Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nói chuyện với nhà văn Nhã Ca - “Vẫn nắng vàng, dù buổi chiều của đời.”

13/12/201900:00:00(Xem: 3326)
Noi Chuyen voi Nha Van NC
Sinh nhật 80 tuổi.

Trịnh Y Thư phỏng vấn

Nhà văn Nhã Ca vừa bước vào tuổi 80, cái tuổi mà hầu hết từ lâu đã đi tìm thú vui an nhàn cho những ngày còn lại đời người. Nhưng với nhà văn thì bà vẫn tiếp tục sinh hoạt với văn chương, báo chí, như những gì bà đã từng làm suốt hơn 60 năm qua từ trong nước ra đến hải ngoại. Bà là tác giả nhiều bộ tiểu thuyết giá trị, có bộ được dịch sang Anh ngữ, như cuốn Giải Khăn Sô Cho Huế, được giáo sư sử học, Tiến sĩ Olga Dror thuộc Đại học A&M, Texas, chuyển ngữ với nhan đề Mourning Headband for Huế.

Tôi hân hạnh được bà tiếp chuyện tại tòa soạn Việt Báo một ngày cuối thu 2019 để biết thêm đôi điều về một nhà văn sống gần như trọn đời cho văn chương, và dưới đây là nội dung buổi nói chuyện:

Trịnh Y Thư (TYT): Xin chị cho biết cảm tưởng của một người bước vào tuổi 80.

Nhã Ca (NC): Cám ơn Trịnh Y Thư của Văn Học với câu hỏi dễ với một người viết đương thời mà khó cho một bà già 80 tuổi, nay nhớ mai quên...

Vui buồn do tâm sinh, nên tôi chọn vui. Với tuổi 80, mỗi sáng thức dậy thấy còn nụ cười là hạnh phúc. Cảm thấy mình giàu có, hưởng được gia tài lớn là người bạn đời và các con thân yêu cùng bao bạn bè tử tế. Biết buông bỏ, biết nhìn lại mình và biết ơn nghĩa chúng sinh.

TYT: Chị sinh hoạt trong môi trường văn chương từ trong nước ra đến hải ngoại suốt mấy chục năm qua với hàng chục đầu sách đã xuất bản. Chuyện văn chương thì chắc là vô số kể, nhưng xin hỏi, cái gì làm chị mãn nguyện nhất, và cái gì làm chị thất vọng nhất?

NC: Vui nhiều thì buồn nhiều. Vui ít thì buồn ít. Không vui thì không buồn. Tôi chọn vui ít để buồn ít. Nên trong cuộc sống hay trong sách vở, không có gì đáng để thỏa mãn mà cũng không có gì đáng để thất vọng.



TYT: Cùng với Túy Hồng, Nguyễn Thị Thụy Vũ, Nguyễn Thị Hoàng, Trùng Dương, chị được xem là một trong năm nhà văn nữ nổi bật nhất của văn học miền Nam giai đoạn 54-75. Trong mắt nhìn của chị thì văn chương phái nữ có gì nổi bật, đáng nói, và trở ngại lớn nhất cho người viết văn phái nữ là gì? Có sự phân biệt giới tính trong văn chương Việt Nam hay không?

NC: Các nhà văn nữ cùng thời với tôi như anh vừa nêu tên, đã viết và đã sống hết mình với văn chương chữ nghĩa, mỗi chị có một cách nhìn, cách viết khác nhau. Chữ nghĩa không có giới tính. Đâu phải nhà văn mới có trở ngại trong cuộc sống. Theo tôi, các nhà văn nữ, một tay viết văn, một tay nuôi con và vẫn quán xuyến việc nhà rất giỏi.

TYT: Cuốn tiểu thuyết Phượng Hoàng do Văn Học Press mới tái bản năm 2019 này, chị có thể nói đôi điều về cuốn tiểu thuyết đó? Tại sao lại tái bản một cuốn sách đã được viết cách đây trên dưới 60 năm?

NC: Có lẽ anh Trịnh Y Thư phải giới thiệu lời viết của tôi ở cuối cuốn sách lý do tại sao tôi để Văn Học in lại cuốn Phượng Hoàng. Cuốn sách viết đã trên dưới 60 năm. Đó là chuyện của bạn, của tôi, của mọi cô gái với những mộng mơ, thơ mộng, lãng mạn, ngông nghênh và kiêu ngạo thời mới lớn...

TYT: Dự định tương lai của chị là gì? Chị nghĩ mình sẽ làm gì sau tuổi 80?

NC: Tôi rất hiểu câu “Vô thường đến trước ngày mai”, nên tôi chẳng còn dự tính gì nữa. Tuy nhiên tôi sẽ làm việc nhẹ nhàng, viết, làm thơ nếu còn sức khỏe.

Sau 80 tuổi, như câu thơ của Trần Dạ Từ:
Vẫn nắng vàng dù buổi chiều của đời...
Vâng, buổi chiều của chúng tôi.

TYT: Xin cảm ơn nhà văn Nhã Ca.

Ý kiến bạn đọc
13/12/201923:08:39
Khách
Đúng là nhà văn của “ Từ Đàm quê hương tôi” với ngôn ngữ rất “tự tại” của cái nôi Phật giáo VN , Huế : đi KHÔNG và về cũng KHÔNG !
13/12/201922:40:44
Khách
Sẽ luôn nhớ lời nhắc nhở của Cô "Vô thường đến trước ngày mai"
Diệu Hương
13/12/201914:31:44
Khách
Những câu trả lời của một người học Phật, lấy đời mình để chiêm nghiệm vô thường, dùng tâm mình để thực hiện chữ không.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hai nhà thơ bị bắn chết, và chín nhà thơ bị bắt giam, trong đợt bố ráp vào tháng 3/2021 khi quân đội Miến Điện đàn áp những người biểu tình đòi tái lập chính phủ dân sự. Bản tin ngày 10/3/2021 của Reuters cũng ghi rằng Hội Văn Bút Quốc Tế PEN International cho biết một nhà thơ từng sang nghiên cứu tại đại học University of Iowa đã bị bắt, trong cùng ngày nhiều nhà văn bị kêu án một tháng tù. Hai nhà thơ MYINT MYINT ZIN và K ZA WIN bị bắn chết. Họ chỉ có chữ khi họ đứng dậy lên án cuộc đảo chánh của quân đội Miến Điện nhằm lật đổ chính phủ dân cử của bà Aung San Suu Kyi ngày 1/2/2021. Bản thông báo của PEN đưa ra, ký tên nhà văn Salil Tripathi, chủ tịch Ủy Ban Nhà Văn Trong Tù (Writers in Prison Committee), viết: “Nhà thơ có chữ; chính phủ có súng. Các nhà thơ đã làm những gì họ có thể làm với công cụ họ có – viết, bày tỏ, nói. Chính phủ đã làm một thứ duy nhất họ biết với công cụ họ có. Nổ súng.” Hàng chục nhà văn và nhà thơ bị lực lượng an ninh nhắm bố ráp
Hãy nuôi lớn ước mơ. Mọi giấc mơ tử tế đều sẽ thành sự thật. Ngay từ những bài viết đầu tiên, Nguyễn Trung Tây cho thấy niềm tin này. Không có chuyện giảng đạo. Cũng chẳng có chữ nghĩa hoa mỹ. Hình như nhà văn tu sĩ bình bát của chúng ta không viết bằng văn chương lý lẽ mà viết bằng tấm lòng và niềm tin tử tế. Từ hơn mười năm nay, mỗi lần được đọc ông tôi thấy lòng mình thư thái hơn. Kính mời cùng đọc Nguyễn Trung Tây. -- Nhã Ca
Bài này sẽ viết về một số huyền thoại liên hệ tới ngài Bồ Đề Đạt Ma, và về Tâm Kinh, bản văn được ngài chọn làm một trong 6 cửa vào đạo. Bài viết chỉ là những suy nghĩ riêng, vì tác giả không đại diện cho bất kỳ thẩm quyền nào. Những gì nơi đây nếu phù hợp với Chánh pháp, chỉ là chút cơ may trộm được ý của Đức Phật. Những gì sai sót có thể có, chỉ vì tác giả tu học chưa tới nơi khả dụng.
McMurtry sinh ngày 3 tháng 6 năm 1936 tại Thành Phố Archer, Texas, cách Wichita Falls của Texas 25 dặm, là con trai của Hazel Ruth và William Jefferson McMurtry, là một nông dân. Ông đã lớn lên tại một trang trại bên ngoài Thành Phố Archer. Thành phố này là một kiểu mẫu cho thị trấn Thalia mà được nói nhiều trong tiểu thuyết của ông. Ông tốt nghiệp Cử Nhân vào năm 1958 tại Đại Học North Texas và Cao Học vào năm 1960 tại Đại Học Rice University, theo Jeff Falk trong tác phẩm xuất bản tháng 9 năm 2015 “Rice Alum, Author Larry McMurtry Receives National Humanities Medal.” Trong hồi ký của mình, McMurtry cho biết trong khoảng thời gian năm tới sáu năm đầu tại trang trại của ông nội của ông, thì ông chưa có cuốn sách nào, nhưng đại gia đình của ông đã ngồi trước hiên nhà hàng đêm và kể nhiều chuyện. Vào năm 1942, khi người anh em họ của ông là Robert Hilburn đang trên đường nhập ngũ cho Thế Chiến Thứ II, ông này đã ghé qua trang trại và để lại một thùng chứa 19 cuốn sách.
Trong một lần đã tới thăm, điều vẫn còn lưu lại trong trí nhớ là câu trích dẫn của John Steinbeck được phóng lớn và trưng bày nơi sảnh đường của National Steinbeck Center Salinas, California. “Nhà văn phải tin tưởng rằng điều hắn đang làm là quan trọng nhất trên thế giới. Và hắn phải giữ ảo tưởng ấy cho dù khi biết được điều đó là không thực.” Dĩ nhiên đây không phải là câu văn hay nhất của Steinbeck nhưng có lẽ phản ánh đúng nhất về cuộc đời 66 năm đầy thăng trầm và cả nghịch lý của Steinbeck mà ông đã bướng bỉnh lựa chọn để đi tới vinh quang và cả đôi khi chống lại chính mình.
Giáo sư Peter Zinoman, trưởng khoa Sử của Đại học Berkeley: “Điều nổi bật về Nguyễn Huy Thiệp là hầu như mọi người đều đồng ý rằng ông đã tạo nguồn cảm hứng cho giới độc giả tinh tường nhận ra ông là một nhà văn xuất sắc mang tính khai phá của thời hậu thuộc điạ. Việt Nam vừa mất đi một bậc thầy văn học thực sự.”
Qua chữ và qua tranh, Thế Kỷ Của Những Vật Tế vẽ ra một thế giới đang sưng phồng từ những phân tranh và tan rã bởi những hoài nghi, nơi con người tìm mọi cách để trốn chạy sự nhìn nhận, để rồi lúc đứng bên bờ vực hệ lụy, khi lối thoát duy nhất là nắm lấy tay nhau, họ sẽ làm gì?
Nếu những điển tích, lời dạy của cổ nhân, thánh nhân, hiền giả Đông phương không thể mở được lòng bạn, hãy đọc thử một bài thơ của thi sĩ Tây phương hiện đại: “Bước đi với niềm bình an, bình an trở thành bạn. Nói với vẻ đẹp, vẻ đẹp bao quanh bạn. Hành động với lòng tốt, lòng tốt tìm đến bạn. Nói với tình yêu, tình yêu chuyển hóa bạn. Hành động với lòng thương, lòng thương tha thứ bạn. Sống với sự thật, sự thật sống trong bạn. Nhưng nếu chúng ta bước đi với lòng hận thù, hận thù trở thành chúng ta. Nếu chúng ta nói với sự tức giận, tức giận bao vây chúng ta. Nếu chúng ta hành động với đố kỵ, đố kỵ gặm nhấm chúng ta. Vì vậy, hãy cho đi với sự lịch thiệp, lịch thiệp tìm đến chúng ta. Chúng ta tìm kiếm sự kết nối, kết nối có thể chữa lành chúng ta. Và khi chúng ta sống với tiếng cười, tiếng cười có thể nâng chúng ta lên…” (1)
Với đại-bi-tâm không rời bỏ những chúng sanh khẩn cầu hướng vọng, Chư Bồ Tát sẽ đủ duyên thị hiện nơi vườn hoa xuân của những em bé mà người thi-sỹ-Phật-tử vừa về thăm, để ban vui thay tiếng nấc nghẹn ngào: “Vẫn chừng ấy, vẫn chừng ấy thôi! …”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.