Hôm nay,  

Ai Sẽ Bước Lên Tấm Thảm Thủy Tinh?

9/17/201500:00:00(View: 5039)

“Hương rừng thơm đồi vắng / nước suối trong thầm thì / Cọ xòe ô che nắng / râm mát đường em đi” (Đi Học – Minh Chính)

.

Có những bài hát, những câu văn đã in đậm trong ký ức con người; đến nỗi, chỉ cần nghe ai đó nhắc lại vài chữ hoặc cất lên lời hát là có thể đem đến cho ta cả một trời thơ ấu.

Tôi dám cá rằng không có một người miền Nam nào mà không bồi hồi xúc động mỗi lần nghe ai đó nhắc đến câu văn sau của Thanh Tịnh: “Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường…” Cái cảm giác sợ sệt, bỡ ngỡ ngày đầu tiên đến trường và đôi mắt âu yếm cùng vòng tay dịu dàng chở che của mẹ làm chúng ta nhớ đến suốt đời cái buổi ban mai ấy!

Người dân miền sông nước cũng có câu ru tuyệt vời về tình mẹ, về cây cầu ván, cầu tre, hàng ngày mẹ đưa bé đến trường. Dù cầu có lắc lẻo, có gập ghềnh, có khó đi đến đâu thì mẹ vẫn dắt tay con từng bước, từng bước một. Con đi trường học mẹ đi trường đời; trong bối cảnh xã hội VN ngày nay, cả hai ngôi trường này đều khắc nghiệt và gian truân như nhau! Tuy nhiên, chắc rằng cũng hiếm có một người mẹ nào dám để đôi chân non bụ bẫm kia bước lên cái thảm thủy tinh của Ts. Phan Quốc Việt. Bởi tâm hồn trẻ thơ tinh khiết như một tờ giấy trắng, người ta nâng niu nó và muốn viết trên trang giấy ấy những điều yêu thương, ngọt ngào tốt đẹp nhất.

Tôi chạnh nhớ đến tâm hồn của một chàng chiến binh miền quê hương xứ cọ. Chẳng biết rừng cọ của miền trung du Phú Thọ quê anh xanh và đẹp như thế nào, nhưng những câu chữ trong bài thơ “Đi Học” đã đi vào hàng triệu triệu trái tim của người dân cả nước. Điều đáng nhớ là người lính trẻ Minh Chính đã gạch bỏ hết những câu thơ mang hình ảnh chiến tranh trong bản thảo của anh. Anh vất hết chiến hào, đạn bom ra khỏi đôi mắt trẻ thơ; để chỉ còn lại tiếng thì thầm của suối, và hình ảnh lá cọ làm cái ô xanh trên suốt đoạn đường đến trường của bé. Minh Chính nằm xuống ở chiến trường miền Nam năm anh 26 tuổi, nhưng tính nhân bản, lòng yêu thương trẻ thơ của anh sẽ làm người ta còn nhớ mãi đến anh.

* * *

Bậc cha mẹ nào cũng đặt việc giáo dục và hình thành nhân cách cho con trẻ lên hàng đầu. Có lẽ vì thế người Việt chúng ta rất ngưỡng mộ nền giáo dục của Nhật Bản. Thái độ, phẩm cách cùng văn hóa ứng xử của họ - ngay cả các trẻ em trong tình huống khắc nghiệt nhất như thiên tai - là điển hình của một nền giáo dục giàu có về nhân cách, văn hóa và tính kỷ luật. Không khác mấy với lối quan niệm của ông bà ta ngày xưa về việc giáo dục con trẻ “Tiên học lễ Hậu học văn”, nhiều nghiên cứu cho thấy các trẻ em Nhật từ lớp 1 đến lớp 3 đều được học các quy tắc ứng xử căn bản. Người Nhật đặc biệt chú trọng đến các câu chào hỏi, xin lỗi, và cám ơn. Sẽ không có bất kỳ một môn thi nào cho trẻ trong độ tuổi này, bởi vì mục tiêu giáo dục của người Nhật là truyền đạt các khái niệm và xây dựng nhân cách cho trẻ là ưu tiên hàng đầu.

Chuyện cuốn sách dạy kỹ năng sống cho trẻ em tiểu học của Ts Phan Quốc Việt biên soạn đã khiến nhiều bậc cha mẹ lên tiếng phản đối. Tuy nhiên, sau cuốn “Thực hành kỹ năng sống dành cho học sinh lớp một” người ta lại khám phá ra một quyển sách khác với nội dung đáng quan ngại do Đức Trí sưu tầm, sách mang tên: “hỏi đáp nhanh trí”. Nếu sách của Ts Việt dạy các em lớp một dũng cảm bằng cách bước đi trên thảm thủy tinh vỡ, hoặc tự dùng kim tiêm đâm vào tay; thì sách của Đức Trí còn đáng sợ hơn với những hình ảnh minh họa đi kèm. Chỉ xin đơn cử là hai câu hỏi thách thức trẻ nhanh trí như sau: “Một người sau khi bị chặt đầu sẽ thế nào?” và “anh A bị chặt đầu lúc 40 tuổi, vậy con cái anh A bị làm sao?”

Chúng ta không hề phủ nhận những nỗ lực đáng quý của Ts Việt trong việc truyền đạt những kỹ năng sống cho thanh thiếu niên thời gian vừa qua. Và rất đồng ý rằng hơn lúc nào hết đất nước ta cần thật nhiều người dân vượt qua nỗi sợ hãi của riêng mình để dũng cảm cất tiếng nói và hành động trước tình hình tệ hại của đất nước. Nhưng khi đã biết cần hướng dẫn cái gì, thì câu hỏi kế tiếp là hướng dẫn cho ai? hướng dẫn lúc nào? và hướng dẫn ra sao? … để khỏi bị những hậu quả phụ khác mang tính tác hại hơn nhiều.

Theo tôi, việc thực tập cho trẻ đi trên mảnh thủy tinh để biểu diễn mình không sợ không phải là hành động dũng cảm mà chỉ nói lên sự liều lĩnh, không sợ đau !? Điều quan trọng là cần hướng dẫn các em dùng đến Đầu Óc để suy xét nhiều khía cạnh khác nhau của Hành Động. Dạy dỗ trẻ em bậc tiểu học, ngoài việc chú tâm về đức dục chúng ta nên để các cháu tập dần lối suy nghĩ chủ động, độc lập và sáng tạo cho lãnh vực trí dục. Đây cũng là những nỗ lực đột phá của nhóm Cánh Buồm hiện nay. Tóm lại, cùng với quyển sách của Đức Trí, lối giáo dục dạy cách “không sợ hãi” và “liều lĩnh” vừa kể có thể là một trong những nguyên nhân gây nên bạo lực học đường.

Bên cạnh đó, khi nói đến giáo dục chúng ta bắt buộc phải quan tâm đến đến ba môi trường căn bản: nhà trường, gia đình, và xã hội. Những tâm hồn trẻ thơ mà chúng ta, đặc biệt là các bậc cha mẹ, cố công vun đắp khi các em còn nhỏ dại sẽ không thể tồn tại được trong môi trường xã hội VN ngày nay.

Những tâm hồn đó cần được nuôi dưỡng ở một môi trường xã hội tốt hơn. Và chính các bậc cha mẹ quan tâm, phải là người góp phần vào sự thay đổi đó. Chiến tranh đã lùi xa hơn 40 năm, và cuộc sống không phải chỉ cần có cơm ăn và áo mặc. Tôi ước mong các bậc cha mẹ, các bậc thầy cô, có thể nghe được tâm tư của người trẻ Trần Minh Nhật, khi anh nói về 4 năm tù oan, về tấm thảm thủy tinh của anh: “…¬¬¬rất cám ơn¬¬¬ vì được trải nghiệm 4 năm tù. Khi được nếm trải mình có được một thứ mà có thể người ngoài không có được đâu. Dần dần mình tìm lại được sự tự do của chính mình, dần dần mình tìm lại được điều đúng vì mình biết mình làm điều đúng. Bốn năm tù không thể đánh bẹp ý chí của bất kỳ những người nào có niềm tin và hy vọng cũng như có tình yêu dành cho đất nước. Đây là thời gian trải nghiệm tuyệt vời nhất và nó giúp cho mình vững mạnh hơn”.

* * *

Chuyện tấm thảm thủy tinh của Ts Việt làm tôi nhớ đến thảm lửa than trong cuốn phim “Tình Yêu Đến” do tài tử Aaron Eckhart và cô đào tóc vàng Jennifer Aniston thủ diễn vai chính. Trong phim, Burke Ryan (Aaron Eckhart) là một tiến sĩ, tác giả, và là một diễn thuyết gia nổi tiếng. Burke chuyên hướng dẫn các cuộc hội thảo lớn dạy người ta dám nhìn vào sự thật để đứng dậy từ nỗi đau của chính mình. Burke nhiều lần đã tửng bước trên cái thảm lửa than đó. Tuy nhiên, vào đoạn cuối của phim, Burke đã bật khóc ngay trên bục nói chuyện và thú nhận chính anh cũng chạy trốn nỗi đau, chính anh cũng không dám nhìn thẳng vào sự thật. Ngỡ là sự nghiệp của Burke đã tiêu tan, nhưng sự chân thành của anh đã được đáp trả bằng một kết cục có hậu.

Tôi thiết nghĩ tấm thảm thủy tinh hay thảm lửa than nên dành riêng cho các vị lãnh đạo cộng sản. Chính họ mới cần bước đi trên đó để cảm nhận được nỗi đau đớn của sự mất mát, để đối diện với sự thật: Là một nước nhược tiểu, cha ông ta, hàng bao thế hệ đã hy sinh rất lớn để có một dân tộc có danh dự và giàu nhân cách. Chỉ bốn mươi năm ngắn ngủi, dưới sự lãnh đạo của CS, họ đã tàn phá gần như tất cả!

Hỡi mười sáu Ủy viên Bộ Chính Trị đảng CSVN, hãy bước lên tấm thảm thủy tinh đầy sắc nhọn ấy. Để đối diện với sự thật, để nhận ra nỗi đau, sự tổn thương to lớn của hơn chín mươi triệu con người, và để cảm được niềm ước mơ của một thế hệ đang khao khát chuyển mình để trở nên những con người dũng mãnh.

Nguyệt Quỳnh

Reader's Comment
9/18/201518:23:39
Guest
QUA DUNG,PHAI NOI DE BON CHO HAN GIAN VIETCONG BIET LA CHUNG DANG DAY CA DAN TOC VAO DIA NGUC..MOT CHE DO KHON NAN...
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.