Hôm nay,  
Việt Báo Online

DƯ HƯƠNG CON HEO

26/02/201910:40:00(Xem: 509)
DƯ HƯƠNG CON HEO

1. Ngày Xưa


Tôi còn nhớ năm nào cũng vậy, gần Tết là Nội phụ giúp Má tôi gói bánh tét, làm dưa món củ kiệu, rim đủ các loại mức và nấu một nồi thịt kho hột vịt bự chảng. Tất cả những hương vị Tết đó quyện vào nhau thành một mùi thơm nức nở rón rén thấm vào hồn tôi.

Hồi nhỏ, tất cả những món kể trên tôi khoái nhất là món bánh tét chiên ăn với dưa món củ kiệu; chưa đã thèm tôi còn tộn thêm đầy họng miếng thịt heo kho vuông vức, béo ngậy vừa da vừa thịt vừa mỡ quyến rủ như… cô gái hãy còn xuân.

Nói tới thịt heo tôi nhớ những chú heo ngày xưa đã ụt ịt đi qua đời tôi.  

Trước hết là hai con heo Tây nhỏ xíu trắng như hai cục bột. Con tên Ủn, con tên Ỉn. Tuy nhỏ nhít nhưng cả Ủn lẫn Ỉn đều ham ăn như… heo. Để heo mau lớn, ngày ba buổi sáng trưa chiều, Má tôi bằm chuối trộn với lá khoai lang thành một máng ứ hự cho heo ăn. Ngày tháng thoi đưa, Ủn Ỉn nhà ta phát tướng đến chật chuồng, phải thả rong sau hè nhà. Tuy mang tiếng "dơ như heo" nhưng Ủn Ỉn rất thích tắm và khoái gải lưng. Hàng ngày đi học về hai anh em tôi thường xịt nước tắm cho heo, gải lưng heo, vừa giỡn hớt vừa… nói chuyện với heo. Nhưng heo cũng có linh tính, mỗi lần Ủn Ỉn nhà ta thò mõ qua hàng rào khịt khịt mũi dòm qua lò mổ của người hàng xóm sau hè nhà. Là cả hai đều run lẫy bẫy, thụt lùi, sợ rắm rắc.

Thập niên 1950, khu phố Ba Má tôi ở hầu hết đều là nhà trệt, mái tôn, vách ván chen lẫn những mái nhà tranh lụp xụp. Phố nghèo lô nhô, nhộn nhạo, bá-xí-nạp, nào nhà ở, nào cửa tiệm, quán ăn, nào hàng xén, nhà trọ, đủ các cái nằm gọn lõn giữa bốn con đường Tôn Thất Thuyết, Quang Trung, Nguyễn Thái Học và Ama Trang Long. Đặc biệt, phía sau hè nhà tôi có một lò mổ của ông bà Năm Heo, chuyên đập đầu bò và thọc huyết heo.
 

Hồi nhỏ ngây ngô, có lần tôi tò mò núp sau hàng rào dòm lén qua lò mổ coi người lớn giết bò giết heo. Giết bò bằng cách cột con vật xấu số vô góc cột xong dùng búa tạ chục ký đập lên đầu con bò. Nhát thứ nhất bò xiểng niểng, nước mắt chảy xuôi, ọ lên một tiếng dài đau đớn, nhát thứ nhì bò lảo đảo khuỵu hai chân trước xuống, nhát thứ ba rồi thứ tư bò ngã vật ra, thở phì phò, miệng xùi bọt, co giựt mấy cái rồi nằm thẳng cẳng. Còn giết heo thì trói gô bốn giò, đặt heo nằm trên sàn xong dùng con dao bảng lớn, mũi nhọn, sắc lẽm, dài khoảng hai gang tay thọc mạnh vào cổ heo cho huyết chảy hết vào thau nhôm xong xẻ thịt. Giết heo rất ồn vì tiếng dẩy dụa tuyệt vọng cùng tiếng kêu en ét, rống thấu trời của con vật biết mình bị đưa lên bàn mổ. Chứng kiến cảnh giết thịt dã man lần đó nó ám ảnh tôi giống như cảnh người giết người trong chiến tranh sau này.

(Năm 1959, cả khu phố nghèo nằm giữa bốn con đường kể trên không may bị bà hỏa viếng. Suốt từ nửa đêm tới hừng sáng, với sự dồng lõa của con gió lớn, cơn hỏa hoạn đã thiêu rụi rùi rui toàn bộ phố nghèo, tuyệt nhiên không bỏ xót một căn nào. Tất cả đều nằm rụi dưới đống tro tàn nghi ngút khói khét nghẹt. Hình như không có ai bị chết chày nhưng đêm đó những con vật trong chuồng chờ đem giết chắc chắn chẳng con nào thoát khỏi tay bà hỏa).

Nói tới heo nhà, không thể không nói tới heo rừng. Có ai từng nếm qua thịt heo rừng chưa? Thịt heo rừng được chế biến thành nhiều món ngon như nướng mọi, nướng xã ớt hoặc xào lăn… Nhưng tôi cho rằng nhiều người sinh sống, lập nghiệp lâu đời trên miền cao không mấy ai được dịp thưởng thức loại thịt rừng này. Thập niên 1950, ông Ba Lô là một người thợ săn khét tiếng trên thị trấn Ban Mê Thuột. Ông Ba Lô đã từng hạ hàng trăm loài thú hoang từ dữ đến hiền, như cọp, beo đốm, beo gấm, trâu rừng (con Min), nai chà, đại bàng, mãng xà, nhím, chim công, cu đất… Mỗi lần đi săn đoàn xe ba chiếc Dodge-Quatre của ông chở về cả tấn thịt rừng, nhưng tuyệt nhiên không hề thấy con heo rừng nào.  


Heo rừng còn gọi là lợn lòi có từ hai nanh tới bốn cặp nanh màu ngà, uốn cong, chỉa thẳng lên trời là thứ vũ khí dùng để tự vệ hoặc phản công khi gặp nguy hiểm. Bộ lông dài, rậm và cứng, dựng đứng từ gáy chạy dọc theo sóng lưng, có màu sắc đậm. Khi bị động chúng phản xạ rất nhanh bằng cách kêu lên rồi chạy tán loạn. Heo rừng cũng không chịu đèn như cọp, nai; thấy lạ hay nghe động là bỏ chạy nên ít khi thợ săn hạ được chúng.


Quí vị nào ở Ban Mê Thuột lâu năm có dịp vô làng Thượng mua bán, đổi chác hoặc tìm hiểu chắc cũng đã biết một điều mà mãi về sau này tôi mới biết. Đó là sự khác biệt giữa người Kinh và người Thượng về việc nuôi heo. Khác với người Kinh nuôi heo chuồng, đồng bào thiểu số lại thả heo chạy rong trong buôn làng. Lần đầu tiên theo ba má vô buôn Thượng tôi mới biết việc này. Nhìn mấy con chó phèn chạy long nhong quanh lũ heo lục sục ủi đất với đàn gà bươi móc kiếm ăn thấy vui con mắt quá chừng. Nhìn chúng hồn nhiên, lao xao lạc sạc sao mà ngược hẳn với những gì gọi là hệ lụy ngoài đời kia.  


Giữa lũ heo cỏ, heo mọi có cả heo rừng nuôi từ nhỏ lớn lên thành heo nhà. Nếu lũ heo rừng này lang thang trong rừng không ai nghĩ chúng đã được thuần giống thành heo nhà. Biết chắc vậy, nhưng tôi vẫn đứng xa xa cho chắc ăn. Tới bữa ăn, có người cất tiếng hú gọi lũ heo về cho ăn. Ngót 50 năm rồi tôi vần còn nghe tiếng hú gọi heo của người đàn bà Thượng. Tiếng hú man dại sao mà...vọng âm rừng rú: Huýt huét...Hốt huết... Hú... ô lề... ế... ê...


Cũng như người miền sông nước tha thiết với tiếng gọi đò lúc tảng sáng hay buổi chiều hôm, những người sinh trưởng ở cao nguyên như tôi khi đi xa, không gì gợi nhớ quê nhà bằng... tiếng gọi heo. Một tiếng gọi đò hay một tiếng gọi heo thôi, đủ để đánh thức trong tôi cả buôn làng, nhà sàn, bếp lửa, nhà rông, nương rẫy và rừng núi đại ngàn.


2. Ngày Nay


Những con heo ngày xưa đó, lớp già, lớp bệnh, lớp bị giết đã chết sạch sành sanh. Khi hồn lìa khỏi xác, hầu hết chúng… rút kinh nghiệm rủ nhau đi đầu thai ở thế giới không còn khổ dau nào đó. Nhưng mới đây, mới đầu năm 2019 ở "thành phố tội lỗi" (sin city) của Las Vegas, tôi thấp thoáng thấy… hồn mấy chú heo năm xưa kéo đàn về thăm tôi rồi lỏn lẻn nhập vào bày tượng heo trong lobby của khách sạn Bellagio nhân dịp Tết Kỷ Hợi đang vù về. Tết của Heo mà, nhất là lũ bạn heo đã ủn ỉn đi qua đời tôi từ cái thời xa lắc xa lơ ở bên nhà.


Tết âm lịch là Tết cổ truyền của người Á Đông, cuối thập niên 1970 hầu như người Mỹ không để ý tới. Nhưng càng về sau văn hóa phương Đông càng khởi sắc theo dân số người Á đông nhập cư càng ngày càng tăng mạnh nên người Âu Mỹ mới chú tâm đến. Cũng nhờ vậy mà các địa điểm du lịch trên khắp nước Mỹ đã tổ chức các hoạt động giải trí mang đậm màu sắc văn hóa Á đông nhằm thu hút thêm khách thập phương. Khách sạn 5 sao Bellagio là một trong những khách sạn lộng lẫy, sang trọng bật nhất trên thế giới đã tổ chức mừng Năm Mới âm lịch ngay tại đại sảnh với lồng đèn đỏ và mô hình các chú heo trắng trẻo, mập mạp đứng hiên ngang trên mõm đá nhìn xuống hai chú heo thần tài vàng óng bên cạnh ông địa bụng bự và hai con kỳ lân mang lại an vui, hạnh phúc và sự may mắn cho con người.. Đặc biệt đặc trưng của vườn hoa Bellagio được thay đổi theo từng mùa xuân, hạ, thu,  đông và Tết Nguyên Đán với các loại hoa mai, đào, vạn thọ, ngũ quả đẹp rực rỡ và mô hình một trong 12 con giáp, tùy theo năm của con giáp đó.


Nói tới Tết Heo tôi cũng không làm sao quên được chú heo đất ngày xưa. Tôi còn nhớ trước Tết má tôi ở Sài Gòn về mua cho tôi một con heo đất bỏ ống. Con heo đất làm bằng đất sét nung chín đỏ như con heo quay. Ôm con heo ú na ú nần suốt ngày trên tay tôi thương nó lắm. Ngày ta ngày tết, được bao nhiêu tiền lì xì tôi nhét hết vào cái lỗ trên lưng nó, gọi là bỏ ống. Hết Tết, tiếc con heo, tôi vẫn không đập ống lấy tiền ra mua đồ chơi. Tôi đã có chiếc xe tăng làm bằng ống chỉ, lên dây thiều bằng cái cây cà rem kẹp dính bên hông ống chỉ coi nó chạy rù rì cũng đã đời rồi. Hơn nữa anh tôi cũng làm cho tôi một chiếc xe hơi bằng giấy cạc-tông, suốt ngày hai anh em… đẩy xe dọc theo tường nhà cũng sướng rên rồi. Vậy thì tội lệ gì tôi phải đập ống… giết heo để mua đồ chơi. Cho nên con heo đất của tôi mỗi năm Tết tới, tiền nhét vô bụng là cái bụng cứ thế mà chang bang, mập ú.


Ấy vậy mà tuổi thơ nào cũng hồn nhiên, cũng dễ khóc, dễ cười, dễ nhớ mà cũng dễ quên. Nghĩa là sau này lớn lên đi từ trường học ra trường đời tôi không thể nhớ mình đã xa con heo đất từ bao giờ. Tôi đã đập ống để nghe tiếng bể, dù tiếc nhưng thiệt đã tai, hay tôi đã bỏ quên nó trong cơn hỏa hoạn ngày xưa?

Nhà thơ Hư Vô ở bên Úc có một bài thơ về con heo đất thiệt dễ thương:

Em hãy bỏ tôi vào con heo đất

Là em đang nuôi nấng trái tim mình

Cảm ơn em vì tôi mà luýnh quýnh

Vì tôi con heo đất có linh hồn

Bỏ hết hư vô vào con heo đất

Chờ tôi về đập ống để yêu em…


Đêm chia tay với Las Vegas, khi đi qua cây cầu gỗ của khách sạn Bellagio tôi vuốt đầu chú heo vàng an nhiên nằm cười mà thương cho kiếp heo bất hạnh ở bên nhà. Phải chi sự kết hơp giữa heo người và heo ta là một cuộc phối hợp ăn khớp giữa hai nước văn minh, nhân đạo thì trên đời này heo nào cũng là heo, lợn nào cũng là lợn, cũng an nhiên, tự tại, cũng hạnh phúc nằm cười mà không hề sợ xẩy ra cái cảnh bất nhơn như tên đồ tể dã man cầm dao thọc huyết heo mà hồi nhỏ tôi từng chứng kiến ở bên nhà.   .







24/04/2019(Xem: 134)
tài trợ bởi Dân Biểu Tiểu Bang Tyler Diep, Giám sát viên Orange County Andrew Đỗ. Buổi hội thảo sẽ diễn ra vào Thứ Sáu, ngày 3 tháng 5/2019, từ 9:00 giờ sáng đến 12:30 trưa, tại Trung tâm Hội nghị Cộng đồng Garden Grove
24/04/2019(Xem: 310)
khoảng 30 tác phẩm -- Fourth Element Gallery. 210 N. Broadway, Santa Ana CA 92701 Khai mạc triển lãm: Thứ Bảy ngày 4 tháng Năm, 2019. Từ 7giờ chiều -10 giờ tối.
24/04/2019(Xem: 338)
chiều ngày Thứ Ba 30/4/2019 từ 17:00 giờ đến 21:00 tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ. Vietnam War Memorial: 14180 All American Way, Westminster, CA 92683
24/04/2019(Xem: 944)
Vợ chồng Nguyễn Trung Tôn chào đời không đúng chỗ, và cũng không đúng lúc (wrong time and wrong place) nên gặp phải lắm nỗi gian truân. Ông bà Lữ Phương sinh sống tại miền Nam (vào một thời điểm khác) nên cuộc sống của họ cũng hoàn toàn khác, êm thắm và khoẻ khoắn hơn nhiều.
24/04/2019(Xem: 1080)
Vào ngày 30-4-1975, từ tờ mờ sáng tại các nơi chung quanh Sài Gòn và Biên Hòa, một số đơn vị VNCH: Sư đoàn 5 Bộ binh, Sư đoàn 18 Bộ binh, Lữ đoàn 3 Thiết kỵ, các đơn vị Dù, Thủy quân Lục chiến, Biệt động quân...
24/04/2019(Xem: 672)
Trần tấn Đạt – bạn bè thường gọi Đạt ròm, ốm quá - và tôi là đôi bạn chí thân từ năm lớp 7 đến lớp 9. Chúng tôi cùng học ở trường Trung học Phong Châu gần cầu Cá lóc, châu thành Bến Tre. Đi đâu cũng có cặp, trong lớp thường gọi là cặp bài trùng
23/04/2019(Xem: 480)
Khuya dậy nghe tiếng dế gáy đâu đó ở vườn sau. Trăng hạ huyền mảnh khảnh phương tây. Bầu trời không mây, trong vắt, như tấm gương ảnh hiện một góc sáng, loang dần lên từ phương đông.
23/04/2019(Xem: 545)
Văn hào Nga Leo Tolstoy - Lev Nikolayevich Tolstoy (1828 –1910) là một trong những tiểu thuyết gia nổi tiếng nhất thế giới từ thế kỷ XIX cho đến nay.
23/04/2019(Xem: 1485)
Kính thưa quý vị, sau khi phổ biến bài viết “Sao Không ‘Bế’ Người Bạn Đồng Minh” (https://vietbao.com/a293229/sao-khong-be-nguoi-ban-dong-minh-) đồng thời kèm theo tấm hình của một người Thương Phế Binh VNCH
23/04/2019(Xem: 636)
Cuộc chiến Việt Nam đã xem như chấm dứt được bốn mươi năm nhưng vẫn còn để lại những “Hội Chứng Việt Nam” trong lòng tất cả con dân nước Việt.
23/04/2019(Xem: 370)
Đất đi liền với con người nên ca dao, tục ngữ, thi văn cũng nhan nhãn nhiều câu có chữ đất: đất thiêng, thần đất, thổ thần, thổ nghi, phong thổ, địa linh nhân kiệt v.v... Trong Phật học thì đất là một phần trong Tứ Đại: đất, nước, gió, lửa. Trong kinh Phật cũng có một kinh gọi là kinh Địa Tạng
23/04/2019(Xem: 460)
Thành phần: Tổng cộng 60 người gồm các giáo sư của 20 trường đại học và các thành viên quan tâm tham dự hội thảo về 22 đề tài qua chủ đề Việt Nam Hóa chiến tranh.
23/04/2019(Xem: 362)
Ông Châu Bá Lư viết nhiều bài văn dạy con cháu rất chí lý và dễ hiểu, đại khái về cách ăn ở đời và những điều trung hiếu.
23/04/2019(Xem: 859)
Từ những năm 2015 và 2016, các cơ quan an ninh và tình báo Hoa Kỳ dưới thời T. T. Obama đã biết rõ các âm mưu của Nga muốn phá hoại định chế dân chủ của Hoa Kỳ.
22/04/2019(Xem: 687)
Khối Nhân Quyền Cho Việt Nam sẽ là tiếng nói chung chống lại sự lạm dụng liên tục các quyền cơ bản của con người và tự do tôn giáo của Cộng Sản Việt Nam. Tất cả các thành viên của Khối này sẽ cùng nhau làm việc và kết hợp với các nhà hoạt động trong và ngoài Việt Nam.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 04/2019, startup Phase Science International đã phát triển một phương pháp mới để chuẩn bị mẫu thử cho sinh thiết lỏng, một công cụ sàng lọc chẩn đoán có khả năng phát hiện tế bào ung thư hoặc các đoạn DNA của chúng trong chất lỏng như máu và nước tiểu.
Khoảng cuối tháng 04/2019, Google đã ra mắt Chrome 74 cho Windows, Mac, Linux, Chrome OS và Android, trong đó tính năng đáng chú ý nhất là hỗ trợ chế độ nền tối Dark Mode cho Windows.
Nghe có vẻ là một đặc ân khi những con khỉ được nâng cấp trí tuệ, nhưng nghiên cứu mới thực sự gây ra những vấn đề về đạo đức khoa học. Gen MCPH1 được cấy vào những con khỉ có thể làm khó cho số phận và chính sự tồn tại của nó. Câu hỏi được đặt ra là: Với một bộ não mang trí thông minh của con người, nó có chịu sống trong hình hài một con khỉ hay không?
Sự xuất hiện nhiều chân đối xứng của Tinh vân Cua Trời Nam (Southern Crab Nebula) hoàn toàn đặc biệt.
Tăng tốc độ sửa chữa là một động thái tốt của Apple. Dù vậy, vẫn còn nhiều người dùng trì hoãn việc nâng cấp MacBook cho tới khi Apple ra mắt một công nghệ bàn phím mới không có bất cứ vấn đề nào.
Theo hồ sơ vụ kiện, thám tử John Reinhold của NYPD là người đầu tiên nhận ra Bah khác hẳn với nghi phạm trong video được camera giám sát ghi lại tại một Apple Store bị cướp. Sau đó, vị thám tử cho rằng các công nghệ an ninh của Apple đã xác định nghi phạm của vụ cướp dựa trên phần mềm nhận dạng gương mặt.
Khoảng cuối tháng 04/2019, chuyên gia phân tích Ming-Chi Kuo tiếp tục đưa ra các dự đoán về các model iPhone ra mắt vào năm 2020. Theo đó, thế hệ iPhone mới sẽ hỗ trợ mạng 5G, với Qualcomm nhiều khả năng sẽ là hãng cung ứng modem 5G cho các thiết bị của Apple sau khi hai công ty đã dàn xếp ổn thỏa vụ kiện tụng pháp lý kéo dài suốt thời gian qua.
Khoảng cuối tháng 04/2019, Samsung chính thức thông báo sẽ hoãn thời gian bán chiếc Galaxy Fold để giải quyết vấn đề màn hình dễ bị hỏng mà một số reviewer đã phản ánh. Theo Samsung, có vẻ như nguyên nhân xuất phát từ khu vực trên và dưới của bản lề, và hãng sẽ củng cố độ chắc chắn của màn hình cũng như chỉnh lại tem hướng dẫn để người dùng không bóc lớp bảo vệ quan trọng nằm trên màn hình. Ban đầu, thời gian bán Galaxy Fold được dự kiến là trong tháng 04/2019, còn trong bối cảnh hiện nay, Samsung chỉ cho biết sẽ công bố thời gian bán mới trong “vài tuần tiếp theo”.
Khoảng cuối tháng 04/2019, một sinh viên ở New York đã đệ đơn kiện Apple, yêu cầu khoản tiền bồi thường lên tới 1 tỷ USD. Sinh viên cáo buộc phần mềm nhận dạng gương mặt của Apple đã nhận dạng sai, khiến anh dính líu tới một loạt vụ trộm tại các cửa hàng Apple Store trước đó
Khoảng cuối tháng 04/2019, công ty nghiên cứu xe tự lái Uber Advanced Technologies Group (Uber ATG) đang đạt được thỏa thuận nhận khoảng đầu tư có tổng giá trị lên đến 1 tỷ USD. Trong đó, 667 triệu USD đến từ Toyota cùng nhà sản xuất linh kiện xe hơi Denso, còn Quỹ đầu tư Softbank góp số tiền 337 triệu USD.
Tính đến tháng 04/2019, mạng xã hội và truyền thông chính thống các nước đang hết sức nỗ lực để loại bỏ sự tồn tại tin giả, nhưng không có nhiều hiệu quả. Các bản tin giả thường nhắm vào cảm xúc nên có thể đạt độ lan tỏa rất nhanh trong thời gian ngắn, khiến bất kỳ ai cũng dễ dàng trở thành nạn nhân mà không hay. Vậy chúng ta phải làm gì để tránh được các tin tức loại này?
Đêm nay là đỉnh điểm của mưa sao băng Lyrid khiêm tốn, với một vài thiên thạch mỗi giờ có thể nhìn thấy từ các vị trí tối với bầu trời quang đãng.
Chi tiền trên nền tảng đám mây của Apple phản ánh quyết tâm của công ty trong việc cấp các dịch vụ trực tuyến như iCloud một cách nhanh chóng và đáng tin cậy, ngay cả khi phải phụ thuộc vào đối thủ để làm điều đó.
Khoảng giữa tháng 04/2019, Cơ quan tình báo trung ương (CIA) đã cáo buộc Huawei về việc tập đoàn công nghệ đồng ý nhận tài trợ từ Ủy ban An ninh Quốc gia Trung ương (CNSC), Lực lượng Quân đội Giải phóng Nhân dân và một nhánh thứ 3 của Mạng lưới Tình báo Trung Quốc
Trong một tài liệu nộp cho Cơ quan an toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ (National Highway Traffic Safety Administration), BMW đã giải thích về một lỗi có thể khiến cho hơi ẩm xâm nhập vào bộ làm nóng cho van thông khí các-te (Positive Crankcase Ventilation) trên xe, khiến cho các thành phần làm từ nhựa có thể bị hao mòn và xuống cấp theo thời gian. Trong tình huống xấu nhất, hỏng hóc sau đó có thể dẫn đến hiện tượng chập điện dẫn đến cháy nổ ngay khi động cơ của xe không hoạt động