Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sonomama

06/03/200700:00:00(Xem: 3164)

Sonomama                                                   

Một lần, tôi đọc được ở đâu đó mấy câu thơ ngắn. Vì ngắn, và đối với tôi, rất hay, nên đọc qua một lần là nhớ:

“Tâm sầu lắm ư,

Thôi đi nhị kiến

Chẳng còn ba, tư

Trên con đường thật

Người về với Như”

Không biết tác giả là ai nhưng tôi chắc thi sỹ này phải có tâm đạo lắm!

Gieo hạt xuống, hội đủ duyên, có ngày hạt sẽ nẩy mầm. Các cụ nói đúng thật. Cái mầm tôi vừa thấy từ cái hạt ghi lại trong tâm mấy câu thơ trên chính là buổi chiều nay. Lang thang trên lưới thế nào, tôi lại gặp ngay tác giả. Hóa ra, những câu thơ đó chỉ là phiên dịch, còn nguyên bản là của một thiền sư Nhật Bản, ngài Ikkyu, tác giả hàng trăm bài Đạo Thi nổi tiếng!

Mấy câu thơ trên, nguyên bản tiếng Nhật như vầy:

“Nageku nayo

Makoto no michi wa

Sonomama ni

Mittsu tomo nashi”

Không cần phải biết tiếng Nhật, quý vị cứ thử theo đúng vần, đọc bài thơ nguyên bản xem sao. Mời quý vị thử đi, xem âm thanh của chữ nào làm tâm quý vị xôn xao"

Hơn bốn mươi năm trước, tôi có dịp học tiếng Nhật, đã có thể viết thư đơn giản, đàm thoại những câu thông thường, nhưng sau đó chẳng bao giờ dùng tới nên vốn liếng Nhật-ngữ của tôi ngày nay chỉ còn lại “Toyota, Honda, Yamaha, Mazda, Suzuki…” nên đành “Soyonara” cho tiện việc sổ sách!

Tuy thế, đọc bài thơ trên, tôi cảm nhận sự rung động trên từng âm thanh của chữ “Sonomama”.

Sonomama được dịch là “Như”. Người về với Như là về với Sonomama, về với Phật-tánh, về với chính bản lai diện mục của mình. Về, tựa hồ Người Cùng Tử trong kinh Pháp Hoa, khi bóng tối vô minh được giải tỏa mới thực sự biết trở về bằng Con Đường Thật (Mittsu tomo nashi) mà bắt gặp Chân Như (Sonomama).

Lò dò thêm vài bước nữa vào thế giới của thiền-sư Ikkyu, tôi gặp những câu ngắn hơn mà súc tích, thâm sâu. Mời quý vị đọc chậm rãi những câu này:

“Ima wa haya

Kokoro ni kakaru

Kumo mo nashi

Tsuki no irubeki

Yama shi nakereba”

Nghĩa là:

“Trái tim ơi,

Không mây,

Không núi

Trăng tìm bóng tối

Biết tìm nơi đâu!”

Không thấy tên dịch giả nên đành ghi lại nơi đây, lời cám ơn vị nào dịch mà hay quá! Chuyên chở trọn vẹn ý thơ. Lời như bâng quơ mà ẩn dụ bao thiền-ý. Sao thiền-sư Ikkyu không gọi “Tay ơi! Chân ơi!” mà lại gọi “Trái tim ơi!”" Vì chỉ trái tim mới hiểu được câu “Trăng tìm bóng tối” Trăng trên cao, tỏa sáng bình đẳng xuống mọi nơi đón nhận, tại sao trăng còn phải đi tìm những nơi tối tăm để chiếu dọi" Nơi tối tăm đó là gì" Có phải là Vô Minh không" Nếu đúng thế thì Trăng mà Ikkyu nói ở đây không phải chỉ là Vầng Nguyệt mà chính là Ánh Sáng Đạo Pháp. Chỉ Ánh Sáng Đạo Pháp mới mở lòng Từ Bi, đi tìm bóng tối vô minh mà soi dọi. Trăng soi sáng tâm vô minh để Tâm Sáng với Trăng là một. Khi ấy, chúng ta lại thấy:

“Sonomama ni

Mittsu tomo nashi

Trên con đường thật

Người về với Như”

Thật tuyệt vời! Chỉ dăm bước chánh niệm là về tới căn nhà Phật, có trắc trở, rắc rối chi đâu!

Quý vị còn muốn đọc nữa không" Chỉ những câu rất ngắn thôi mà giúp chúng ta vượt bao chặng đường dài. Như bài này:

“Yomosugara

Hotoke no michiwo

Tazunereba

Waga kokoro ni zo

Tazune irikeru”

Phiên dịch là:

“Suốt đêm dài

Nếu ta tìm kiếm

Con đường Như Lai

Tìm hoài sẽ gặp

Tâm mình chứ ai!”

Khi ý thức được là mình có Phật-tánh thì ta không còn phải nhọc lòng tìm kiếm đâu nữa. Con đường này tưởng như trước mắt với người này mà lại  muôn dặm vời xa với người kia! Ikkyu nhắc lại lời Phật như kinh nghiệm bản thân làm bằng chứng, giúp ta vững tin mà thu ngắn dặm dài. Có phải đó là tinh thần Pháp-Hoa-Tam-Muội không, thưa quý vị"

Từ Pháp-Hoa-Tam-Muội, ta lại dễ dàng nhìn thấy Lý-duyên-sinh khi đọc những câu:

“Ame arare

Yuki ya korito

Hedatsuredo

Otsureba onaji

Tanigawa no mizu”

Phiên dịch là:

“Mưa, giá, tuyết sương

Khác nhau là thường

Thế rồi rơi xuống

Qua đồi qua lũng

Một dòng nước tuôn”

Cái này có mặt vì cái kia có mặt. Cái này diệt cho cái kia sinh nên diệt đó thực chẳng là diệt, sinh đó thực chẳng là sinh, vạn hữu mầu nhiệm trong tương nhập, tương túc.

Những bài Đạo Thi của thiền-sư Ikkyu cứ như thế, mỗi bài là một pháp. Minh bạch. Rõ ràng. Súc tích. Đọc vừa dứt là nhận ra ngay nên pháp đó là không-pháp, là qua sông bỏ bè mới thực sự đáo-bỉ-ngạn.

Cái khó là khi nhận ra rồi, ta có “Sonomama ni”, về với Như ngay không, hay còn quẩn quanh “ba, tư, nhị kiến"”

Riêng tôi, xin thú thật là tu hành còn lơ mơ nên “Thiên lý hương tâm, dạ cộng trường” (*) Tình quê ngàn dặm, đêm trường chưa tan!

(Như-Thị-Am, Rằm Thượng-Ngươn Đinh Hợi) 

 (*) Thi hào Nguyễn Du

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.