Bên cạnh những hoạt động qui mộ và rầm rộ ấy của tập thể người Việt Hải Ngoại, là nhiều cố gắng âm thầm, kiên nhẫn và can đảm, đòi hỏi nhiều chuyên môn. Mục đích tối hậu trước là để bảo tồn văn hóa Việt Nam trong môi sinh mới lạ cách nước nhà nửa vòng Trái Đất và sau là để phát triển văn hóa cho lớp trẻ hậu duệ sanh ra, lớn lên, ăn học nơi quê hương mới. Làm việc ấy là những thầy cô giáo tình nguyện dạy tiếng Việt ở tại các trung tâm Việt ngữ đặt tại nhiều nơi khắp nhiều nước định cư, đạc biệt ởMỹ và Cali.
Tiếng Việt là con thuyền của văn hóa VN. Không có tiếng Việt thì hồn Việt, tâm Việt, đạo Việt, sử Việt, cộng đồng Việt, xã hội Việt, người Việt, dân Việt, nước Việt khó còn. Nhưng văn hóa theo phân tích của các nhà xã hội học, không do thiên phú, trời sanh ra, đương nhiên có. Cũng không phải do bản năng mà do học hỏi giữa thế hệ này với thế hệ khác và giữa những người đồng thời tương tác với nhau. Mà ngôn ngữ là phương tiện , là thành tố quan trọng nhứt. Nên ngôn ngữ cũng phải học mới biết. Học từ trong bụng mẹ, lúc chào đời, lúc nhập thế ở nhà, ra trường, vào xã hội, và lúc xuất thế sống với nội tâm và tự đạt trong lòng Mẹ VN. Từ đó có từ ngữ "tiếng mẹ".
Nếu ở nước nhà việc học tiếng mẹ Việt rất dễ vì cá nhân, gia đình, và xã hội đều nói tiếng Việt. Tại các nước định cư việc học tiếng Việt khó vì tương quan tam giác giúp cho việc giáo dục thành công là cá nhân, gia đình, và xã hội bị gãy đổ một phần. Lớp trẻ học ở trường băng một ngôn ngữ của quốc gia định cư. Chuyển ngữ của quốc gia định cư thường khác với tiếng mẹ của người nhập cư. Nhiều gia đình nhứt là vợ chồng trẻ dùng chuyển ngữ của nước đinh cư. Xã hội cũng thế, từ truyền thông đại chúng, chương trình giáo dục phổ thông, giải trí đại đa số dùng ngôn ngữ của quốc gia định cư.
Do vậy đối với lớp trẻ Việt sinh tại nơi quê hương mới, học tiếng Việt chỉ cậy nhờ vào các trung tâm dạy tiếng Việt và một phần nơi gia đình mà thôi.. Thầy cô giáo được đào tạo phương pháp sư phạm để dạy tiếng Việt, kết quả và hiệu năng cao hơn gia đình.
Trở lại những thầy cô giáo dạy tiếng Việt. Trong một cuộc nói chuyện trên Đài truyền Hình SBTN, ba vị giáo sư đang hành nghề tại các đại học Mỹ: Ô. Quyên Di (UCLA), Ô Trần chánh Trí (UCLA ), và Cô Nguyễn Lâm Kim Oanh (Cal State Long Beach) cho biết. Hè năm 2005 này là năm thứ 17 những thầy cô giáo tình nguyện dạy tiếng Việt tổ chức Khóa Huấn luyện & Tu Nghiệp Sư Phạm Lần Thứ 17 _ Hè 2005. Tại Orange Coast College, Costa Mesa, từ Chủ Nhựt 13, và 14 tháng Tám, năm 2005.
Chủ đề năm nay cùng hướng về 30 năm kỷ niệm của cuộc hành trình tìm tự do nhiều vẻ vang và nhiều khó khổ của người Việt.
Đó là 30 Năm Bảo Tồn và Phát Triển Văn Hóa Việt: Tương lai Tiếng Mẹ. Theo tài liệu phổ biến, "qua chủ đề này chúng tôi [Ban tổ chức] các diễn giả cùng khóa sinh có cơ hội nêu bật những nét đặc thù của nền văn hóa VN mà cộng đồng chúng ta đã cố gắng duy trì và phát triển tại hải ngoại. Bên cạnh đó, chúng ta sẽ phân tích những tính chất tiêu biểu của đời sống ở hải ngoại, lượng định những tương phản và những tập quán cùng giá trị tình thần đông phương, ngõ hầu tìm ra những phương hướng có tích cách dung hòa, giúp cho chúng ta dễ dàng hội nhập vào cuộc sống ở xứ người một cách trọn vẹn và lâu dài."
Một điểm nổi bật của những hy sinh âm thầm này là đã phát hành ra bộ sách giáo khoa gần như đầy đủ cho cấp tiểu học và mẫu giáo. Nội dung cứa các môn đi sát với lối sống của cá nhân, gia đình, xã hội VN - không bị hoen ố bới màu đỏ CS, trong chữ dùng cũng như sự kiện.
Một điểm nổi bất khác là khóa tu nghiệp này có tính Việt Nam Hải Ngoại, chớ không phải chỉ riêng cho Cali, cho các tiểu bang Mỹ. Trong số 300 thầy cô giáo tình nguyện dạy tiếng Việt về tham dự khóa tu nghiệp này có người ở Nhựt, ở Canada, và năm trước anh chị em ở Úc về khá đông.
Bộ sách giáo khoa có được, một phần lớn là do việc làm tình nguyện không công của một số thầy cô giáo và nhân sĩ đóng góp âm thầm. In ấn một phần do mạnh thường quân cho làm bổi và sau đó phát hành lấy thu bù chi, cứ gối đầu nhau mà ra sách. Một cuốn không cho lời quá 50 cents để mọi người Việt có phương tiện mua cho con em. Nhờ thế bộ sách này phổ biến rất rộng, đánh bạt sách của VC gởi qua bán, theo Nghị quyết kiều vận của họ.
Ba vị giáo sư đại diện các Trung Tâm Việt Ngữ Nam Cali tâm tình, đã đến lúc lớp người đi trước chuyển bớt gánh nặng cho lơpngười đi sau. Việc dạy tiếng việc nói riêng và việc bảo tồn và phát huy van hóa nói chung là sự nghiệp chung của tập thể người Việt. Lớp trẻ nhứt là những em đã từng xuất thân từ các trung tâm Việt ngữ trước đây nay đã đổ kỹ sư, luật sư, bác sĩ, cần dần công, kề vai gánh vác sự nghiệp chung của tập thể người Việt.
Gs Lâm Kim Oanh, hội viên Hội Đồng Giáo dục Garden Grove, được TĐ Cali mởi vào ban tư vấn giáo duc của TB Cali cho biết kết quả nghiên cứu giáo dục khẳng định, việc học thêm tiếng mẹ giúp rất nhiều cho thanh thiếu niên trên đường học đại học.
VI ANH



