Các Dự Luật Trưng Cầu Dân Ý Trong Kỳ Bầu Cử Hiện Nay Tại Tiểu Bang California
Luật Sư Nguyễn Quốc Lân
Trong cuộc bầu cử Sơ Bộ vào ngày 8 tháng 6 sắp tới, các cử tri tại Tiểu Bang California sẽ có cơ hội biểu quyết một số các dự luật trưng cầu dân ý (propositions) để đổi luật đang được áp dụng trên toàn tiểu bang. Tuy số dự luật trong kỳ bầu cử này có phần ít hơn so với các cuộc bầu cử trước đây, ảnh hưởng của các dự luật này cũng không kém phần quan trọng. Tuy nhiên, mỗi người chúng ta nên hiểu rõ ý nghĩa của mỗi dự luật để có thể thẩm định được ảnh hưởng đối với chính mình hay các vấn đề có quan trọng với mình.
Vì ảnh hưởng lợi hay hại đối với mỗi người có thể khác nhau, bài viết này chỉ để giải thích ý nghĩa của mỗi dự luật mà không nhất thiết vận động bỏ phiếu chấp thuận hay chống đối bất cứ dự luật nào.
Dự Luật 13 – Miễn Tái Định Giá Nhà Đất Để Tính Thuế Thổ Trạch Vì Tân Trang Nhà Đất Đề Phòng Động Đất.
Dự luật 13 sẽ sửa đổi Hiến Pháp Tiểu Bang để đặc miễn việc tái định giá trị nhà đất để tính lại thuế thổ trạch trong trường hợp tân trang cấu trúc để chống động đất. Thông thường luật thuế nhà đất cho phép các sở thuế thổ trạch được tái định giá nhà cửa để tính lại mức thuế nhà đất trong trường hợp có tân trang cấu trúc địa ốc này, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt, trong đó có trường hợp liên quan đến tân trang để phòng chống động đất. Tuy nhiên, trường hợp đặc miễn đối với trường hợp tân trang nhà cửa xây theo cấu trúc có trụ cột hỗ trợ (reinforced) thì được miễn vĩnh viễn trong khi các nhà xây bằng gạch hay xi-măng mà không có trụ cột hỗ trợ (unreinforced) chỉ được đặc miễn tối đa là 15 năm mà thôi.
Dự Luật 13 nhằm sát nhập hai trường hợp đặc miễn này để đặc miễn vĩnh viễn cho mọi trường hợp tân trang nhà cửa để đề phòng động đất. Dự luật này nhằm điều chỉnh điều luật bất công hiện nay mà hầu như không ai chống đối.
Dự Luật 14 – Cho Phép Mọi Cử Tri Bầu Cử Sơ Bộ Mà Không Theo Giới Hạn Đảng Phái Khi Ghi Danh Bầu Cử
Dự Luật 14 cho phép các cử tri trên toàn tiểu bang được quyền bỏ phiếu cho bất cứ ứng cử viên nào trong kỳ bầu cử sơ bộ mà không bị giới hạn bởi đảng phái chính trị khi ghi danh bầu cử. Nếu dự luật này được thông qua, thế lực của các đảng phái chính trị sẽ yếu đi rất nhiều và các ứng cử viên có thể được đắc cử trực tiếp bởi cử tri mà không qua hệ thống đề cử bởi hệ thống đảng phái chính trị.
Hiện nay, các cử tri khi ghi danh bầu cử thường phải tuyên bố theo một đảng nào, ví dụ như Dân Chủ hay Cộng Hòa, hay không theo đảng nào, gọi là Decline to State (DTS). Trong kỳ bầu cử sơ bộ, thường là vào tháng 6 vào những năm chẵn, các cử tri ghi danh theo đảng nào chỉ được bầu cho các ƯCV thuộc đảng đó mà thôi, ngoại trừ các cử tri DTS thì phải đích thân xin phiếu bầu của đảng nào thì mới nhận được phiếu bầu của đảng đó. Vì theo hệ thống này, các cơ chế đảng phái vẫn xử dụng thế lực của mình để vận động cho ứng cử viên cao phiếu nhất trong đảng của mình để tranh cử đối đầu với các ƯCV cao phiếu nhất từ các đảng khác trong cuộc bầu cử tổng quát vào tháng 11 sau đó.
Dự Luật 14, nếu được thông qua, sẽ cho phép các cử tri từ mọi đảng phái được bầu cử cho bất cứ ƯCV nào và hai ƯCV cao phiếu nhất sẽ ra tranh cử đối chọi nhau trong cuộc bầu cử tổng quát vào tháng 11 năm đó. Hậu quả là hai ƯCV này có thể đến từ cùng một đảng hay có khi không đến từ bất cứ đảng chính nào, ví dụ như Dân Chủ hay Cộng Hòa.
Các thế lực hoạt động theo đảng phái chính trị thì cực lực phản đối DL 14 vì họ cho rằng các cử tri sẽ không biết được ƯCV nào thuộc đảng nào và các ƯCV có thể đến từ các đảng không phù hợp với ý muốn của đa số các cử tri. Các thành phần hỗ trợ DL 14 thì cho rằng thể thức mới này sẽ tạo điều kiện cho các ƯCV được lòng dân nhất có cơ hội đắc cử mà không cần đến sự hậu thuẫn của các đảng phái chính trị. Họ cho rằng hệ thống bầu cử theo đảng phái chính trị chỉ khuyến khích các vị dân cử hành động theo quan điểm của đảng nhiều hơn là theo ước nguyện của người dân.
Đối với đa số các cử tri gốc Việt, vì quan hệ đảng phái không mạnh lắm nên thể thức được chọn lựa các ƯCV mà không bị giới hạn bởi đảng phái có thể phù hợp hơn.
Dự Luật 15 – Cho Phép ƯCV Tổng Lục Sự Tiểu Bang Được Nhận Ngân Quỹ Công Cộng Nếu Được Nhiều Hậu Thuẫn Của Cử Tri
Dự Luật 15 sửa đổi luật tiểu bang để cho phép các ƯCV tranh cử vào chức vụ Tổng Lục Sự (Secretary of State) có thể nhận trợ giúp của công quỹ nếu chứng minh có đủ hậu thuẫn của cử tri và chấp nhận các giới hạn về chi tiêu và gây quỹ riêng trong cuộc tranh cử. Việc cung cấp công quỹ cho các ƯCV sẽ tạo điều kiện cho những người nghèo nhưng có nhiều hậu thuẫn có thể tranh cử và bớt đi ảnh hưởng của các thế lực tài chánh qua việc gây quỹ tranh cử. Luật tiểu bang hiện nay ngăn cấm các ƯCV nhận công quỹ để xử dụng trong các mục đích tranh cử.
Theo dự luật này, các ƯCV chấp nhận công quỹ phải chứng minh được mức độ hậu thuẫn của cử tri, ví dụ như thâu được $5 mỗi người từ ít nhất 7,500 người (hay tổng số tiền $37,500) đối với các đảng viên từ hai đảng chính, Dân Chủ hay Cộng Hòa, hay 3,750 người (hay tổng số tiền $18,500) đối với các ƯCV từ các đảng nhỏ. Khi được chấp nhận vào chương trình này, các ƯCV này có thể nhận được khoảng 1 triệu dollar đầu tiên để tranh cử và sau đó sẽ nhận được nhận thêm ngân quỹ có thể lên tới mức chi tiêu của các ƯCV đối thủ không tham dự chương trình này. Ngân quỹ tài trợ cho chương trình này đến từ tiền đóng góp từ các cư dân khi nộp hồ sơ khai thuế tại tiểu bang và lệ phí thâu được từ các nhà vận động tranh cử có đăng ký với Bộ Lục Sự Tiểu Bang. Nếu không thâu góp đủ, các ƯCV có thể nhận thêm tiền đóng góp tư nhân để bù vào chỗ thiếu hụt.
Những thành phần vận động cho DL 15 cho rằng nếu quỹ vận động tranh cử được tài trợ bởi công quỹ thì các ƯCV không bị mua chuộc bởi các thế lực tư nhân qua việc gây quỹ vận động tranh cử. Các thành phần chống đối thì cho rằng đây chỉ là một phương thức mà các chính trị gia bắt đầu xử dụng công quỹ vào việc tranh cử mà không thực sự giảm thiểu ảnh hưởng của các quyền lực tư nhân.
Khó có thể đoán trước được các điều khoản trong DL 15 sẽ được thực hiện như thế nào nếu dự luật được thông qua.
Dự Luật 16 – Buộc Các Công Ty Điện Lực Thuộc Các Cơ Quan Chính Quyền Muốn Mở Rộng Thị Trường Phải Được Chấp Thuận Bởi 2/3 Cử Tri Trong Khu Vực Thuộc Chính Quyền Đó.
Đây là một cuộc tranh chấp giữa các công ty điện lực tư nhân chống lại các công ty điện lực do chính quyền địa phương điều hành. Các dịch vụ điện lực tại California có thể được cung cấp bởi các công ty điện lực tư nhân, công ty điện lực trực tiếp hay đặc khu chính phủ cung cấp điện lực. Mỗi đơn vị cung cấp điện lực này được độc quyền cung cấp điện lực trong khu vực của mình. Trong nhiều năm qua, nhiều đơn vị chính quyền trong lãnh vực cung cấp điện lực đã liên kết lại với nhau để nới rộng các dịnh vụ điện lực vào các khu vực của các công ty tư nhân khác. Để chống lại sự xâm nhập vào lãnh thỗ của mình bởi các công ty điện lực của chính phủ, các công ty điện lực tư nhân đã đưa ra dự luật này để buộc các cơ quan chính quyền liên hệ phải được cử tri chấp thuận với tỉ số phiếu 2/3 thì mới được phát triển các dịch vụ này vào các khu vực mới.
Các thành phần hỗ trợ dự luật này, phần lớn lá các công ty điện lực tư nhân, cho rằng muốn chi tiêu công quỹ vào việc phát triển các dịch vụ này thì phải được phép của cử tri. Các thành phần chống đối dự luật này, phần lớn là các cơ quan chính quyền liên hệ, cho rằng việc buộc phải để cử tri thông qua với tỉ lệ 2/3 sẽ tạo nhiều khó khăn hay tốn kém hơn cho việc các cơ quan chính phủ liên hệ trong việc gia tăng sự chọn lựa hay giảm chi phí cung cấp các dịch vụ điện lực liên hệ.
Đây chỉ là tranh chấp giữa các công ty điện lực tư nhân và các cơ quan chính quyền có cung cấp các dịch vụ điện lực. Cộng đồng Việt Nam ít bị ảnh hưởng bởi dự luật này ngoại trừ những người sinh sống trong những khu vực có dịch vụ điện lực cung cấp bởi cơ quan chính phủ, ví dụ như tại Los Angeles hay tại Sacramento.
Dự Luật 17 – Cho Phép Các Công Ty Bảo Hiểm Tính Giá Bảo Hiểm Xe Cộ Dựa Trên Quá Trình Có Mua Bảo Hiểm Trước Đó.
Dự Luật 17 cho phép các hãng bảo hiểm có quyền giảm giá bảo hiểm cho những khách hàng đã từng có mua bảo hiểm từ các hãng bảo hiểm khác trong khi tăng tiền bảo hiểm đối với những người đã từng không có bảo hiểm hơn 3 tháng. Năm 1988, cử tri tại California đã thông qua Dự Luật 103, trong đó có qui định một số các tiêu chuẩn có thể dùng để tính tiền bảo hiểm trong khi ngăn cấm xử dụng một số các tiêu chuẩn khác. Dự Luật 103 có điều khoản ngăn cấm các hãng bảo hiểu không được dùng hồ sơ mua bảo hiểm trước đó để tính giá bán bảo hiểm.
Dự Luật 17 tìm cách thay đổi điều khoản trên đây của Dự Luật 103 với lập luận cho rằng những người có thành tích lái xe tốt hay đã từng có bảo hiểm liên tục nên được ưu đãi hay giảm tiền khi chuyển qua hãng bảo hiểm mới. Cùng lúc đó, DL 17 cho phép các hãng bảo hiểm này tăng tiền bảo hiểm cho những ai đã từng không có bảo hiểm quá 3 tháng.
Trên thực tế, những người có thành tích lái xe tốt, đến hãng bảo hiểm nào họ vẫn được ưu đãi, cho dầu họ có bảo hiểm trước đó hay không. Ngược lại, DL 17 chỉ là cái cớ để các hãng bảo hiểm có thể tăng tiền bảo hiểm đối với những người đã từng không có bảo hiểm quá 3 tháng. Đây là những người hay gặp khó khăn nhất và họ cần được khuyến khích để mua bảo hiểm nhất.
Những thành phần chống đối DL 17 cho rằng các hãng bảo hiểm chỉ tìm cách tăng tiền bảo hiểm đối với một số người lái xe mà không thực sự giảm tiền bảo hiểm cho những người có hồ sơ lái xe tốt hay hồ sơ bảo hiểm liên tục.
Dự Luật A của Học Khu Garden Grove – Bán Công Khố Phiếu Để Gây Quỹ Tân Trang Cơ Sở Trường Ốc Trong Học Khu
Học Khu Garden Grove tại Quận Cam đang đề nghị bán một số công khố phiếu trị giá 250 triệu dollars để gây quỹ tài trợ cho các dự án tân trang các cơ sở trường ốc tại tất cả 70 cơ sở trường học trong tòan học khu mà đa số đã cũ hơn 50 năm. Nếu được thông qua, Học Khu Garden Grove cũng sẽ được nhận thêm khoảng 200 triệu dollars từ ngân quỹ tiểu bang. Số tiền bán công khố phiếu này sẽ được hoàn trả lại bằng cách thâu thêm thuế nhà đất từ các tài sản địa ốc trong học khu trong nhiều năm tới. Số tiền thuế phụ trội trung bình khoảng $35 cho mỗi $100,000 trị giá mỗi căn nhà.
Toàn thể Hội Đồng Giáo Dục, các viên chức của học khu cũng như các thành phần giáo chức, nhân viên và phụ huynh học sinh đang vận động thông qua dự luật bán công khố phiếu này. Đây là một nỗ lực cấp bách để cung cấp những cơ sở trường ốc thích ứng hầu đáp ứng nhu cầu giáo dục cần thiết và hiện đại cho học sinh để chuẩn bị vào đại học hay tìm việc làm có lương cao.
Kết Luận
Tìm hiểu về ý nghĩa của mỗi dự luật trước khi bỏ phiểu là một việc hết sức quan trọng. Thủ tục thay đổi luật qua tiến trình thông qua các dự luật trưng cầu dân ý đã trở thành một phương thức để biết bao các thành phần tài phiệt đánh lừa dư luận để đem lại cho lợi ích riêng của mình. Các thành phần này ít khi để ý đến những điều bất lợi đối với các thành phần bị ảnh hưởng khác.
Gửi ý kiến của bạn
