Hôm nay,  
Việt Báo Online

Thơ Cho Ngày Tử Biệt

27/05/201800:00:00(Xem: 1539)
Thơ Cho Ngày Tử Biệt
Thơ Cho Ngày Tử Biệt
 
  
Phan Tấn Hải

 

  

Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong đang tới… Chính thức, tại Hoa Kỳ trong năm nay, Ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong là Thứ Hai 28/5/2018.

 

Đất nước nào cũng từng trải qua các cuộc chiến tranh với nước khác, cũng có khi trải qua những cuộc nội chiến trong dân tộc mình, hay là những phong trào tranh đấu vì lý tưởng dân chủ, tự do. Đó là những sự kiện lớn, khi nhiều ngàn người, và có khi cả triệu người hy sinh. Cuộc chiến nào cũng mang theo các vết thương đau đớn, dù là cuộc chiến Quốc Cộng tại Việt Nam các năm 1954-1975, hay như với phong trào Thiên An Môn tại Trung Quốc năm 1989, hay phong trào đấu tranh dân chủ Gwangju Democratization Movement tại Nam Hàn tháng 5/1980.

 

Đất nước Đại Hàn vẫn còn chia đôi, và các chặng đường để tìm hòa bình thống nhất vẫn còn là một ẩn số khó tìm ra. Điểm đặc biệt đối với dân tộc Đại Hàn, còn gọi là Cao Ly, hay Triều Tiên, một thời từng có truyền thống làm thơ trước ngày xuất quân hay tử biệt. Một số bài thơ trước ngày tử biệt này còn ghi lại trong lịch sử văn học Đại Hàn. Nơi đây, chúng ta sẽ đọc lại một số bài thơ mang tính tử biệt của Đại Hàn.

 .

 

Nhà thơ Yi Gae (1417–1456) là một trong “sáu quan thượng thư tử tiết” bị xử tử vì âm mưu ám sát Vua Sejo, người đã cướp ngai vàng của cháu trai chính ông là Vua Danjong. Vua Sejo nói rằng sẽ tha tội cho sáu quan thượng thư (trong đó có hai nhà thơ nổi tiếng Yi Gae và Seong Sam-mun) nếu họ chịu xin tha tội và chấp nhận sự chính danh của ông. Nhưng cả sáu vị quan đều từ chối.

 

Trong tù, Yi Gae  đọc lên bài thơ  dưới đây trước khi bị đưa ra xử tử vào ngày 8 tháng 6/1456. Chữ Hoàng Đế trong bài thơ này là chỉ cho Vua Danjong, người bị Sejo cướp ngôi. Các bài cổ  thi về tử biệt thường không có nhan đề. Thơ Yi Gae như sau:

 .

 

Ô, ngọn nếu chiếu sáng phòng, với ai ngươi đã từ biệt? 

Ngươi chảy nước mắt bên ngoài, và cháy bỏng bên trong, nhưng không ai nhận ra. 

Chúng ta từ biệt Quốc Vương trên một hành trình dài, và cháy hệt như ngươi.

 .

 

Tương tự, Seong Sam-mun (1418–1456) cũng là một trong “sáu quan thượng thư tử tiết,” và là lãnh tụ âm mưu ám sát Vua Sejo. Sam-mum từ chối đề nghị ân xá, và bác bỏ tính chính danh của Sejo. Sam-mun đọc bài thơ dưới đây trong nhà tù.

 .

 

Tôi sẽ về đâu khi thân này tử biệt? 

Một cây thông cao, vững chắc, trên đỉnh cao nhất của núi Bongraesan, 

Xanh khắp thời, đơn độc, khi tuyết trắng phủ lên toàn thế giới.

 .

 

Và Sam-mun đọc bài thơ thứ nhì dưới đây khi bị áp giải ra pháp trường để xử tử, nơi tay chân ông bị buộc vào bốn con trâu để phân thây.

 .

 

Khi tiếng trống gọi đời tôi 

Tôi hướng đầu về nơi mặt trời sẽ lặn 

Không có lữ quán nào trên đường tới cõi âm 

Nơi nhà ai, tôi sẽ ngủ đêm nay?

 .

 

Jo Gwang-jo (1482–1519) là một nho sĩ chủ trương cải cách, và do vậy bị phe bảo thủ gài bẫy để vu cáo. Kẻ thù chính trị của ông dùng mật ong viết trên lá cây dòng chữ “Jo sẽ lên ngôi vua” để sâu bướm ăn mật ong, và như thế sẽ còn lại dòng chữ trên lá… Vua Jungjong gửi thuốc độc tới, ra lệnh nhà thơ phải tự tử, và xóa bỏ tất cả các những gì liên hệ tới chính sách cải cách của Jo. Jo viết bài thơ sau đây, trước khi uống thuốc độc vào ngày 20/12/1519.

 .

 

Tôi yêu kính quốc vương như cha ruột chính mình 

Lo lắng về đất nước như chính ngôi nhà của mình 

Mặt trời sáng chiếu trên mặt đất 

Chiếu rực sáng trên trái tim hồng của tôi.

 .

 

Jeong Mong-ju (1337–1392), được xem như cha đẻ của Tân Khổng Giáo Triều Tiên, là một quan thượng thư cao cấp của triều đại Goryeo.

 

Khi Yi Seong-gye lật đổ Goryeo và dựng lên triều đại mới có tên là Joseon. Khi Tân Vương yêu cầu tuyên bố trung thành với triều đại mới, Mong-ju làm bài thơ sau để bày tỏ trung thành với Cựu Vương Goryeo. Và đúng như dự liệu, Mong-ju bị ám sát ngay trong đêm đó, 4/4/1392.

 

.

 Nếu tấm thân này chết, và chết lần nữa một trăm lần 

Với xương trắng tan thành bụi, dù có hay không chút dấu vết hương linh 

Trái tim tôi vững chắc hướng về Quốc Vương [Goryeo], làm sao nhạt phai được. 

.

 

Bây giờ tới thơ thời cận đại. Kim Nam-ju (1946-1994) sinh tại thị trấn Haenam, học Anh văn ở đại học Chonnam National University, là một trong các nhà thơ đấu tranh hàng đầu -- nổi bật trong cuôäc nôåi dậy đòi dân chủ Gwangju 1980 ở Nam Hàn, khi đất nước này còn bị ghìm dưới ách độc tài quân phiệt. Ông bị giam hai lần, tổng cộng hơn 10 năm tù. Trong tù, nơi giấy và bút chì bị cấm, ông viết nhiều bài thơ trên hộp giấy đựng sữa bằng mũi đinh do ông mài một bàn chải răng làm thành.

 

Các bài thơ trong tù này về sau được xuất bản thành hai thi tập trong các ấn phẩm thơ  tù của ông. Ông lãnh hai giải thưởng lớn – giải Yun Sang-won Literary Award năm 1993 và giải National Literary Award năm 1994. Thơ ông được An Chi-hwan phổ nhạc, với album có tên là Remember (Hãy Nhớ). Bài thơ hai đoạn dưới đây của Kim Nam-ju có tên là “Gửi Bạn.”

 .

 

Gửi Bạn 

Các bạn tốt không còn là người của thế giới này nữa. 

Những ai còn sống hoặc đã bị bắt giam phía sau bức tường tàn bạo 

hay đã trở thành mạch nước ngầm và chạy lặng lẽ. 

Vài bạn đã đi băng vượt đêm và trôi nổi như bóng ma. 

Các bạn đấu tranh ơi, chớ mất niềm tin vào chiến thắng. 

Bây giờ là lúc để đứng trước tòa và hãy vững vàng. 

Hãy luyện tâm và thân, vì tương lai tươi đẹp 

Và là của chúng ta. 

.

 

Đã tới giờ nói từ biệt rồi 

Với lòng can đảm các bạn đã cho tôi thấy 

Với vũ khí các bạn để lại, tôi cầm lên 

Trầm tư về những chữ các bạn là biểu tượng: 

sống chân thực không phải là chuyện tài sản 

nhưng là các phiêu lưu bất tận để thể hiện  

chỉ trên chiến trường, con người mới được sinh ra trong từng khoảnh khắc  

cách mạng có thể đạt được chỉ khi thực hiện.  

.

 

Và bây giờ, với mấy dòng thơ tưởng niệm, xin hướng về quê nhà Việt Nam:

 .

 

Nơi đó có bạn tôi 

khi ngã xuống  

mây trời trong mắt còn trôi 

chưa kịp nghe tiếng súng 

góc núi nằm mơ hòa bình 

cỏ nhuộm xanh màu tóc  

chiến binh.

 

.

 

16/11/2018(Xem: 93)
WASHINGTON - Chính phủ Hoa Kỳ quyết định trừng phạt 17 công dân Saudi Arabia, gồm nhóm 15 sát thủ, viên lãnh sự Istanbut, và 1 cố vấn của thế tử bin Salman.
16/11/2018(Xem: 109)
WASHINGTON - 4 viên chức tiết lộ: chính quyền Trump định giải giao giáo sĩ Gulen cho Thổ Nhĩ Kỳ để Thổ Nhĩ Kỳ giảm áp lực với Saudi trên hồ sơ thủ tiêu nhà báo Khashoggi.
16/11/2018(Xem: 358)
TIJUANA - Phần đầu của đoàn lữ hành xuất phát từ 3 nước Trung Mỹ đang tiến đến gần biên giới Hoa Kỳ vừa nhận ra 1 nguy cơ mới là thái độ thù địch công khai của 1 số dân Mexico sinh sống sát đường biên giới này.
16/11/2018(Xem: 110)
RIYADH - Trong lúc vương triều Riyadh chống đỡ khủng hoảng gây ra bởi vụ thảm sát nhà báo phê bình chế độ, công tố Saudi Arabia tìm kiếm án tử hình với 5 sát thủ trong số 11 nghi can.
16/11/2018(Xem: 69)
CAPE TOWN - Khi chủ tịch ngân hàng phát triển châu Phi AfDB phác họa viễn ảnh thu hút đầu tư ngoại quốc bằng 1 chương trình hội thảo, không ai thấy trước điều gì sẽ đến với Lục Địa Đen – nhưng, sau 1 năm, 3 ngày hội thảo tuần này tại thủ đô Nam Phi đưa tới những kết quả ngoại mong đợi.
16/11/2018(Xem: 77)
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học ước tính, tầng ozone ở Bắc Bán Cầu sẽ hồi phục trở lại trong hơn một thập kỷ tới, và sau khoảng 30 năm tiếp theo, tầng ozon ở Nam Bán Cầu sẽ trở lại nguyên vẹn.
16/11/2018(Xem: 109)
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo trang Reuters, Đức đang xem xét một lệnh cấm các nhà mạng sử dụng thiết bị phần cứng về mạng và viễn thông của hai hãng Huawei và ZTE khi triển khai mạng 5G.
16/11/2018(Xem: 126)
WASHINGTON – Tổng Thống Donald Trump sẽ bay tới California cuối tuần này để thăm các nạn nhân các vụ hỏa hoạn đang cháy ở nhiều nơi tại Califonria.
16/11/2018(Xem: 238)
CLARK COUNTY, Washington --Một người gốc Việt đã nhận tội lái xe tông vào xe của vơ hồi năm ngoáiï, trong khi trên xe của người vợ có các con nhỏ trên đó, làm xe chạy tuông ra ngoài.
16/11/2018(Xem: 138)
NEW YORK - 2 hệ thống bão tạo ra bão đa diện như mùa đông từ hiệu ứng không khí ẩm của vùng Ngũ Đại Hồ, trút mưa, tuyết và phóng gió dữ trong vùng.
16/11/2018(Xem: 108)
SACRAMENTO - Thị trấn Paradise tại hướng bắc thủ phủ tiểu bang California đã hầu như trở thành bình địa trong trận cháy rừng tệ hại nhất lịch sử.
16/11/2018(Xem: 73)
WASHINGTON - Cơ quan kiểm soát thực phẩm và thuốc (FDA) vừa loan báo 2 biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn kỹ nghệ thuốc lá, bắt đầu tiến trình ngăn cấm xử dụng hương liệu bạc hà (menthol) và hạn chế khắt khe việc bán thuốc lá điện tử có mùi hương cho giới trẻ.
16/11/2018(Xem: 133)
LOS ANGELES - Ông Michael Avenatti, luật sư của nữ diễn viên phim X Daniels Bão Tố vừa bị bắt về tội bạo động trong gia đình.
16/11/2018(Xem: 109)
TAMPA - Quan tòa liên bang tại các tiểu bang Florida và Georgia đã dọn đường cho tiếp tục kiểm phiếu.
Tin công nghệ
Với mong muốn trở thành dịch vụ lưu trữ hình ảnh phổ biết nhất, khoảng giữa tháng 11/2018, nhà phát triển ứng dụng Google Photos đã phát hành công cụ mới có tên là PhotoScan. Đây là một giải pháp hoàn hảo, giúp biến những bức tranh quý giá thành các bản sao kỹ thuật số cực kỳ dễ dàng.
Chủ nhật tuần thứ 2 của tháng 11/2018, khi Mặt Trăng đang còn là Trăng non, phần lưỡi liềm chứa ánh sáng treo nghiêng lơ lửng gần chân trời phía tây lúc hoàng hôn. Với ánh đất (sự chiếu sáng phần tối của mặt trăng do ánh sáng từ đất ánh lên) mạnh, được kết hợp thêm bởi Sao Thổ tỏa sáng trên bầu trời đêm buổi sớm, cho ra kết quả là hình ảnh tuyệt đẹp có thể nhìn thấy bằng mắt thường đối với những người leo núi.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong động thái nhằm củng cố dịch vụ tài chính ở Đông Nam Á, Grab ra mắt tính năng chuyển tiền xuyên biên giới thuộc Grab Financial. Sản phẩm sẽ chính thức phát hành vào đầu năm 2019
Khoảng giữa tháng 11/2018, người ta đã phát hiện một hố thiên thạch khổng lồ nằm dưới thảm băng dày 800 mét tại Greenland. Hố sâu hiện ra cho thấy 12,000 năm trước, một tảng thiên thạch cấu tạo từ sắt đã đâm xuống với tốc độ 19 km/s.
Một lần nữa, những bảo bối trong bộ truyện Doraemon cho thấy những dự báo về công nghệ đi trước thời đại. Trong một tập truyện ngắn, chú mèo máyDoraemon đã trình diễn khả năng gom ánh sáng Mặt Trời lại thành các viên đá, có thể dùng để chiếu sáng hoặc sưởi ấm bất cứ khi nào cần thiết. Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học đã biến điều đó thành sự thực, dù nó hơi khác một chút so với trong truyện.
Sẽ có khá nhiều người cảm thấy nực cười khi một vị lãnh đạo cao cấp của một chính phủ và thậm chí còn phụ trách về an ninh mạng lại không có chút kiến thức nào về máy tính. Tuy nhiên, đây không phải là trò đùa, vị bộ trưởng mới được chỉ định của chính phủ Nhật Bản – ông Yoshitaka Sakurada, 68 tuổi – được giao trọng trách đứng đầu văn phòng phụ trách an ninh mạng của chính phủ dù ông chưa từng sử dụng một chiếc máy tính nào.
Khoảng giữa tháng 11/2018, đại diện Sony bất ngờ cho biết hãng sẽ không tham gia hội chợ E3 Electronic Entertainment Expo 2019, hội chợ game được coi là lớn nhất thế giới hiện nay. Một trong những lý do chủ yếu là trong năm 2019 nhiều khả năng 4 tựa game độc quyền cuối cùng trên PS4 sẽ đồng loạt ra mắt. Days Gone đã có ngày phát hành chính thức là 26/04/2019. Ba tựa game còn lại là Ghost of Tsushima, Death Stranding và The Last of Us Part 2 đều chưa có ngày phát hành.
Có lẽ việc Elon Musk và SpaceX thống trị lĩnh vực tên lửa tái sử dụng sẽ không kéo dài lâu, nếu Nga làm được những gì họ vừa tuyên bố
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo một nghiên cứu mới dược đăng tải trên Nature, các nhà khoa học vừa phát hiện ra một Siêu Trái Đất đang quay quanh Sao Barnard, một ngôi sao lùn đỏ cách Trái Đất chỉ 6 năm ánh sáng.
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học ước tính, tầng ozon ở Bắc Bán Cầu sẽ hồi phục trở lại trong hơn một thập kỷ tới, và sau khoảng 30 năm tiếp theo, tầng ozon ở Nam Bán Cầu sẽ trở lại nguyên vẹn.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo trang Reuters, Đức đang xem xét một lệnh cấm các nhà mạng sử dụng thiết bị phần cứng về mạng và viễn thông của hai hãng Huawei và ZTE khi triển khai mạng 5G.
Sao chổi có chu kỳ ngắn hạn 46P / Wirtanen hiện là sao chổi sáng nhất trên bầu trời đêm, nhưng rất mờ nhạt nếu nhìn thấy bằng mắt thường. Từ bầu trời tăm tối, nó chỉ có thể trở thành “có thể thấy được bằng mắt thường”, khi quỹ đạo vòng lặp dài 5.4 năm mang nó mang tới gần Trái Đất và Mặt Trời nhất vào giữa tháng 12.
Khoảng giữa tháng 11/2018, đợt tấn công mới trên Twitter nhắm vào một loạt tài khoản Twitter chính thức của các hệ thống bán lẻ lớn như Target hay The Body Shop. Các tài khoản sau khi bị chiếm quyền đều đăng một tweet hứa tặng tới hàng nghìn Bitcoin (BTC), cùng với đó là đường dẫn tới một trang web. Trang web là một trang thanh toán bằng Bitcoin. Ở hình thức lừa đảo dạng này, người dùng được yêu cầu phải thanh toán mức phí 0.1 - 2 BTC để được nhận lại 1 - 20 BTC.
Khoảng giữa tháng 11/2018, CEO Facebook Mark Zuckerberg được cho là đã “ra lệnh” cho đội ngũ quản lý của mình chỉ được sử dụng điện thoại Android. Theo trang The New York Times, quyết định được đưa ra sau khi CEO Apple Tim Cook chỉ trích Facebook là một dịch vụ buôn bán “cuộc sống đời tư của người dùng” trong một cuộc phỏng vấn của MSNBC.
Windows 10 October Update (1809) là một bản cập nhật lớn nhưng không may mắn khi bị Microsoft thu hồi mới chỉ ra mắt được vài ngày vì có quá nhiều lỗi lạ như tự xóa file của người dùng, tự giảm độ sáng màn hình xuống 50% trên laptop hay tự động ghi đè file khi giải nén.