Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lãi Suất Ngân Hàng Số Âm, Con Dao Hai Lưỡi

30/03/201600:00:00(Xem: 5568)

Ở cuối đường là những bất trắc lớn.

Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang bất lực trước mục tiêu vực dậy kinh tế. Dù đã hạ lãi suất xuống «số âm», tiêu thụ và đầu tư tại Châu Âu, Nhật Bản vẫn không khởi sắc trở lại. Lãi suất «số âm» là gì? Kéo dài biện pháp bất thường này mở ra viễn cảnh chiến tranh tiền tệ, đảo lộn cả thị trường tài chính và thương mại của thế giới. Phân tích của chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa từ Hoa Kỳ.

Trong bối cảnh khu vực đồng euro bị đe dọa giảm phát, từ năm 2014 Ngân hàng Trung ương Châu Âu BCE giảm lãi suất xuống số âm, tăng mức lưu hoạt có định lượng «quantitative easing» để kích thích tiêu thụ và đầu tư. Trên thực tế, từ hơn hai năm nay, các ngân hàng thương mại Eurozone khi gửi tiền vào BCE chẳng những không được tiền lời mà còn phải «nộp phạt» cho định chế ngân hàng này 0,20 %. Nhiều thành viên trong khối Euro, như Pháp, Đức, được giới đầu tư tín nhiệm thì đã dễ dàng phát hành công trái phiếu với lãi suất âm.

Không chỉ eurozone mà cả các ngân hàng trung ương của Thụy Sĩ, nhiều nước bắc Âu và gần đây nhất là Nhật Bản cùng áp dụng chính sách «tiền rẻ», mà tăng trưởng vẫn chưa hồi sức. Hiện tượng bất thường này đang làm đảo lộn trật tự và thể thức vận hành trên các thị trường tài chính, làm nản lòng những người có khả năng tiết kiệm và nhất là đang tạo nên một quả bóng tài chính mới.

Phải chăng đã đến lúc thế giới cần tìm ra một chính sách tiền tệ mới để tạo đà cho tăng trưởng? Trả lời ban Việt ngữ đài RFI chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa trước hết giải thích cặn kẽ thế nào là lãi suất ở số âm, vì sao các ngân hàng trung ương trên thế giới đua nhau lao vào một cuộc chiến tiền rẻ mà vẫn không đạt được mục tiêu chính là tiếp sức cho tăng trưởng ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Lãi suất âm là biện pháp tiền tệ cực bất thường, lần đầu tiên được Ngân hàng Trung ương Đan Mạch áp dụng vào tháng 7/2012, sau đó được các Ngân hàng Trung ương Âu Châu ECB, rồi Thụy Điển, Thụy Sĩ áp dụng từ năm 2014 và mới đây nhất, từ tháng 1/2016, là Nhật Bản cũng áp dụng. Cụ thể thì thông thường khi các ngân hàng thương mại được hưởng tiền lời khi ký thác dự trữ vào trương mục của Ngân hàng Trung ương. Với biện pháp lãi suất âm, Ngân hàng Trung ương chẳng những không trả tiền lời mà còn đòi các ngân hàng thương mại nộp tiền như nộp phạt trên khoản ký thác cao hơn mức dự trữ pháp định.

Mỗi Ngân hàng Trung ương lại có một lý do áp dụng biện pháp này, nhưng chủ yếu vẫn là nhằm khuyến khích các ngân hàng thương mại không lưu giữ ký thác mà cho vay ra để kích thích sinh hoạt kinh tế, như tiêu thụ hay đầu tư. Hậu quả là khoản lời của các ngân hàng thương mại bị thu hẹp nên họ dùng thanh khoản ấy vào mục tiêu khác để khỏi lỗ. Những mục tiêu ấy là gì? Có thể là chuyển tiền mua trái phiếu là giấy nợ, có phân lời cố định dù rất bèo thì cũng còn hơn không, hay đầu tư vào thị trường cổ phiếu. Kết quả là phân lời trái phiếu giảm và đã có nơi giảm tới số không, thậm chí số âm như đã thấy tại Nhật Bản trong tháng qua khi phát hành trái phiếu có kỳ hạn 10 năm, còn thị trường cổ phiếu thì lên giá làm giới đầu tư cổ phiếu giàu to. Nhưng quan trọng nhất là biện pháp lãi suất âm gây nhiều biến động rất khó đoán trên các thị trường tài chính.

Mối nguy hiểm khi biện pháp này kéo dài?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trên nguyên tắc, người ta chỉ áp dụng biện pháp bất thường ấy trong ngắn hạn để kích thích tiền tệ nhưng vì không thấy công hiệu, biện pháp ngắn hạn lại kéo dài qua nhiều năm. Mối nguy hiểm là thị trường bị xáo trộn, những tính toán lời lãi bị đảo lộn, tiết kiệm bị trừng phạt và các quỹ đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm hay qũy tín thác cho hưu bổng bị lỗ. Những người sống nhờ tiền lời hưu bổng khi về già bị thiệt nặng mà có khi chưa biết! Trong trước mắt thì ai cũng muốn lưu giữ tiết kiệm bằng tiền mặt hay hiện kim chứ chẳng muốn ký thác vào trương mục tiết kiệm hay thị trường trái phiếu.

Mối nguy trường kỳ là khi hạ lãi suất thì người ta cũng làm giảm hối suất hay tỷ giá đồng bạc so với các ngoại tệ khác. Việc giảm hối suất có thể kích thích xuất cảng nhờ hàng hóa của mình bán rẻ hơn, nhưng vì các nước đều bị suy trầm và chẳng thể xuất cảng lên cung trăng mà xuất cảng cho nhau, biện pháp hạ lãi suất như vậy lại dẫn tới trận chiến ngoại tệ, là xứ nào cũng tìm cách hạ tỷ giá đồng bạc của mình để tìm lợi thế xuất cảng và càng làm ngoại thương suy sụp.

Tại sao các hạ lãi suất thấp đến hết cỡ mà vẫn không đạt hiệu quả tiếp sức cho tăng trưởng?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thông thường, khi kinh tế suy trầm, các nước có thể áp dụng biện pháp ngân sách là tăng chi hoặc giảm thuế để kích thích sản xuất. Nhưng tại nhiều quốc gia, trước hết là Nhật Bản rồi khối Euro, và sau cùng là Hoa Kỳ, nạn ách tắc chính trị giữa nhiều khuynh hướng và trường phái kinh tế, dẫn tới sự tê liệt của biện pháp ngân sách – nhà nước không thể tăng chi và đi vay mãi - nên sau cùng, chỉ còn một định chế là các ngân hàng trung ương phải giải quyết. Họ áp dụng biện pháp tiền tệ là hạ lãi suất tới sàn, mấp mé số không, rồi bơm thêm tiền vào kinh tế, thí dụ như qua những đợt “quantitative easing” gọi là tăng mức lưu hoạt có định lượng, mà cũng chẳng công hiệu. Vì vậy mới có biện pháp hạ lại suất dưới số không.

Về lý do tại sao thì người ta có thể kể ra rất nhiều. Thứ nhất, các nền kinh tế hậu công nghiệp đang bước qua một hình thái khác, với dân số bị lão hóa, nên đã và sẽ có đà tăng trưởng thấp hơn trước trong nhiều năm liền. Thứ hai, sau vụ khủng hoảng tài chánh năm 2008, người ta thấy tình trạng tập trung tư bản vào các doanh nghiệp lớn, với lợi nhuận rất cao mà xí nghiệp loại nhỏ và vừa lại khó thành hình để gia tăng sản xuất. Thứ ba, người ta quá chú ý đến phần kích thích số cầu mà quên phần cung là giải tỏa luật lệ và kiểm soát cho việc đầu tư được thông thoáng để loại doanh nghiệp trẻ và mới có thể ra đời thì họ sẽ nâng sản lượng và tuyển dụng thêm nhân công.

Sau cùng, trường phái trọng cầu theo kiểu John Maynard Keynes đang phá sản vì chẳng kích thích được tăng trưởng và sự phá sản ấy thể hiện ở biện pháp hạ lãi suất xuống cõi âm. Kinh tế toàn cầu không bị đe dọa bởi nguy cơ lạm phát như trước đây mà gặp rủi ro giảm phát tương tự như sau vụ Tổng khủng hoảng 1929-1933. Ở cuối đường là những bất trắc lớn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.