Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tưởng Nhớ Nguyễn Chí Thiện

15/07/201800:00:00(Xem: 1541)
Tưởng Nhớ Nguyễn Chí Thiện
Trần Khải

 
Trong tuần lễ này, có một ngày rất đặc biệt của thi ca Việt Nam... Một ngày thơ được quăng lên mây, và là một ngày một nhà thơ bị đẩy vào tù.

Ngày 16 tháng 7/1979, nhà thơ Nguyễn Chí Thiện xông vào Tòa Đại sứ Anh tại Hà Nội để trao tập thơ Hoa Địa Ngục mà dự định ban đầu là trao cho Tòa Đại Sứ Pháp nhân Lễ Độc Lập 14 tháng 7/1789 của Pháp. Công an bắt Nguyễn Chí Thiện, kết án mấy lần tập trung cải tạo...

Nguyễn Chí Thiện là người có dòng thơ mạnh mẽ nhất để nêu lên sự thật về chế độ hung tàn CSVN. Và từ đó, đã có một vị trí vững chắc trong văn học Việt Nam. Bản thân cuộc đời thi sĩ họ Nguyễn cũng là nguồn cảm hứng cho những người mang ước mơ dân chủ.

Nguyễn Chí Thiện sinh ngày 27 tháng 2, 1939, từ trần ngày 2 tháng 10, 2012. Những lời thơ của ông không được chính phủ CSVN, và còn xem đó là kích động nguy hiểm.

Do vậy, Nguyễn Chí Thiện đã bị nhà nước CSVN bắt giam tổng cộng 27 năm tù vì tội "phản tuyên truyền".

Sinh trưởng tại Hà Nội ông có một thời dạy học. Trong một bài giảng bài môn Sử năm 1960 do giảng bài không theo quan điểm nhà chức trách nên ông bị bắt vì tội "phản tuyên truyền".

Ông được thả năm 1964. Đến năm 1966 ông lại bị bắt giam vì làm thơ đả phá chế độ. Lần này ông bị giam đến năm 1977.

Năm 1979 Nguyễn Chí Thiện tìm cách chuyển tập thơ "Hoa địa ngục" của ông viết cho nhân viên sứ quán Anh tại Hà Nội. Vì lý do trên ông lại bị bắt. Đến ngày 28 tháng 10 năm 1991 Nguyễn Chí Thiện được ra tù.

Năm 1994 ông được tổ chức Theo dõi Nhân quyền trao giải thưởng Hellman/Hammett.

Tháng 1 năm 1995 ông được xuất cảnh sang Hoa Kỳ qua sự vận động của Đại tá Không quân Hoa Kỳ Noboru Masuoka.

Nguyễn Chí Thiện qua đời ngày 2 tháng 10 năm 2012 tại Santa Ana, quận Cam, California, Hoa Kỳ.

Tự Điển Bách Khoa Mở Wikipedia ghi rằng tập thơ Hoa Địa ngục của ông xuất hiện ở hải ngoại vào năm 1980 sau khi tác phẩm này được lén đưa vào toà đại sứ Anh tại Hà Nội và được giáo sư Patrick J. Honey thuộc Đại học Luân Đôn (University of London), nhân chuyến đi Việt Nam năm 1979, mang được ra ngoài nước để phổ biến. Kèm trong tập thơ 400 trang viết tay này là lá thư mở đầu với lời ngỏ:

“Nhân danh hàng triệu nạn nhân vô tội của chế độ độc tài, đã ngã gục hay còn đang phải chịu đựng một cái chết dần mòn và đau đớn trong gông cùm cộng sản, tôi xin ông vui lòng cho phổ biến những bài thơ này trên mảnh đất tự do của quý quốc. Đó là kết quả 20 năm làm việc của tôi, phần lớn được sáng tác trong những năm tôi bị giam cầm.”

Tập thơ này được coi như một thiên hồi ký về cuộc đời tù tội trong xã hội cộng sản dưới chế dộ toàn trị bắt đầu từ thập niên 1950.

Nguyễn Chí Thiện nổi tiếng như một nhà thơ lớn, nhưng thực sự văn xuôi của ông cũng có sức mạnh riêng. Cả truyện và thơ đều có nét riêng, ngôn ngữ trần trụi, mạnh mẽ, làm hiển hiện lên một sự thật trần trụi về những cảnh hung bạo trong xã hội dưới chết độ toàn trị cộng sản.

Hãy đọc lại một đoạn văn trong tiểu truyện “Sương Buồn Ôm Kín Non Sông” trong tác phẩm "Hỏa Lò" – nơi đây, Nguyễn Chí Thiện kể về một cảnh trong sân trại tù, như một màn kịch câm của những bộ xương gầy đói.

Trích:

“…Lão không nói gì, đứng dậy quay nhìn về phía bên kia sân. Lão kinh hoàng trố mắt. Cách lão chừng ba mươi thước thôi, một cảnh tượng suốt đời không thể phai mờ đối với lão! Trong nắng chiều vàng ủng như nghệ, hàng trăm tên tù trần truồng, xám xịt, lủng củng xương da, đứa nằm, đứa ngồi, đương bốc cơm ăn. Có những tên không còn cầm nổi cái bát, cơm rơi đổ cả xuống đất, lẩy bẩy bò xuống, vốc nhặt đưa lên miệng. Tất cả diễn ra, im lìm, như một màn kịch câm. Như những bóng ma. Hai bóng ma, đầu trọc lốc, mắt sâu hoắm, đờ đẫn, ngồi đối diện nhau. Bốn bàn tay bám vào cái bát men đựng cơm, giơ lên, run run, từ từ đưa đi, đưa lại. Phải nhìn một lúc, lão mới hiểu là hai đứa đương giành nhau bát cơm của một tên nằm gục bên cạnh, không ăn nổi. Chúng không còn sức để nói, để chửi, để giằng mạnh. Một chiếc xe bò lọc cọc đi vào. Hai tên tù tự giác vào phòng, lần lượt khiêng năm xác chết trần truồng, đặt lên xe, kéo đi. Những tên tù ăn xong đứng lên, mủ máu từ hậu môn rỏ xuống...”(ngưng trích)

Đó là văn xuôi. Và bây giờ là thơ, nơi đây chữ của Nguyễn Chí Thiện viết trên giấy nghe âm vang như thép, như đá, nhưng là một khát khao nhân bản về một ngày mai của tự do.

Như trong bài “Sẽ Có Một Ngày,” nhà thơ họ Nguyễn viết:

 
“Sẽ có một ngày con người hôm nay

Vất súng vất cùm, vất cờ, vất đảng.

Đội lại khăn tang quay ngang vòng nạng… oan khiên

Sẽ có một ngày con người hôm nay

Về với miếu đường mồ mả gia tiên.

Hàng chục năm qua bức bách nhạt nhòa cho quên.

Và hận thù xưa như làn hương thu tan về cao rộng.” (ngưng trích)

 
Có nhiều lúc đau đớn, Nguyễn Chí Thiện giữ thái độ im lặng, như trong bài thơ “Tôi Im Lặng,” trích:
 

“Tôi im lặng khi kẻ thù hành hạ

Sắt thép đưa vào, đau đớn, hôn mê

Câu chuyện anh hùng để trẻ con nghe

Tôi im lặng chỉ vì tôi tự nhủ:

Có ai đi rừng gặp loài dã thú

Lại mở mồm kêu xin chúng thương tha?”

 
Có những lúc Nguyễn Chí Thiện cảm thấy người ông như tê liệt, và ngỡ mình đã chết khi thấy xã hội quanh mình vẫn là các bức tường nhà tù, trong trong Đoản Thơ, trích:

 
“Tôi đương sống, nhưng từ lâu đã chết

Chết trong tim, trong óc, chết tâm hồn

Cố đào lên bao thứ sớm vùi chôn

Song chúng đã xông mùi, tan rữa hết…”

 
Có những buồi chiều buồn thê thiết, khi Nguyễn Chí Thiện thấy mưa rơi lạnh cóng, và cả những buồi chiều đẫm mồ hôi khi mặt trời bỏng cháy trên lưng.
 

Ông viết trong bài thơ “Có Những Chiều,” trích:

 
“Có những chiều mưa buồn lạnh cóng

Giữa bùn trơn tê tím xương da

Chống cuốc nhìn rừng núi bao la

Trong bụi nước mờ mờ lẩn bóng...

Có những chiều mặt trời như lửa bỏng

Giọt mồ hôi mờ xót con ngươi

Đặt gánh phân nhìn bốn phía đất trời

Rừng núi đứng im lìm trong nắng loá

Có những chiều thịt gân rời rã…” (ngưng trích)

 
Có những giây phút Nguyễn Chí Thiện nổi giận. Ông bực dọc hét to. Nhưng trong bài thơ “Chúng Tôi Sống,” trích:

 
“Có những buổi mưa rơi tầm tã

Vác áo quần ra đứng cả ngoài sân

Lũ công an lục soát toàn thân

Thu đốt cả vật tối cần- miếng dẻ!

Cụ Mác ơi, cụ là đồ chó đẻ

Thiên đường cụ hứa như thế kia a?” (ngưng trích)

 
Nguyễn Chí Thiện… những gì ông đã viết, dù thơ hay văn xuôi, đã, đang và sẽ vẫn nuôi lớn ước mơ nhân quyền, dân chủ và tự do.

Những chữ đó không thuần túy là vẻ đẹp của ngôn ngữ. Những chữ đó còn là những hạt lúa, là những hạt cơm để nuôi lớn một xã hội dân sự của những người đang đứng dậy đòi quyền làm người.

23/09/2018(Xem: 289)
Từ non cao, những đợt lá vàng cuốn theo gió, rơi theo dòng suối, trôi giạt xuống con sông nhỏ trong làng; rồi từng nhóm lá xuôi dòng, tấp vào bờ này hay bờ kia.
23/09/2018(Xem: 281)
SAIGON -- Hoa Kỳ và Trung Quốc xuất chiêu áp thuế lẫn nhau... ngành may dệt Việt Nam hưởng lợi.
23/09/2018(Xem: 617)
Như thế, chính quyền thú nhận rằng câu chuyện Thủ Thiêm có quá nhiều sai phạm về phía chính quyền. Dù vậy, một thực tế là, nước mắt dân oan Thủ Thiêm đổ ra nhiều năm không thể nào gọi là đền bù xứng đáng.
23/09/2018(Xem: 141)
WASHINGTON – Ngày càng ít người sống trong tình cảnh cực kỳ nghèo trên khắp thế giới, nhưng sự sút giảm tỉ lệ nghèo đã chậm lại, làm gia tăng các quan ngại về việc đạt được mục đích chấm dứt nghèo đói vào năm 2030 và nêu ra sự cần thiết đối với những đầu tư ủng hộ xóa nghèo, theo Ngân Hàng Thế Giới (WB) cho biết.
23/09/2018(Xem: 386)
SEOUL/TOKYO -- Trong khi dân Việt Nam cư trú tại Nam Hàn đông thứ nhì, chỉ sau người Trung Quốc, thì tại Nhật Bản dân Việt Nam đông thứ 3 trong số ngoại kiều.
23/09/2018(Xem: 352)
BEIJING/TAIPEI -- Trung Quốc ra độc chiêu: cấp thẻ cư trú dễ hơn tại Hoa Lục cho công dân Đài Loan. Phải chăng đây là một bẫy gài để từ từ đồng hóa? Hay để dễ gài gián điệp?
23/09/2018(Xem: 292)
LONDON - Cơ quan điều tra vụ hạ độc cựu điệp viên Nga Sergei Skripal cho hay 2 nghi can là công dân Nga từng bị tạm giam tại Hòa Lan.
23/09/2018(Xem: 109)
GENEVA - Cơ quan (WADA) chống dùng thuốc tăng lực để tranh tài trong các sự kiện thể thao quốc tế đã giải tỏa lệnh cấm với cơ quan chống doping Nga (là RUSADA) hôm Thứ Năm.
23/09/2018(Xem: 135)
KUALA LUMPUR - Tòa thượng thẩm Kuala Lumpur công bố 25 tội danh mới với cựu Thủ Tướng Razak liên quan với thất thoát bạc tỉ của Quỹ đầu tư được biết với tên tắt IMDB – nghi can Razak không nhận tội với tất cả 21 tố giác rửa tiển và 4 tố giác lạm quyền.
23/09/2018(Xem: 133)
WASHINGTON - Sức tăng phế phẩm của toàn thế giới vượt tốc độ tăng dân số vào khoảng năm 2050, phần lớn nguồn gốc rác là thành thị - World Bank báo động: cần hành động khẩn cấp để phòng ngừa rác tràn ngập công lộ.
23/09/2018(Xem: 480)
TEHRAN - Ý định của TT Trump buộc các nước chọn Hoa Kỳ hay Iran để trao đổi thương mại đang tỏ ra hiệu quả.
23/09/2018(Xem: 111)
CAPETOWN - Số tê giác bị bắn chết để cưa lấy sừng trong 8 tháng qua tại Nam Phi đã giảm 26%.
23/09/2018(Xem: 445)
Thống Đốc Jerry Brown đã ký ban hành luật mới cho phép bán đồ trên đường phố California hôm Thứ Ba. Thống Đốc Brown ký Luật SB 946, điều hành các hoạt động buôn bán trên đường phố. Cũng được biết là Luật Buôn Bán Đường Phố An Toàn (SSVA), Luật SB 946 đòi hỏi các thành phố và các quận hạt duy trì một số luật lệ khi tương tác với những người buôn bán trên đường phố.
23/09/2018(Xem: 601)
WASHINGTON - Đại diện cử tri New Jersey tại Thượng Viện là Cory Booker bị đả kích về nỗ lực trì hoãn cuộc biểu quyết phê duyệt ứng viên TCPV của TT Trump từng nhận đã “vồ” người bạn nữ sinh dù không được ưng thuận.
23/09/2018(Xem: 234)
HANOI -- Tình hình thị trường lao động đang chuyển biến... Bản tin VOV ghi rằng sẽ có nguy cơ mất việc làm đang tăng cao trong một số lĩnh vực truyền thống.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 09/2018, một số nguồn tin cho biết, Apple sẽ bắt đầu tạo ra các "điểm số tin cậy" trust score cho các thiết bị Apple trong cuộc chiến chống lại nạn gian lận.
Khoảng giữa tháng 09/2018, thượng nghị sĩ Jackson của bang California đã gởi một bản dự thảo luật lên thống đốc Jerry Brown của bang để đề nghị tiểu bang cấm việc sử dụng các password mặc định dễ nhớ trên các thiết bị kết nối để hạn chế việc bị hack.
Chúng ta vẫn thường nghe nói về các cuộc tấn công 51% có thể giúp hacker kiểm soát toàn bộ hệ thống của một đồng tiền mã hóa, nhằm tạo ra các giao dịch giả mạo và trục lợi. Rất may là các cuộc tấn công 51% khó có thể đe dọa các nền tảng blockchain lớn như Bitcoin.
Khoảng giữa tháng 09/2018, trong một sự kiện ra mắt sản phẩm mới, Amazon đã ra mắt một thiết bị mới rất độc đáo có tên là Echo Input. Thiết bị có thể cắm vào bất kỳ chiếc loa nào và biến chúng thành một chiếc loa thông minh, giống như Amazon Echo
Khoảng giữa tháng 09/2018, theo dữ liệu mới nhất từ hãng nghiên cứu Counterpoint, Apple chiếm lợi nhuận lớn nhất trên thị trường smartphone toàn cầu trong Q2/2018. Báo cáo cho biết, Apple chiếm 62% lợi nhuận, Samsung xếp thứ hai với 17%. Có nghĩa là lợi nhuận từ smartphone của Apple cao hơn 3.6 lần so với Samsung.
Trong những năm qua, hầu hết các điện thoại siêu bền đều là smartphone vì giá bán của chúng khá cao, nhưng có vẻ như Cat muốn thay đổi điều đó với B35. Khoảng giữa tháng 09/2018, Cat công bố điện thoại cơ bản siêu bền B35, sẽ tới tay khách hàng vào tháng 10/2018.
Hồi tháng 05/2018, Facebook ra mắt Dating tại hội nghị nhà phát triển F8. Đến khoảng giữa tháng 09/2018, người dùng từ 18 tuổi trở lên tại Colombia đã chính thức có thể tạo một hồ sơ hẹn hò để tìm kiếm người tương hợp. Theo cảm nhận ban đầu của trang Wired, tính năng mới khá hứa hẹn, đặc biệt là với những người đang tìm kiếm một mối quan hệ lâu dài, có ý nghĩa chứ không chỉ là một kết nối đơn thuần.
Khoảng giữa tháng 09/2018, sau khi bị loại khỏi phiên bản thử nghiệm thứ 7 của iOS 12 do gặp phải một số lỗi kỹ thuật, tính năng cuộc gọi nhóm trong ứng dụng FaceTime đã xuất hiện trở lại trên phiên bản iOS 12.1 beta 1 được phát hành vào rạng sáng ngày 20/09/2018.
Nỗ lực của Microsoft nhằm dịch chuyển người dùng Windows sang các ứng dụng mới và hiện đại đã thất bại, dẫn đến hàng loạt các động thái thỏa hiệp như các ứng dụng PWA và các ứng dụng Centennial.
Cơn bão Florence đã bắt đầu gây ra thiệt hại tại Mỹ, và các phương tiện truyền thông cũng đang gấp rút đưa tin để giúp người dân và các cơ quan chức năng có thể ứng phó kịp thời với bão. Trong đó, đặc biệt nhất có lẽ là cách làm của kênh "The Weather Channel" đã ứng dụng công nghệ vào bản tin thời tiết một cách vô cùng trực quan.
Khoảng giữa tháng 09/2018, Lucid Motors – hãng xe điện có trụ sở tại Newark, California, được xem là đối thủ tiềm năng nhất của Tesla – đã được đầu tư 1 tỷ USD từ quỹ đầu tư quốc gia của Ả Rập Saudi. Công ty đang hướng đến mục tiêu đưa mẫu xe đầu tiên của mình ra thị trường vào năm 2020, có khả năng là chiếc Lucid Air từng được hãng giới thiệu hồi năm 2016.
Tính đến giữa tháng 09/2018, dòng sản phẩm iPhone XR dù chưa cho đặt trước, nhưng nguồn tin từ chuỗi cung ứng đã khẳng định Apple đang tăng lượng đơn hàng nhằm đón đầu doanh số cao hơn dự tính.
Khoảng giữa tháng 09/2018, CEO DJ Koh đã phát biểu với giới truyền thông Trung Quốc và tiết lộ rằng Galaxy S10 sẽ có những thay đổi rất lớn về thiết kế. Đây thực sự là tin mừng đối với người dùng Samsung, vì họ đang rất mong đợi một chiếc smartphone Galaxy S khác biệt.
Khoảng giữa tháng 09/2018, Jack Ma, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Alibaba, cho biết công ty không còn kế hoạch tạo 1 triệu việc làm tại Mỹ trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung tiếp tục leo thang
Khoảng giữa tháng 09/2018, theo trang Reuters, Apple đã nộp phạt hoàn tất cho chính phủ Ireland khoảng phạt tội trốn thuế, với số tiền lên tới hơn 15 tỷ USD.