Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thương Tiếc Giáo Sư Mai Văn Lễ

09/02/201300:00:00(Xem: 5176)
Đoàn Thanh Liêm
(Viết để tưởng niệm Giáo sư Mai Văn Lễ, 1926 – 2013)

Trong vòng chưa đày một tháng, kề từ giữa tháng Giêng năm 2013, mà Gia đình Luật khoa Việt nam chúng tôi ở hải ngọai đã mất đi ba thành viên đều có tên tuổi từ trước năm 1975 ở Saigon.

*Trước hết là Luật sư Phạm Quỵ mất vào ngày 17 tháng Giêng tại thành phố Albuquerque, tiểu bang New Mexico ở độ tuổi 90. Luật sư Quỵ làm việc lâu năm tại văn phòng Luật sư Jacquemart, ông là một trong 10 Luật sư xuất sắc nhất chuyên về các vụ án Dân sự (án Hộ khác với án Hình) ở Saigon hồi thập niên 1960 – 70. Ông còn tham gia việc nhân đạo từ thiện – cụ thể như trợ giúp cả Chương trình Trẻ Bụi Đời của anh chị em chúng tôi nữa.

*Tiếp theo là Giáo sư Trần Như Tráng mất tại thành phố Huntington Beach, miền Nam California vào ngày 2 tháng Hai ở độ tuổi 77. Anh Tráng là người bạn thân thiết cùng học tại Trường Chu Văn An Saigon với các anh Trần minh Công, Trần Huy Bích, Nguyễn Văn Sinh, Tạ Văn Tài v.v... Trước năm 1975, anh Tráng dậy tại trường Luật Saigon và làm Phó Khoa trưởng Phân khoa Xã hội tại Đại học Vạn Hạnh.

*Và rồi đến Giáo sư Mai Văn Lễ qua đời tại thành phố Houston, tiểu bang Texas ở vào tuổi 87. Giáo sư Lễ dậy ở Đại học Luật khoa Saigon và có thời làm Khoa trưởng Đại học Luật khoa Huế nữa. Ngòai ra, ông cũng còn hành nghề Luật sư mà văn phòng ở Saigon phụ trách rất nhiều vụ kiện về tranh chấp Thương mại. Sau năm 1975, ông còn bị bắt đi tù trong nhiều năm mãi trên miệt cao nguyên cùng với các Giáo sư Vũ Quốc Thông, Nguyễn Sĩ Tế, Bác sĩ Phạm Huy Cơ, các Nhà văn Mặc Thu, Dõan Quốc Sĩ, các Nhà báo Như Phong, Thanh Thương Hòang, Trần Dạ Từ v.v... nữa.

Bài này, tôi muốn viết chi tiết hơn về anh Mai Văn Lễ là người tôi có dịp gặp gỡ quen biết thân tình từ trên 50 năm qua, kể từ ngày anh mới ở Pháp về làm Phụ khảo chuyên về Kinh tế học tại trường Luật (Assistant) vào niên khóa 1957 – 58. Năm 1960 - 61, anh qua tu nghiệp quan sát tại Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF = International Monetary Fund) tại thủ đô Washington DC – và tôi lại gặp anh Lễ tại đây. Anh hay tổ chức những bữa nấu ăn tại nhà cho mấy sinh viên du học chúng tôi vào những buổi tối mùa Đông lúc đó. Có lần anh Lễ còn hướng dẫn chúng tôi đến nhà uống trà với Tiến sĩ Nguyễn Xuân Óanh là chuyên viên người Việt nam đầu tiên của IMF.


Về lại Saigon, lâu lâu tôi đến gặp anh Lễ làm chuyên viên cố vấn tại Tổng Nha Ngân sách & Ngọai viện – trong khi vẫn tham gia việc giảng dậy tại trường Luật Saigon. Sau đó, thì anh Lễ ra dậy học tại Huế và đã có lúc giữ nhiệm vụ Khoa trưởng Đại học Luật khoa tại đây.

Rồi anh về lại Saigon và mở văn phòng Luật sư đặt tại góc đường Pasteur và Nguyễn Du. Luật sư Nguyễn Thúy Phương là một trong những Phụ tá đắc lực nhất tại văn phòng này vào hồi đầu thập niên 1970. Anh Phương hiện nay định cư ở miền Bắc California.. Còn một Luật sư trẻ nữa là Vũ Thị Thanh ở văn phòng này, mà bây giờ tôi không rõ đang ở đâu.

Anh Lễ quê ở thành phố Nam Định, trong một gia đình được tiếng là ngoan đạo. Chị Mai Thanh Thảo em của anh cũng hành nghề Luật sư ở Saigon, trong một văn phòng riêng và hiện gia đình chị Thảo vẫn ở Việt nam. Chị là chỗ suôi gia với anh Nguyễn Hữu Hùng xưa kia làm Thẩm phán và có thời giữ chức vụ Bộ trưởng Lao động nữa.

Qua Mỹ vào đầu thập niên 1990, anh Lễ định cư tại Houston Texas và nhiều lần anh đã lái xe đi khắp nước Mỹ. Co lần vào năm 1997, anh lái xe liên tục trên 25 giờ từ Houston qua Santa Ana thăm Nhà báo kỳ cựu Như Phong lúc đó đang ở chung nhà với nhà báo Đinh Quang Anh Thái.

Từ mấy năm gần đây, vì sức khỏe sa sút và trí nhớ suy giảm, anh Lễ ít đi đâu xa. Các môn sinh rất đông tại Houston đã luôn đến viếng thăm vấn an, săn sóc về sức khỏe cho vị Thầy rất đáng quý của mình. Mùa Xuân năm 2010, trong buổi Hội ngô của giới cựu sinh viên Luật khoa được tổ chức tại Houston, số đông anh chị em chúng tôi đã gặp lại anh Lễ trong bữa tiệc Liên hoan này. Nhưng hầu như anh Lễ không còn giữ được sự linh động tinh tường phấn khởi như xưa nữa. Than ơi, không một ai trong chúng ta mà lại tránh khỏi được cái quy luật muôn thuở của Trời Đất “Sinh Lão Bệnh Tử”!

Nay thì anh Mai Văn Lễ đã ra đi, từ biệt tất cả thân nhân và bằng hữu.

Xin vĩnh biệt Anh với lòng cảm mến muôn vàn.

Và xin cầu chúc Anh luôn thanh thản an nhiên nơi cõi Vĩnh Hằng./

Westminster, California, ngày cuối năm Mậu Thìn

Đoàn Thanh Liêm

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
Mọi người ai cũng hi vọng qua năm mới 2021 Huê kỳ thoát ra khỏi một năm đen tối : có hơn 300 000 người chết vì corona vũ hán, kinh tế khủng hoảng do đại dịch nghiêm trọng không thua hồi năm 1929 tác hại, dân da đen bị kích động vấn đề chủng tộc, cận ngày bầu cử, nổi loạn ở nhiều Tiểu bang, biến Huê kỳ trở thành một nước khủng hoảng và chia rẽ.
Hãy hỏi những người đã mang Cờ Vàng-3 sọc đỏ đi tham gia biểu tình bạo động có biết nhiều người Mỹ và báo chí Mỹ đã cáo buộc những người tấn công vào điện Capitol là “quân khủng bố nội địa” (Domestic Terrorists), hay những kẻ phá hoại (Rioters)? Vì vậy thật khó biết, khi hình ảnh một người leo lên sân thượng của Capitol phất cờ Việt Nam Cộng hòa chiều tối ngày 6/01/2021 được truyền đi khắp Thế giới, trong khi những người biểu tình khác đập phá bên trong, có khiến ai chua xót và đau lòng vì là cờ đã bị xúc phạm ?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc
Hôm thứ Hai (18/01/2021), ông Trump đã duyệt gỡ bỏ lệnh cấm đi lại từ Anh, Châu Âu và Brazil vào Mỹ, quyết định dự kiến có hiệu lực từ ngày 26/01/2021.
Các đồng minh và cộng sự thân thiết của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cáo buộc đã thu hàng chục nghìn USD từ những người xin ông ân xá.