Hôm nay,  

Vài Ý Đẹp Về Nhân Sinh

05/12/201100:00:00(Xem: 8808)
Vài Ý Đẹp Về Nhân Sinh

GS Trần Thủy Tiên
1) Có một câu nói rất hay rằng:
a) Về chuyện Cá Nhân - với các việc nhỏ trong đời: Tức Giận là lấy sai lầm của người khác để trừng phạt chính mình. Cứ mãi nhớ và không quên khuyết điểm của người khác (nhất là sau khi người có lỗi đã Xin Lỗi), thì người bị tổn thương nhiều nhất chính là bản thân mình. Bởi lẽ đó, để có được niềm vui và cuộc sống thanh thản: khi biết là mình đã làm thiệt hại vật chất, gây đau buồn về tinh thần, hoặc làm tổn thương tình cảm của người khác, mọi người nên can đảm nhận lỗi, chân thành xin lỗi, và không tái phạm; để người kia bớt đau khổ, để hai bên còn tiếp tục nhìn mặt nhau, và hợp tác trong tương lai. Ngược lại, ta không nên truy cứu lỗi lầm (đã được nhìn nhận và xin lỗi) từ người khác. 
Yêu thương như bạn vẫn thường yêu, sống như bạn vẫn thường sống, nhưng với một niềm tin là bạn không thể có cuộc sống này lần nữa. Hạnh phúc mà bạn đang có hoặc nỗi đớn đau mà bạn đang mang, là duy nhất. Bạn hãy chấp nhận, thưởng thức niềm vui, hoặc chịu đựng nỗi buồn, theo luật nhân quả. Như bạn chỉ có thể sống được ngày hôm nay, còn ngày mai chưa tới, và chắc chắn, ngày mai đó vẫn sẽ tới, nhưng có thể sẽ không còn có bạn.
b) Tuy nhiên, trong một Tổ Chức, một Tập Thể, Cộng Đồng, hoặc Gia Đình - có cùng chung chí hướng, lý tưởng, hoặc mục tiêu hành động, thì khi có Sai Lầm quan trọng xẩy ra, cần có sự chấn chỉnh, tìm hiểu sự thật, và vạch ra các sai sót, để mỗi cá nhân có trách nhiệm, nhận lỗi và sửa lỗi ngay, càng sớm càng tốt. Điều nầy giúp bảo vệ, ổn định, và củng cố tổ chức hoặc tập thể đó, để cùng nhau tiếp tục tiến bước trong sự đoàn kết và cùng hướng tới mục tiêu chung. Nếu không, các cá nhân hoặc hội viên sẽ mất niềm tin, không tham gia và đóng góp nữa; vậy tổ chức hoặc tập thể đó sẽ tan rã.
2) Từ Bi
Đức Đạt Lai Lama thứ 14 của Tây Tạng, có kể về một vị sư già, sau khi bị nhà nước Trung Cộng giam tù 20 năm, đã vượt biên trốn sang Ấn Độ. Đức Đạt Lai Lạt ma hỏi vị sư già này rằng, trong 20 năm tù kia, nhà sư lo sợ điều gì nhất. Vị sư già trả lời, trong 20 năm trong tù, lúc nào cũng chỉ lo sợ có mỗi một điều: Chỉ sợ rằng mình mất đi Bồ Đề Tâm, chỉ sợ có khi nào khởi lên lòng oán giận các cai tù... Chỉ sợ lòng mình không giữ được Từ Bi, Nhẫn Nhục, của một vị sư. Cũng cần biết là đất nước Tây Tạng hiền hòa đã bị quân đội Trung Cộng xâm lăng và chiếm đóng từ năm 1950 đến nay (62 năm). Mới đây, một số vị sư và ni cô Tây Tạng ở Trung Cộng đã bắt đầu tự thiêu từ cuối Tháng Ba đến nay, để phản kháng sự áp bức tàn bạo bằng súng đạn và chính trị tuyên truyền nham hiểm của Trung Cộng với ý đồ tiêu diệt văn hóa và Phật Giáo Tây Tạng. Họ đã bị đánh đập, bắt giữ tàn bạo. Một số vị sư còn bị mang ra đấu tố dã man như thời xưa và bị kết án tử hình vì tội “ly khai”.

3) Chờ Đợi
Sao phải đợi đến lúc cô đơn mới nhận ra giá trị của một người bạn tốt đã giúp mình trước đây?
Sao phải đợi được yêu rồi mới đem lòng yêu người?
Sao phải đợi có thật nhiều rồi mới chia xẻ một chút?
Sao phải đợi có một nỗi đau hoặc thất bại rồi mới cần đến một lời ước nguyện?
Sao phải đợi có thời gian mới đem sức mình ra phục vụ cộng đồng?
Bạn ơi, sao phải đợi? Bởi có thể là bạn không biết sẽ đợi đến bao lâu.
Đã bao nhiêu lần ta chần chừ để rồi cơ hội phục vụ hoặc chung sức làm việc tốt với nhau đã vuột đi?…
Hãy làm những gì bạn nghĩ đúng và hữu ích, cho bạn và người khác, ngay bây giờ.
4) Ngạc Nhiên
Có người hỏi: "Điều gì làm Ngài ngạc nhiên nhất về cõi nhân loại?"
Đức Đạt La Lama trả lời:
"Con Người !…Bởi vì con người phung phí sức khỏe để tích tiền của, rồi lại bỏ tiền ra để tìm mua lại sức khỏe. Và vì quá lo nghĩ cho tương lai, con người quên mất hiện tại, đến nỗi không sống đúng và sống vui với hiện tại lẫn tương lai. Con người sống như thể sẽ không bao giờ chết… Nhưng rồi sẽ chết như chưa từng sống bao giờ."
5) Lo Lắng
Có hai chuyện phải lo: 
Hoặc là bạn khỏe mạnh, hoặc bạn bị ốm đau. 
Nếu khỏe mạnh, thì chẳng có gì phải lo lắng
Nếu bị ốm đau, thì có hai điều phải lo lắng:
Hoặc sẽ được bình phục, hoặc sẽ chết.
Nếu được bình phục, thì chẳng có gì phải lo.
Nếu bị chết, thì có hai điều phải lo:
Hoặc lên thiên đàng, hoặc xuống địa ngục.
Nếu lên thiên đàng, thì chẳng có gì phải lo lắng.
Nếu xuống địa ngục, thì bận tíu tít để trả quả.
Còn thì giờ đâu mà lo.
Vậy thì, không nên lo nghĩ vô ích và uổng phí thì giờ.
Phải khởi sự làm được gì hữu ích cho bản thân và tập thể ngay bây giờ, khởi đầu là cương quyết tự sửa mình qua ý nghĩ, lời nói, và hành động, mỗi ngày.
Kỷ Niệm Ngày Quốc Tế Nhân Quyền năm nay, ngày 10/12/2011
GS TRẦN THỦY TIÊN, M.A in Psychology and Sociology - sưu tầm.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.