Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Nền Kinh Tế Năm Không Của Trung Quốc

14/03/201300:00:00(Xem: 9320)
...TQ sẽ khó xoay trở và... những năm tới đây sẽ là một thời kỳ suy sụp và động loạn...

Không ổn định, quân bình, cân đối, phối hợp, và không bền vừng vì không công bằng

Theo truyền thông quốc tế thì khi lạm phát tại Trung Quốc vọt lên mức cao nhất từ 10 tháng nay, ngân hàng trung ương của xứ này lại gặp áp lực để không nâng lãi suất hầu hạ nhiệt nền kinh tế. Diễn đàn Kinh tế tìm hiểu chuyện đó với chuyên gia Nguyễn-Xuân Nghĩa thì được biết sự thể còn trầm trọng hơn gấp bội. Xin quý thính giả theo dõi phần trao đổi do Gia Minh thực hiện sau đây.

Gia Minh: Xin kính chào ông Nghĩa. Thưa ông, Quốc hội vẫn còn họp tại Bắc Kinh để hợp thức hóa việc một thế hệ mới vừa lên lãnh đạo Trung Quốc sau Đại hội đảng khóa 18 năm ngoái. Khi kỳ họp quan trọng này đang tiến hành thì có tin là lạm phát trong tháng Giêng tại Trung Quốc đã vọt tới mức cao nhất từ 10 tháng nay. Đáng chú ý, và được báo chí chuyên đề của quốc tế tường thuật, là việc nhiều cơ chế của chính quyền trung ương lẫn đảng bộ các tỉnh đang ngập nợ lại vận động để ngân hàng trung ương xứ này không được tăng lãi suất nhằm hạ nhiệt kinh tế. Khi thời sự hàng ngày loan ra loại tin như vậy thì người ta nên kết luận như thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi thiển nghĩ rằng truyền thông của chúng ta cần tìm hiểu vấn đề và nên loan tải loại tin đó nhưng với nội dung giải thích những vấn đề sâu xa hơn ở bên dưới.

- Thí dụ như khi tìm hiểu thì ta thấy ngân hàng trung ương Trung Quốc là cơ chế quyết định về chính sách tiền tệ và tín dụng của một quốc gia có nền kinh tế đứng hạng thứ nhì thế giới, mà lại dưới quyền điều khiển của Quốc vụ viện, tức là Hội đồng Chính phủ. Chi tiết khác là cầm đầu ngân hàng này là Thống đốc Chu Tiểu Xuyên lại không được vào Trung ương đảng sau Đại hội đảng khóa 18 vào tháng 11 năm ngoái, nên càng không có thực quyền dù ông đã muốn cải cách.

- Tuần qua, khi cục Thống kê của họ báo tin sản lượng công nghiệp và hàng bán lẻ trong tháng Giêng đã chậm lại mà chỉ số giá tiêu dùng lại tăng vọt, lãnh đạo kinh tế xứ này gặp bài toán lưỡng nan là nên đạp thắng để chặn đà lạm phát hay là nên tống ga để đẩy mạnh tăng trưởng? Từ đó ta mới hiểu vì sao ngân hàng trung ương bị sức ép từ nhiều phía là không nên tăng lãi suất. Loại tin ấy cho thấy là trong cơ chế chính trị, lãnh đạo Trung Quốc không có khả năng điều chỉnh và khó tránh khỏi nhiều biến động tất yếu. Đáng nói hơn thế, họ hiểu rõ nhược điểm kinh tế mà không xoay nổi vì trở ngại trong hệ thống chính trị. Người thấy rõ nhất có lẽ là Thủ tướng Ôn Gia Bảo sắp mãn nhiệm sau 10 năm cầm đầu Quốc vụ viện vì ông ta đã nói đến từ lâu rồi.

Gia Minh: Bây giờ ta mới đi vào đề tài chính, thưa ông. Nhược điểm kinh tế của Trung Quốc là những gì và Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã nói đến chuyện ấy vào lúc nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Ông Ôn Gia Bảo là lãnh tụ đứng hàng thứ ba của Trung Quốc, làm Thủ tướng từ năm 2003, sẽ mãn nhiệm sau ngày 14 này để nhường chức cho Thủ tướng mới là Lý Khắc Cường. Cách nay đúng sáu năm, ngày 16 Tháng Ba năm 2007, khi kết thúc một kỳ họp của Quốc hội thuộc khoá 10, ông ta có cuộc họp báo với truyền thông quốc tế và Trung Quốc.

- Trả lời một câu hỏi hiển nhiên là được gài cho một phóng viên bản xứ nêu lên về các vấn đề hệ trọng nhất của kinh tế Trung Quốc, Ôn Gia Bảo nói đến bốn nhược điểm trong cơ cấu kinh tế là "không ổn định, không cân đối, không phối hợp và không bền vững". Sau đó, ông còn giải thích thêm nhận định phải nói là động trời đó về nền kinh tế ta gọi là "bốn không". Đáng chú ý là Thủ tướng Trung Quốc nói ra một sự thật để tìm cách cải sửa mà không sửa được.

- Vì ba năm sau, Tháng Sáu năm 2010, Phó Thủ tướng Lý Khắc Cường cũng đã viết trên tạp chí "Cầu Thị", một cơ quan lý luận của Trung ương đảng và của Trường đảng, rằng công cuộc phát triển Trung Quốc "tạo ra một cơ cấu kinh tế phi lý" và "ngày càng thấy rõ chiều hướng thiếu phối hợp và không vững bền". Các lãnh tụ khác của Trung Quốc, như Chủ tịch Hồ Cẩm Đào sắp mãn nhiệm và Tổng bí thư Tập Cận Bình đang lên thay cũng đều đã phát biểu như vậy. Nói vắn tắt thì lãnh đạo xứ này có thấy ra vấn đề từ đã lâu mà không thể cải cách được. Tôi mong rằng lãnh đạo của Hà Nội cũng nên thấy ra điều ấy, càng sớm càng hay.

Gia Minh: Ông vừa nói là Thủ tướng Trung Quốc có giải thích thêm về bốn nhược điểm này. Trong thời lượng có hạn của một chương trình phát thanh, xin đề nghị ông tóm lược cho thính giả của chúng ta hiểu được sự bất toàn của kinh tế Trung Quốc do chính lãnh đạo xứ này công nhận và giải thích.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ lãnh đạo Bắc Kinh có trình độ hiểu biết và bản lãnh cao hơn lãnh đạo Hà Nội vì thấy ra vấn đề và dám nói thẳng chứ không úp mở tuyên truyền vòng vo. Dù như vậy, họ cũng không giải quyết nổi nhiều bài toán xác nhận từ lâu và lý do nằm trong hệ thống chính trị lạc hậu. Vì vậy mà tôi cứ trình bày rằng kinh tế Trung Quốc có thể khủng hoảng và Việt Nam nên nhìn thấy mà liệu tránh chứ đừng coi mô thức Trung Quốc là mẫu mực.

- Trả lời cho câu hỏi ông nêu ra, tôi xin vắn tắt nhắc lại rằng kinh tế Trung Quốc lấy đầu tư làm đầu máy cho tăng trưởng nên cứ tăng chi và ào ạt bơm tín dụng rồi sản xuất ra là phải tìm cách xuất khẩu mà bất kể lời lỗ. Đó là nạn không ổn định. Trong khi ấy kinh tế lại phát triển không cân đối giữa nông thôn và thành thị, giữa các tỉnh với nhau và giữa yêu cầu kinh tế với xã hội. Tình trạng không phối hợp là vì thiếu cân xứng giữa ba khu vực sản suất và giữa đầu tư với tiêu thụ. Sau cùng, ông Ôn Gia Bảo giải thích rằng tình trạng ấy không thể kéo dài vì không tiết kiệm năng lượng và tài nguyên và chẳng bảo vệ môi sinh. Nói vậy thì có thể là quá trừu tượng nên tôi cố trình bày nôm na, như đã ví von kỳ trước là uống sâm để đạp xe, nếu xe không lăn bánh là đổ.


Gia Minh: Ta trở lại ví dụ mà ông đã đưa ra khi nói đến Cộng Hoà "Dân Công" Trung Quốc. Ai đạp xe và ai uống sâm.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Từ hơn ba chục năm nay, tỷ trọng tiêu thụ của các hộ gia đình tại Trung Quốc đã giảm dần trong thực tế, từ khoảng 50-52% tổng sản lượng nay chỉ còn 34-37% mà thôi. Trong ba lực đẩy chính cho kinh tế là đầu tư, tiêu thụ và xuất khẩu thì tiêu thụ có sức yếu nhất.

- Chi tiết có vẻ chuyên môn ấy cho thấy thực tế của đời sống là sức tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc không quân bình, quá lệ thuộc vào đầu tư và xuất khẩu, mà người dân lại không được hưởng. Từ sáu năm trước, Ôn Gia Bảo đã nói đến điều mà lãnh đạo ngày nay đang muốn làm là nâng cao khả năng tiêu thụ của thị trường nội địa, tức là của người dân.

- Nhưng khi thế giới bị tổng suy trầm vào năm 2008-2009, khả năng tiêu thụ và nhập khẩu của các nước bị hạn chế thì tiềm năng xuất khẩu của Trung Quốc cũng giảm. Vì vậy, dù đã thấy kinh tế thiếu cân đối và cần cải sửa, trong nhiều năm liền, từ 2009 đến 2011, lãnh đạo xứ này tiếp tục chính sách tai hại cố hữu là bơm thêm đầu tư để cỗ xe cứ lăn bánh hầu khỏi đổ.

- Chuyện đáng nói hơn là hậu quả xã hội, hoặc bất công xã hội, của một chính sách kinh tế khiến Trung Quốc có nền kinh tế "năm không" chứ chẳng phải là "bốn không" như lãnh đạo xác nhận.

Gia Minh: Chúng tôi hiểu rằng ông đang từng bước châm thêm một yếu tố mới để thính giả của chúng ta thấy ra sự thể rất phức tạp bên dưới. Thưa ông, cái không thứ năm đó là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Sức tiêu thụ rất thấp của người dân Trung Quốc là một sự thiếu cân đối và là yếu tố bất ổn vì khiến kinh tế xứ này lệ thuộc vào xuất khẩu và đầu tư, gây thất quân bình cho cả thế giới. Chúng ta sẽ có dịp tìm hiểu chuyện ấy sau này, trong một chương trình khác.

- Ngay tại chỗ, ở bên trong, người dân không được tiêu thụ và có mức tiết kiệm cao. Lý do thuộc về văn hóa và tâm lý là nỗi lo sợ bất trắc khi mạng lưới an sinh và y tế không có bảo đảm. Nhưng lý do còn lớn hơn vậy thuộc về chính sách. Lãnh đạo cố tình nâng mức tiết kiệm để vét tài sản đó cho đầu tư. Thế giới và nhiều kinh tế gia nông cạn cứ ngợi ca sức tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc mà chẳng thấy ra bản chất bất công và nguy hiểm của chính sách này.

- Lý do là vì không ưu tiên phát triển mạng lưới an sinh xã hội để giải quyết yêu cầu về y tế, giáo dục, gia cư và hưu bổng cho người dân, lãnh đạo Trung Quốc khiến họ phải chắt bóp để dành, tức là nâng sức tiết kiệm và hãm đà tiêu thụ, nên tỷ trọng tiêu thụ của các hộ gia đình mới giảm. Tệ hơn vậy, lãnh đạo đã không cải sửa cơ cấu cho quân bình hơn mà còn thu vét tiết kiệm của dân vào khu vực nhà nước để tài trợ đầu tư. Đấy là một hiện tượng "cưỡng bách tiết kiệm", kinh tế học gọi là "đàn áp tài chính", nôm na là bóp hầu bao của người dân.

Gia Minh: Ông giải thích sự thể đó như thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Ngoại trừ một thiểu số có quyền hay có quan hệ chính trị, người tiết kiệm tại Trung Quốc không có nhiều ngả đầu tư để bảo vệ trị giá của tài sản và càng không thể đầu tư ra nước ngoài vì chế độ kiểm soát tư bản.

- Ở trong nước, họ phải gửi vào ngân hàng cũng do nhà nước kiểm soát, từ Hội đồng Chính phủ tới Ngân hàng Trung ương mà chúng ta nói đến khi mở đầu chương trình này. Ngân hàng nhận tiền tiết kiệm của dân mà không được trả tiền lời ký thác quá một mức tối đa được quy định rất thấp, gần như xấp xỉ mức lạm phát. Đấy mà hình thức đàn áp tài chính hoặc đánh thuế tiền tiết kiệm. Với khoản tiền thu vào rất rẻ như vậy, ngân hàng cho vay ra theo chính sách của nhà nước và chủ yếu là cho doanh nghiệp nhà nước vay, với lãi suất thấp. Nghĩa là nhà nước lấy tiền của dân để trợ cấp các dự án đầu tư của nhà nước hay địa phương.

- Cũng vậy, khi nhà nước Trung Quốc duy trì một tỷ giá thấp của đồng Nguyên so với đô kla Mỹ chẳng hạn, họ không cho dân hưởng công lao của sản xuất để xuất khẩu và đánh sụt sức tiêu thụ của các hộ gia đình. Họ gây bất công về xã hội và tạo thêm thất quân bình trong kinh tế.

Gia Minh: Câu hỏi cuối thưa ông, khi mà tân Thủ tướng là Lý Khắc Cường cũng công nhận từ năm 2010 cái cơ cấu phi lý của kinh tế thì liệu thế hệ lãnh đạo mới có cải cách được không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Năm năm qua, thế giới có những đổi thay lớn và Trung Quốc bắt buộc phải chuyển hướng vì những gì thi hành trong nước đều có hậu quả với bên ngoài và tình trạng tiếp tục đầu tư rồi xuất khẩu sẽ phải chấm dứt. Vì lý do kinh tế quốc nội lẫn quốc tế, lãnh đạo Bắc Kinh không thể duy trì chế độ bất công và đàn áp tài chính được nữa và phải chấp nhận một đà tăng trưởng thấp hơn, với phần đóng góp cao hơn của tiêu thụ.

- Nhưng mặc dù trung ương biết vậy, họ vẫn không thể chuyển hướng, hãm đà tăng trưởng như người đạp xe chậm hơn để rẽ qua hướng khác. Lý do là bên trong hệ thống chính trị lại có những thế lực cưỡng chống vì quyền lợi của họ, nhất là các đảng bộ địa phương. Thí dụ rất nhỏ mà ta vừa đề cập tới là việc Ngân hàng Trung ương phải nhượng bộ vì sức ép bên trong cho thấy Trung Quốc sẽ khó xoay trở và tôi nghĩ rằng những năm tới đây sẽ là một thời kỳ suy sụp và động loạn.

Gia Minh: Xin cảm tạ ông Nghĩa về cuộc phỏng vấn này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.