Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhà Sách Tự Lực Và Những Thăng Trầm Của Nghề Phát Hành Sách Tiếng Việt Trên Đất Mỹ

16/03/201000:00:00(Xem: 14509)

Nhà Sách Tự Lực Và Những Thăng Trầm Của Nghề Phát Hành Sách Tiếng Việt Trên Đất Mỹ


“Để cho con rương vàng, không bằng để cho con một pho sách”
Câu tục ngữ này nằm ở Nhà Sách Khai Trí tại Sài Gòn trước 1975. Cho đến tận bây giờ, tôi cũng không quên được nó. Có lẽ vì một phần hồi nhỏ tôi cũng là một con mọt sách.
Sang đến bên Mỹ, có lần tôi nghe một người viết than: “văn chương hạ giới bây giờ rẻ… hơn bèo!”. Điều đó cũng không lạ. Người Việt ở Mỹ sống trong một xã hội sử dụng Anh Ngữ, cộng với rất nhiều phương tiện giải trí khác như truyền hình, phim ảnh, internet… chữ nghĩa tiếng Việt chỉ phục vụ cho vài trăm ngàn người trong cộng đồng mình thì… rẻ là phải rồi!
Như vậy thì ở thế kỷ 21 này, trên đất Bolsa, ai là người mua, người bán, người đọc sách tiếng Việt" Tôi đã tìm gặp anh Đồng chủ nhà sách Tự Lực để nghe anh kể câu chuyện của người bán chữ nghĩa Việt trên xứ Mỹ…
Anh Đồng sang Mỹ vào năm 1975. Là người mê đọc sách từ thưở bé, sang đến Mỹ anh phải đối mặt với sự thiếu thốn sách báo tiềng Việt. Đi học trung học ở Ohio, anh Đồng vẫn  nhớ mãi cái cảm giác thèm được đọc tiếng Việt của một người Việt lạc loài nơi xứ lạ. Anh kể lại mỗi lần có được tờ báo Hồn Việt, anh đọc say sưa trong cái cảm giác sợ là nó sắp hết, giống như một đứa bé nhà nghèo ăn một cái bánh ngọt mà thấy sao nó ít quá ! Anh đọc từ từ, đọc không sót một chữ nào, đọc luôn cả phần quảng cáo kỹ càng như đọc văn chương vậy! Chính thời gian đó, anh đã tự đặt cho mình một hoài bão là sau này phải làm một cái gì đó để đem sách báo tiếng Việt đến tay người Việt sinh sống trên tòan nước Mỹ.
Sau đó anh về Cali, học đại học ở San Jose, ra trường và làm trong ngành điện tử. Công việc nhàn, ổn định, nhưng anh vẫn chưa có ý định “an cư lạc nghiệp”. Vì vẫn nuôi mộng phát hành sách, anh đã đi xuống Quận Cam lập nghiệp vào năm 1987. Anh đi làm, vừa xin làm phụ việc trong nhà sách Tự Lực, thời đó vẫn còn thuộc chủ của nhà Xuất Bản Đại Nam. Có thể nói, nhà sách TựÏ Lực là một trong những nhà sách đầu tiên của Người Việt ở Mỹ, ra đời từ cuối thập niên 70 nằm ở gần ngã tư Westminster-Magnolia. Sau này, Tự Lực phát triển thêm hai tiệm nữa, rồi lại gom về thành một nằm ở vị trí ngày nay (14318 Brookhurst St., Garden Grove CA 92843). Đến năm 1991, anh Đồng mua lại và chính thức trở thành chủ nhân của Nhà Sách Tự Lực, tính đến nay đã gần 20 năm rồi. Anh vẫn còn nhớ hồi mới bắt đầu làm, anh đã say mê công việc đến mức có những ngày ba bốn giờ sáng mà anh vẫn còn sắp xếp sách trong tiệm!
Nhìn lại hai thập kỷ tồn tại và phát triển của Nhà Sách Tự Lực, ta cũng sẽ hình dung ra được những thăng trầm của cái nghề phát hành sách trên đất Mỹ. Thời gian đầu thập niên 90 là  những ngày cực thịnh, vì nhu cầu đọc tiếng Việt của người Việt hải ngoại còn rất cao. Tuy nhiên, điều mà ít người biết đến là Nhà Sách Tự Lực không chỉ bán sách cho cộng đồng chúng ta mà thôi. Thị trường lớn nhất của Tự Lực chính là phân phối sách tiếng Việt cho nhiều thư viện trên tòan nước Mỹ, rồi sang đến thư viện ở Châu Âu, ở Úc Đại Lợi nữa. Đây là một công việc đòi hỏi phải hiểu rõ hệ thống quản lý thư viện Mỹ, phải biết các nguyên tắc đặt hàng sách của họ. Trước Tự Lực, việc phân phối sách tiếng Việt vào thư viện Mỹ phải thông qua công ty của người Hoa. Tự Lực đã thuyết phục các thư viện để dành lại quyền phân phối sách tiếng Việt về cho người Việt. Bởi vì bán sách cho thư viện không đơn thuần là một công việc kinh doanh, mà còn là một cách giới thiệu văn hóa Việt trên nền văn hóa hợp chủng Hoa Kỳ. Khi một thư viện Mỹ đặt mua sách, họ thường đặt theo dạng trọn gói, còn việc chọn đầu sách là do người bán. Tự Lực phải lựa chọn ra cuốn sách, DVD, CD…có giá trị về mặt văn học để đặt trong thư viện. Nếu không mê đọc sách tiếng Việt thì làm sao làm công việc này một cách “có văn hóa” được" Có một lần một thư viện bên Úc liên lạc với Tự Lực để đặt mua sách tiếng Việt. Người quản thư cho biết ngân sách của họ rất hạn hẹp, mà nhu cầu các chủng lọai thì nhiều, tiền có chỉ đủ trả cho phí vận chuyển. Thế là Tự Lực quyết định chỉ lấy tiền vận chuyển, còn sách thì biếu không. Ông người Úc này không ngờ có một người làm ăn mà “có văn hóa” đến vậy, nên đã cất công sang đến Mỹ để cám ơn và biết thêm về Tự Lực. Năm 2008, nhà sách Tự Lực tham dự hội chợ sách thư viện tại L.A, với sự tham gia của các nhà phát hành đến từ khắp nơi trên thế giới. Gian hàng của Tự Lực là gian hàng sách tiếng Việt duy nhất ở hội chợ này. Nhiều người không tin Tự Lực là một nhà phát hành của người Việt ở Mỹ, mà nghĩ là gian hàng này là của chính phủ Việt Nam gởi sang!


Tôi hỏi anh Đồng so với 20 năm trước, sách vở, tác giả, độc giả của Tự Lực thay đổi ra sao"  Anh nhớ lại rằng hồi đầu thập niên 90, sách chủ đề chính trị, lịch sử bán rất chạy, bây giờ người đọc ít hơn. Mấy năm gần đây, một số tác giả trong nước như Nguyễn Ngọc Tư, Dương Thu Hương (nay đã sang Pháp), Tô Hải (Hồi Ký Của Một Thằng Hèn) cũng được độc giả quan tâm, vì họ muốn biết thêm cái nhìn của những người trong nước. Sách về đề tài tâm lý gia đình, giáo dục con cái, sách cho thiếu nhi  hiện nay cũng nhiều người đọc hơn. Còn những loại sách có nhu cầu ổn định trong suốt nhiều năm qua là các loại tự điển, sách học làm người, sách của Tự Lực Văn Đoàn. Về độc giả, anh nhìn thấy những gương mặt khách hàng quen thuộc ngày một già đi như chính anh. Mới ngày nào họ là những trung niên, nay đã đầu bạc. Thế hệ trẻ lớn lên ở Mỹ hầu như không đọc sách tiếng Việt. Một lượng khách lớn của Tự Lực lại là du khách từ các Tiểu Bang khác, từ các quốc gia khác tới thăm Little Saigon. Người dân của Little Saigon có những ưu đãi mà ít người nhận ra. Mình sống như trong một thành phố Sài Gòn thu nhỏ, với quá nhiều phương tiện thông tin bằng tiếng Việt, nên đọc tiếng Việt không còn là một nhu cầu quan trọng nữa. Có nhiều người Việt ở những tiểu bang xa xôi, ïcó được một cuốn sách, một tờ báo xuân là một món quà tinh thần thật đáng giá. Đó cũng giải thích vì sao lượng độc giả mua sách trên mạng internet www.tuluc.com  đông hơn lượng khách mua tại tiệm nhiều. Do nhìn trước được khuynh hướng này trong tương lai của thị trường, cách đây hơn 10 năm, Tự Lực đã có website với nhiều tiện ích, giúp khách hàng có thể đặt mua sách từ xa dễ dàng. Và bây giờ,  nó trở thành một nguồn thu nhập quan trọng của nhà sáchTự Lực.
Tôi hỏi anh Đồng tương lai của Nhà Sách Tự Lực nói riêng, và của ngành phát hành sách tiếng Việt trên đất Mỹ nói chung sẽ ra sao" Anh Đồng không trả lời trực tiếp, chỉ nhận xét rằng với khuynh hướng giá thuê mặt bằng không giảm, giá sách xuống, người đọc ngày một ít đi, những nhà sách của người Việt mình sẽ còn gặp nhiều khó khăn hơn nữa. Anh cho biết anh vẫn  làm nhiều việc kinh doanh khác để sinh sống. Duy trì và phát triển Nhà Sách Tự Lực hơn 20 năm nay, anh đã thực hiện được một ước vọng lớn của mình khi mới đặt chân lên đất Mỹ, đóù là việc góp phần duy trì tiếng Việt nơi hải ngoại. Anh gởi lời cám ơn đến các tác giả trong và ngoài nước, cám ơn quí độc giả gần xa đã giúp anh nuôi dưỡng tiếng Việt. Hãy cố gắng duy trì tiếng Việt cho những thế hệ sau. Nếu làm văn hóa chỉ với mục đích lợi nhuận thuần túy thì sẽ khó mà tồn tại. Anh Đồng đã và đang làm điều này với niềm say mê của một người yêu sách thực sự…
Đòan Hưng

Ý kiến bạn đọc
30/08/201504:16:22
Khách
Tác giả viết bài hay. Xin đuợc khen ngợi anh.
Tuiy nhiên anh có dùng những câu có chữ .."tiếng Việt"...
xin mạn phép đưa ý đổi lại là ..."chữ Việt, hay Việt ngữ"... không biết có chỉnh hơn chăng?
Vì, ta có đọc..chữ Việt, thì mới tạo phát ra...tíếng Việt đưọc.
Đây là khuyết điiểm chuing của giói hành văn bên Việt Nam ngày nay.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Tất cả các ngôi sao đã đi đâu? Cái thường được xem là một lỗ trống trên bầu trời nay được biết là một đám mây phân tử tối.
Một loại vaccine Covid-19 được phát triển bởi Đại học Oxford và AstraZeneca cho thấy khả năng phòng bệnh ở đa số tình nguyện viên được tiêm trong một cuộc thử nghiệm quy mô lớn.
Hãng hàng không British Airways đã bắt đầu bán các sản phẩm là vật dụng trên khoang hạng nhất, bao gồm ly rượu, bát đĩa sành sứ, dép, khăn... phản ánh tác động của Covid-19 đối với hoạt động kinh doanh của hãng.
Các khu mua sắm nổi tiếng thế giới từ Paris, New York cho tới Tokyo đều đang chuẩn bị cho một mùa nghỉ lễ chưa từng thấy.
Hôm thứ Hai (23/11/2020), Tổng thống đắc cử Joe Biden đã có cuộc điện đàm với người đứng đầu EU và NATO, trong nỗ lực phục hồi mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương