Hôm nay,  

Lối thoát nào cho giáo dục Việt Nam?

3/7/201809:33:00(View: 5990)
Lối thoát nào cho giáo dục Việt Nam?
 
Nguyễn Quang Hồng Nhân

Câu chuyện cô giáo bi phạt quỳ 40 phút, theo lệnh ông phụ huynh đảng viên cộng sản, thư ký Hội Luật sư Bến Lức, Long An, đã gây phẫn nộ trên mạng xã hội mấy hôm nay. Vấn đề không chỉ dừng lại ở đây, nhưng sự việc như một giọt nước làm tràn ly của một nền giáo dục xuống cấp toàn diện từ nhiều thế hê dưới triều xã hội chủ nghĩa.

Tin nóng từ thượng tầng với nghi án Bộ trưởng Giáo dục đạo văn, bằng cấp giả nhặng xị lan tràn khắp nơi. Một xã hội loạn kỷ cương, người người chua xót nhưng bất lực với một hạ tầng tha hóa như tại bến Ninh Kiều, Cần Thơ, mỗi chiều “dưới chân tượng bác đĩ nhiều hơn dân”.

Hiện tại Việt Nam không thiếu lý luận về giáo dục, đến mấy chục ngàn thạc sĩ, tiến sĩ và đầy các thư viện điện tử để đối chiếu, các nhà khoa bảng sẽ dư sức viết, kể cả viết theo lối sa đọa Bùi Hiền, nhưng chủ yếu ở đây người làm giáo dục có tư cách để tải đạo, triết lý sống nhân văn đến mọi người, triết học là chuyện hàn lâm, nhưng triết lý sống nhân bản biết tôn trọng tha nhân thời từ trẻ đến già, đó là bổn phận đều cùng nhau phải biết. Khi đi ngang qua một đám ma tôi biết ngả nón chào, đó chính là niềm vui đối với các công dân vì xã hội chúng tôi thật sự tôn trọng cả kẻ chết và người sống.

Vậy cái thiếu của Việt Nam cũng như nhiều dân tộc đó là không có những nhân cách thật sự lãnh đạo giáo dục, những lãnh tụ khả kính đứng đầu các đảng phái, phong trào, hội đoàn… cụ thể như bà Bộ trưởng y tế có người thân bào chế và bán thuốc ung thư giả, ông Bộ trưởng Công thương, một thái tử đảng, bị cáo giác trụy lạc vô độ,  nhiều vô số không kể hết các viên chức CSVN vong thân. Không ai cấm quyền tự do trên phạm vi cá nhân miễn không xâm phạm đến các quyền làm người của kẻ khác, nhưng ở đây không chỉ là những dục vọng khả giác thấp hèn mà còn đưa đến các tội phạm hình sự.

Nhà văn hóa bỏ không, không phải không có người làm văn hóa, nhưng không có người sống văn hóa!

Một chính trường bỏ ngỏ, không phải không có người làm chính trị, nhưng thiếu vắng người sống cho ra chính danh!

Sự ngụy tín hơn mọi thời, tôi chỉ in sách văn hóa nhưng không chủ trương làm văn hóa!

Một sự vong thân đến tột cùng, tôi in sách chính trị nhưng không có mục tiêu chính trị!

Một xã hội đang khủng hoảng trầm trọng về nhân cách người lãnh đạo từ thấp đến cao trong việc hình thành nên nhân cách quốc gia! Tại Nghệ An, cũng vừa xảy ra một Trung úy công an sử dụng xe ô tô bảng số giả, cán chết người rồi bỏ chạy, toan tháo số xe giả để vu khống cho người khác. Chuyện chơi chạy, vô trách nhiệm của cán bộ cộng sản ngày nay trở nên phổ biến. Không có một bí thư, chủ tịch phường, quận, huyện đến trung ương mà không tham ô, may ra còn được 10% nhưng số này chắc chắn sẽ bị cô lập và trở thành cá biệt trong guồng máy cai trị hiện nay.

Trong sinh hoạt của giới trẻ tại các học đường cũng vậy, những em sống đàng hoàng nhân cách, chăm chỉ học hành sẽ bị tách biệt, bị cô lập và bêu rếu là quê mùa ‘không văn minh, tiến bộ’. Cuộc sống bầy đàn phải cởi bỏ ra gần hết mới gọi là văn minh! Thực tế khi mừng chiến thắng của đội bóng U23, nhiều em đã thật là Adam và hơn cả Eva trên đường phố!

Như vậy số người tốt trên đất nước này không phải không có, nhất là với những người cao niên đã về hưu trong ý thức và lên tiếng về những sai lầm của đảng CSVN, những gì khi đương quyền vì quyền lợi họ không dám lên tiếng, nay họ muốn nói lên một cái gì, dù chỉ hơi gần với sự thật để được ra đi thanh thản.

Xuất hiện nhiều nơi những khẩu hiệu trên mạng xã hội “Hoa Kỳ là nơi bảo tồn văn hóa Việt Nam”, khi Hàng Không Mẫu Hạm USS Carl Vinson vào Đà Nẵng và thật ấn tượng màn trình diễn của Nữ hải quân Mỹ hát 'Nối vòng tay lớn' khiến chúng ta phải suy nghĩ.

Vậy cái triết lý nhân sinh thiếu hẳn của xã hội Việt Nam ngày nay chính là nền tảng: Sự trung thực, đức bao dung, lòng nhân ái !

Triết lý ‘Lấy Nhân Nghĩa thắng bạo tàn’ của Nguyễn Trãi tạo nên ‘Nguyên khí quốc gia’! Thật vậy, một dân tộc không có lòng trắc ẩn biết yêu thương đến tha thứ, chắc chắn sẽ không có sự phát triển vì một khi quan niệm đạo đức xã hội xây dựng trên sự trả thù chỉ rước lấy hận thù và hận thù sẽ tiếp tục  chồng chất mãi mãi gây nên những cuộc chiến tranh. Chắc chắn khi con người giết nhau không thể gọi văn minh và sự triệt hạ, tiêu diệt con người bằng những phương tiện hiện đại nhất vẫn không thể gọi đó là vẻ đẹp, vẻ sáng của con người  được tóm tắt qua từ Văn Minh.

Chiến tranh mang đến những gì văn minh nhất nhưng cũng lấy đi hết những gì từ cái gọi văn minh! Như vậy còn đâu gọi là nhân bản khi hận thù sinh hận thù dẫn đến chiến tranh?

Nền giáo dục Việt Nam đang nhiều bất cập đến viễn cảnh lụi tàn về văn hóa cho dân tộc vì thiếu chữ Lễ từ học đường. Cụ thể tại nhiều trường một khi các em vô lễ không chịu học hành bị Thầy Cô nhắc nhở về ‘lời nói của các em như vậy là không có giáo dục từ gia đình’. Số học sinh hư hỏng này đều có câu trả lời giống nhau  ‘Chúng em mất dạy từ nhỏ... cơ thầy’! Hoặc ‘Không học lớn lên cũng làm công an, bí thư chi bộ, chỉ cần có tiền là mua được tất các bằng cấp…biết đâu bằng của các thầy cô cũng là bằng giả…’ Hoặc ‘chúng em chứng kiến và trên mạng có phổ biến các thầy cô giáo ở Tây Ninh xuống thành phố mua bằng giả nờm nợp… Dân cấp cao Hà Nội mua chỗ học cho con cái ở những đại học danh tiếng nhất hành tinh! Vậy xã hội này đâu cần phải học…kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa là vậy thầy ơi: có tiền là mua được hết, ra nước ngoài mua bằng Tiến sĩ cơ mà…’

Đúng là con người văn minh nhờ thịt, ngày nay con người hiểu biết rộng nhờ công nghệ thông tin, nhưng tại Việt Nam cả người lớn và trẻ em đi về cái xấu nhiều hơn!

Giới trẻ ngày nay chìm đắm trong thị trường tiêu thụ trụy lạc! Phong trào sống thử trong giới sinh viên khi người yêu có thai, chúng giết cả nữ sinh viên đã sống chung cùng với bào thai cho hết trách nhiệm! Giết người xong chặt ra từng khúc mới hả dạ, thỏa lòng, một lối chơi mà chúng gọi ‘tiêu thổ kháng chiến’, cộng với game online ngày nay, đầy bạo lực cùng phim sex thỏa mái. Vụ sinh viên Nguyễn Văn Nghĩa giết người yêu trước đây và mới nhất một ca sĩ ngáo đá làm cô bạn gái hai mươi tuổi chết bất đắc kỳ tử! Trong dịp Tết vừa qua với tên sát nhân giết cả năm người trong một gia đình của ông chủ để cướp của mà y là người làm công tại Sài Gòn.

Trước những phát minh dày đặc của giới trẻ trên khắp hành tinh, chúng ta đã góp phần được những gì cùng nhân loại? Từ điểm nhận thức này cho tầm nhìn chiến lược phát triển giáo dục VN tương lai. Quả là sự nghiệp trồng người của chúng ta mang tính nhất thời nhằm phục vụ cho mục tiêu chính trị hơn là đào tạo con người thuộc phạm vi chiến lược để trở thành nguyên khí quốc gia góp phần nhân văn cùng đồng loại trên trường quốc tế!

Một khi con người thụ bẫm và hành động ‘tri hành hợp nhất’ các yếu tố nền tảng ‘Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí’ sẽ qui về chữ Tín, đó là triết lý giáo dục chuyển thành triết lý sống của một dân tộc. ‘bách niên chi kế mạc ư thụ nhân’, chính là việc lấy yếu tố con người làm trung tâm. (Quản Trọng)

Ngày nay tại Việt Nam, việc giết người như giết súc vật nói lên tính phi nhân của nền giáo dục dưới sự thống trị của CS. Một xã hội với những tha hóa vong thân về mặt đạo đức như vậy, lại xảy ra phổ biến nhiều nhất trên quê hương Đại Thi hào Nguyễn Du, nên có thể nói hãy còn rất lâu dài để người Việt phục hưng được nền giáo dục nhân bản dân tộc một khi hãy còn chế độ Cộng sản nắm quyền!

Chủ nghĩa nhân văn qua sự cổ võ tôn trọng nhân quyền, chính là con đường nhanh chóng để dân tộc Việt Nam bước qua vũng lầy tối tăm do chủ nghĩa CS gây nên. Do đó việc thực thi những quyền lợi, nghĩa vụ, tôn trọng giá trị nhân phẩm của mỗi người, không chỉ nhằm mưu cầu hạnh phúc cá nhân nhưng còn là một sự cộng sinh với cộng đồng dân tộc và nhân loại!

Một đường lối mới về giáo dục sáng trước, các dân  tộc sẽ sáng lên: Triết lý sống nhân văn đặt giá trị con người trên hết và truyền bá văn hóa làm người với một nền giáo dục Thành Nhân –Esto Vir !

Nguyễn Quang Hồng Nhân

* Esto Vir: tiếng La tin nghĩa là thành người.

 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.