* Tiếp xúc với TNS Sam Brownback
Anh Khuê và gia đình gồm vợ và hai con, tuổi 13 và 10 và sinh ra tại PLT, đã cùng với phái đoàn đến gặp Thượng Nghị Sĩ Sam Brownback tại Thượng Viện Hoa Kỳ vào chiều ngày thứ ba, 18 tháng 10, để thay mặt cho các thuyền nhân đích thân cám ơn ông ta đã hết lòng hỗ trợ cho chiến dịch vận động cho thuyền nhân Việt Nam từ PLT vừa qua và kêu gọi ông ta tiếp tục hỗ trợ các thuyền nhân khác còn kẹt lại. Sau khi tiếp chuyện trực tiếp với gia đình anh Khuê, TNS Brownback đã tỏ ra rất cảm động và hãnh diện vì Hoa Kỳ đã thi hành một chính sách rất nhân đạo và thích đáng trong việc tiếp nhận số thuyền nhân tưởng rằng như đã bị bỏ quên.
Trong buổi tiếp kiến này, Nghị Viên Andy Quách cũng đệ trình một văn thư kêu gọi TNS Brownback hãy lên tiếng vận động cho 3 gia đình cư dân từ Thành Phố Westminster có thân nhân tại PLT bị từ chối chỉ vì họ lập gia đình với người Phi. Đây là 3 gia đình có hồ sơ rất tương tự trong số 98 hồ sơ gồm 378 người bị từ chối vì nhiều lý do khác nhau liên quan đến việc có quan hệ vợ chồng với người Phi. TNS Brownback đã tỏ ra rất ngạc nhiên vì những vô lý gây ra bởi chính sách từ chối này và hứa sẽ tiếp tục lên tiếng cho các thuyền nhân còn lại.
* Gặp Bộ Ngoại Giao và Sở Di Trú
Trong buổi họp với các viên chức cao cấp từ Bộ Ngoại Giao và Sở Di Trú chịu trách nhiệm soạn thảo và thi hành chính sách tiếp nhận người tỵ nạn Việt Nam tại Phi Luật Tân vào chiều ngày thứ tư, 19 tháng 10, gồm có Phụ Tá Thứ Trưởng Bộ Ngọai Giao Kelly Ryan và các luật sư từ Văn Phòng Ông Joe Cudihy, Giám Đốc Điều Hành Chương Trình Quốc Tế của Sở Di Trú, phái đoàn và các viên chức chính phủ đã có một cuộc thảo luận rất sôi nổi về những thiếu sót trong tiến trình phỏng vấn và tiếp nhận người tỵ nạn Việt Nam vừa qua, đặc biệt là đối với các hồ sơ liên quan đến hồ sơ các thuyền nhân có vợ chồng Phi và các hồ sơ con lai bị tình nghi là có gian lận. Hầu hết những hồ sơ bị từ chối này không hề được phỏng vấn để xác định hoàn cảnh riêng cũng như sự thật của mỗi hồ sơ. Phái đoàn đã nhấn mạnh rằng đây là một thiếu sót lớn của tiến trình phỏng vấn vì phái đoàn đã áp dụng chính sách từ chối hàng loạt mà không phỏng vấn để tìm cách tiếp nhận mỗi hồ sơ theo tinh thần cũng như ngôn ngữ của bản thông cáo của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ phổ biến vào hồi tháng 4 năm ngoái. Các luật sư của Sở Di Trú đã giải thích rằng vì chính sách đã quyết định từ trước rằng hầu hết những người này sẽ không được chấp nhận cho đi định cư nên họ đã không được mời đến phỏng vấn để họ không phải tốn kém hay phiền phức đến Manila để được phỏng vấn để rồi vẫn bị từ chối. Trong số những hồ sơ được mời đến phỏng vấn, không đến 1% đã bị từ chối.
* Số hồ sơ hiện bị từ chối
Các hồ sơ bị từ chối bao gồm 98 hồ sơ có quan hệ vợ chồng với người Phi gồm có 378 người, 23 hồ sơ có liên hệ với vấn đề bị tình nghi là có gian lận trong hồ sơ con lai gồm có 55 người và 22 hồ sơ gồm có 27 người bị từ chối vì nhiều lý do khác, trong đó có 17 người đến Phi sau ngày đóng cửa trại tỵ nạn. Tổng cộng có 460 người hiện được coi là bị từ chối trong chương trình phỏng vấn vừa qua. Phái đoàn đã đệ trình một tập hồ sơ hơn 200 trang gồm đầy đủ chi tiết và hình ảnh của tất cả các gia đình bị từ chối cũng như những thiếu sót đối với mỗi hồ sơ. Tập hồ sơ này đã nêu rõ nhiều hồ sơ đã bị từ chối vì những hoàn cảnh bị hiểu lầm, trớ trêu tại đất Phi chứ không phải vị lỗi lầm của những người liên lệ hay hoàn cảnh thực sự của họ.
* Cám ơn Chính Phủ Hoa Kỳ
Mặc dầu tranh luận rất sôi nổi về những thiếu sót của chương trình, phái đoàn cũng không quên thay mặt Cộng Đồng Việt Nam để cám ơn Bộ Ngọai Giao và Sở Di Trú đã rất tích cực đẩy mạnh chương trình đặc biệt này và tiếp nhận rất nhiều thuyền nhân Việt Nam đối với những người được phỏng vấn. Trong số những người được phỏng vấn, chỉ có 10 người bị từ chối và gần 1,600 người được chấp nhận là tỵ nạn. Đây là một tỉ lệ cao ngoài sức tưởng tượng của mọi người tham dự trong chiến dịch vận động trước khi tiến trình phỏng vấn được bắt đầu. Những lời biết ơn này đã được các viên chức Bộ Ngoại Giao cũng như Sở Di Trú đặc biệt ghi nhận.
* Hy vọng cho những hồ sơ bị từ chối
Các viên chức của Bộ Ngoại Giao và Sở Di Trú đã đồng ý duyệt xét lại các hồ sơ cũng như những thiếu sót đã được phái đoàn trình bày. Riêng đối với các hồ sơ có vợ chồng người Phi, Phụ Tá Thứ Trưởng Kelly Ryan đã tuyên bố rằng Bộ Ngọai Giao Hoa Kỳ vẫn tiếp tục làm việc với Chính Phủ PLT để tìm một giải pháp thỏa đáng đối với những gia đình liên hệ ví dụ như thông qua các luật lệ cần thiết để hợp thức hóa tình trạng di trú của những người Việt Nam liên hệ. Nếu tiến trình đó không đem lại kết quả cụ thể, Chính Phủ Hoa Kỳ sẵn sàng duyệt xét lại chương trình này và nghiên cứu những giải pháp thỏa đáng khác theo tinh thần thỏa hiệp được ký kết giữa Hoa Kỳ và Phi Luật Tân vào tháng 4 năm 2004. Trong suốt quá trình vận động, các luật sư đã nhấn mạnh với các viên chức liên hệ là hiện nay các thuyền nhân VN không thể được hợp thức hóa tình trạng di trú tại PLT trừ khi Chính Phủ PLT thông qua một điều luật riêng cho phép số người Việt Nam này được hưởng qui chế thường trú nhân tại PLT. Hy vọng chính phủ Hoa Kỳ sẽ tiếp tục lưu tâm đến số thuyền nhân này trong thời gian sắp tới.
* Tiếp xúc với Văn Phòng Thứ Trưởng Bộ Ngoại Giao
Cũng trong chuyến vận động này, phái đoàn đã được tiếp xúc với Văn Phòng Thứ Trưởng Paula Dobriansky, đặc trách về Chính Sách Dân Chủ và Sự Vụ Thế Giới (Under Secrectary for Democracy and Global Affairs) và các viên chức từ Văn Phòng Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế. Trong buổi tiếp kiến này, phái đoàn đã có cơ hội trình bày về nhiều vấn đề quan trọng đối với cộng đồng Việt Nam tại khắp nơi như vi phạm nhân quyền và tự do tôn giáo tại VN. LS Trịnh Hội, thay mặt Cộng Đồng VN tại Úc Châu, đã đệ trình một đề nghị rằng Hoa Kỳ hãy chú ý về nhiều chi tiết quan trọng trong việc xuất cảng sản phẩm Internet, radio làn sóng ngắn, TV qua vệ tinh, sách, báo, nhạc, v.v. vào Việt Nam. Những chi tiết đó là: nhà nước Hà Nội không được tùy tiện kiểm duyệt, đặt hạn ngạch, đặt mức thuế cao, hay giới hạn hệ thống phân phối, và phải cho báo và DVD được in tại địa phương, v..v.. Hiện nay, Washington và Hà Nội đang thương lượng chi tiết về việc CSVN muốn được gia hạn Hiệp Ước Giao Thương Mỹ Việt và về việc xin gia nhập WTO.
Phái đoàn cũng đã được trình bày về các vi phạm về tự do tôn giáo tại Việt Nam thời gian vừa qua và kêu gọi Bộ Ngọai Giao tiếp tục giữ tên Việt Nam trong danh sách cần được quan tâm (Country of Particular Concern – CPC) để tiếp tục gây áp lực với chính phủ Việt Nam tôn trọng quyền tự do tôn giáo tại Việt Nam. Các viên chức của Văn Phòng Tự Do Tôn Giáo của Bộ Ngoại Giao đã đặc biệt kêu gọi Cộng Đồng VN tại khắp nơi trên thế giới chứ không riêng gì tại Hoa Kỳ hãy thường xuyên thông báo cho cơ quan này biết rõ về hiện tình vi phạm tự do tôn giáo tại VN để văn phòng có thể kịp thời tìm hiểu hoặc có những biện pháp thích ứng. Nếu không có những liên lạc thường xuyên này, các cơ quan chính phủ Hoa Kỳ khó có thể kiểm chứng được các vi phạm về nhân quyền hay tôn giáo thường hay xảy ra tại VN. Hơn nữa nếu có những thông tin từ khắp các nơi trên thế giới, chính phủ Hoa Kỳ mới có thể coi đây là quan tâm chung từ khắp nơi trên thế giới chứ không riêng gì từ Cộng Đồng Việt Nam tại Hoa Kỳ.
* Tiếp tục vận động các vị dân cử
Sang đến ngày thứ ba, LS Trịnh Hội đã tiếp tục vận động với các DB Joen Lofgren từ San Jose và DB Loretta Sanchez từ Orange County cũng như Bà Dennis Grace, Cố Vấn Đặc Biệt của Văn Phòng Tổng Thống, để thông báo về tiến trình tiếp nhận thuyền nhân Việt từ PLT. Sau đó, LS Trịnh Hội dự tính sẽ tiếp xúc với các viên chức đấu tranh cho tỵ nạn tại Hoa Thịnh Đốn cũng như văn phòng các TNSBarbara Boxer từ California và TNS John McCain từ Arizona.
* Sức mạnh chính trị cộng đồng
Sự lớn mạnh về chính trị của cộng đồng VN tại khắp nơi trên toàn Hoa Kỳ đã góp phần rất nhiều vào các công tác vận động với chính phủ Hoa Kỳ trong các vấn đề có liên hệ đặc biệt với cộng đồng VN, ví dụ như vấn đề tỵ nạn và di dân từ VN, vấn đề tự do chính trị và nhân quyền tại VN cũng như những vấn đề giao thương giữa Hoa Kỳ và VN. Việc tham gia ghi danh bầu cử và tham gia bầu cử của tất cả mọi thành phần trong cộng đồng VN từ khắp nơi là một đóng góp cụ thể nhất trong việc làm gia tăng sức mạnh chính trị của cộng động VN.
Luật Sư Nguyễn Quốc Lân
LAVAS



