly thực ra đã được áp dụng từ thời Trung Cổ, thế kỷ 14, lúc có bệnh dịch hạch được gọi là "Black Death" xảy ra. GS Crawshaw, khoa lịch sử cổ học Âu Châu của Đại Học Oxford Brookes tiết lộ, Dù thời đó người ta chưa biết đến vi trùng hay vi khuẩn là gì nhưng các cơ quan y tế đã biết dùng biện pháp cách ly và khoảng cách xã hội để tránh sự lây lan của dịch bệnh. Người xưa đã rất cẩn thận trong việc giao tiếp giữa người và người trong việc trao đổi, mua bán các vật dụng kể cả thực phẩm vì bệnh có thể truyền nhiễm trên các bề mặt của sản phẩm. 

Để tránh lây nhiễm các quốc gia ngày nay đã ra những lệnh ngăn chặn sự di chuyển từ nơi này qua nơi khác hoặc hạn chế sự đi lại trên toàn thế giới. Mỗi quốc gia có một chính sách ngăn chặn riêng tùy theo tình trạng dịch bệnh hoành hành ở quốc gia họ. Riêng ở Hoa Kỳ, sự hạn chế gia tăng khi dịch Covid-19 gây ra mức tử vong cao ngất ngưởng. Luật cách ly, khoảng cách xã hội và tránh tụ tập đông người suốt thời gian dịch bệnh đã tạo nên những bức bối tinh thần, phản kháng, và chia rẽ. Bị giam hãm tại gia quá lâu, con người trở nên mệt mỏi, những vấn đề về tâm thần nảy sinh. Bạo hành trong gia đình giữa vợ chồng, cha mẹ và con cái gia tăng. Áp lực của sợ hãi vì cái chết và tuyệt vọng khiến tỷ lệ tự tử và bệnh tâm thần đã là một hồi chuông cảnh báo. Các cuộc biểu tình, những vi phạm luật cách ly, tụ tập đông người quá con số hạn định, đã xảy ra rải rác ở vài tiểu bang và gây được nhiều tiếng vang. 

Năm 1918 cũng vậy. Các nhóm tôn giáo đã phản kháng mãnh liệt nhất. Những biểu tình chống đối khoảng cách xã hội và luật tụ họp đã lan rộng cùng tạo nên sự nghi ngờ lẫn nhau và cộng đồng chia rẽ. Nhất là các nhà lãnh đạo tôn giáo chống đối nhiệt tình nhất. Tại Portland, Oregan, các nhà khoa học đạo Cơ Đốc tin rằng họ miễn nhiễm với vi khuẩn cúm vì niềm tin nơi Đức Chúa. Nhóm này tuyên bố không nên dùng quyền hành của cảnh sát để ngăn cấm sự thờ phụng Đức Chúa Ki Tô của họ ở nhà thờ. Một nhóm Cơ Đốc khác thắng kiện thành phố Los Angeles vì đã thi hành luật cấm tụ họp, lý do là không công bằng khi nhắm vào các hoạt động tôn giáo. Ngày nay vài nơi cũng đang đối đầu với sự kiện tụng của vài nhóm tôn giáo.

Sau đợt cúm TBN 1918 thứ nhì lấy đi mạng sống của con người gấp mấy lần đợt nhất, chính quyền đã đóng cửa trở lại các nhà hát và các hoạt động thương mại giải trí công cộng. Tuy nhiên, chỉ trong vài giờ, hàng chục chủ doanh nghiệp bắt đầu vận động các quan chức thành phố chống lại sự đóng cửa. Áp lực chính trị và kinh tế đè nặng khiến lệnh đóng cửa bị rút lại ngay, chỉ còn biện pháp đeo khẩu trang được giữ lại. 

Trong một bài viết của ký giả Sean Illing phỏng vấn sử gia John M. Barry, ông đã viết " Bài học lớn nhất về đại dịch cúm năm 1918, theo nhà sử học John M. Barry, là các nhà lãnh đạo cần phải nói sự thật, bất kể nó khó nghe đến mức nào. Barry, người đã viết một cuốn sách có ảnh hưởng về đại dịch năm 1918, nói rằng nói dối về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng năm 1918 đã tạo ra nhiều nỗi sợ hãi, cô lập và đau khổ hơn cho mọi người. Tôi đã nói chuyện với Barry qua điện thoại về cái giá của dối trá với công chúng vào năm 1918, nếu ông ấy nghĩ rằng chúng ta đang lặp lại những sai lầm mà chính phủ đã gây ra thời đó, thì các nhà lãnh đạo nên cân bằng sự căng thẳng trong việc nói với mọi người những gì họ cần biết và cố gắng không để gây ra sự hoảng loạn hàng loạt." 

Đây là một số sự kiện xảy ra năm 1918 được sử gia Barry kể lại.  

"Chính phủ nói dối. Họ nói dối về mọi thứ. Khi ấy đang xảy ra chiến tranh(Đại Thế Chiến Thứ Nhất), và họ đã nói dối bởi vì họ không muốn tăng cường nỗ lực chiến tranh. Các nhà lãnh đạo y tế công cộng nói với mọi người rằng đây chỉ là bệnh cúm thông thường. Họ chỉ đơn giản là đã không nói với mọi người sự thật về những gì đang xảy ra. Không bao lâu sau đó người ta nhận thấy khá nhanh những gì đã xảy đến khi hàng xóm của họ bắt đầu chết 24 tiếng sau khi các triệu chứng đầu xuất hiện. Mọi người đang đi trên đường phố đột nhiên bị chảy máu từ mũi, miệng, mắt và tai. Thật là kinh khủng. Mọi người đều hiểu rất nhanh rằng đây không phải là bệnh cúm thông thường. Sau đó là thảm họa. Người ta mất niềm tin vào tất cả mọi thứ, vào chính phủ của họ, vào những gì họ được nghe, về nhau. Nó khiến con người xa nhau hơn. Nếu niềm tin sụp đổ, con người trở nên vụng về, bất lực và đó là bản năng tồi tệ nhất trong cuộc khủng hoảng quy mô này. Cấu trúc xã hội tan rã dần dần như một dòng thác đổ vỡ. Có những hậu quả thực tế. Ví dụ, sự thiếu tin tưởng khiến cho việc thực hiện các biện pháp y tế công cộng một cách kịp thời trở nên khó khăn hơn, bởi vì mọi người không còn tin những gì họ được nghe. Và đến lúc chính phủ buộc phải minh bạch về tình hình, thì hầu như đã quá muộn. Vi khuẩn đã lan ra khắp nơi. Vì vậy, cái giá của sự dối trá và thiếu tin tưởng hao tổn rất nhiều mạng sống."

Ngày nay cũng vậy, nhiều chính quyền của các nước cũng dấu diếm hay lơ là khi dịch Covid-19 bắt đầu xuất hiện. Đầu tiên là sự dấu diếm và nói dối của chính quyền Trung Quốc khi nó xảy ra ở Vũ Hán. Thế giới mới nghe nói đến nó khi nó đã bùng phát và giết chết rất nhiều người. Con số người chết cũng bị dấu nhẹm. Kẻ tiết lộ sự thật bị đem đi mất tích. Khi bệnh dịch lây lan ra nhiều quốc gia, vì sợ dân chúng hoảng loạn, có quốc gia cũng che dấu sự thật hay hạ thấp mức độ nghiêm trọng của nó, khi bệnh dịch tràn tới quốc gia họ. Lịch sử lập lại bài học đớn đau của 100 năm trước. Nhà thương tràn ngập người bệnh, thiết bị y tế thiếu thốn vì không ai biết mà đề phòng, thuốc men cũng như thuốc ngừa chưa được phát minh và thử nghiệm. Sự hoang mang sợ hãi trước cái chết khiến người ta hành động điên cuồng như uống bậy bạ các thứ thuốc chưa được nghiên cứu và chấp nhận. Không khác gì, vào năm 1918, người ta tin rằng dùng Aspirin sẽ chữa được cúm TBN, khiến bao nhiêu người chết vì ngộ độc do dùng nó quá liều. 

Sử gia Barry nhận định,

"Sự khác biệt lớn nhất giữa cúm TBN và cúm Covid-19 là độ tuổi của người tử vong. Vào năm 1918, phần lớn những người chết từ 18 đến 45 tuổi. Có lẽ hai phần ba số người chết ở độ tuổi đó, hơn 90% tỷ lệ tử vong là những người dưới 65 tuổi. Vì vậy, rõ ràng người cao tuổi vào năm 1918 đã trải qua một loại virus nhẹ nhờ trải qua sự miễn dịch tự nhiên.

Một khác biệt nữa là tỷ lệ ủ bệnh. Tốc độ ủ bệnh trung bình của cúm TBN là hai ngày, hầu như không bao giờ dài hơn bốn. Trung bình của Covid-19 dài hơn gấp đôi và có thể kéo dài khá lâu hơn, điều đó bao gồm cả tốt và xấu. Điều tốt là nó cho phép thời gian tiếp xúc, theo dõi, cô lập và những thứ tương tự, điều gần như không thể có trong dịch cúm TBN. Điều tồi tệ là virus này có thể lan ra trong một khoảng thời gian dài hơn và lây nhiễm cho nhiều người hơn. Nó dường như dễ lây hơn bệnh cúm TBN."

Trịnh Thanh Thủy


Tài liệu tham khảo

A breaking point': Anti-lockdown efforts during Spanish flu offer a cautionary tale for coronavirus

https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/breaking-point-anti-lockdown-efforts-during-spanish-flu-offer-cautionary-n1202111

Social Distancing and Quarantine was used

https://www.history.com/news/quarantine-black-death-medieval?li_source=LI&li_medium=m2m-rcw-history

The most important lesson of the 1918 influenza pandemic: Tell the damn truth

https://www.vox.com/coronavirus-covid19/2020/3/20/21184887/coronavirus-covid-19-spanish-flu-pandemic-john-barry

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bác Sĩ Anthony Fauci, giám đốc Viện Các Bệnh Dị Ứng và Truyền Nhiễm Quốc Gia qua 3 thập niên và là một trong những chuyên gia hàng đầu về đại dịch tại Hoa Kỳ tromg 4 thập niên qua, đã đưa ra một số từ ngữ gắt gao cho công chúng và các chính quyền liên bang Hoa Kỳ, theo báo mạng www.marketwatch.com cho biết hôm 4 tháng 7. Fauci nói rằng SARS-CoV-2, tên cho vi khuẩn gây ra COVID-19, sẽ tiếp tục lây lan ngoại trừ mọi người ngưng trò chơi của họ. Ông phát biểu trong tuần này tại Ủy Ban Sức Khỏe, Giáo Dục, Lao Động và Hưu Bổng của Thượng Viện tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn, cùng với các viên chức chính phủ khác.
Tổng Thống Donald Trump đã ký ban hành sắc lệnh hành pháp tạo dựng “Vườn Quốc Gia Của Những Anh Hùng Nước Mỹ” để bênh vực điều ông gọi là “câu chuyện quốc gia vĩ đại của chúng ta” chống lại những người phá hoại các tượng, theo bản tin của BBC tiếng Anh cho biết hôm 4 tháng 7 năm 2020. Sắc lệnh hành pháp của ông cho lực lượng mới 60 ngày để đệ trình các kế hoạch, gồm địa điểm, cho khu vườn này. Ông nhấn mạnh đến các tượng mới phải giống như thật, “không trườu tượng hay hiện đại.” Nhiều tượng Hoa Kỳ đã được kéo sập kể từ vụ cảnh sát giết chết một người đàn ông da đen vô danh, George Floyd trong tháng 5.
Tổng Thống Donald Trump đã đánh dấu Ngày Độc Lập bằng việc cam kết đánh bại thành phần “cực tả” và tự hào vể việc giải quyết vi khuẩn corona của ông, ngay dù các trường hợp bị nhiễm dịch bệnh đã lên cao điểm tại Hoa Kỳ, theo bản tin hôm 4 tháng 7 năm 2020 của báo mạng www.newsmax.com cho biết. Đô trưởng Washington thúc giục người dân tránh xa chỗ đốt pháo bông vào buổi tối và biểu diễn máy bay quân sự trên bầu trời để tránh lây lan dịch bệnh. Trump, phát biểu nơi Vườn Cỏ Phía Nam của Tòa Bạch Ốc, đã nhắc lại các chủ đề mà ông phát biểu tại South Dakota một ngày trước, bằng việc đả kích những người biểu tình kéo sập các tượng của một số nhân vật lịch sử và những biểu tượng khác mà họ nói ca tụng sự bất công chủng tộc.
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Trong khi người Mỹ đang bước vào cuối tuần Lễ Độc Lập trong cái bóng của đại dịch vi khuẩn corona tàn phá, một số thống đốc đang suy nghĩ lại về lập trường đeo khẩu trang sau nhiều ngày lây nhiễm cao kỷ lục, theo bản tin CNN cho biết hôm Thứ Sáu, 3 tháng 7. Hôm Thứ Sáu, Hoa Kỳ báo cáo 39,736 trường hợp bị lây Covid-19, một ngày sau khi kỷ lục mới nhất trong một ngày được ghi nhận với hơn 52,000 trường hợp hôm Thứ Tư. Hơn 2 tháng sau đợt cao điểm lần đầu đã ảnh hưởng một số tiểu bang, vi khuẩn hiện đang tăng trở lại khắp Miền Nam và Miền Tây Nam Hoa Kỳ. Cơ Quan CDC dự đoán sẽ có 148,000 người thiệt mạng tại Mỹ vào cuối tháng này.
Tổng Thống và Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump có mặt tại Đài Tưởng Niệm Quốc Gia Mount Rushmore National Memorial hôm Thứ Sáu, 3 tháng 7 để làm lễ ăn mừng sớm Lễ Độc Lập được dự kiến sẽ có khoảng 7,500 người tham dự, theo bản tin của CNN cho biết. “Chúng tôi đã nói với những người có liên quan rằng họ có thể ở nhà, nhưng những ai muốn đến và tham gia cùng chúng tôi, chúng tôi sẽ tặng khẩu trang miễn phí nếu họ chọn đeo,” theo Thống Đốc Cộng Hòa Kristi Noem nói với Fox News. Nhà phân tích y tế của CNN là Bác Sĩ Celine Gounder nói rằng tổ chức sự kiện như thế trong thời đại dịch là “còn hơn vô trách nhiệm.”
Hải Quân Hoa Kỳ đưa 2 hàng không mẫu hạm và nhiều tàu chiến tháp tùng tới Biển Đông trong những ngày kế tiếp để tham dự một cuộc tập trận, theo các viên chức Hải Quân Hoa Kỳ cho biết hôm Thứ Sáu, 3 tháng 7 năm 2020. Cuộc tập trận đã định từ lâu nhưng đến cùng lúc các cuộc tập trận của TQ gần Quần Đảo Hoàng Sa, mà đã bị Hoa Kỳ và nhiều nước khác chỉ trích. Báo The Wall Street Journal tường trình đầu tiên về việc các hàng không mẫu hạm tham dự vào cuộc tập trận sắp tới. “Mỹ đồng ý với các nước bạn hữu Đông Nam Á rằng: Cuộc tập trận của Trung Quốc trong các vùng biển tranh chấp của Biển Đông là khiêu khích cao độ. Chúng tôi chống lại các tuyên bố chủ quyền phi pháp của Bắc Kinh,” theo Bộ Trưởng Ngoại Giao Hoa Kỳ Mike Pompeo viết Twitter cho biết hôm Thứ Sáu.
Hằng năm thành phố Montreal, Canada đều có tổ chức nhiều cuộc lễ hội quốc tế về thể thao. Marathon International de Montreal là một môn chạy dua dai sức quy tụ cả ngàn người đến từ khắp thế giới. Từ người trẻ tuổi đến các cụ ông cụ bà còn gân đều có thể tham dự. . .
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.
Hôm thứ Năm (02/07/2020), Venezuela đã rút lại quyết định trục xuất đại sứ EU, nhưng yêu cầu khối có hành động thể hiện quan điểm khách quan hơn với quốc gia Nam Mỹ.
Để giải quyết những thách thức an ninh đối với đất nước, chính phủ Úc sẽ chi 186 tỷ USD cho quân đội trong 10 năm tới và sẽ mua tên lửa tầm xa để tăng cường phòng thủ.
Ngày 21/06/2020, hiện tượng Nhật thực hình khuyên diễn ra trên một số nơi tại Châu Á
Các công dân từ 15 quốc gia sẽ được phép vào Liên minh Châu Âu (EU) bắt đầu từ ngày thứ Tư (01/07/2020), nhưng trong danh sách không có tên nước Mỹ.