Hôm nay,  

Nói chuyện với nhà văn Nhã Ca - “Vẫn nắng vàng, dù buổi chiều của đời.”

13/12/201900:00:00(Xem: 5735)
Noi Chuyen voi Nha Van NC
Sinh nhật 80 tuổi.

Trịnh Y Thư phỏng vấn

Nhà văn Nhã Ca vừa bước vào tuổi 80, cái tuổi mà hầu hết từ lâu đã đi tìm thú vui an nhàn cho những ngày còn lại đời người. Nhưng với nhà văn thì bà vẫn tiếp tục sinh hoạt với văn chương, báo chí, như những gì bà đã từng làm suốt hơn 60 năm qua từ trong nước ra đến hải ngoại. Bà là tác giả nhiều bộ tiểu thuyết giá trị, có bộ được dịch sang Anh ngữ, như cuốn Giải Khăn Sô Cho Huế, được giáo sư sử học, Tiến sĩ Olga Dror thuộc Đại học A&M, Texas, chuyển ngữ với nhan đề Mourning Headband for Huế.

Tôi hân hạnh được bà tiếp chuyện tại tòa soạn Việt Báo một ngày cuối thu 2019 để biết thêm đôi điều về một nhà văn sống gần như trọn đời cho văn chương, và dưới đây là nội dung buổi nói chuyện:

Trịnh Y Thư (TYT): Xin chị cho biết cảm tưởng của một người bước vào tuổi 80.

Nhã Ca (NC): Cám ơn Trịnh Y Thư của Văn Học với câu hỏi dễ với một người viết đương thời mà khó cho một bà già 80 tuổi, nay nhớ mai quên...

Vui buồn do tâm sinh, nên tôi chọn vui. Với tuổi 80, mỗi sáng thức dậy thấy còn nụ cười là hạnh phúc. Cảm thấy mình giàu có, hưởng được gia tài lớn là người bạn đời và các con thân yêu cùng bao bạn bè tử tế. Biết buông bỏ, biết nhìn lại mình và biết ơn nghĩa chúng sinh.

TYT: Chị sinh hoạt trong môi trường văn chương từ trong nước ra đến hải ngoại suốt mấy chục năm qua với hàng chục đầu sách đã xuất bản. Chuyện văn chương thì chắc là vô số kể, nhưng xin hỏi, cái gì làm chị mãn nguyện nhất, và cái gì làm chị thất vọng nhất?

NC: Vui nhiều thì buồn nhiều. Vui ít thì buồn ít. Không vui thì không buồn. Tôi chọn vui ít để buồn ít. Nên trong cuộc sống hay trong sách vở, không có gì đáng để thỏa mãn mà cũng không có gì đáng để thất vọng.



TYT: Cùng với Túy Hồng, Nguyễn Thị Thụy Vũ, Nguyễn Thị Hoàng, Trùng Dương, chị được xem là một trong năm nhà văn nữ nổi bật nhất của văn học miền Nam giai đoạn 54-75. Trong mắt nhìn của chị thì văn chương phái nữ có gì nổi bật, đáng nói, và trở ngại lớn nhất cho người viết văn phái nữ là gì? Có sự phân biệt giới tính trong văn chương Việt Nam hay không?

NC: Các nhà văn nữ cùng thời với tôi như anh vừa nêu tên, đã viết và đã sống hết mình với văn chương chữ nghĩa, mỗi chị có một cách nhìn, cách viết khác nhau. Chữ nghĩa không có giới tính. Đâu phải nhà văn mới có trở ngại trong cuộc sống. Theo tôi, các nhà văn nữ, một tay viết văn, một tay nuôi con và vẫn quán xuyến việc nhà rất giỏi.

TYT: Cuốn tiểu thuyết Phượng Hoàng do Văn Học Press mới tái bản năm 2019 này, chị có thể nói đôi điều về cuốn tiểu thuyết đó? Tại sao lại tái bản một cuốn sách đã được viết cách đây trên dưới 60 năm?

NC: Có lẽ anh Trịnh Y Thư phải giới thiệu lời viết của tôi ở cuối cuốn sách lý do tại sao tôi để Văn Học in lại cuốn Phượng Hoàng. Cuốn sách viết đã trên dưới 60 năm. Đó là chuyện của bạn, của tôi, của mọi cô gái với những mộng mơ, thơ mộng, lãng mạn, ngông nghênh và kiêu ngạo thời mới lớn...

TYT: Dự định tương lai của chị là gì? Chị nghĩ mình sẽ làm gì sau tuổi 80?

NC: Tôi rất hiểu câu “Vô thường đến trước ngày mai”, nên tôi chẳng còn dự tính gì nữa. Tuy nhiên tôi sẽ làm việc nhẹ nhàng, viết, làm thơ nếu còn sức khỏe.

Sau 80 tuổi, như câu thơ của Trần Dạ Từ:
Vẫn nắng vàng dù buổi chiều của đời...
Vâng, buổi chiều của chúng tôi.

TYT: Xin cảm ơn nhà văn Nhã Ca.

Ý kiến bạn đọc
13/12/201923:08:39
Khách
Đúng là nhà văn của “ Từ Đàm quê hương tôi” với ngôn ngữ rất “tự tại” của cái nôi Phật giáo VN , Huế : đi KHÔNG và về cũng KHÔNG !
13/12/201922:40:44
Khách
Sẽ luôn nhớ lời nhắc nhở của Cô "Vô thường đến trước ngày mai"
Diệu Hương
13/12/201914:31:44
Khách
Những câu trả lời của một người học Phật, lấy đời mình để chiêm nghiệm vô thường, dùng tâm mình để thực hiện chữ không.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngưởì Việt di tản tỵ nạn khi qua đây mới học được tiếng Anh. Cho dù, cuối cùng tốt nghiệp được đại học nhưng có lẽ cũng không thể nào biết tới hết 118 chữ đồng nghĩa với Death trong tự điển Thesaurus được. Ngay người Mỹ bản xữ cũng thế, nói chi đến các chữ khác.
Cuốn sách này, như chính tựa đề, Đường về thủy phủ, đã báo hiệu điều gì đó huyễn hoặc. Vì vậy, bạn đọc nếu chờ đợi một câu chuyện tiểu thuyết thông thường có đầu đuôi, có lô-gic, có sự tình chặt chẽ hợp lý, xin gấp sách lại, hãy tìm đọc một cuốn khác. Là một tác phẩm siêu hư cấu không có chủ ý đáp ứng những quy củ tiểu thuyết thông thường, Đường Về Thủy Phủ của Trịnh Y Thư là một tập hợp của ba câu chuyện, ba toa riêng lẻ của một chuyến tàu, vận hành trên cùng một đường rầy thiên lý, theo chiều dài của một giai đoạn lịch sử chiến tranh tanh nồng, nơi hành khách là những nhân vật bị ném lên tàu, vất vưởng chuyển động trên một trục cố định, dốc toàn bộ sức lực và trí tưởng tượng gắng tìm cho mình một lối thoát, hay theo tác giả, tìm một lối về.
Con người của toán học và kỹ thuật nhưng tâm hồn lại dành cho văn chương. Chính văn chương đã nâng anh dậy thành một nhà văn xứng với cái tên Trần Quí Sách tiền định. Từ năm 1964, anh đã có truyện và thơ trên Bách Khoa, Văn, Văn Học, Đời, Thời Tập, Vấn Đề, Khởi Hành và Ý Thức. Năm 2004, anh về hưu và dành tất cả thời gian cho văn học Việt Nam với Thư Ấn Quán và Thư Quán Bản Thảo. Anh đã biến căn nhà ở Plainfield, New Jersey, thành nhà in gồm toàn máy móc cũ mua rẻ trên e-Bay để “chế tạo” những cuốn sách từ A đến Z.
Có lẽ từ khi xem cuốn phim Casablanca, một cuốn phim khá xưa, tôi có ý thích đi Morocco. Phim kể về một chuyện tình trong bối cảnh đệ nhị thế chiến. Humphrey Bogart và Ingrid Bergman thủ vai chính. Lúc đó, nhiều nơi trên đất Pháp đã bị Đức Quốc Xã chiếm đóng. Rất nhiều người chạy trốn Hitler bằng những con đường gian truân. Đi từ Paris, đến Marseilles, đến Lisbon, thoát qua Morocco. Để từ quốc gia ở bắc Phi lo giấy tờ trốn qua Hoa Kỳ. Hình ảnh Ingrid Bergman trong vai Ilsa cúi xuống nói với người nhạc công: “Sam, play it once, play “As Time Goes By”, đã đọng lại thật lâu trong trí nhớ tôi. Vì những lý do ngẫu nhiên, mà chuyến công tác sang Morocco cứ bị dời mãi. Hoạch định từ đầu năm, mãi đến tháng Sáu mới lên lịch được. Tôi nói với thượng cấp của tôi, sẽ lấy một tuần nghỉ phép sau khi đi làm ở Morocco. Lúc đó con tôi cũng được nghỉ lễ hai tuần, rất tiện. Chúng tôi sẽ về nhà Ba Mạ tôi.
Gửi BS Trần Quí Thoại, như một nén nhang tưởng nhớ người lính, nhà văn, nhà thơ Trần Hoài Thư. Thác là thể phách, còn là tinh anh. (Nguyễn Du) Những tấm hình chụp nhà văn Trần Hoài Thư trên giường bệnh là của BS Trần Quí Thoại, con trai Trần Hoài Thư gửi cho BS Ngô Thế Vinh với ghi chú: “để Bác Vinh viết về những ngày cuối cùng của Ba con.”
Tháng 6/2024 là ngày giỗ nữ sĩ Minh Đức Hoài Trinh (nhà báo, nhà thơ, nhà văn) nên nhân dịp nầy tôi viết về cuộc tình của bà với nhà văn Nguyễn Quang. Nữ sĩ MĐHT nổi tiếng từ trong nước đến hải ngoại, và cũng là người phục hồi lại Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại nên tên tuổi bà được mọi người biết đến nhưng “Đằng sau một người đàn bà thành công luôn có bóng dáng người đàn ông” ở trường hợp nầy.
Trước hết, về cơ bản, thơ ca cho phép các cá thể con người nói lên những cảm xúc, suy nghĩ và trải nghiệm sâu sắc nhất của họ. Nó có thể nắm bắt được các sắc thái cảm xúc của con người theo những cách mà các loại hình giao tiếp khác không thể làm được. Vay mượn câu nói của Milan Kundera, “có những điều chỉ tiểu thuyết mới nói được”, tôi có thể nói “có những điều chỉ thơ ca mới nói được.”
Nhà văn Trần Hoài Thư vừa ra đi lúc 6 giờ 35 sáng nay [giờ miền Đông Hoa Kỳ], ngày Thứ Hai 27.05.2024 tại bệnh viện JFK, New Jersey, đúng một tháng sau ngày Chị Ngọc Yến mất [27.04.2024]. Đây là một tin buồn và cũng là một mất mát lớn trong làng Văn học Việt Nam hải ngoại. Sau đây là bài viết của Trần Yên Hòa tưởng nhớ về Ông.
Đọc 9 Khuôn Mặt 9 Phong Khí Văn Chương một lần, nhiều lần, vẫn thấy tràn lấp trong mọi suy tưởng, phê bình, phân tích, là niềm hứng khởi hân hoan của một người viết, vừa là nhà thơ, vừa phê bình văn học, và trên hết là một người đọc tha thiết, mê say, bằng tất cả trái tim và khối óc...
Tin từ Trần Quí Thoại, con trai Nhà văn Trần Hoài Thư báo cho biết Ba của Thoại đã mất lúc 6 giờ 35 sáng nay [giờ miền Đông Hoa Kỳ], Thứ Hai 27.05.2024 tại bệnh viện JFK, New Jersey, đúng một tháng sau ngày Chị Ngọc Yến mất [27.04.2024]. Đây là một tin buồn và cũng là một mất mát lớn lao cho nền Văn học Việt Nam. Xin phân ưu cùng BS Trần Quí Thoại và Hai Anh Trần Quí Phiệt, Trần Quí Trâm trước tin ra đi của Ba và người em Trần Hoài Thư.