HÀ NỘI (Reuters) - Tổng Thống Clinton tuyên bố Hoa Kỳ và Việt Nam đã mở một chương sử mới với cuộc viếng thăm lịch sử của ông tại Hà Nội, cho thấy một "quá khứ đau đớn, rất đau đớn có thể được đền bù lại bằng một tương lai hòa bình và thịnh vượng".
Nói trên TV được truyền hình sống tại Hà Nội, một vinh dự hiếm có dành cho một Tổng Thống Mỹ lần đầu tiên đến viếng thăm kể từ khichiến tranh chấm dứt, Clinton đã nhẹ nhàng hối thúc các nhà lãnhđạo Cộng sản gia tăng nhân quyền và cởi mở chế độ chính trị.
Clinton nói cuộc chiến đã làm chết 58,000 lính Mỹ và khoảng 3 triệu người Việt Nam là một thảm kịch cho mọi phía và làmngười dân Việt Nam phải chấp nhận "những hy sinh thật to lớn", nhưng ông nói đã đến lúc cả hai nước cùng phải tiến lên.
Trong bài diễn văn đọc trước các sinh viên trường Đại học Hà Nội,Clinton nói: "Lịch sử của hai nước cuộn lẫn với nhau thật sâu sắc,đã là nguồn đau khổ cho hàng thế hệ trước đây, nhưng cũng là nguồn hứa hẹn cho các thế hệ sắp tới.
"Ngày nay Hoa Kỳ và Việt Nam đã mở ra một chương sử mới trong mối quan hệ giữa hai bên".
"Chúng ta hãy giúp đỡ lẫn nhau để hàn gắn vết thương chiến tranh, không phải bằng cách quên đi những dũng cảm đã được chứng tỏ và tấn thảm kịch mà mọi phía đã phải chịu đựng, nhưng bằng cách đón nhận lấy tinh thần hòa giải.
"Mong cho con em chúng ta học được rằng cái quá khứ đau đớn, thật đau đớn đó có thể được đền bù bằng một tương lai hòa bình vàphồn thịnh".
Nhân quyền, tôn giáo, đối lập và tự do thông tin
Clinton nói: "Bảo đảm quyền thờ phượng tôn giáo và quyền đối lập chính trị không làm nguy đến ổn định của một xã hội. Trái lại điều đó chỉ xây dựng niềm tin của dân chúng về sự ngay thẳng củacác định chế chúng ta, khiến chúng ta có được sự công bằng đó khimột quyết định đi vào con đường chúng ta không đồng ý".
Clinton đọc diễn văn, sau lưng ông là tượng Hồ Chí Minh ở Đại hoc Hà Nội.
Ông nói : "Trong thời gian qua, VN đã mất 15 năm về chính sách đổi mới, gia nhập các tổ chức APEC và ASEAN, bình thường hóa quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu và Hoa Kỳ, bỏ chế độ nền nông nghiệp hợp tác xã hó, giải phóng nông dân để họ được tự do chọn giống cây trồng và tìm kiếm kết quả lao động của họ. Những kết quả đó là bằng chứng thuyết phục về sức mạnh của thị trường và khả năng của dân chúng".
TT Clinton tán dương những thành tựu kinh tế của VN nhưng báo động về nguy cơ tự cô lập. Ông nói : "Quý vị không những đã khắc phục tình trạng thiếu dinh dưỡng, mà đã trở thành nước xuất cảng gạo lớn hàng thứ nhì của thế giới và đạt tới sự phát triển kinh tế toàn diện. Dĩ nhiên, trong vài năm gần đây, tỉ lệ tăng trưởng chậm lại, đầu tư cũng sút giảm, cho hiêu rằng bất kỳ toan tính tự cô lập để tránh những bất trắc của nền kinh tế toàn cầu cũng ngăn trở sự nhận được những lợi ich của toàn cầu hóa".
Nói một cách thận trọng, ông nhẹ nhàng hối thúc Cộng sản Việt Namxét đến việc tăng cường nhân quyền, cởi mở chế độ chính trị va øgiải tỏa thêm nữa kinh tế.
Clinton nói: "Tôi xin nhấn mạnh rằng chúng tôi không tìm cách áp đặt những tư tưởng đó, và chúng tôi có muốn áp đặt cũng không được. Chỉ có quý vị mới có thể quyết định được liệu quý vị có muốn mở cửa thị trường hay không, liệu quý vị có muốn cởi mở xã hội va øtăng cường nền pháp trị hay không".
Ông nói trước hàng trăm sinh viên Hà Nội: "Chỉ có các bạn mới có thể quyết định làm thế nào dệt những sợi tự do cá nhân và nhân quyền vào tấm thảm vững chắc và phong phú có đặc tính dân tộcViệt Nam".
Quay sang vấn đề nhân quyền, nhà lãnh đạo Hoa Kỳ nhẹ nhàng khuyến cáo rằng phát triển tự do chính trị và tôn giáo có thể thuc đẩy cuộc hiện đại hóa nền kinh tế.
Ông nói : "Theo kinh nghiệm của chúng tôi, bảo đảm các quyền tự do tôn giáo và đối lập chính trị không đe dọa tới sự ổn định của xã hội, mà thay vào đó là tạo ra niềm tin trong quần chúng về tính công bằng của các định chế". Với hành văn cẩn trọng, ông cũng nêu ra vấn đề nhân quyền tại Hoa Kỳ. Ông nói "Thành tich nhân quyền tại Hoa Kỳ cũng không hoàn hảo, và đã mất gần 1 thế kỉ để xóa bỏ chế độ nô lệ, và lâu hơn thế nữa để ban quyền đầu phiếu cho phụ nữ".
Đề cập tới hiệp ước mậu dịch Việt Mỹ, TT Clinton nói "Hiệp ươc đó là một hình thức thể hiện sự lệ thuộc lẫn nhau, và cũng là lời xác nhận rằng thịnh vượng trong thế kỉ 21 tùy thuộc vào sự hội nhập vào phần còn lại của thế giới".
Clinton nhấn mạnh nếu Việt Nam cần tiến đến một kỷ nguyên toàn cầu hóa, Việt Nam phải tháo gỡ "những hạn chế không đúng" trongviệc sử dụng kiến thức và luồng chảy tự do của thông tin. Ông nói tiếp:
"Người Mỹ chúng tôi tin ở tự do tìm hiểu, du lịch, suy nghĩ, ngôn luận, để hình thành những quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống củachúng tôi, phong phú hóa cuộc sống của các cá nhân và quốc gia trênbước đường còn đi xa hơn cả kinh tế.
"Chúng tôi đã thấy kinh tế tiến tốt hơn khi báo chí được tự dovạch trần tham nhũng và các tòa án độc lập có thể bảo đảm mọi khếước được tôn trọng, sự cạnh tranh mạnh mẽ và công bằng, và nhânviên chính quyền tôn trọng nền cai trị bằng luật pháp"
Tổng Thống Clinton đã hội kiến với chủ tịch Nhà nước Trần Đức Lương. Sau đó ông đi thăm Văn miếu Việt Nam thế kỷ 11. Ông cũng đi bộ thăm một khu phố thương mại tại Hà Nội và bắt tay hàng chục người, trong khi rất đông người qua đường cười và hoan hô ông. Buổi trưa ông ăn cơm ở một nhà hàng nhỏ Việt Nam. Buổi chiều ônghội đàm với Thủ tướng Phan Văn Khải.
Các bài Xã luận của báo chí nhà nước viết Clinton và bà vợ ông Hillary vừa đắc cử Thượng nghị sĩ Mỹ đã được "tiếp đón nồng nhiệt" trong cuộc viếng thăm này.
Báo đảng Nhân Dân ca ngợi Clinton đã hủy bỏ lệnh cấm vận năm1994, năm sau bình thường hóa bang giao và ký kết thương ước hồi tháng 7 năm nay. Báo Quân đội Nhân dân viết mối quan hệ Mỹ-Việt đã trải qua nhiều cuộc "thăng trầm", nhưng Hà Nội vẫn nhằm vào một tương lai tuơi sáng hơn trong đó "những trang sử đau buồn của chiến tranh sẽ không được nhắc lại".
Gửi ý kiến của bạn
