Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ebola Và Người Nữ Y Tá Gốc Việt

27/12/201400:00:00(Xem: 4128)
Bài viết này như là câu chuyện cuối năm nhân tờ Time của Mỹ vừa bình chọn Person of the Year là Những người chống dịch Ebola (The Ebola Fighters), trong đó có một người nữ y tá gốc Việt được vinh danh trong danh sách và tên cô đã được giới truyền thông nhắc nhở nhiều trước đó vì chính cô là ca bị nhiễm Ebola đầu tiên trên đất Mỹ.

Từ đầu năm nay (2014), cơn dịch Ebola như bao phủ địa cầu gây kinh hoàng cho cư dân trên đất. Khởi đi từ ba nước Tây Phi, vùng đất nghèo nhất thế gian, Ebola đã lan sang các nuớc lân cận, rồi theo chân những bác sĩ y tá tu sĩ làm công tác từ thiện và y tế tới được Tây Âu, cụ thể là Tây ban nha, dẫn đến tử vong cho những người hiền luôn hiến thân cho các số phận kém may mắn ở những vùng đất xa xôi.

Vậy Ebola, mi là ai? Thật sự chẳng phải ở thế kỷ này mà gần nửa thế kỷ trước Ebola đã xuất hiện ở Trung Phi, nơi có khỉ chung sống với người, khỉ nhiễm phải loại virus sau truyền sang người như đa phần các ca nhiễm dịch phổ biến tại Phi châu. Cái tên Ebola mới nghe người ta tưởng chắc lấy tên một loài chim hay một thứ hoa miền hoang dã nhưng sau mới biết nó được phát hiện ở loài khỉ sống dọc theo phía thượng nguồn của dòng Ebola, một con sông nằm trong lãnh thổ nước cộng hòa Congo.

Lúc đầu nó bộc phát mới chỉ làm hại cư dân địa phương, cũng may chỉ lây lan qua ngả đường máu hoặc tiếp cận da người/động vật, không lan truyền qua không khí như các loại cúm, dù các triệu chứng giống như cúm. Hồi đó nó chợt đến chợt đi, bạo phát bạo tàn, thương vong cũng chỉ hạn chế trong khu vực, làm hại đám dân nghèo ở một xứ kém mở mang, dần dà bị lãng quên, chẳng ai nghĩ đến chuyện chế ra các lọại thuốc chủng ngừa hay chữa bệnh.

Tuy nhiên Ebola vẫn quyết tâm đến Mỹ. Lần này nó không theo chân những người hiền vì dễ bị phát giác sớm. Nó ẩn thân trong máu một di dân gốc Liberia (nước phát khởi dịch Ebola nặng nhất) khi ông này từ xứ mình về thăm người thân ở Dallas. Làm thủ tục nhập cảnh ông khai không sốt, sinh hoạt bình thường (nhưng sau người ta phát hiện ông dấu chi tiết đã tiếp xúc với người nhà bị chết vì dịch trước khi sang Mỹ).

Tới Mỹ được ba ngày ông sốt cao, được đưa đi bệnh viện, nhưng chẩn đoán xong hạ nhiệt họ cho ông về. Mấy ngày kế tiếp bệnh tình trở nặng, người nhà đưa ông đi cấp cứu. Bệnh viện lần này xét nghiệm máu, dương tính có virus Ebola. Bệnh viện tá hỏa, cơ quan phòng chống dịch liên bang CDC báo động. Người bệnh gốc Liberian có tên Mr. Duncan được cách ly, các bác sĩ y tá của một bệnh viện lớn tại Dallas vào cuộc, thay vì chuyển ông đi trung tâm chuyên môn đã chữa cho Dr. Kent, người ta giữ ông lại và chữa trị theo kinh nghiệm và sự chỉ đạo của CDC.

Từ ca bịnh hiểm nghèo này, một cái tên được giới truyền thông địa phương nhắc nhiều về một cô nữ y tá đã có hành động dấn thân, không ngại nguy hiểm, tự nguyện sinh hoạt chung và chăm sóc Mr. Duncan trong thời gian cách ly với bộ đồ bảo hộ tránh lây nhiễm và nụ cuời luôn nở tên môi. Cô làm tròn nhiệm vụ trong tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp. Rất tiếc bị phát hiện trễ nên chỉ 10 ngày sau Duncan qua đời.

Tưởng chết là hết chuyện, nhưng ba ngày sau xe cứu thương, cứu hỏa tụ lại một dãy apartments vùng trung tâm Dallas. Người ta tới để đưa cô gái chủ căn hộ đi gấp bệnh viện, tình cờ con bệnh lại là người nữ y tá nói trên. Tới bệnh viện chỗ cô làm, họ xét nghiệm ngay đường máu, kết quả dương tính, Ebola đã phải lòng cô trong thời gian chăm sóc cho Duncan. Người ta cô lập căn hộ, bắt ngay con chó cưng của cô mang đi không tiết lộ nơi chốn, làm vệ sinh khử trùng khử virus phòng ngừa cho toàn khu.

Lúc đầu chưa tiết lộ danh tánh nhưng dần dà người ta cũng biết được tên bệnh nhân, lúc này truyền thông cả nước vừa in vừa mạng từ CNN đến Yahoo, từ New York Times đến tuần báo Time, cô y tá RN gốc Việt được đào tạo bài bản từ một đại học vùng Texas, Nina Phạm, 26 tuổi trở thành cái tên mỗi nhà đều nghe đều đọc vì cô là cư dân đầu tiên sống và làm việc trên đất Mỹ nhiễm Ebola.

Càng nổi tiếng hơn về sau khi người ta tìm hiểu đời tư của Nina, từ tính cách cá nhân đến xuất thân gia đình, từ quá trình đào tạo đến đạo đức nghề nghiệp (biểu hiện qua thời gian chăm sóc cho Mr. Duncan), từ tiến trình chữa trị đến phản ứng của CDC, quan tâm của chánh quyền từ Nhà Trắng đến Quốc hội, của quần chúng, đồng nghiệp, đồng hương yêu mến cô và sốt sắng cầu nguyện cho cô.

Từ đây nụ cười Nina như là một biểu tượng lạc quan, một nụ cuời trời cho, tự nhiên, làm ấm lòng người dù là lúc đang chăm sóc cho bệnh nhân nhiễm bệnh cho đến khi trở thành hệ lụy cho chính cô. Hình ảnh và phóng sự cùng tin tức cập nhật bệnh tình của Nina chiếm lượng thông tin đáng kể trong mạng lưới truyền thông toàn cầu. Lòng can đảm, sức mạnh của đức tin, năng lực và sức đề kháng của tuổi trẻ, biện pháp cứu chữa kịp thời giúp cô vượt qua tiến trình ngặt nghèo trong thời gian ủ bệnh. Có một điều người ta thấy ngay từ lúc biết mình bị nhiễm virus, cô gái này đã lo lắng nhiều cho số phận con chó cưng, người bạn đồng hành và niềm an ủi của cô.

Cũng đã có một trường hợp tương tự xảy ra ở Tây ban nha khi một nữ ý ta bị nhiễm dịch, việc đầu tiên người ta đã bắt con chó của cô này và đem đi hủy để tránh lây nhiễm. Nina quyết không để chuyện đó lập lại cho chú chó của mình. Cô khẩn thiết xin các cơ quan y tế và chuyên môn đừng đem huỷ người bạn của cô.

Quay lại bệnh tình của Nina, cô được chăm sóc rất đặc biệt, người ta đã lấy huyết thanh của Dr. Kent truyền cho cô như hình thức lấy độc trị độc, xử dụng các biện pháp chữa trị tối tân nhất để cứu cô. Không cần phải chờ hết 21 ngày thời gian ủ bệnh của Ebola, ngày thứ 11 Nina đã thoát hiểm và được kể là trong tình trạng ổn định. Để bảo đảm an toàn tuyệt đối, cơ quan CDC đã cử người và xe cứu thương di chuyển cô từ Texas tới Maine cách xa cả mấy ngàn dặm bằng đường bộ để cho cô được hưởng thêm các biện pháp xét nghiệm và hồi sức từ một trung tâm chuyên môn và không đầy một tuần lễ, CDC tuyên bố Nina Pham, ca bệnh nhiễm dịch Ebola đầu tiên trên đất Mỹ đã hoàn toàn lành bịnh, chấm dứt tình trạng cách ly và tự do tiếp cận với bất cứ ai.

Trong một cuộc gặp gỡ tại thủ đô Washington D.C., Nina và Dr. Kent được tiếp cận với Tổng Thống Obama. Vị chủ nhân Nhà Trắng đã yêu cầu Nina cùng ông dành cho các ống kính của phóng viên bằng một cái ôm thật chặt (lets give a hug for cameras), như ngầm gửi một thông điệp chuyện tiếp xúc với ngưòi vừa nhiễm Ebola trở thành bình thường sau khi được chữa trị chu đáo và cũng là cách để nhắn gửi quần chúng Mỹ yên tâm Ebola không thể quật ngã được sức mạnh của nền y tế Hoa kỳ nếu được phát hiện sớm và tuân thủ đúng cách các qui trình phòng dịch và chống dịch.

Một tin vui cũng đến với Nina, trái với tin đồn bị đưa đi hủy, con chó cưng của cô sau 21 ngày được kể là miễn nhiễm, được chăm sóc chu đáo tại một bệnh viện chó mèo ở Dallas, sẵn sàng được giao về cho chủ.

Ít ngày sau khi bình phục, Nina và bố mẹ của cô đứng chờ ở clinic để người ta giao lại chú chó con. Ống kính của media lại ghi được sự kiện này và phổ biến khắp màn hình khi viên thú y vừa thả chú chó xuống đất đã nhanh chóng chạy tới chồm lên mặt Nina và hôn tới tấp chủ nhân của nó. Nụ cười của Nina chưa bao giờ rạng rỡ như lúc này làm người ta liên tưởng giống cảnh như một người mẹ gặp lại đứa con tưởng chừng đã mất.

Đỗ Xuân Tê ghi lại

P/s: Xin tạm dịch trao đổi ngắn của Nina với AP đăng trên báo Time (số bình chọn cuối năm) kèm hình của cô và chú chó con: “Lần đầu tiên tôi được nghe chữ Ebola chỉ vài giờ trước khi tôi tiếp nhận Mr. Duncan như là bệnh nhân của tôi. Rõ ràng là tôi sợ nhưng tôi vẫn chọn công việc giao phó cho tôi. Nó là một phần căn cước của tôi - nghề y tá là một ơn kêu gọi. Tôi cứ vương vấn điều này hoài trong đầu là làm sao có thể bị lây nhiễm. Tôi tuân thủ mọi điều người ta bảo làm. Một điều gây sốc cho tôi là viên y tá trưởng của bệnh viện và viên chức của CDC khi tới thăm tôi, cả hai đều mặc đồ bảo hộ, từ đấy tôi biết là đã có điều không hay.”

Ý kiến bạn đọc
29/12/201403:11:46
Khách
Bài viết này có nhiều chi tiết thiếu chính xác, xin tác giả xem lại.
Nina Phạm được chuyển từ Texas tới Maryland, không phải Maine.
Cô Nina sau khi cảm thấy mình bị sốt nhẹ (low-grade fever), đã tự mình lái xe đến bệnh viện Texas Health Presbyterian Hospital, nơi cô ta làm việc. Sau đó, cô ta đã được nhập viện với tư cách là bệnh nhân và được cách ly; chứ không phải xe cứu thương đến căn hộ của cô Nina để đưa gấp cô ta vào bệnh viện như tác giả đã viết.
Không hiểu tác giả lấy các chi tiết trên ở đâu ra, chứ nếu quý vị đọc các bản tin của các báo chí Mỹ (có thể tìm lại qua Google hay Yahoo) thì không thấy có ai tường thuật như tác giả.
27/12/201418:20:53
Khách
Theo toi biet thi co Nina duoc chuyen tu Texas tới NIH ( Maryland ) chu khong phai tu Texas tới Maine. Nhung trong bai bao nay thi lai viet la tu Texas tới Maine.
27/12/201413:36:32
Khách
Rất tiếc tác giả quyên mất một nhân tố quan trọng : National Institute ò Health với Dr Faucci và nhóm bác sỉ, y tá đã chăm sóc Nina Pham khi được chuyển từ Texas về DC và đã hồi phục tại đây.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hai Dự thảo “Báo cáo Chính trị” (BCCT) và “Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII”, gọi ngắn là “Xây dựng, chỉnh đốn đảng”, dành cho Đại hội đảng XIII vào đầu tháng Giêng năm 2021, đã bộc lộ bản tính tham quyền cố vị và tư duy giáo điều
Theo trang web của Hội Ung Thư Việt Mỹ (Vietnamese American Cancer Foundation), ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ người Việt nhưng lại có rất ít thông tin về những gì người mắc bệnh đã từng trải qua.
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
Chị Phạm Thị Thập làm phu vác ở chợ Đồng Xuân đã được gần 10 năm. Người phu nữ đến từ Hưng Yên có gia đình và hai con nhỏ ở quê nhà, tuy nhiên phải đôi ba tháng chị mới về một lần. Những lúc nhàn rỗi chờ việc chị lại mang kim chỉ ra thêu thùa tranh và khăn dành tặng cho chồng con ở nhà.
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia Mỹ về các bệnh dị ứng và truyền nhiễm, cảnh báo chính sách này có thể khiến nhiều người tử vong, ngay cả khi tỷ lệ người nhiễm không triệu chứng ở mức tương đối cao. “Với nạn béo phì, cao huyết áp và tiểu đường tại Mỹ, nếu mọi người bị nhiễm Covid-19, con số tử vong sẽ rất lớn và hoàn toàn không thể chấp nhận”, bác sĩ Fauci giải thích.
Một chi tiết khá thú vị cho sự thành công ngoài mặt trân của ông mà TT. Việt từng chia sẻ, đó là khi ra trận ông luôn nghe như có tiếng trống thúc quân Mê Linh của Hai Bà Trưng, tiếng trống thúc giục lòng yêu nước của quân sĩ chiến đấu để bảo vệ bờ cõi.
Các chuyên gia Việt nhìn thấy bất cập (giàu nghèo, môi trường, bất công, thất thoát…) nhưng đối với giới đầu tư ngoại quốc thì cơ hội đầu tư lại đến từ những mất cân đối trong số này (giá lương thấp, hư hại môi trường,…) Cho nên dù hai kết luận khác nhau nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội cất cánh trong một thời gian dài.
Người ta nghi rằng nguồn gốc của triết lý tam không nói trên có lẽ đã được một nhà sư Phật gíáo thuộc tông phái Thiên thai (?) (Tiantai Zong), Trung Quốc đề cập đến trong tác phẩm của ông ta, "Không thấy, không nghe và không nói" vào koảng thế kỷ thứ VIII.
Đại hội XIII của ĐCSVN được dự kiến vào đầu năm 2021 với những yêu cầu đổi mới Chính trị, Xã hội. Người dân có thể kỳ vọng những gì nếu ĐCSVN thực sự muốn có thực chất trong đổi mới, trong cải cách, trong cải tổ? Câu hỏi ở đây là ĐCSVN sẽ ưu tiên làm điều gì để có đổi mới căn bản, sâu rộng từ trong đảng ra đến xã hội, người dân?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.