Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Suy nghĩ về “lao động rẻ” ở Việt Nam

28/10/201513:35:00(Xem: 3175)

Suy nghĩ về “lao động rẻ” ở Việt Nam

.
Mặc Thủy
.

Bài báo “70% dân số Việt: ‘lao động rẻ’ là sự đau đớn” đăng trên mạng Vietnamnet ngày 21/10/2015 đã khiến cho dư luận nhớ đến bài “Việt Nam hãy học Ấn Độ xuất khẩu Thạc sĩ, Tiến sĩ?” đăng trên Báo Đất Việt vào đầu tháng 9/2015, nói lên thảm cảnh tương phản giữa đồng tiền và con người trong xã hội Việt Nam hiện nay.
.

Đồng tiền lưu hành hiện nay được giữ nguyên từ đợt đổi tiền năm 1985, với tờ bạc cao nhất có mệnh giá 50 đồng. Đến năm 1994, tức 9 năm sau, tờ bạc có mệnh giá cao nhất được in ra là 50.000 đồng, và vào năm 2003 Việt Nam đưa vào sử dụng tờ bằng polymer, thì tờ bạc có mệnh giá cao nhất lên đến 500.000 đồng. Như vậy chỉ trong vòng 18 năm, nếu chỉ xét về mặt chữ số, thì tờ tiền mệnh giá lớn nhất Việt Nam đã tăng con số lên 10 ngàn lần, đồng nghĩa với giá trị của nó đã giảm đi với số lần tương ứng.

Tương tự với đồng tiền, giá trị của con người Việt Nam cũng không hơn bao nhiêu.
.

Trước khi theo chân Liên Xô đổi mới vào cuối năm 1986, CSVN đã coi lao động trí tuệ là những kẻ biếng nhác so với lao động cơ bắp, và một thời từng tìm cách xóa bỏ đội ngũ trí thức ra khỏi xã hội, bắt ép hòa mình vào lực lượng công nông.

Họ đảo lộn các thước đo giá trị xã hội, giá trị con người, giá trị học thức và giá trị khoa học… để thay thế bằng cái gọi là chủ trương Hồng hơn Chuyên, tôn vinh lao động cơ bắp của giai cấp công nông là đội tiên phong của xã hội.

Từ năm 1992, khi bắt đầu chính thức áp dụng kinh tế thị trường, CSVN nhận ra tầm quan trọng của đội ngũ trí thức, nên nới lỏng cánh cửa đại học và hé mở cơ hội học tập cho người dân. Tuy nhiên, sau hàng chục năm sống dưới khuôn khổ của xã hội chủ nghĩa, con người mang nặng tính “cơ hội”, nên sự vận hành nền kinh tế nói chung là dựa trên mánh múng hơn là trí tuệ.
.

Trong lãnh vực giáo dục, người ta đã chụp lấy thời cơ kiếm tiền, bằng việc mở trường khắp nơi, kêu gọi đào tạo tràn lan không căn cứ nhu cầu xã hội, khiến cả nước dư thừa cử nhân, kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ trong khi lại thiếu lực lượng công nhân. Nhưng trình độ cử nhân, kỹ sư của nước ta lại quá yếu, đến nỗi một cán bộ cao cấp Hà Nội đã phán rằng “kỹ sư Việt Nam không chế nổi một con ốc”.

Từ đó, để có việc làm nuôi sống bản thân, các cử nhân, kỹ sư… phải chấp nhận thi tuyển vào những vị trí công việc cơ bắp. Từ đó dẫn đến một hiện tượng đã trở thành phổ biến là các cử nhân, kỹ sư ra trường chỉ có giá trị làm công việc cơ bắp.
.

Đó là chưa nói hiện tượng bằng giả với mảnh bằng kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ giấy chiếm một số lượng không ít trong hàng ngũ gọi là trí thức. Điều này càng khiến giá trị của giới trí thức ngày một bị xã hội đánh giá thấp hơn.

Đương nhiên giá trị con người Việt Nam xuống thấp cỡ nào khó có thể định lượng như sự mất giá trị của đồng tiền hiện nay; nhưng nếu nhìn vào chính sách phát triển kinh tế của nhà cầm quyền CSVN, điều mà họ chỉ có thể khoe với thế giới là “lao động rẻ”.
.

“Hợp tác lao động” là nhóm từ được thịnh hành ở Việt Nam dưới thời khối Liên Xô còn tồn tại. Để trả nợ chiến tranh cũng như tìm công ăn việc làm cho một số người, Hà Nội đã đưa hàng trăm ngàn công nhân sang lao động tại Liên Xô và các nước cộng sản Đông Âu.

Sau đổi mới, để thu hút đầu tư từ các nước Nam Hàn, Tân Gia Ba, Hồng Kông, Nhật Bản vân, vân… Hà Nội quảng cáo “lao động rẻ” với việc phát triển những khu chế xuất ngay ở trong nước. Nhưng sự thu hút này chỉ kéo dài một thời gian vì các công ty ngoại quốc đầu tư cần tay nghề cao hơn nên Hà Nội lại phải tiếp tục chính sách “xuất khẩu lao động” sang nước ngoài.
.

Tính đến năm 2014, Việt Nam có khoảng 700 ngàn lao động làm việc tại bốn thị trường lớn là Đài Loan, Mã Lai, Hàn Quốc và Nhật Bản, với mức lương chỉ bằng ¼ thu nhập của người dân sở tại. Mặc dù yêu cầu chất lượng lao động cơ bắp của những nước này không cao, nhưng do chất lượng giáo dục đào tạo của Việt Nam quá kém cỏi, nên số lượng nhân lực đáp ứng được các tiêu chí về kỹ năng, kỷ luật, ngoại ngữ, sức khỏe… của nhà tuyển dụng thì lại không nhiều.
.

Để đối phó với thực trạng này, thay vì phải nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo, cũng như giảm thiểu những tiêu cực trong việc tuyển chọn, những người đóng vai trò cố vấn lại đề nghị một kiểu ứng phó không tưởng: Đó là ý tưởng xuất khẩu các Thạc sĩ, Tiến sĩ sang làm việc cơ bắp tại Nhật Bản, thay cho những nhân công lao động phổ thông hiện nay, nhằm giải quyết ít nhất được 2 tiêu chí đang bị than phiền là kỷ luật và ngoại ngữ.

Ý tưởng động trời này thể hiện một cái nhìn thiển cận, khi Hà Nội trực tiếp làm hạ thấp giá trị con người Việt đối với các quốc gia khác bằng việc đặt những nhân lực thuộc đội ngũ trí thức cao (được đào tạo trong thời gian nhiều năm) vào những công việc cơ bắp thông thường.
.

Tóm lại, hai bài báo đề cập bên trên cùng với chính sách lao động của Hà Nội hiện nay khiến cho những người quan tâm đến tương lai đất nước không khỏi đau lòng khi thấy rằng thực trạng mất giá của con người Việt qua hiện tượng “xuất khẩu lao động” hiện nay không khác gì sự mất giá của đồng tiền Việt.
.

Mặc Thủy
28/10/2015



.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
Trận đánh tái chiếm cổ thành Quảng Trị kéo dài 81 ngày trong mùa Hè đỏ lửa 1972 là một trong những trận đánh dài và khốc liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam. Trong tạp chí tháng Tư trên trang mạng khảo cứu lịch sử historynet năm nay, Thiếu Tướng hồi hưu John D. Howard, một sĩ quan West Point và cựu cố vấn tại chiến trường Việt Nam vào năm 1972 đã kể lại diễn biến toàn bộ chiến dịch và trận tái chiếm lịch sử này. Xin giới thiệu lại bài viết này nhân kỷ niệm 50 năm trận tái chiếm cổ thành kết thúc vào ngày 16 tháng 9 năm 1972...
Vào giữa tháng 3, chưa đầy một tháng sau khi Nga xâm lăng Ukraine, nhà khoa học chính trị Francis Fukuyama đã đưa ra một dự đoán nổi bật: Ukraine sẽ chiến thắng. Sáu tháng sau, Ukraine đang trên đà tấn công và tái chiếm lãnh thổ quan trọng giữa nhiều dấu hiệu là quyết tâm của Nga đang suy yếu. Các bản tường thuật chỉ ra rằng vũ khí và thông tin tình báo do Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh khác cung cấp đang mang lại cho cuộc phản công của Ukraine một sự thúc đẩy nghiêm trọng. Liên minh NATO vẫn bền vững và đoàn kết đứng sau Ukraine, bất chấp nỗ lực của Nga nhằm làm suy yếu sự thống nhất đó bằng cách hạn chế xuất khẩu khí đốt tự nhiên sang châu Âu...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.