Hôm nay,  

Vang vang lời hát du ca

30/03/201400:40:00(Xem: 5312)

Vang vang lời hát du ca

Bùi Văn Phú

Chiều thứ Bảy 22/3 vừa qua có buổi sinh hoạt văn nghệ tại thính đường Trianon ở San Jose, dịp giỗ năm thứ ba người anh cả Nguyễn Đức Quang của phong trào.

blankH01 or H01A: Đoàn Du ca San Jose (ảnh Bùi Văn Phú)


Những giòng nhạc du ca lại vang lên ở thung lũng hoa vàng, được khai mở bằng hiệu ca sinh hoạt đoàn, như từ nửa thế kỷ qua:

“Đoàn chúng tôi đem tình thương đến gieo cho muôn người / Cùng khắp nơi chân dừng bên khắp bờ non nước / Quyết chí ra đi mưa nắng không nề chi…”

Những ca từ của thế kỷ trước đã khơi dậy tinh thần dấn thân phục vụ xã hội, tha nhân của giới trẻ Việt Nam. Vào thời điểm đó, những năm của thập niên 1960, đất nước sôi sục chiến tranh với bao thanh niên xông pha nơi chiến trường, ở hậu phương nhiều thanh niên sinh viên đã hòa mình vào phong trào sinh hoạt học đường với các trò chơi lành mạnh, với những buổi hát cộng đồng hun đúc tinh thần dấn thân tham gia công tác phát triển dân sự, từ cứu trợ, vét cống, đào mương, đến làm sạch đường phố, sửa sang khu dân cư nghèo.


blankH02 or H02A: Đồng Thảo trong ca khúc “Đêm nhớ về Sài Gòn” (ảnh Bùi Văn Phú)

Sau đoàn ca mở đầu là tâm tình nhớ về “Người Anh du ca”, sáng tác của người em du ca Tâm Nguyên tức luật sư Nguyễn Tâm, được các thành viên Đoàn Du ca San Jose cất tiếng chầm chậm, buồn buồn để tưởng nhớ người anh cả đã khuất:

“Một buổi sáng rất sớm người Anh tôi ra đi / Về bên kia sông đi tìm ánh mặt trời… Một buổi sáng rất sớm người Em đi theo anh / Hẹn nhau bên kia sông mong tìm dấu mặt trời…”

Tiếp nối là những ca khúc một thời khơi dậy tình yêu quê hương, yêu đồng bào trong lòng thanh thiếu niên Việt của những năm 1960 và 70. Đó là ca từ của “Chuyện quê ta”, “Thương quá Việt Nam”, “Anh em tôi”, “Về đây nghe em”, “Đường Việt Nam”. Có những bài ca được viết ra từ bao năm trước nhưng nay vẫn phản ánh tâm tình thời đại, có lẽ vì thế mà nhiều người Việt vẫn còn muốn cất giọng để đem lời ca vào lòng người, nhắc nhở về quê hương:

“Tuổi trẻ chúng tôi đã nghe trong tim / Lời gọi âm vang từ nghìn xưa / Tuổi trẻ chúng tôi đã nghe trong tim / Tiếng réo sôi trong đêm giao mùa / Này vùng lên này vùng lên / Tạo nên kiếp sống mới sống mới / Đưa quê hương thoát vòng ngục tù / Thoát xích xiềng gông cùm nhục ô…”

Những thanh niên, thiếu nữ của ngày ấy giờ đây đã là những ông, những bà sắp vào tuổi lục tuần, gần đến tuổi hưu trí, nhưng giọng hát vẫn trẻ và con tim vẫn đầy nhiệt huyết hăng say như thuở nào. Vì nếu không, các bạn đã chẳng bỏ thời gian luyện tập, hy sinh nhiều chuyện riêng tư để đến với nhau qua lời ca, tiếng hát, nhịp đàn. Đó là tiếng hát của Phạm Bách Phi, Huỳnh Lương Thiện, Trương Xuân Mẫn, Công Dũng, Tâm Nguyên bên cạnh những giọng ca nữ, trẻ trung hơn như Mai Hương, Đồng Thảo, Xuân Liên, Ái Loan…


blankH03: Từ Yên và Ái Loan hát “Về đây nghe em” (ảnh Bùi Văn Phú)

Tinh thần du ca ở San Jose đã được nuôi dưỡng từ rất lâu. Những năm đầu định cư, cuối thập niên 1970 thung lũng hoa vàng có nhóm du ca Hạc Trắng. Đầu thập niên 1980 có Đoàn Du ca San Jose với các anh Trần Mạnh Hòa, Trần Anh Kiệt, Ngô Thanh Lập cùng gần trăm đoàn viên đã nhiều lần hát vang trên sân khấu Center for the Performing Arts, đã nhiều lần ôm đàn theo đoàn người biểu tình xuống đường đòi tự do, nhân quyền cho quê hương. Vài năm trở lại đây, sinh hoạt du ca San Jose được khơi nguồn lại và hiện nay có sự hướng dẫn của các anh Trương Xuân Mẫn và Nguyễn Tâm là những cựu du ca Đà Nẵng.

Hôm nay, tuy người đến dự không đông lắm nhưng tinh thần ca hát của các anh chị lúc nào cũng cao, như thể hiện qua tiếng hát có khi trầm hùng kể “Chuyện quê ta”, rồi cùng cất bước trên “Đường Việt Nam” hay lời mời gọi “Đến với quê hương tôi”. Giọng hát có khi mang mang buồn như Đồng Thảo trong “Đêm nhớ về Sài Gòn”, hay đầy tình tự dân tộc với Từ Yên và Ái Loan: “Về đây nghe em về đây nghe em / Về đây mặc áo the đi guốc mộc / Kể chuyện tình bằng lời ca dao…”

Người nghe, như tôi, đến với buổi sinh hoạt đã tìm lại được không khí vui tươi, phấn khởi, trẻ trung và đầy nhiệt huyết của một thời ôm đàn hát ca, từ trung học lên đến đại học tại Việt Nam cũng như ở Hoa Kỳ. Những lời ca thể hiện trong chương trình đã khơi lại nhiều kỉ niệm, niềm nhớ quê xưa cùng làm nóng lên tinh thần sinh hoạt cộng đồng. Trong số khán giả có thày Lương Việt Cương mà tôi đã có cơ hội học thêm toán với thày trong những cua luyện thi tú tài ở trường Hàn Thuyên, trên đường Chi Lăng, Gia Định; có nhà báo Thanh Thương Hoàng, cựu sĩ quan không quân Lý Tống; có bà Cao Thị Tình của chương trình phát thanh Lương tâm Công giáo.

Đặc biệt trong hàng ghế khán giả có chị Bích Hạnh, người bạn thân tình của cố nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, người anh cả du ca đã ra đi ba năm trước. Dù anh đã bỏ cuộc đời, nhưng lời ca anh để lại đã bất tử trong lòng triệu triệu con dân Việt Nam:

“Ta như nước dâng dâng tràn có bao giờ tàn / Đường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang / Lê sau bàn chân gông xiềng một thời xa xăm / Đôi mắt ra rực sáng theo nhịp xích kêu loàng xoàng…/ Chúng ta thành một đoàn người hiên ngang / Trên bàn chông hát cười đùa vang vang / Còn Việt Nam, triệu con tim này còn triệu khối kiêu hùng.”

© 2014 Buivanphu.wordpress.com


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.