Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Trang Sử Việt: Lê Sát

06/02/201500:00:00(Xem: 3223)
Trang Sử Việt: Lê Sát
Nguyễn Lộc Yên
LÊ SÁT (? -1437)

Lê Sát quê Thanh Hoá, tham gia khởi nghĩa Lam Sơn từ ban đầu (năm 1418).
Năm 1420, Lê Lợi đem quân đánh quân Minh ở Quan Du, ông và Lý Triện đánh bại quân Minh, giết hàng ngàn quân giặc. Năm 1424, trong trận Khả Lưu, Lê Sát cùng Đinh Lễ, Phạm Vấn đánh tan quân Minh do Trần Trí, Sơn Thọ chỉ huy, chém tiên phong Hoàng Thành, bắt đô úy Chu Kiệt. Năm 1427, hai tướng vây Đông Quan là Đinh Lễ và Lý Triện bị tử trận và nghe tin viện binh nhà Minh sắp sang cứu Vương Thông, ông được lệnh cùng Trần Nguyên Hãn đem quân đánh gấp thành Xương Giang. Sau 3 tháng công phá, quân Lam Sơn hạ được thành.

Tháng 9 năm 1427, Liễu Thăng tiến quân từ Quảng Tây, Mộc Thạnh tiến quân từ Vân Nam để sang nước ta cứu Vương Thông. Khi quân Liễu Thăng đến Xương Giang để vào Đông Quan. Lê Sát cùng Lê Văn Linh, Lưu Nhân Chú đem 2 vạn quân và voi trận, đến ải Chi Lăng đón đánh. Lê Sát đặt phục binh ở Chi Lăng rồi sai tướng giữ ải là Trần Lựu đem quân đánh và giả thua, bỏ ải Pha Lũy chạy về ải Chi Lăng. Quân Minh lấy được ải Pha Lũy hăm hở tiến đến Chi Lăng. Ngày 20-9-1427, đụng độ ở Chi Lăng, Trần Lựu cũng giả thua bỏ chạy. Liễu Thăng dẫn quân đuổi gấp, Lê Sát và Lưu Nhân Chú phục binh, chém được Liễu Thăng và 1 vạn quân Minh ở núi Mã Yên. Ngày 25-9-1427, Lê Sát cùng các tướng giết được tướng Tàu là Lương Minh. Thôi Tụ và Hoàng Phúc sống sót chạy đến thành Xương Giang để phối hợp với Vương Thông. Nhưng khi đến nơi thì thành Xương Giang đã bị quân Lam Sơn chiếm. Thôi Tụ phải đóng quân ngoài đồng trống.

Tháng 10 âm lịch năm 1427, quân Lam Sơn tổng tấn công, thắng quân Minh giòn giã, tiêu diệt 5 vạn địch quân, bắt sống Thôi Tụ, Hoàng Phúc và hơn 3 vạn quân. Lê Sát lập được công lớn. Mộc Thạnh nghe tin Liễu Thăng bị giết không dám tiến quân vội rút lui. Vương Thông ở Đông Quan thấy viện binh bị tiêu diệt nên xin giảng hòa và lo rút quân về nước.

Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi, Lê Sát được phong Kiểm hiệu Tư khấu. Năm 1429, được phong Huyện hương hầu.

Lê Sát được Lê Thái Tổ ủy thác phò trợ Thái tử Lê Nguyên Long khi đấy 10 tuổi. Năm 1433, Lê Thái Tổ phong ông chức Đại Tư đồ. Sau khi, Lê Thái Tổ mất, ông nhận di chiếu giúp Lê Thái Tông lên ngôi lúc 11 tuổi. Lê Sát cho con gái là Lê Thị Ngọc Dao vào cung làm vợ vua, được phong Nguyên phi.

Lê Sát xuất thân là võ tướng, lại ít học và nóng tính, nên về chính sự thiếu uyển chuyển. Lê Quí Đôn trong Đại Việt thông sử viết: “Nhiều việc Lê Sát xử lý quá khắt khe, làm bừa và không cân nhắc”. Lê Sát vu tội và cho đánh thuốc độc Lưu Nhân Chú chết. Lê Sát bắt tống giam quan đồng tri Bùi Ư Đài vì can gián. Lê Thái Tông không đồng ý việc này nên trong lòng không vui. Đại thần Bùi Cầm Hổ, Nguyễn Thiên Tích ra sức can ngăn, Lê Thái Tông bèn bác lời tâu của Lê Sát. Lê Sát lại điều Bùi Cầm Hổ ra làm An phủ sứ trấn Lạng Sơn. Đến năm 1437, vua Lê Thái Tông đã hiểu biết (14 tuổi) và biết xử lý công việc triều chính, vua triệu Trịnh Khả là người bị Lê Sát đuổi ra làm quan ở ngoài, được về kinh giữ chức Đồng tổng quản, điều khiển cấm binh để kiềm chế bớt quyền hành của Lê Sát. Lê Thái Tông hạ chiếu: “Lê Sát tự chuyên giữ quyền bính... có công với nhà nước, đặc cách khoan tha, nhưng phải bãi chức tước.”

Sau đó Thái Tông bắt giam người cùng phe Lê Sát là Đặng Đắc. Bùi Ư Đài được phục chức, triệu Bùi Cầm Hổ về kinh, cử Tư khấu Lê Ngân thay Lê Sát chấp chính.

Tháng 7 năm 1437, Lê Thái Tông ra lệnh phế truất con gái Lê Sát là Nguyên phi Lê Ngọc Dao làm thường dân, rồi ra chiếu kết tội tử hình Lê Sát. Lê Sát tự tử tại nhà.

Năm 1453, Lê Nhân Tông xá tội, cấp cho con cháu Lê Sát 100 mẫu ruộng quan điền. Năm 1484, Lê Thánh Tông truy tặng ông chức Thái bảo, Cảnh quốc công.

Cảm niệm: Lê Sát
Lê Sát xông pha diệt giặc Minh
Quyền hành củng cố, chẳng lưu tình?!
Chuyên quyền, sinh sát vương mang tội
Ngẫn nghĩ quan trường, lắm nhục vinh!

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.