Hôm nay,  

Việt Nam: Sau 33 Năm Đổi Mới

21/09/201908:46:00(Xem: 6312)

VIỆT NAM: SAU 33 NĂM ĐỔI MỚI

                                                                                     
Đào Như


blank  

Những ai đă từng thao thức về tiền đồ tổ quốc, ở trong nước hay đang lưu vong ở hải ngoại, cũng phải đặt lại câu hỏi: Sau 33 năm Đổi Mới kể từ năm 1986 cho đến nay Viêt Nam về cơ chế lãnh đạo chính trị kinh tế đã làm nên được những gì?

Theo quá trình Đổi Mới từ năm 1986 đến nay, Viêt nam đã có nhiều tiến bộ đáng kể, nhờ dựa vào sửa đổi bộ mặt chế độ kinh tế tâp trung ngăn sông cấm chợ chuyển thành chế độ kinh tế thi trường định hướng XHCN và nhất là sau khi cải cách chế độ Nông nghiệp Tâp trung thành Nông nghiêp Tự do, Chinh phủ VN đã thành công rất ấn tượng trong công tác giúp người dân thoát đói giảm nghèo, có được thu nhập trung bình. Và VN đứng khựng lại, dậm chân tai chỗ, trong gần hơn 10 năm qua, trong lúc các nước đang phát triển khác đã vươt lên ở mức khá xa VN. Do đó VN có nguy cơ tụt hậu. 

   Mặc dầu từ năm 1986, thời kỳ Đổi Mới bắt đầu, Việt Nam có nhiều cải cách về Hiến Pháp với những qui đinh:

- Quyền Lập Pháp thuộc về Quốc Hội

- Quyền Hành pháp thuộc về Chính phủ

- Quyền Tư pháp thuộc về Tòa án

Nghĩa là các cơ quan quyền lực Nhà nước kiểm soát lẫn nhau. Đó là hệ chuẩn tốt. Nhưng thực tiễn trước và sau thời Đổi Mới, thể chế luôn vẫn là Đảng lãnh đạo. Một thể chế đã lỗi thời, xơ cứng, chỉ giúp cho đảng viên đảng cộng sản hay con em của họ tham nhũng, đục khoét công quỹ, gây nợ xấu ở Ngân Hàng Nhà Nước lên đến hàng trăm tỷ tỉ Mỹ kim. 

 

Tại Diễn Đàn Cải Cách Phát Triển Việt Nam-2019 (VRDF-2019) với chủ đề “Việt Nam: Khát vọng thịnh vượng-Ưu tiên hành động” khai mạc tai Hà Nội sáng ngày 19-9-2019. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, đã lên tiếng Tố cáo:“Viêt Nam như con nhộng mới lột xác một nửa, nửa Pháp quyền, nửa Xô viết…Con nhộng lột xác một nửa, có vẽ giống như chúng ta. Điều quan trong ta nên chọn một hệ chuẩn thôi và sắp xếp toàn bộ máy theo hệ chuẩn đó. Ta đã lột xác được một nửa thì nên lột xác tiếp, hơn là đắp lại lớp võ cũ…Tôi đề nghị hãy theo mô hình Nhà Nước Kiến Tao Phát Triển như mô hinh của các nước Nam Hàn, Nhât Bản, Đài Loan. Trung quốc cũng theo mô hình này và phát triển như vũ bão”. https://motthegioi.vn/thoi-su-c-66/phat-ngon-an-tuong-c-95/ts-nguyen-si-dung-viet-nam-nhu-con-nhong-moi-lot-xac-mot-nua-phap-quyen-nua-xo-viet-121595.html

 - Theo đúng nghĩa, “nửa Xô Viết” có nghĩa là Nhà nước lãnh đạo toàn diện từ Chuyên đến Hồng. Đó là phản nguyên tắc về Chuyên môn. Xin lấy một ví dụ: một đảng viên không có hiểu biết về ngân hàng lại làm Chủ tịch Ngân hàng, chắc chắn công tác điều hành sẽ kém hiệu năng không bằng môt chuyên viên về ngân hàng.

- Nhà Nước Kiến Tạo Phát Triển không phải Nhà nước làm thay dân mà là một nhà nước tạo khuôn khổ, thể chế và mọi điều kiện cần thiết để cho từng người dân có thể thực hiên được lý tưởng, công việc làm của mình để tao ra của cải vật chất, mưu cầu hạnh phúc. Sự thịnh vượng bền vững thật sự đến với đất nước chỉ khi nào hàng triệu người dân có đủ năng lực làm chủ cuộc sống và sáng tạo tương lai của họ ngày mỗi tốt đẹp hơn. Khác với chế độ Nhà Nước Quản Lý Toàn Diện, dưới chế độ Nhà Nước Kiến Tao Phat Triển, nền Độc lập, Tự do, Dân chủ và sự phồn vinh xã hội của một quốc gia phải được bắt đầu từ sự Độc lập, Tự do, Dân chủ, quyền sở hữu trí tuệ, của cải vật chất, từ mỗi cá nhân, từ mỗi mái nhà, từ mỗi căn hộ, gia đình…  http://www.diendantheky.net/2015/08/ao-nhu-tu-mo-hinh-nha-nuoc-quan-ly-toan.html

Phải nói rằng đề xuất về “Nhà nước kiến tạo phát triển” của TS. Nguyễn Sĩ Dũng phản ảnh đậm nét sau 33 năm Đổi Mới, ĐCSVN vẫn tiếp tục theo đuổi thể chế Chuyên Chinh Vô sản. Không mấy ai còn ngạc nhiên năm 2016, TBT ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng đã từng tuyên bố: chỉ cần dựa trên cương lĩnh Đảng để cai trị dân. Trong thục tế, trước và sau Đổi Mới, ĐCSVN đã xóa bỏ Quyền Lập Pháp của Quốc Hội và Quyền Tư Pháp của Tòa án.

 

Thật lý thú, cũng tại buổi lễ “Diễn Đàn Cải Cách Và Phát Triển Việt Nam-2019” hôm 19-9 vừa rồi, ông Cao Viết Sinh, nguyên Thứ trưởng bộ kế hoạch, đầu tư, cho rằng ”so với thông lệ quốc tế, vẫn còn một số vấn đề đặt ra cho Việt Nam…Chẳng hạn, thể chế Kinh tế Thị trường vẫn chưa đồng bộ, đầy đủ để bảo đảm thị trường vận hành thông suốt; chưa thật sự đáp ứng yêu cầu thúc đẩy nền Kinh tế Thị trường hiện đại và hội nhập; một số qui định trong hệ thống luật pháp, cơ chế về chính sách và quản lý, điều hành, còn chồng chéo, thiếu chặt chẽ; vấn đề sở hữu và quyền sở hữu tài sản, bảo đảm quyền tư do kinh doanh còn hạn chế; sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, thiếu chăt chẽ, làm giảm hiệu lực hiêu quả quản lý tập trung thống nhất của trung ương và tính năng động chịu trách nhiệm của địa phương…”      

 Từ đó ông Cao Viết Sinh đề xuất:”phải hoàn tất quá trình chuyển đổi Kinh tế Thi trường hiện đại; hội nhập theo thông lệ quốc tế. Tiếp tục xây dựng hoàn thiện các khung khổ thể chế, pháp luật theo hướng ổn định, cụ thể, minh bạch, thực thi nghiêm túc để phát triển đầy đủ và đồng bộ …Bảo đảm đầy đủ quyền tự do an toàn trong hoạt động kinh doanh; huy động phân bố, sử dụng hiêu quả các nguồn lực, theo nguyên tắc thị trường….”  

Nói toát ra, điều ông Sinh muốn nói là ông muốn vứt bỏ cái đuôi lụm thụm “định hướng XHCN”. Với cái đuôi đinh hướng XHCN, nghĩa là Đảng vẫn lãnh đạo chuyên chế, thì chắc chắn, VN không thể nào bảo đảm vấn đề sở hữu, và quyền sở hữu tài sản, không thể nào đảm bảo quyền tự do kinh doanh, an toàn trong hoạt động kinh doanh…Nghĩa là ông Cao Viết Sinh muốn hoàn thiên nền kinh tế thị trường hiện đại của VN để phù hơp vói Kinh Doanh Mới, Kinh Tế Số. Ông còn đòi hỏi Nhà nước phải xây dựng nhanh nền hành chánh kiến tạo phát triển và tập trung xây dưng nhà nước pháp quyền, tiếp tục mở rộng thực thi dân chủ, thực hiện đầy đủ các quyền con người, quyền công dân…

 

Sau khi lướt qua những đề xuất đầy tâm huyết của TS Nguyễn Sĩ Dũng và của ông Cao Viết Sinh (nguyên thứ trưởng Bộ Kế Hoach-Đầu tư) chúng ta mới nhận ra rằng tai sao, sau 33 năm Đổi Mới, VN vẫn đủng đỉnh đi sau nhân loại nhiều thập niên. Trong khi đó Trung Cộng trở nên một bá quyền trên Biển Đông, ngày càng hâm dọa nghiêm trọng nền độc lập và chủ quyền của Viêt Nam.

Những sự kiên trên đã thúc đẩy nhân dân Viêt Nam phải lựa chọn dứt khoát:

- phải phế bỏ thể chế XHCN để cứu nước.

- phải xây dựng thể chế Nhà nước kiến tạo phát triển mới hy vọng có được nền kinh tế phồn vinh bên vững

- phải hoàn thiện nền kinh tế thi trường hiện đại của Viêt Nam, bằng cách vứt bỏ “Định hướng XHCN”

Phải dứt khoát mà nói rằng, sau 33 năm Đổi Mới, ĐCSVN không kiến tạo được gì mới về cơ chế lãnh đao Chính tri, Kinh tế để đổi mới đất nước, để đưa dân tộc tiến lên cùng thời đại./.     

 

ĐÀO NHƯ

Chicago

Sept 20th 2019

 


 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.