Hôm nay,  

Đinh Quang Anh Thái Phỏng Vấn Nhà Văn Nhã Ca

3/29/200800:00:00(View: 16042)

TỪ SÁCH “GIẢI KHĂN SÔ CHO HUẾ” TỚI SỰ THẬT TẾT MẬU THÂN 68

Năm Mậu Tý 2008 là đúng 40 năm sau  biến cố Tết Mậu Thân và cuộc thảm sát tại Huế. Đúng vào thời điểm này, sau 17 năm yên lặng làm chủ nhiệm Việt Báo tại quận Cam, nhà văn Nhã Ca lần đầu tiên đã cho tái bản toàn bộ chữ nghĩa bà từng viết về cuộc thảm sát tại Huế Tết Mậu Thân trong ấn bản mới "Giải Khăn Sô Cho Huế". Tiếp theo, như tin đã loan, cùng với vị Đại Sứ VNCH tại Mỹ thời Mậu Thân là ông Bùi Diễm,  nhà văn Nhã Ca lên tiếng phát biểu trong lễ Tưởng Niệm 40 Năm sau Mậu Thân tổ chức  tại Houston hôm Chủ Nhât 24-2, trước hơn 1000 người tham dự. Được biết gần đây, Chủ Nhật 9-3, tác giả "Giải Khăn Sô Cho Huế" đã là diễn giả chính trong Lễ Tưởng Niệm Tết Mậu Thân tổ chức tại Montreal, Canada. Đặc biệt, Nhã Ca và Việt Báo vừa loan báo là sẽ tổ chức "Hai Ngày Tưởng Niệm Tết Mậu Thân" vào Thứ Bẩy 29 và Chủ Nhật 30 tháng Ba.

Sau đây là cuộc phỏng vấn nhà văn Nhã Ca về các hoạt động kể trên do Đinh Quang Anh Thái thực hiện.

ĐINH QUANG ANH THÁI (DQAT)- Thưa chị Nhã Ca, được biết nhà văn và sách mới "Giải Khăn Sô Cho Huế" vừa tham dự  buổi  Tưởng Niệm Nạn Nhân Tết Mậu Thân của cộng đồng người Việt ở Montreal. Xin hỏi thăm chị về buổi lễ tưởng niệm.

NHÃ CA (NC)- Thưa anh Đinh Quang Anh Thái, buổi họp mặt tưởng niệm 40 năm Tết Mậu Thân của bà con Montreal được tổ chức vào chiều Chủ Nhật 9 tháng Ba.

Trong hai ngày cuối tuần tại  vùng Bắc Canada có trận tuyết dữ nhất trong 8 năm. Tại Montreal, tuyết dầy tới 70 phân tây. Tôi thật xúc động khi thấy lễ tưởng niệm được tổ chức thật trang trọng trong cảnh tuyết giá, quí vị nhân sĩ và bà con cộng đồng Việt vẫn tham dự đông đảo. Chương trình gồm chiếu phim, nói chuyện và cùng nhau góp ý về biến cô Tết Mậu Thân.

ĐQAT- Xin được nhắc lại, khi phát biểu trong buổi lễ tưởng niệm Tết Mậu Thân tại Houston, chị đã nói các nạn nhân chết oan tại Huế bị chôn sống tới 3 lần: lần thứ nhất tại Huế năm 1968; lần thứ nhì bởi sự im lặng của giới truyền thông  tại Hoa Kỳ; Và lần thứ ba, là việc mới đây nhà nước cộng sản mở chiến dịch diễn binh, hội thảo, tuyên truyền về cái họ gọi là chiến thắng Tết Mậu Thân để vùi lấp hồ sơ tội ác thảm sát của họ. Ngoài những điều trên, tác giả Giải Khăn Sô Cho Huế còn có điều gì thêm, khi nói chuyện tại Montreal"

NA- Thưa anh, là người tới từ thủ phủ tị nạn của người Việt hải ngoại, tôi mang tới cho bà con Montreal thêm những tin tức mới từ Hoa Kỳ, về những lễ tưởng niệm Mậu Thân tại Little Saigon, tại Houston, tại Paris và nhất là tại Việt Nam.

Tôi nói thêm với bà con Montreal, về ba lần những người chết oan bị chôn sống.

Thứ nhất, khi chúng ta tưởng niệm Huế Tết Mậu Thân, hồn thiêng những nạn nhân bị tàn sát đang ở cùng chúng ta.

Họ không đòi trả thù. Trả thù để làm gì" Huế Tết Mậu Thân, người bị giết và kẻ giết người đều chỉ là nạn nhân của nhiều tầng lừa gạt. Thủ phạm đích thực của nó là chủ nghĩa Cộng sản khủng bố và bọn thủ lãnh thừa sai. Lịch sử nhân loại đã và sẽ tiếp tục chỉ tên: Lê  Nin, Sít Ta Lin, Mao Trạch Đông, Pôn Pốt, Hồ Chí Minh... 

Họ không đòi trả thù. Những người chết oan đòi công lý và phẩm giá. Những người còn sống sau cuộc chiến oan khiên tại miền Nam đòi sự thật.

Đây chính là điều mà bọn trùm thừa kế thế lực cộng sản trong nước muốn dập tắt.

Bốn mươi năm sau vụ tàn sát Hế Tết Mậu Thân, thay vì nói lời "xin lỗi" theo cách mà người trong nước hiện nay gọi là "văn minh dân sự", nhà nước cộng sản diễn hành mừng chiến thắng trên mồ mả của những người chết oan. Trấn áp, bịt miệng không chỉ dân chúng mà cả những đồng bọn của họ từng nói về sự thật Tết Mậu Thân.

Chính sự sợ hãi trong ruột gan của kẻ gây tội ác đã họ phải làm vậy.

Mười năm trước đây, viên tư lệnh chiến trường kiêm bí thư thành uỷ Huế Tết Mậu Thân là Lê Minh đã phải thú nhận là có giết oan và kêu gọi giải oan. Kế đó, Tổng Thư Ký Cái gọi là Liên Minh Dân Tộc của Huế là Hoàng Phủ Ngọc Từơng phải nói thêm là hành vi giết oan của "quân nổi dậy" tại Huế không gì biện giải được.

Tội ác tàn sát Huế Tết Mậu đã hằn rõ trong ruột gan cộng sản. Họ muốn bịt miệng người sống, xoá bỏ người chết để có thể chạy tội.

Trước Tết Mậu Tí, nhà cầm quyền Việt Nam đã ra đủ thứ đòn dỗ dành, đe doạ để chôn sống vĩnh viễn hồ sơ thảm sát Tết Mậu Thân.

Mọi đòn phép khủng bố thời này đã chẳng làm ai sợ.

Tại Huế, chùa Báo Quốc, chùa Linh Quang, chùa Phước Thành... vẫn công khai tưởng niệm cầu siêu cho những nạn nhân bị thảm sát Tết Mậu Thân. Ngay sáng mùng một tết Mậu Tý, trên tường thành khu mộ ba tầng chôn 428 hài cốt nạn nhân bị tàn sát tại Khe Đá Mài vẫn xuất hiện hàng chữ "40 NĂM BỊ  VIỆT CỘNG SÁT HẠI DÃ MAN".  Đây là hàng chữ được người Huế viết lên tường ngay trong đêm Giao Thừa.

 "Sự Thật Tết Mậu Thân" phải được làm sáng tỏ. Không chỉ trong nước mà ngay tại Hoa Kỳ. Truyền thông thế giới suốt 40 năm qua đã cố tình làm lơ hồ sơ tàn sát Huế Mậu Thân. Nhưng không phải người Mỹ nào cũng vậy.

Cùng ngày giờ giao thừa nguyên đán này, tại Hoa Kỳ, số báo đề ngày 6 tháng 2 năm 2008 của Wall Street Journal có đăng bài viết vạch rõ sự dối trá của truyền thông Mỹ trong vụ Tết Mậu Thân 40 năm trước dẫn tới việc quân dân miền Nam  đã chiến thắng mà rồi bị trói tay mang nạp cho kẻ ác.

Đã tới lúc không thể làm ngơ nữa. Sức mạnh của sự thật sẽ phải được lắng nghe. Chính vì điều này mà sách mới "Giải Khăn Sô Cho Huế"  được tái bản.

DQAT- Chị Nhã vừa gọi "Giải Khăn Sô Cho Huế" vừa  được tái bản là "sách mới". Xin chị cho biết về lần tái bản này, cuốn sách mới có gì khác biệt với sách cũ.

NC- Thưa anh, như mọi người dân của Huế sống sót sau cuộc tàn sát Tết Mậu Thân, tôi luôn cảm thấy như con mắt của những người chết oan đang nhìn theo mình.  Đó là những người chết vì bom đạn, chết vì bị cuốc xẻng đập đầu, chết vì bị chôn sống. Là kẻ sống sót, tôi không biết những nạn nhân đang thở mà bị chôn trong đất họ kêu trời kêu đất ra sao, nhưng tôi tin tiếng kêu oan của người chết vẫn âm ỉ trong lòng  đất và lòng người, nhắc nhở gì đó cho những người còn sống.

Với tôi, 40 năm trước dđâyy, điều nhắc nhở là phải cầm bút viết.  "Giải Khăn Sô cho Huế" đã được viết như thế.  Sau cuốn bút ký này, tôi còn viết thêm nhiều truyện ngắn và bút ký khác, in thành tập truyện "Tình Ca Cho Huế đổ Nát", và truyện dài "Tình Ca Trong Lửa Đỏ," viết về tình yêu giữa một cô gái Huế với một chàng lính Bắc tử tế, trong cảnh bom đạn tết Mậu Thân.

Sách mới "Giải Khăn Sô Cho Huế" vừa được ấn hành không chỉ là một cuốn bút ký như cũ mà là cả ba cuốn sách gom lại làm một, gồm tất cả chữ nghĩa Nhã Ca viết về Huế Tết Mậu Thân. Sách khổ  lớn, 640 trang, bìa cứng, ấn phí 28 mỹ kim.

ĐQAT- Trên bìa cuốn sách mới in lần này thấy có quode một câu của báo NewYork Time, nói là khi viết chị về Huế Tết Mậu Thân, chị từng bị đặc công cộng sản tại Saigon thời ấy đe doạ, ra lệnh ngưng viết.  Sau đó, số phận tác giả và tác phẩm "Giải Khăn Sô Cho Huế" suốt 40 năm qua ra sao"

- Cám ơn anh có lòng thăm hỏi. Đúng như báo New York Times đã viết. Chắc anh còn nhớ thành tích của cái gọi là 'biệt động thành' của cộng sản tại Saigon. Họ đã bắn chết nhà báo Từ Chung khi anh là tổng thư ký nhật báo Chính Luận. Họ đã bắn bể mặt của nhà văn Chu Tử khi anh là chủ nhiệm nhật báo Sống. Và sau đó thì đến phiên tôi nhận thư đe doạ.

Sự đe doạ ấy dĩ nhiên chẳng ý nghĩa gì so với tiếng kêu của những người chết oan.

"Giải Khăn Sô Cho Huế" đã được in lần đầu tại Việt Nam cuối năm 1969.

Năm 1975, ngay sau ngày Saigon bị đổi tên đổi đời, cuốn "Giải Khăn Sô Cho Huế" đã

được treo trong cái gọi là "Nhà Trưng Bầy Tội Ác Mỹ Nguỵ". Các học giả, nhà văn Cộng Sản thì ra cả một cuốn sách mang tên là 'Biệt Kích Văn Hoá' tố khổ 10 tác giả của miền Nam.  Trong sách này Nhã Ca là nữ biệt kích duy nhất, được xếp hạng thứ sáu. Những tác giả miền Nam khác là Hồ Hữu Tường, Nguyễn Mạnh Côn, Nhất Hạnh, Doãn Quốc Sỹ, Võ Phiến... Và sau đó, dĩ nhiên là 'nữ biệt kích' được vinh dự cùng ông chồng và các bạn nhà văn còn ở lại đi tù, nhà cửa bị tịch thu, 6 đứa con nít thì bị đuổi ra đường và đuổi khỏi trường...  Báo Công An Saigon còn viết thêm một truyện dài điệp báo rồi in thành sách, làm thành phim mang tựa đề "Vụ Án Hồ Con Rùa," trong đó nhân vật xấu xa "nhà văn tội ác Mỹ ngụy" là tôi  được dựng thành một mụ "Xi Ai Ê" lợi hại.

Hình như chỉ cái tên "Giải Khăn Sô Cho Huế" thôi đã là cái gai trong mắt những người muốn gọi cuộc thảm sát Mậu Thân là chiến công. Tôi được biết mới đây thôi, trước khi nhà nước cộng sản ăn mừng chiến thắng, tổ chức diễn binh rầm rộ ở Saigon, rồi mở "hội nghị khoa học về chiến thắng Mậu Thân tại Huế", nhiều người  Huế có thân nhân chết oan đã bị công an gọi lên hoặc có người tìm đến tận nhà ra lệnh "muốn sống yên thì im miệng" hoặc phải nói là mọi điều trong sách Nhã Ca là bịa đặt, xuyên tạc.

 ĐQAT-  Thưa chị Nhã Ca, là chủ nhiệm sáng lập nhật báo Việt Báo tại Hoa Kỳ từ 17 năm nay, xin chị kể  về trường hợp tác giả và tác phẩm tại hải ngoại.

- Thưa anh, mấy chục năm qua, tại hải ngoại cuốn sách cũ  "Giải Khăn Sô Cho Huế" vẫn được "tự ý photocopy" bán trong các nhà sách, nhờ vậy mà nó vẫn sống sót trong lòng người đọc, dù bị "treo cổ" ở trong nước.  Tôi hiểu điều này và thấy chưa cần phải tái bản.  

"Giải Khăn Sô Cho Huế" khi được xuất bản tại quê nhà, toàn bộ tác quyền từ sách này được góp vào việc trùng tu thư viện trường Đồng Khánh  và lập giải thưởng hàng năm "Luận án Tiến Sỹ Y Khoa xuất sắc nhất" tại Đại Học Y Khoa Huế.

Trước khi bước sang năm thứ  40 năm  cuộc tàn sát tại Huế Tết Mậu Thân, có hai chuyện thúc đẩy việc xuất bản sách mới.

Thứ nhất là hơn nửa năm trước đây, tôi có dự một buổi đại hội của Hội Ái Hữu Y Khoa Huế. Tại đây, bất ngờ được nghe nhắc lại giải thưởng "Luận Án Y Khoa Xuất Sắc hàng năm"  và nhận hoa từ hai vị bác sĩ từng lãnh giải thưởng này. Trong câu chuyện, nhắc nhau sắp 40 năm, tôi có hẹn ấn hành sách mới "Giải Khăn Sô Cho Huế", và cũng như sách cũ, toàn bộ số tiền tác quyền từ sách tái bản lần này sẽ lại được góp vào việc làm cái gì cho Huế.

Chuyện thứ hai là ngay tại Hoa Kỳ này, cũng mới tháng Năm năm 2007 thôi , phim "Đất Khổ" cuốn phim đặc biệt về Huế Mậu Thân, dựng theo một phần "Giải Khăn Sô Cho Huế" và do chính tác giả Nhã Ca viết đối thoại, lại được công ty sản xuất phim phim Mỹ ra DVD mang bán cho dân Hoa Kỳ với bao phim có nền (cờ) đỏ sao vàng.

Chuyện này được nhà văn  Đinh Từ Bích Thuý,  giám đốc phụ trách Chương Trình Phim Việt Nam trong Liên Hoan Phim Á Mỹ ở vùng Hoa Thịnh Đốn, kể trên tạp chí văn chương Da Màu trên mạng. Sách mới "Giải Khăn Sô Ra Mắt" và báo xuân Việt Báo năm nay có lên tiếng giảng giải và phản đối vụ "cắm cờ oan khiên" này. Điều được an ủi là sau khi vấn đề được nêu lên, hãng Mỹ đã nhanh chóng dẹp bỏ bao bìa có hình là cờ máu, để thay bằng bao bìa mới có hình cờ vàng và bản đồ Việt Nam. Có bạn bảo  tư bản Mỹ sửa sai nhanh chóng hơn Việt Nam. Tôi thấy thêm:  Phải nói lên đầy đủ sự thật, phải đòi hỏi và thuyết phục, thì mới có thay đổi.

Chính từ nhận thức này, với sự hỗ trợ từ nhiều hội đoàn đồng hương và giới truyền thông, Việt Báo đã quyết định tiến hành dự án mang tên là  "Sự Thật Tết Mậu Thân 68".  Dự án này sẽ chính thức khởi sự bằng "Hai ngày Suy Niệm về Sự Thật Tết Mậu Thân" tại Việt Báo Gallery Thứ Bẩy 29 và Chủ Nhật 30 tháng Ba sắp tới. Chi phí khởi đầu để thực hiện dự án là toàn bộ tác quyền của sách "Giải Khăn Sô Cho Huế".

ĐQAT- Xin chị cho biết thêm về chương trình "Hai Ngày Suy Niệm" và dự án "Sự Thật Tết Mậu Thân 68".

Mục đích của dự án "Sự Thật Tết Mậu Thân 68" là  sưu tập mọi tài liệu, hình ảnh liên quan tới hồ sơ Tết Mậu Thân,  kêu gọi những nhân chứng Mậu Thân còn sống kể ra từng chi tiết sự việc, ghi chép bằng âm thanh, hình ảnh, chữ nghĩa, thành lập một thư khố về vụ thảm sát Mậu Thân. Sau đó là tổng hợp, nghiên cứu mọi yếu tố lịch sử,  pháp lý, thực hiện công trình phiên dịch,  biên tập và ấn loát đúng mức. Công trình ấy sẽ thành những cuốn sách đủ tầm vóc, Việt ngữ, Anh ngữ  và dành lại vị trí xứng đáng cho sự thật lịch sử.

Chương trình hai ngày suy niệm tại Việt Báo Gallery sắp tới sẽ gồm lễ tưởng niệm,  triển lãm hình ảnh, thuyết trình và hội thảo, văn nghệ tưởng nhơ.

Ngày thứ nhất sẽ khai mạc vào lúc 2 giờ chiều Thứ Bẩy 29 tháng Ba: Lễ Tưởng Niệm và triển lãm hình ảnh, sau đó là thuyết trình hội thảo, về Sự Thật Tết Mậu Thân. Thuyết trình đoàn là những vị đã trực tiếp tham dự biến cố Tết Mậu Thân 1968:

Đến từ Houston, Đại tá Hà Mai Việt, nguyên tỉnh trưởng Quảng Trị,  Trưởng phòng ba, Quân đoàn I, Vùng 1 Chiến thuật, sẽ trình bày về bối cảnh quân sự của vụ tổng tấn công Mậu Thân 68.

Đến từ Virginia, Trung tá Trần Ngọc Huế, sĩ quan Hắc Báo của Sư đoàn 1 lừng danh trong trận Mậu Thân tại Huế, sẽ trình bày về 24 ngày chiến cuộc tại Huế.

Đến từ Maryland, Đại sứ Bùi Diễm sẽ trình bày về ảnh hưởng của Mậu Thân 68 vào chính trường Hoa Kỳ qua lối tường thuật của truyền thông Mỹ.

Sau phần thuyết trình là phần hội luận giữa các diễn giả  với sự điều hợp của bình luận gia Nguyễn Xuân Nghĩa.

Ngày thứ hai sẽ là Chủ Nhật 30 tháng Ba, từ hai giờ trưa, là sinh hoạt tưởng niệm, ca nhạc, đọc thơ, kể truyện với sự tham dự của Khánh Ly, Thanh Lan và nhiều bằng hữu văn nghệ sĩ...

Nhã Ca và Việt Báo trân trọng kính mời quí vị quan tâm tham dự . Và mời anh Đinh Quang Anh Thái...

DQAT- Cám ơn chị Nhã Ca, xin chị thêm lời kết về tâm tình của tác giả Giải Khăn Sô Cho Huế.

- Rất ngắn thôi, thưa anh. Trong lời tác giả cho lần in sách mới "Giải Khăn Sô Cho Huế" tôi có viết là nhân 40 năm tưởng niệm Huế Tết Mậu Thân, thêm một lần, mong cuốn sách này được coi như một bó nhang đèn góp giỗ. Góp cho ngày giỗ thầm lặng trong lòng Huế. Và góp cho một ngày giỗ tương lai tại quê hương, nơi từng biết thế nào là ăn ở tử tế với người sống, người chết, như từng biết thế nào là văn hoá lịch sử./.

Đinh Quang Anh Thái

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.