Hôm nay,  

Anh Hùng chỉ có một ngưỜi thôi!

10/8/201100:00:00(View: 6296)

Anh Hùng chỉ có một ngưỜi thôi!

Minh Văn

Nước Việt Nam ta xưa, cứ mỗi độ xuân về thì hầu hết mọi người đều dán hoặc treo câu đối trong nhà. Người văn hay chữ tốt thì tự viết câu đối cho gia đình mình, kẻ ít học thì nhờ cậy thầy đồ hoặc những người tài hoa viết giúp. Đôi câu đối được gia chủ mang về nâng niu treo ở nơi trang trọng nhất trong nhà để đón xuân, và cũng là dịp để khoe với quan khách. Vì vậy thú chơi câu đối tết là một phong tục cổ truyền mang đậm nét tài hoa của người Việt xưa, đặc biệt là những câu đối đó lại được viết ra bởi những bậc kỳ tài mà ai cũng mến phục. Từ đó mà sinh ra những “câu đối bất tử” được lưu truyền trong lịch sử văn học nước nhà.

Chuyện rằng: Cụ Tam Nguyên Yên Đỗ Nguyễn Khuyến (1835-1909) vì ngán ngẩm với thời cuộc mà cáo quan về ở ẩn tại quê nhà. Cụ sống cuộc sống thanh bần với những người dân lao động, lấy việc làm thơ viết văn làm thú vui cho mình. Nguyễn Khuyến được xem là “ông thánh câu đối” với việc lưu lại nhiều câu đối đặc sắc mà ông làm cho người mỗi dịp xuân về. Dạo ấy, có ông quan võ mới về địa phương trị nhậm, vì là quan võ nên dù bị chột một mắt (độc nhãn) nhưng trông ngài vẫn oai phong lẫm lẫm. Vì biết tiếng Nguyễn Khuyến, vị quan nọ có cho mời ông đến dự tiệc cùng các quan khách nhân dịp đầu xuân. Cụ Tam Nguyên cảm tạ nhưng xin cáo và có gửi đến một đôi câu đối mừng như sau:

Cung kiếm ra tay, thiên hạ đổ dồn hai mắt lại

Triều đình cử mục, anh hùng chỉ có một ngươi thôi!

Vị quan nọ mừng như bắt được vàng, đầu xuân mà lại có câu đối của cụ Tam Nguyên – một bậc tài danh – để treo trong nhà thì còn gì bằng. Ngài liền lệnh cho gia nhân treo đôi câu đối ở nơi trang trọng để cho quan khách cùng thưởng lãm. Khách khứa xúm lại xem và cùng trầm trồ thán phục. Vế trên, vế dưới sóng đôi rất chỉnh và hay, đúng là câu chữ của một bậc kỳ tài. Vị quan võ thì hãnh diện vô cùng vì được sự biệt nhãn của cụ Tam Nguyên Yên Đỗ. Đang ồn ào khen ngợi, chỉ trỏ bổng đám quan khách bưng miệng im bặt mà không ai nói thêm điều gì nữa. Sau một hồi nghe lời giải thích của quản gia, sắc mặt của vị quan từ đỏ tươi vì hãnh diện đã chuyển dần sang tím tái và đen xạm. Ngài lập tức lệnh cho đám gia nhân gỡ bỏ đôi câu đối với lý do: “Để hôm khác treo cho mới”. Nguyên do là ngài phát hiện ra chữ “một ngươi thôi”. Đúng là nó chửi mình rồi, khác gì nó bảo mình bị chột! Mọi người thì đều có hai mắt (Thiên hạ đổ dồn hai mắt lại), riêng ta thì nó lại bảo là “một ngươi thôi” (một con ngươi). Phải nói là ngài tức giận không để đâu cho hết nhưng đành đổi làm vui, đúng là đám quan văn thâm nho thật!

Nay ở nước ta lại có một ông Độc tài, độc đảng đang hùng cứ một phương. Ông Độc tài này cũng chỉ có một con ngươi, vì ngài nhìn cuộc đời chỉ bằng một con mắt. Ngu dân và lừa dối là chủ trương cai trị của ngài. Nếu đám thường dân nào mà dám nói hay làm trái với chủ trương, chính sách của ngài thì lập tức bị quy cho là phản động. Vì chỉ nhìn có một mắt nên ngài cũng nghe bằng một tai, kẻ nào nói không lọt tai thì lập tức bị bỏ tù vì tội “lợi dụng quyền tự do dân chủ” hoặc “tuyên truyền chống phá nhà nước XHCN”. Thật là tội nghiệp cho đám dân đen của ngài, tự do dân chủ đã không có, mà nay ngài lại vu cho cái tội “lợi dụng quyền tự do dân chủ” thì oan ức không kể xiết.

Những thầy đồ thời hiện đại khi làm báo chí thì bị buộc đi lề phải theo quy định của ngài, chớ có làm trái. Đã từng có nhiều nhà văn, nhà báo là hậu duệ của cụ Tam Nguyên vì muốn phô diễn nét tài hoa hoặc nói thật mà bị tù tội. Tóm lại, ai viết hoặc nói gì cũng phải vừa tai, vừa mắt của ngài thì mới được yên ổn. Vì thế mà ngài trở nên anh hùng vô địch, thiên hạ không có đối thủ. Ngài từng lý luận rằng “chân lý thuộc về kẻ mạnh”.

Cuộc bầu cử nào ngài cũng thắng vì chỉ có ngài là ứng cử viên duy nhất. Cứ thế ngài một mình múa gậy vườn hoang, đường quyền có quờ quạng thế nào cũng phải khen là hay, là đẹp; mấy trăm báo, đài lúc nào cũng ca tụng và tung hô ngài lên tận mây xanh; không có ca từ nào tốt đẹp mà không được sử dụng để ca ngợi ngài. Ngài nói sao thì dân phải nghe vậy, mặc dầu ngài chỉ toàn nói sai. Kẻ nào lăm le thành lập đảng thì ngài lập tức bắt bỏ tù với tội danh “âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân”. Thử hỏi có kiểu chính quyền nhân dân gì mà lại cấm nhân dân thành lập đảng" Đám dân đen đành phải ngậm bồ hòn làm ngọt, muốn lật đổ ngài để có tự do dân chủ nhưng chưa thể làm gì được.

Trong thời đại của ngài, dân gian có truyền tai nhau câu nói: “Nhiệt tình cộng với ngu dốt bằng phá hoại”. Của phải tội, đây là để ám chỉ ngài đấy. Người dân muốn chửi ngài nhưng không dám nói thẳng nên chỉ nói bóng nói gió thôi. Rõ là chửi ngài chứ còn ai vào đây nữa" Này nhé, vì xây dựng chủ nghĩa xã hội mà ngài đã gây cho dân tộc Việt Nam biết bao là đau thương, tang tóc, mất mát và đổ vỡ. Cuối cùng rồi cũng lại quay sang với Tư bản chủ nghĩa, nhưng vì ngượng nên ngài châm chước bằng luận điệu “kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa”, song về thể chế chính trị thì vẫn nhắm cả hai mắt tiếp tục treo biển Cộng sản để giữ độc quyền lãnh đạo.

Thường thì người ta phải nghe bằng hai tai, nhìn bằng hai mắt thì mới phân biệt được phải trái, đúng sai, sự vật, và vì thế mới rõ ràng, minh bạch mọi việc được. Nay ngài Độc tài nước ta lại bắt ai cũng phải làm theo ý ngài, phải nhìn theo kiểu một mắt, nghe một tai. Ngài bị chột về nhận thức nên nhìn thực tế đất nước chỉ thấy một nửa đã đành, nhưng lại muốn nhân dân, từ đám dân đen đến trí thức cũng bị bịt mắt, mù lòa… không biết phải trái gì cả, để ngài vẫn là người sáng suốt nhất trong cái xứ mù này. Ngài hãnh diện với việc hùng cứ một phương của mình lắm, không biết rằng nhân dân và thế giới đã nhìn thấy cảnh “thằng chột làm vua”.

Đúng là: Anh hùng chỉ có một ngươi thôi!

Câu trên của cụ Nguyễn Khuyến đúng ở nghĩa bóng, còn chuyện ông Độc Tài của nước ta thì đúng cả ở nghĩa đen và nghĩa bóng vậy!

Ngày 7/10/2011

Minh Văn (Hà nội, Việt Nam)

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.