Hôm nay,  

Giấy Bạc 50000 Đồng Và Cột Mốc 1369

5/11/201100:00:00(View: 8803)

Giấy Bạc 50000 Đồng Và Cột Mốc 1369

Phan Kiến Quốc

(LTS: Tác giả Phan Kiến Quốc bây giờ chính là tù nhân lương tâm Phạm Minh Hoàng. Xin trân trọng gửi đến độc giả bài viết vào tháng 3/2002 của nhà hoạt động dân chủ này.)

Vào tháng 4 năm 2001, sau nhiều xôn xao trong xã hội, Ngân Hàng Nhà Nước VN ra thông báo chính thức về vấn đề tiền giả lưu hành trên thị trường, đặc biệt là tờ giấy bạc 50.000 đồng. Phải nói đây là một sự kiện khá hiếm hoi trong cung cách quản lý của một chế độ độc tài như nước ta - theo đó tất cả những chỉ dấu không có lợi cho chế độ đều bị giữ kín, và chỉ đến khi "chịu không thấu" mới bung ra.

Vào khoảng thời gian đó, các viên chức cao cấp ngành tài chánh đã thú nhận sự bành trướng khỏ kiểm soát của tệ nạn này và thông báo một vài hướng dẫn để phận biệt giả, thật. Các cơ quan thông tấn được chỉ đạo công bố sự kiện trên - trong một chừng mực nào đó rồi lặng im. Tất cả mọi chuyện coi như xong.

Qua những "chừng mực" này, người dân đã thấy màng màng những sự kiện khá trầm trọng. Nếu đối với người buôn bán lẻ thì có nhận vào hoặc chi ra một tờ 50.000 giả có lẽ họ cũng không hay, nhưng đối với giới thương gia hoặc làm ăn lớn hơn thì họ phải đối mặt với chuyện này hầu như hàng ngày hàng giờ. Một người bỏ mối ở chợ Bình Tây đã khẳng định rằng tỷ lệ giấy bạc 50000 giả đang lưu hành trên thị trường là 50%! Một con số khổng lồ! 50% nghĩa là cứ một tờ thật là có một tờ giả. Người này nói: "Khi mối trả tôi 1 xấp tiền 2 triệu bằng 40 tờ 50 ngàn thì họ nói thẳng tỷ lệ bạc giả. Có khi thì 20, có khi lên đến 50. Nếu tôi không nhận thì họ không trả, vì chính khách mua lẻ cũng trả cho họ tiền này...". Kinh khủng hơn nữa, một công nhân ra lãnh tiền ở nhà băng, vốn là nơi phát hiện và thu gom tiền giả cũng nhận được trong xấp tiền lương của mình một ít bạc giả. Cũng chưa hết, trên báo Phụ Nữ số ra ngày 25/4/01, đăng tin một nông dân ở Long An đã nhận được 1 tờ 50000 giả trên đó có đóng mộc "tiền giả" của Ngân Hàng Thương Mại Rạch Kiến...Và sau cùng, nhiều người đã chỉ nhau một "mánh" làm ăn mới: mua tiền giả bằng tiền thật. Một triệu bạc thật "mua" được trên dưới 2 triệu bạc giả. Con số này minh xác lại lời khẳng định của người bỏ mối chợ Bình Tây ở trên và đủ nói lên sự trầm trọng của vấn đề.

Đến đây chúng ta bắt buộc phải đặt câu hỏi: Nếu trầm trọng thế thì tại sao nhà nước vẫn "bình chân như vại", và từ đâu ra một số lượng tiền lớn như thế " Câu hỏi đầu có lẽ nằm ngoài sự hiểu biết của chúng ta (và có lẽ cả các giới chức tài chánh). Nhưng từ đâu ra thì không thể nào nhà nước không biết. Trước tiên, để in một tờ bạc giả mà "mắt thường khó nhận ra, phải rờ tới rờ lui để xem độ nhám" như Ngân Hàng Nhà Nước hướng dẫn - thì không phải là một cái máy offset loại nhỏ mà có thể in được; thứ hai, bạc giả cũng có sợi chỉ ẩn giữa hai lớp giấy và cũng có in chìm hình ông Hồ Chí Minh - không phải ai cũng có được loại giấy đặc biệt này; thứ ba, làm thế nào có thể tung ra thị trường một lượng tiền lớn như thế mà guồng máy công an tình báo chìm nổi dầy đặc khắp nơi lại không phát giác nổi" Nguyễn Thanh Giang và Trần Độ đã bị chặn bắt ngay trên đường phố khi trong cặp táp chỉ có vài tờ giấy kia mà"!

Theo một vài nguồn tin truyền miệng, thì nguồn gốc của bạc giả này không ở trong nước. Nếu ở ngoài nước thì đích thị đã do một "thế lực thù nghịch diễn biến hòa bình", và chắc chắn sẽ bị một làn sóng tố cáo do nhà nước đạo diễn. Nhưng lần này thì hoàn toàn im hơi lặng tiếng vì thế lực ấy lại chính là người đàn anh môi hở răng lạnh của ta là Trung Quốc. Điều này chưa hề được chính thức nêu ra, nhưng đã có lần báo chí đã phăng ra nhiều vụ buôn lậu qua biên giới phía Bắc. Họ buôn thuốc lá, phích nước, dầu cù là, phụ tùng, đồ gia dụng... nghĩa là buôn ráo trọi, và trong đó có cả tiền giả. Ở Tịnh Biên (An Giang), Cửa Lò (Nghệ An) là hai tụ điểm buôn lậu lớn ở miền Nam và miền Trung dân buôn lậu buôn không thiếu một giống gì, kể cả ma túy, nhưng tuyệt nhiên không có tiền giả, việc này chỉ có ở biên giới phía Bắc. Có lẽ đây không hoàn toàn là một sự trùng hợp.

Một sự trùng hợp lại càng phải đặt ra khi trong quá khứ của 10 năm trở lại đây có quá nhiều sự kiện "thiếu đoàn kết" từ người anh phương Bắc như thế. Theo dòng thời gian chúng ta có thể kể: trước tiên vụ mua móng trâu, ai bán móng trâu thì được mua với giá rất cao, chỉ có điều mất móng trâu không đi cày được; sau đó đến vụ ốc bươu vàng tàn phá nặng nề cây lúa, tiếp đến là dịch mua mèo rộn lên ở các tỉnh phía Bắc và hiện vẫn đang tiếp tục. Bộ xương mèo được dùng để nấu cao, có loại cao được bán với giá 70USD một trăm gam. Nhiều người từ Nam ra Bắc du lịch đã nói rằng không thấy một nhà nào nuôi mèo, điều đó cũng dễ hiểu vì hiện nay các đường dây buôn mèo đang ráo riết hoạt động, không chỉ một tỉnh, một thành phố mà đã hình thành đường dây liên tỉnh từ Lào sang Cao nguyên Trung phần, từ Nam ra các tỉnh phía Bắc, và điểm chót là biên giới Việt Trung. Vắng mèo chuột hoành hành dữ dội. Cả ba chuyện trên đều có một mẫu số chung là nhắm vào nông nghiệp Việt Nam, đánh vào nguồn sinh sống của 80% dân Việt Nam.

Đây có thể là những suy đoán của phó thường dân, tuy nhiên những sự kiện "tầm cỡ" hơn lại cũng diễn biến theo cùng chiều như thế mới lạ: trước tiên, vào tháng 7/99 Trung Quốc đã "chơi gác" VN để ký hiệp định thương mại trước với Hoa Kỳ trong khi mọi việc đã chuẩn bị xong; và gần đây nhất vào tháng 12/2001, hiệp định biên giới Việt Trung đã được phê chuẩn với hậu quả là 700 cây số vuông trên bộ và 9000 cây số vuông trên biển được nhường đứt cho Trung Quốc trong sự im lặng tuyệt đối của các cơ quan thông tấn. Cuối tháng 12 nhà nước công bố rình rang ngày cắm cột mốc 1369 tại Móng Cái. Dân chúng xem truyền hình y như xem tin khí tượng cho tàu chạy ven biển, biết sự việc như thế nhưng chẳng hiểu tại sao, và chẳng biết chuyện gì đã xảy ra! Đảng Cộng Sản VN đang dùng thời gian và ưu tư "cơm, áo, gạo, tiền" của người dân để dần xóa nhòa tội lỗi của mình như đã làm với quần đảo Hoàng Sa. Trên bản đồ thì vẽ cho to, cho rõ, ra điều cho thấy vẫn là lãnh thổ của mình, nhưng mỗi lần Tết đến chỉ thấy rủ nhau đi ủy lạo chiến sĩ Trường Sa, còn các chiến sĩ Hoàng Sa thì hình như đã lâu không thấy đi thăm và cũng chẳng ai nhắc tới...

Những diễn biến trùng hợp này đưa đến kết luận nào " Hậu xét. Nhưng bây giờ hãy trở lại với vụ tiền giả lúc ban đầu. Tháng 4/01, sau khi có phản ứng chính thức về vụ giấy bạc 50000 đồng giả, Ngân hàng Nhà Nước cẩn thận thông báo rằng giấy mệnh giá 100.000 chưa bị liên hệ. Nhưng vào cuối tháng giêng năm 2002, tại Sàigòn, một thanh niên xỉa ra 50 tờ 100.000 để mua 1 lượng vàng và chủ tiệm kim hoàn đã khám phá ra tất cả đều là bạc giả...

Đến nay vẫn chưa thấy nhà nước phản ứng. Có lẽ còn quá mới, nhưng có lẽ cũng là bí mật quốc gia, bí mật y như hiệp định biên giới Việt Trung và quần đảo Hoàng Sa vậy. Phải giữ cho kín, chỉ đến khi nào "chịu không thấu" mới bung ra. Nhưng có điều kỳ này khác tin khí tượng như mọi khi: người dân không biết chuyện gì đã xảy ra, nhưng họ biết chuyện gì sẽ phải làm.

Được như vậy mong lắm thay!

Phan Kiến Quốc

03/2002

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.