Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Trương Công Định

4/5/201600:01:00(View: 6805)
Trang Sử Việt: Trương Công Định

.
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
 TRƯƠNG CÔNG ĐỊNH
(1820 -1864)
.
Trương Công Định còn gọi Trương Định, quê phủ Bình Sơn, Quảng Ngãi. Cha là Lãnh binh Trương Cầm, từng là Hữu thủy Vệ uý ở Gia Định đời vua Thiệu Trị. 
    Năm 1844, ông theo cha vô Nam đến ở huyện Tân Hòa (nay Gò Công Đông). Ông có công khai hoang lập ấp với Nguyễn Tri Phương nên triều đình phong chức Quản cơ, do đó gọi là Quản Định. 
.
    Năm 1859, Pháp chiếm Gia Định, ông chiêu mộ Nghĩa quân đánh thắng Pháp ở Cây Mai, Thị Nghè. Ông tuyên bố “thà chết chứ không làm tôi tớ cho giặc”. Quân dân tôn xưng ông là: “Bình Tây Đại Nguyên Soái”. Với tài trí và lòng yêu nước nồng nàn của ông, đông đảo dân chúng đã cảm phục và hưởng ứng theo ông chống giặc Pháp.
.
Năm 1860, ông phối hợp với Nguyễn Tri Phương, phòng thủ đồn Kỳ Hòa. Khi Nguyễn Tri Phương rút về Biên Hoà, ông vẫn ở lại chiến đấu, triều đình phong chức Phó lãnh binh, ông đem quân về Mỹ Tho, Gò Công, Tân An, đánh du kích, gây cho giặc nhiều phen bị thiệt hại nặng. 
    Ngày 5-6-1862, triều đình Huế ký hòa ước đầu hàng Pháp, điều ông đến Phú Yên nhưng ông vẫn ở lại kiên cường chiến đấu. 
.
    Pháp thấy Nghĩa quân của ông đã gây cho chúng áp lực nặng nề, nên cử Thiếu tướng Bonard chỉ huy một lực lượng lính Pháp và lính lê dương tấn công Nghĩa quân tại Gò Công. Vũ khí của Nghĩa quân thô sơ và quân số ít ỏi nên ông cho rút về căn cứ ở chiến khu Bình Xuân để chỉnh đốn quân ngũ và dùng du kích chiến tiêu diệt giặc. 
.
    Pháp mua chuộc tên Việt gian Huỳnh Công Tấn là bộ hạ cũ của ông để ám hại ông. Tấn biết được thói quen và sự hoạt động của Nghĩa quân. 
    Pháp phong Tấn chức đội trưởng, Tấn mừng hí hửng, thực dân cho Tấn tháp tùng theo Đề đốc Pháp là Jaurès, Tấn dẫn lính đi trước mở đường, tiến vào căn cứ để tiêu diệt Nghĩa quân. 
.
    Vào tháng 2 năm 1863, quân Pháp tấn công vào Gò Công, đụng độ ác liệt, Tấn bị thương ở chân phải chở về Sài Gòn điều trị. 
    Sau đấy, ông thấy vũ khí giặc tối tân khó cầm cự lâu dài nên rút nghĩa quân về Biên Hoà. 
    Ngày 19-8-1864, Trương Định và khoảng 30 Nghĩa quân tâm phúc, từ chiến khu Bình Xuân về làng Gia Thuận gần sông Vàm Láng để quan sát địa thế. Tấn được Việt gian mật báo liền đem quân bao vây và tấn công, ông và nghĩa quân can trường chống trả giết được một số tên giặc; Nghĩa quân cũng bị hy sinh 12 người. 
.
     Ông và nghĩa quân đang kiên cường chiến đấu, sắp thoát được vòng vây thì quân Pháp lại tiếp viện đông đảo. Ông bị thương ở xương sống, để khỏi liên luỵ đến nghĩa quân, ông rút gươm tuẫn tiết tại trận. Viên Đại úy Pháp trực tiếp chỉ huy trận đánh, thán phục lòng can trường của Nghĩa quân, kêu gọi ngưng bắn và để 18 Nghĩa quân còn sống được tự do ra về. Nhưng các Nghĩa quân lại không chịu rời trận địa nếu không đem được thi hài của chủ soái về chôn cất thì quyết cùng tự sát theo chủ soái. Đại úy Pháp thán phục và đồng ý. 

.
    Trương Quyền là con của ông tiếp tục chiến đấu nhưng cũng hy sinh vì nước. Dân chúng vô cùng thương tiếc, đã lập đền thờ ở Quảng Ngãi là nơi sinh quán của ông, để tưởng nhớ cả hai “cha trung trinh, con hiếu hạnh”. 
.
Nguyễn Đình Chiểu đã làm 12 bài thơ và 1 bài văn tế tiếc thương ông thống thiết, xin nêu 2 câu lưu tiết nghĩa: 
    Ngọn cờ ứng nghĩa, trời chưa bẻ
   Quả ấn “Bình Tây” đất vội chôn!
.
 *- Thiết nghĩ: Cuộc khởi nghĩa của Trương Định chống Pháp xâm lược, chỉ trong thời gian 5 năm (1859-1864), ông đã trở thành một trong những người thủ lĩnh phi thường, gây cho quân Pháp kinh hồn khiếp vía. Lòng son sắt của ông quyết giữ gìn quê hương đã điểm tô trang Sử Việt rực rỡ đời đời. 
     Lúc đầu, triều đình Huế ủng hộ kháng chiến của Trương Định, vào đời Tự Đức năm thứ 14 (1861), sử nhà Nguyễn ghi: “Trương Định am hiểu võ nghệ, dũng cảm, mưu lược. Thành Gia Định hữu sự, Định hưởng ứng việc nghĩa, chiêu mộ nghĩa binh được hơn 6.000 người, lại kiêm quản những đầu mục thân hào mộ việc nghĩa, lập được 18 cơ quân, luôn chống Pháp, thu được súng ống khí giới và đúc chế thêm để dùng, được bạt bổ làm Quản cơ lĩnh Phó Lãnh binh Gia Định”. 
.
    Nhưng kể từ ngày 5-6-1862, triều đình Huế ký hòa ước đầu hàng Pháp, sử nhà Nguyễn lại ghi: “Tháng 7 năm 1862, từ khi đã định hòa ước rồi, Ngài (Tự Đức) truyền dụ Nam Kỳ nghỉ binh và đòi Trương Định ra Phú Yên. Khi ấy trong các tỉnh Gia Định, Định Tường, Biên Hoà những người ứng nghĩa rủ nhau đoàn kết tôn Trương Định làm Đại đầu mục, xin được cho ra đánh. Đình thần nghị rằng: Bây giờ việc Bắc Kỳ đương khẩn mà Nam Kỳ chưa có cơ hội gì, xin giao Phan Thanh Giản hiểu dụ. Nhưng Trương Định đã lâu mà không chịu về cung chức, bị cách chức hàm”.
.
     Sau khi vua Tự Đức ra lệnh Trương Định phải bãi binh! Vào tháng 2 năm 1863, ông đã thẳng thắn gửi thư đến các quan ở tỉnh Vĩnh Long, tỏ ý ly khai với triều đình nhu nhược: “Muốn trở lại y như xưa, dân chúng ba tỉnh yêu cầu chúng tôi đứng đầu khởi nghĩa, chúng tôi không thể làm gì được khác. Chúng tôi chuẩn bị chiến đấu vào hướng Đông cũng như hướng Tây, chúng tôi chống đối và chiến đấu. Chúng tôi sẽ đánh ngã bọn giặc cướp...”. 
    Rồi ông căn dặn Nghĩa quân: “Chúng ta thề sẽ đánh mãi và đánh không ngừng, khi ta thiếu tất cả sẽ bẻ nhánh cây làm cờ, lấy gậy gộc làm võ khí cho quân lính ta...”. 
    Kính phục lòng yêu nước nồng nàn của ông, hàng năm vào hai ngày 19 và 20 tháng 8 Dương lịch, tại Gò Công đồng bào tổ chức lễ tưởng niệm ông. Đây là một trong những lễ hội lớn ở miền Nam của nước ta, đồng bào ta luôn ngưỡng mộ các vị anh hùng của dân tộc.
.
Cảm phục: Trương Công Định
 .
Trương Định, sắt son vẹn nghĩa tình!
Thiết tha non nước, trọn trung trinh!
Nghĩa quân, nhen nhúm tình dân tộc
Nòi giống, nấu nung nỗi nhục vinh!
Nhanh nhẹn tấn công, tiêu diệt giặc
Vững vàng gìn giữ, ngự phòng binh
Lẫy lừng kháng chiến, đời lưu luyến
Tuẫn tiết hào hùng, ghi khắc danh!
.
Nguyễn Lộc Yên

.
.
.

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
1234567Next PageLast Page

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.