Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Trần Trọng Kim

04/07/201700:01:00(Xem: 4322)
TRAÀN TROÏNG KIM
(1883 - 1953)

 .
Trần Trọng Kim hiệu Lệ Thần, quê huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh, ông là nhà chính trị, nhà giáo dục, nhà biên khảo và sử gia.
Ông xuất thân trong một gia đình Nho giáo, học chữ Nho từ nhỏ. Năm 1903, ông tốt nghiệp trường Thông ngôn. Năm 1904, ông làm Thông sự ở Ninh Bình. Năm 1905, ông qua Pháp học trường Thương mại ở Lyon. Năm 1909, học trường Sư phạm Melun, tốt nghiệp ngày 31-7-1911, về nước dạy ở các trường: Trường Bưởi, trường Hậu Bổ và trường Nam Sư phạm và giữ các chức vụ: Trưởng ban soạn sách giáo khoa Tiểu học (1924), Giám đốc trường Nam tiểu học Hà Nội (1939). Trong thời gian này, ông còn tham gia các hoạt động xã hội và làm Phó trưởng ban Ban Văn học Hội Khai trí Tiến Đức, Nghị viên Hội đồng dân biểu Bắc Kỳ...
 

Ngày 9-3-1945, Nhật đảo chánh Pháp, triều đình Huế hủy bỏ hòa ước Patenôtre đã ký với Pháp năm 1884. Nước Việt Nam tuyên bố độc lập, vua Bảo Đại giải tán Hội đồng cơ mật gồm Thượng thư sáu bộ và trực tiếp cầm quyền, có viên Đại sứ Nhật ở Đông Dương Yokoyama làm cố vấn. Trần Trọng Kim đã 62 tuổi (sắp nghỉ hưu), ngày 17-4-1945, được cử thành lập nội các, theo thể chế "Quân chủ lập hiến", ông giữ chức Thủ tướng.
.
Nội các Trần Trọng Kim gồm có:
1- Trần Trọng Kim, Giáo sư, Học giả, nhà Sử học: Thủ tướng.
2- Trần Văn Chương, Luật sư: Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao (sau này là Đại sứ VNCH tại Hoa Kỳ).
3- Trần Đình Nam, Bác sĩ: Bộ trưởng Nội vụ.
4- Trịnh Đình Thảo, Luật sư: Bộ trưởng Tư pháp.
5- Hồ Tá Khanh, Bác sĩ: Bộ trưởng Kinh tế.
6- Vũ Ngọc Anh, Bác sĩ: Bộ trưởng Y tế.
7- Vũ Văn Hiền, Luật sư: Bộ trưởng Tài chính.
8- Phan Anh, Luật sư: Bộ trưởng Thanh niên.
9- Lưu Văn Lang, Kỹ sư: Bộ trưởng Công chính.
10- Nguyễn Hữu Thi, cựu Y sĩ: Bộ trưởng Tiếp tế.


11- Hoàng Xuân Hãn, Thạc sĩ Toán: Bộ trưởng Giáo dục và Mỹ thuật.
.
Ngoài 11 thành viên Nội các, Chính phủ còn bổ nhiệm các nhân vật nhận trọng trách ở các nơi trọng yếu:
Phan Kế Toại làm Khâm sai Bắc bộ. Trần Văn Lai làm Đốc lý Hà Nội. Nguyễn Văn Sâm làm Khâm sai Nam bộ. Kha Vạn Cân làm Đô trưởng Sài Gòn. Nguyễn Lân làm Thị trưởng Huế.
 
Chính phủ Trần Trọng Kim đặt quốc hiệu: Đế quốc Việt Nam. Quốc thiều là bài "Đăng đàn cung". Quốc kỳ: Nền vàng hình chữ nhật, giữa có hình quẻ Ly màu đỏ thẫm.

blank

 
Khi Nhật đầu hàng Đồng minh, thì ngày 19-8-1945 Việt Minh cướp chính quyền, ngày 23-8-1945 chính phủ Trần Trọng Kim bị sụp đổ. Tuy thời gian chấp chính ngắn ngủi nhưng chính phủ của ông đã cải cách nhiều việc đáng kể, như: Bỏ chữ Pháp, chữ Nho dạy Quốc ngữ do học giả Hoàng Xuân Hãn biên soạn sách để giảng dạy. Mặc dù, vận chuyển gạo từ Nam ra Bắc giao thông còn khó khăn, nhưng đã cứu đói được một số dân Bắc Kỳ vào năm 1945 (Ất Dậu)...
 

Sau khi Việt Minh cướp chính quyền, ông sống lưu vong tại: Quảng Châu, Hồng Kông. Ngày 6-2-1947, ông về nước sống ở Sài Gòn. Năm 1948, ông qua Phnom Penh ở với người con gái. Sau đó, ông trở về Việt Nam sống ở Đà Lạt và mất ngày 2-12-1953, hưởng thọ 71 tuổi.
 
Ông để lại nhiều sách giá trị: Việt Nam sử lược (gọn nhưng đầy đủ, súc tích, dễ hiểu, đã tái bản nhiều lần), Nho giáo, Phật lục, Truyện Kiều chú giải, Luân lý giáo khoa thư, Sơ học luân lý...
 

Cảm mộ: Ông Trần Trọng Kim
  
Trần Trọng Kim, nhân sĩ, sử gia
Tận tâm non nước, phải bôn ba!
Miệt mài viết sách, luôn hàm súc
Ngẫm nghĩ yêu dân, mãi thiết tha
Lo lắng quân vương, lo sốt sắng
Giữ gìn chính nghĩa, giữ hài hòa!
Đang khi sang sửa, ai đành đoạn?!
Đi "cướp chính quyền" gẫm xót xa?!

  
Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.