Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhận Diện Dân Chủ

08/12/201300:00:00(Xem: 9594)
Thời đại chúng ta đang sống là thời đại dân chủ, loài người đang mơ uớc, đang hướng tới và mong muốn sống trong dân chủ.

Tại sao dân chủ có sức hút mạnh đến thế, dân chủ là gì và mọi người có hiểu, có tiếp nhận dân chủ cùng ý nghiã với nhau không?

Để tránh bàn luận, tranh luận dẫn đến mâu thuẩn, xung đột vì hiểu từng phần khác nhau về dân chủ, chúng ta cần tìm hiểu, đào sâu dân chủ, nhằm có cái nhìn chung về dân chủ, tạo sức bật cho tiến trình dân chủ hoá Việt Nam.

Theo nghĩa thông thường hoặc theo lý luận khoa học lẫn chuyên ngữ trừu tượng của triết học,dù thế nào đi nữa, cuối cùng vẫn đi đến kết luận chung: dân chủ là dân làm chủ đất nước, làm chủ đời sống của chính mình, khác với quân chủ là quân (vua) làm chủ đất nước, toàn quyền định đoạt đời sống của người dân trong quốc gia, lãnh địa cai trị của vua.

Ngoài ra dân chủ cũng đã được đơn giản hoá cho số đông người dân hiểu như: “chính phủ của dân, do dân, vì dân... nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ.” Tất cả khẩu hiệu vừa dẫn, đều không ngoài mục đích nêu rõ quyền làm chủ của người dân, dân làm chủ đất nước trong thời đại dân chủ.

Nhìn về quá khứ từ ngàn xưa hay ngược giòng lịch sử của nhân loại, chúng ta sẽ thấy dân chủ đã được thai nghén, khai sinh ngay từ thời quân chủ còn là mô hình cai trị hữu hiệu trong nhiệm vụ điều hướng xã hội phát triển theo nhịp điệu ổn định, trật tự và điều hoà. Cho đến hôm nay, dân chủ đã đủ lớn để thay thế mô hình cai trị quân chủ đã lỗi thời, không còn phù hợp cho thời hiện đại này nữa.

Trong chiều dài lịch sử quân chủ, những nhà tư tưởng cả đông lẫn tây, đã có những ý niệm dân chủ bàng bạc đâu đó, dù chưa rõ nét qua những ý tưởng như: “Chính quyền muốn được chính danh phải được sự đồng thuận của toàn dân hoặc dân vi quí, xả tắc thứ chi, quân vi khinh...” Rồi ý tưởng dân chủ không dừng lại ở đó, nó không còn là ý niệm lãng đãng trong tầng lớp bị trị. Theo thời gian ý niệm dân chủ tác động tích cực lên tầng lớp thống trị quân chủ, khiến họ phải thay đổi tư duy chính trị, phải cho tầng lớp bị trị tức người dân được đóng góp ý kiến, được tham gia từng phần vào công việc cai trị quốc gia, và quyền tham gia, đóng góp đó, chính là tịnh thần dân chủ.

Việt Nam là một trong số ít nước quân chủ áp dụng tinh thần dân chủ trong mô hình cai trị sớm nhất, điển hình là nhà nước quân chủ trung ương không “cai trị”nhiều đối với nhà nước địa phương, qua hình thức: “Phép vua thua lệ làng.” Đỉnh điểm tinh thần dân chủ của Chính thể quân chủ Việt Nam, được thể hiện rõ trong Hội Nghị Diên Hồng khi toàn dân được hỏi, được đóng góp ý kiến: “Trước nhục nước ta nên hòa hay nên chiến...” trong thời Nhà Trần chống quân xâm lược Nguyên, Mông và thời đó Việt Nam là một nhà nước quân chủ chuyên chế, không phải là quân chủ phong kiến bởi vua chúa Việt Nam không có lệ cắt đất phong tước cho thuộc hạ cai trị riêng và tinh thần dân chủ đã diễn ra trong nhà nước quân chủ chuyên chế là một tiến bộ chính trị vượt bậc đáng kinh ngạc, đáng hãnh diện cho dân tộc Việt Nam.

Trở lại với dân chủ chúng ta đang bàn đến, đang nói tới và muốn được sống trong, không phải là ý niệm dân chủ, tinh thần dân chủ vừa diễn giải ở trên. Dân chủ mà chúng ta cùng nhân loại mơ ước, muốn sống trong đó là THỂ CHẾ CHÍNH TRị DÂN CHỦ. Chính thể chế nầy bảo đảm quyền làm chủ đất nước, làm chủ đời sống của người dân được trọn vẹn. Bởi thể chế, hệ thống cai trị nầy, với tam quyền phân lập, hành pháp, tư pháp, lập pháp hoàn toàn độc lập cùng với các quyền tự do khác trong đó có tự do ngôn luận(truyền thông, báo chí tự do) sẽ kiểm soát, điều chỉnh bộ máy cai trị nhanh nhất và ngăn chặn độc tài, ngăn chặn tội ác cách hữu hiệu nhất.

Để tránh phi dânchủ, dân chủ giả hiệu, với những lời nào là dân chủ tập trung, dân chủ mở rộng, dân chủ cơ sở, thật ra là gian manh chính trị, bịp bợm chính trị. Thế cho nên để tránh giả hiệu, chúng ta cần tìm hiểu, cần biết những điều kiện căn bản để nhận diện, thiết chế chính thể dân chủ.

Một thể chế chính trị dân chủ thật sự phải hội đủ các điều kiện sau: hiến pháp, đảng chính trị, bầu cử tự do và truyền thông độc lập.

a) Hiến Pháp, được quốc hội lập hiến soạn thảo, phúc quyết. Bản dự thảo hiến pháp này, phải được trưng cầu dân ý để tạo sự đồng thuận của chính phủ với người dân tức sự thoả thuận bằng văn bản, công nhận tính chính danh giữa giai cấp thống trị với tầng lớp bị trị nghĩa là giữa nhà nước với người dân.

b) Đảng chính trị, phải có ít nhất hai đảng trở lên nhằm thúc đẩy cạnh tranh và để người dân có quyền, có cơ hội chọn lựa đại diện cho mình và thể hiện tính cạnh tranh để tiến bộ.

c) Bầu cử tự do,qua cuộc phổ thông đầu phiếu kín cho các công dân đã thành niên, có giám sát để bảo đảm tính minh bach, công bằng trong sân chơi chính trị, bầu cử tự do.

d) Truyền thông độc lập,tất cả phương tiện truyền thông, báo chí, truyền thanh,truyền hình, báo điện tử dù tư nhân hay nhà nước đều không bị chỉ đạo, phải được thông tin trung thực, đúng sự thật.

Nói chung, để nhận diện chính thể dân chủ: một là phải có hiến pháp thật sự do ý chí, nguyện vọng của tòan dân tạo thành; hai là ít nhất có hai đảng chính trị tự do hoạt động, được pháp luật bảo vệ; ba là tất cả công dân đã thành niên đều đựơc quyền tham gia hoạt đông chính trị, từ gián tiếp đến trực tiếp, trước, trong và sau các cuộc bầu cử tự do; bốn là truyền thông độc lập không bị chi phối bởi bất cứ ai, bất cứ quyền lực nào, ngoài thông tin trung thực, đúng sự thật.

Từ cách nhận diện thể chế chính trị dân chủ, nhìn sang mô hình tổ chức cai tri, hệ thống điều hành bộ máy nhà nước của nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và cái cách các quan chức nhà nước Việt Nam trình diễn dân chủ, diễn giải dân chủ trước các ống kính truyền thông quốc tế, với dân chúng Việt Nam khiến cho những người Việt Nam có quan tâm đến chính trị, có hiểu biết về dân chủ không khỏi “đỏ mặt”, vì ở thế kỷ 21 vẫn còn có đảng chính trị, đảng cầm quyền loay hoay, múa may dân chủ trước các cơ quan truyền thông quốc tế, với người dân như trong căn phòng không đèn, không dưỡng khí và diễn dân chủ tệ hơn những tên hề mạt hạng, bởi miệng nói dân chủ mà tự tay tát vào mồm mình!

(Đón đọc: Điều Kiện Thực Thi Dân Chủ.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.