Hôm nay,  

Bùi Tín Viết Riêng Cho Voa Thứ Hai, 03 Tháng 1 2011: Năm 2011: Những Nguy Cơ Lớn Thử Sức Toàn Dân Tộc

05/01/201100:00:00(Xem: 8937)

Bùi Tín Viết Riêng Cho VOA Thứ Hai, 03 Tháng 1 2011: Năm 2011: Những Nguy Cơ Lớn Thử Sức Toàn Dân Tộc

Bùi Tín
Thường vào đầu năm, ai cũng mong muốn và chúc tụng nhau những điều tốt đẹp.
Năm 2011 vừa mở đầu, quan sát tình hình mọi mặt của đất nước, thật khó lòng tìm thấy những lý do để lạc quan và hy vọng.
Đại hội đảng Cộng sản mở ngay từ nửa đầu tháng Giêng, nhằm thông qua những văn kiện cơ bản quyết định những cương lĩnh, chiến lược, đường lối, chính sách cho toàn dân trong suốt 5,10 năm tới.
Tuy đại hội đến sáng 12 tháng giêng mới khai mạc, mọi sự đã được quyết định xong xuôi từ A đến Z - như người ta thường nói - theo kiểu dân chủ tập trung, dân chủ có lãnh đạo, nghỉa là do Bộ Chính trị khóa sắp ra đi quyết định hết cả rồi.
Cho đến ghế Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng của khóa Quốc hội XIII sẽ bầu vào giữa năm 2011 cũng đã chia trước cả. Cho nên chính nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An phải kêu lên: đó là “đảng chủ” chứ đâu phải dân chủ, đó là chế độ “Vua tập thể 15 ông” chứ đâu phải chế độ dân chủ cộng hòa.
Theo dõi trên báo chí công khai, không thấy những bài nói lên cảm nghĩ sinh động của người dân, của cán bộ, trí thức, của tuổi trẻ phấn khởi, tin tưởng, trông chờ ở kết quả thật sự đáng vui mừng của đại hội. Người dân thủ đô chỉ lo giao thông lại tắc nghẽn, giá sinh hoạt thêm đắt đỏ, tham nhũng lan tràn, bất công thêm nặng, xã hội thêm băng hoại. Đường phố đầy khẩu hiệu đỏ vàng, trống kèn ầm ỹ, cờ hoa la liệt, lời kêu gọi “lập thành tích chào mừng đại hội đảng” trở nên nhàm chán.
Tình hình thật sự đáng báo động từ đầu năm. Đại hội đảng tỏ quyết tâm dựng lên một tòa lâu đài Việt Nam phát triển bền vững trong 5,10 năm tới cho toàn dân cùng hưởng, nhưng 4 cột trụ được coi là cực kỳ “vững chắc” sẽ là: Chủ nghĩa Marx – Lenin, Chủ nghĩa Xã hội, nền dân chủ độc đảng và nền kinh tế lấy quốc doanh làm chủ đạo. Cho nên có thể gọi Đại hội XI là Đại hội của 4 Kiên định, hay cũng có thể gọi là Đại hội của 4 Nguy cơ, hay của 4 đại nguy cơ, như cuộc họp của hơn 20 trí thức cấp cao của đảng từng cảnh báo từ tháng 10 năm ngoái, với những lập luận chặt chẽ, dẫn chứng hiển nhiên. Bốn cột trụ chưa dựng đã bị cưa đổ sập.
Vậy khi 4 nguyên lý về nhận thức và tư tưởng kiên định trên đây vẫn được đưa vào cuộc sống, kết quả sẽ ra sao"
Nguy cơ đầu tiên là xã hội Việt Nam sẽ thiếu vắng dân chủ trong 5,10 năm nữa.
Các công dân bất đồng chính kiến ôn hòa vẫn chỉ có chỗ đứng trong nhà tù, như luật sư Lê Thị Công Nhân, nhà báo tự do Điếu Cày, hay như cô Phạm Thanh Nghiên chỉ ngồi tọa kháng trước khẩu hiệu “Hoàng Sa - Trường Sa là của Việt Nam”.
Kèm theo nguy cơ này là mối nhục quốc thể: Tại Liên Hiệp Quốc và trước công luận quốc tế, Việt Nam vẫn bị xếp vào hàng một số ít nước độc đoán, không có dân chủ, không có tư do báo chí, “một nhà nước đàn áp”, “một nhà nước không bảo vệ tự do cho công dân mình”, “nơi các nhà dân chủ phải dựa vào sự can thiệp quốc tế đề dành lại quyền tự do”.
Nguy cơ lớn tiếp theo trong năm 2011 là nền kinh tế chỉ huy, lấy quốc doanh làm chủ đạo, cốt lõi của kinh tế xã hội chủ nghĩa giáo điều, sẽ tha hồ lộng hành, ngốn tiếp vô vàn tiền của, ngoại tệ, vật tư tài nguyên của đất nước, như kiểu Vinashin, như kiểu Dung Quất, ngăn cản kinh tế tư nhân phát triển. Các chuyên gia Harvard rất tinh tường khi chỉ ra các cơ sở quốc doanh chính là “sân sau”, sân chơi chính của các quan chức Cộng sản cấp cao, nơi móc nối, mánh mung chia chác tài sản kếch xù cho các vị ủy viên Ttrung ương, Bộ Chính trị, tỉnh ủy, thành ủy…nơi phát đạt của nền kinh tế Crony Economy - nền kinh tế cánh hẩu, tà lọt, phe nhóm lợi ích riêng. Cho nên Đại hội XI cũng có thể mang tên lả Đại hội Phe nhóm, Cánh hẩu, là Crony Congress, được thúc đẩy điên loạn khi những ngày tàn của những bạo chúa có thể đến gần.


Chính nền kinh tế độc quyền của quốc doanh là cơ sở của độc quyền chính trị độc đảng, một mỉnh một chiếu, thâu tóm cả 3 quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp, đảng ngồi trên luật pháp, đứng ngoài pháp luật, tha hồ hoành hành mà không hề e ngại bị hỏi tội và nghiêm trị. Tệ tham nhũng của quan chức đảng viên sẽ mặc sức hoành hành. Cho nên Đại hội XI cũng là “Đại hội độc đảng” cực hiếm trên thế giới.

Nguy cơ gắn liền với các nguy cơ trên là nạn Bắc thuộc, tự nguyện phụ thuộc phương Bắc từ năm 1991 sẽ còn kéo dài, với một số thông tin mới bị tiết lộ. Thường trực Ban Bí thư Trương Tấn Sang và sau đó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tuy được đề cử chức Tổng bí thư khi bước vào kỳ họp 13 của Trung ương, nhưng cả 2 đều bị Bắc Kinh lắc đầu. Thì ra Thiên triều không ưa thích các nhân vật Nam bộ mà họ cho là tự do, không thuần, cứng đầu khó dạy bảo, ở quá xa thủ đô Bắc Kinh. Các Tổng bí thư Trần Phú, Nguyển Văn Cừ, rồi Hồ Chí Minh, Trường Chinh đều người miền Bắc, Lê Duẩn người Quảng Trị, ở Bắc vĩ tuyến 17, Nguyễn Văn Linh cũng người gốc Bắc. Thì ra Bắc Kinh chấp nhận ông Nguyễn Phú Trọng, vì lý do địa lý – chính trị, dù ông Trọng không có một ưu điểm gì về nội trị hay kinh tế, quân sự hay ngoại giao, hay văn hóa, khoa học. Mọi mặt đều bình xoàng bậc trung, nhưng dễ bào đối với họ là được. Cho nên Đại hội XI có thể mang thêm tên gọi lả Đại hội Bắc thuộc.
Với chừng ấy nguy cơ và thử thách, năm 2011 chắc chắn sẽ không êm ả, xuôi chèo mát mái cho đất nước như đồng bào ta mong muốn. Bốn Kiên định của dĩ vãng nặng nề sẽ neo chặt con tàu Việt Nam không thể ra khơi lộng gió thời đại. Mối mâu thuẫn gay gắt giữa một bên lả lãnh đạo thủ cựu già nua về tuổi tác, về trí tuệ, coi thường kiến thức khoa học, xa rời cuộc sống và nhân dân, khinh thị trí thức và một bên là giới trí thức và tuổi trẻ có hiểu biết, năng động, nhạy cảm, gắn bó với quần chúng – mà tiêu biểu là hàng mấy ngàn trí thức tham gia ký các kiến nghị về bauxite, nhóm trí thức của Viện IDS, hơn 20 đảng viên cấp cao từng phản biện thẳng thắn các văn kiện Đại hội XI, hàng ngàn vạn chiến sỹ dân chủ gan góc, tự tin, hàng ngàn vạn nhà báo tư do, bloggers, lấy tự do làm điểm tựa, lấy sự thật làm tiêu chí…- mâu thuẫn ấy sẽ phát triển gay gắt thêm bội phần.
Năm 2011 khởi đầu đã gay go, âm ỷ tính quyết liệt vì cuộc đọ sức không giản đơn. Đây là cuộc đọ sức giữa trí tuệ và bả vật chất, giữa địa vị hư danh và lẽ phải, giữa yêu nước và yêu đôla, giữa quý dân hay quỵ luỵ bành trướng, giữa lòng tự hào dân tộc với thái độ bạc nhược trước ngoại bang. Cuộc đọ sức sẽ hấp dẫn, mang nhiều kịch tính, khó lòng thoả hiệp, trong thời buổi của thông tin cực nhạy.
Một yếu tố cực kỳ trọng yếu đã vào cuộc trong mấy năm qua, đó là xã hội dân sự, xã hội công dân đã bật dậy, lừng lững bước tới không sức gì ngăn nổi. Nhiều nguy cơ lớn, sức bật của dân tộc, cũa xã hội dân sự sẽ càng mạnh. Năm 2011 sẽ không lặng lẽ, êm đềm. Một năm chất vấn, thử thách, kiểm nghiệm mỗi tấm lòng Việt Nam yêu nước thương dân chân thành.
Bùi Tín

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.