Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Lê Sát

06/02/201500:00:00(Xem: 2558)
Trang Sử Việt: Lê Sát
Nguyễn Lộc Yên
LÊ SÁT (? -1437)

Lê Sát quê Thanh Hoá, tham gia khởi nghĩa Lam Sơn từ ban đầu (năm 1418).
Năm 1420, Lê Lợi đem quân đánh quân Minh ở Quan Du, ông và Lý Triện đánh bại quân Minh, giết hàng ngàn quân giặc. Năm 1424, trong trận Khả Lưu, Lê Sát cùng Đinh Lễ, Phạm Vấn đánh tan quân Minh do Trần Trí, Sơn Thọ chỉ huy, chém tiên phong Hoàng Thành, bắt đô úy Chu Kiệt. Năm 1427, hai tướng vây Đông Quan là Đinh Lễ và Lý Triện bị tử trận và nghe tin viện binh nhà Minh sắp sang cứu Vương Thông, ông được lệnh cùng Trần Nguyên Hãn đem quân đánh gấp thành Xương Giang. Sau 3 tháng công phá, quân Lam Sơn hạ được thành.

Tháng 9 năm 1427, Liễu Thăng tiến quân từ Quảng Tây, Mộc Thạnh tiến quân từ Vân Nam để sang nước ta cứu Vương Thông. Khi quân Liễu Thăng đến Xương Giang để vào Đông Quan. Lê Sát cùng Lê Văn Linh, Lưu Nhân Chú đem 2 vạn quân và voi trận, đến ải Chi Lăng đón đánh. Lê Sát đặt phục binh ở Chi Lăng rồi sai tướng giữ ải là Trần Lựu đem quân đánh và giả thua, bỏ ải Pha Lũy chạy về ải Chi Lăng. Quân Minh lấy được ải Pha Lũy hăm hở tiến đến Chi Lăng. Ngày 20-9-1427, đụng độ ở Chi Lăng, Trần Lựu cũng giả thua bỏ chạy. Liễu Thăng dẫn quân đuổi gấp, Lê Sát và Lưu Nhân Chú phục binh, chém được Liễu Thăng và 1 vạn quân Minh ở núi Mã Yên. Ngày 25-9-1427, Lê Sát cùng các tướng giết được tướng Tàu là Lương Minh. Thôi Tụ và Hoàng Phúc sống sót chạy đến thành Xương Giang để phối hợp với Vương Thông. Nhưng khi đến nơi thì thành Xương Giang đã bị quân Lam Sơn chiếm. Thôi Tụ phải đóng quân ngoài đồng trống.

Tháng 10 âm lịch năm 1427, quân Lam Sơn tổng tấn công, thắng quân Minh giòn giã, tiêu diệt 5 vạn địch quân, bắt sống Thôi Tụ, Hoàng Phúc và hơn 3 vạn quân. Lê Sát lập được công lớn. Mộc Thạnh nghe tin Liễu Thăng bị giết không dám tiến quân vội rút lui. Vương Thông ở Đông Quan thấy viện binh bị tiêu diệt nên xin giảng hòa và lo rút quân về nước.

Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi, Lê Sát được phong Kiểm hiệu Tư khấu. Năm 1429, được phong Huyện hương hầu.

Lê Sát được Lê Thái Tổ ủy thác phò trợ Thái tử Lê Nguyên Long khi đấy 10 tuổi. Năm 1433, Lê Thái Tổ phong ông chức Đại Tư đồ. Sau khi, Lê Thái Tổ mất, ông nhận di chiếu giúp Lê Thái Tông lên ngôi lúc 11 tuổi. Lê Sát cho con gái là Lê Thị Ngọc Dao vào cung làm vợ vua, được phong Nguyên phi.

Lê Sát xuất thân là võ tướng, lại ít học và nóng tính, nên về chính sự thiếu uyển chuyển. Lê Quí Đôn trong Đại Việt thông sử viết: “Nhiều việc Lê Sát xử lý quá khắt khe, làm bừa và không cân nhắc”. Lê Sát vu tội và cho đánh thuốc độc Lưu Nhân Chú chết. Lê Sát bắt tống giam quan đồng tri Bùi Ư Đài vì can gián. Lê Thái Tông không đồng ý việc này nên trong lòng không vui. Đại thần Bùi Cầm Hổ, Nguyễn Thiên Tích ra sức can ngăn, Lê Thái Tông bèn bác lời tâu của Lê Sát. Lê Sát lại điều Bùi Cầm Hổ ra làm An phủ sứ trấn Lạng Sơn. Đến năm 1437, vua Lê Thái Tông đã hiểu biết (14 tuổi) và biết xử lý công việc triều chính, vua triệu Trịnh Khả là người bị Lê Sát đuổi ra làm quan ở ngoài, được về kinh giữ chức Đồng tổng quản, điều khiển cấm binh để kiềm chế bớt quyền hành của Lê Sát. Lê Thái Tông hạ chiếu: “Lê Sát tự chuyên giữ quyền bính... có công với nhà nước, đặc cách khoan tha, nhưng phải bãi chức tước.”

Sau đó Thái Tông bắt giam người cùng phe Lê Sát là Đặng Đắc. Bùi Ư Đài được phục chức, triệu Bùi Cầm Hổ về kinh, cử Tư khấu Lê Ngân thay Lê Sát chấp chính.

Tháng 7 năm 1437, Lê Thái Tông ra lệnh phế truất con gái Lê Sát là Nguyên phi Lê Ngọc Dao làm thường dân, rồi ra chiếu kết tội tử hình Lê Sát. Lê Sát tự tử tại nhà.

Năm 1453, Lê Nhân Tông xá tội, cấp cho con cháu Lê Sát 100 mẫu ruộng quan điền. Năm 1484, Lê Thánh Tông truy tặng ông chức Thái bảo, Cảnh quốc công.

Cảm niệm: Lê Sát
Lê Sát xông pha diệt giặc Minh
Quyền hành củng cố, chẳng lưu tình?!
Chuyên quyền, sinh sát vương mang tội
Ngẫn nghĩ quan trường, lắm nhục vinh!

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
Chị Phạm Thị Thập làm phu vác ở chợ Đồng Xuân đã được gần 10 năm. Người phu nữ đến từ Hưng Yên có gia đình và hai con nhỏ ở quê nhà, tuy nhiên phải đôi ba tháng chị mới về một lần. Những lúc nhàn rỗi chờ việc chị lại mang kim chỉ ra thêu thùa tranh và khăn dành tặng cho chồng con ở nhà.
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia Mỹ về các bệnh dị ứng và truyền nhiễm, cảnh báo chính sách này có thể khiến nhiều người tử vong, ngay cả khi tỷ lệ người nhiễm không triệu chứng ở mức tương đối cao. “Với nạn béo phì, cao huyết áp và tiểu đường tại Mỹ, nếu mọi người bị nhiễm Covid-19, con số tử vong sẽ rất lớn và hoàn toàn không thể chấp nhận”, bác sĩ Fauci giải thích.
Một chi tiết khá thú vị cho sự thành công ngoài mặt trân của ông mà TT. Việt từng chia sẻ, đó là khi ra trận ông luôn nghe như có tiếng trống thúc quân Mê Linh của Hai Bà Trưng, tiếng trống thúc giục lòng yêu nước của quân sĩ chiến đấu để bảo vệ bờ cõi.
Các chuyên gia Việt nhìn thấy bất cập (giàu nghèo, môi trường, bất công, thất thoát…) nhưng đối với giới đầu tư ngoại quốc thì cơ hội đầu tư lại đến từ những mất cân đối trong số này (giá lương thấp, hư hại môi trường,…) Cho nên dù hai kết luận khác nhau nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội cất cánh trong một thời gian dài.
Người ta nghi rằng nguồn gốc của triết lý tam không nói trên có lẽ đã được một nhà sư Phật gíáo thuộc tông phái Thiên thai (?) (Tiantai Zong), Trung Quốc đề cập đến trong tác phẩm của ông ta, "Không thấy, không nghe và không nói" vào koảng thế kỷ thứ VIII.
Đại hội XIII của ĐCSVN được dự kiến vào đầu năm 2021 với những yêu cầu đổi mới Chính trị, Xã hội. Người dân có thể kỳ vọng những gì nếu ĐCSVN thực sự muốn có thực chất trong đổi mới, trong cải cách, trong cải tổ? Câu hỏi ở đây là ĐCSVN sẽ ưu tiên làm điều gì để có đổi mới căn bản, sâu rộng từ trong đảng ra đến xã hội, người dân?
Vấn đề căn bản nhất mà Đảng Cộng Sản Việt Nam phải đối phó trong Đại hội Đảng XIII là lòng bất mãn cao độ của toàn dân với các chủ trương hiện nay của Đảng mà điểm chủ yếu là dân chúng không tin tưởng về hệ thống chính quyền và uy lực pháp quyền.
Buôn bán nhà cửa không khó, học lấy bằng địa ốc của tiểu bang, các đại học đều có dạy về ngành này. Làm nghề gì cũng dễ, học lấy bằng địa ốc, gia nhập công ty địa ốc nào đó, được huấn luyện nhiều lớp chuyên môn, những lớp có liên quan đến nghề địa ốc, nhưng khó là ở chính mình.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.