Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bầu Cử Và Cải Cách Kinh Tế

21/09/200500:00:00(Xem: 23065)
- Việt Nam bị ảnh hưởng ra sao trước kết quả hai cuộc bầu cử, tại Nhật Bản và Cộng hòa Liên bang Đức, hai nền kinh tế đứng hạng nhì và hạng ba thế giới"
Diễn đàn Kinh tế đài RFA trao đổi với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về kết quả bầu cử và về ảnh hưởng đối với Việt Nam, do Việt Long thực hiện như sau.

Hỏi: Thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa, sau cuộc bầu cử Hạ viện Nhật vào tuần trước thì hôm Chủ Nhật vừa qua lại có cuộc bầu cử Hạ viện Đức với kết quả đang làm dư luận điên đầu, Tuần này, chúng ta sẽ phân tách hậu quả của hai cuộc bầu cử đó đối với tiến trình cải cách kinh tế… Trước hết, xin ông cho biết nhận xét chung về các cuộc bầu cử trên.
- Thưa, ngoài cuộc bầu cử khá đặc biệt tại Afghanistan, tuần qua chúng ta có ba cuộc bầu cử đáng chú ý, tại Nhật Bản, New Zealand và Cộng hòa Liên bang Đức. Người ta để ý nhất đến cuộc bầu cử Hạ viện Đức vì kết quả là một ách tắc lớn khiến cả Đức và Liên hiệp Âu châu có thể bị tê liệt trong khá lâu, khi kinh tế Đức vẫn còn suy sụp và Âu châu lại vừa trải qua một cuộc khủng hoảng chính trị. Riêng tôi sở dĩ nhắc đến cả cuộc bầu cử tại New Zealand vì xứ này có nhiều điểm tương đồng với Đức và phần nào tiêu biểu cho tình trạng đình đốn chính trị của các nước dân chủ Tây phương.
Tình trạng chung của các nước này là sự phân cực đồng đều, bên tám lạng bên nửa cân, giữa xu hướng thiên tả hay xã hội chủ nghĩa với xu hướng bảo thủ và tự do kinh tế. Tại các xứ dân chủ Tây phương, hai phe tranh luận trước sự phân vân của quần chúng về ba vấn đề. Thứ nhất là nên theo ưu tiên nào giữa công bằng xã hội và phát triển kinh tế; thứ hai, nên đón nhận hay hội nhập thế nào các thành phần di dân hay thiểu số; và thứ ba nên có lập trường đối ngoại ra sao, nhất là với Hoa Kỳ. Tại New Zealand, đảng Lao động thuộc cánh tả của nữ Thủ tướng Helen Clark thắng cử sát nút, với đa số chỉ có một ghế. Tại Cộng hòa Liên bang Đức, đảng Dân chủ Thiên chúa giáo CDU hơn đảng Dân chủ Xã hội có một phần trăm số phiếu và không đủ đa số để lập nội các. Hai trường hợp này được coi là tiêu biểu nhất cho sự phân vân của cử tri. Họ không hài lòng với thực tại, nhưng lại chẳng có quyết định dứt khoát thay đổi.
Trong cảnh ngộ ấy, ta mới thấy cử tri Nhật Bản lại có quyết định táo bạo xứng đáng với sự chọn lựa cũng táo bạo của Thủ tướng Koizumi. Vì vậy, kết luận sơ khởi, và ngược với truyền thống Nhật từ nhiều thập niên, trong mấy năm tới đây, nước Nhật mới tiến hành cải cách mạnh mẽ so với sự trì trệ của Âu châu, một sự tê liệt về hành động mà cứ tưởng là ổn định.

Hỏi: Tình trạng này quả ly kỳ vì làm nổi bật cuộc tranh luận về việc cải cách kinh tế để tăng trưởng và phát triển hay duy trì những thành quả thụ đắc được về xã hội, với rủi ro là chế độ bao cấp và suy trầm kinh tế với thất nghiệp cao, như điều đang xảy ra tại Đức. Hãy nói về trường hợp của Đức trước, ông nhận xét thế nào về tình hình và tương lai"
- Ngược với nhận xét ở bên ngoài, liên minh cánh tả do Thủ tướng Gerhard Schroeder lãnh đạo, kết hợp đảng Dân chủ Xã hội SPD và đảng Xanh là đảng bảo vệ môi sinh, thực ra có ý thức được sự ách tắc của chế độ bao cấp và muốn khởi sự cải cách từ bảy năm nay mà không nổi. Cũng vì muốn cải cách nên ông Schroeder mới đánh đòn liều là dùng thủ thuật chính trị bất tín nhiệm chính quyền của mình để giải tán Quốc hội và cho bầu cử sớm để có đa số lớn hơn. Ông thất bại trong đòn chính trị ấy, nhưng đối thủ là bà Angela Merkel lại quá kém cỏi về kỹ thuật tranh cử lẫn bản lãnh chính trị của bản thân nên đang chiếm thế thượng phong lại mất tiêu trong có hai tuần, đâm ra việc cải cách theo xu hướng trung tả hay trung hữu đều bị kẹt.
Ngoài ra, duy nhất một điều được coi là chắc chắn là cả hai đảng lớn là CDU và SPD cùng các đảng nhỏ hơn và có khả năng liên minh với họ đều nhất trí ở một điểm là không cho đảng Tả khuynh, gồm các chính trị gia ly khai từ đảng SPD và đảng viên Cộng sản cũ, tham chính. Tức là giải pháp cực tả hay bao cấp kiểu cộng sản không còn đất đứng trên chính trường Đức.

Hỏi: Trước khi chuyển qua cuộc bầu cử tại Nhật, xin ông cho biết dự đoán của dư luận về tương lai nước Đức, và nói rộng hơn, cả tương lai Liên hiệp Âu châu.
- Vì việc bầu cử tại một đơn vị bị đình hoãn nên ta chỉ có kết quả chính thức của toàn quốc vào mươi ngày tới và lãnh tụ các đảng đang thương thảo mặc cả với nhau để tìm ra một liên minh quy tụ nổi đa số. Giả thuyết có xác suất cao nhất mà không ai ưa thích là "Đại liên minh" giữa hai đảng lớn là CDU và SPD, với bà Merkel sẽ là Thủ tướng và phải thỏa hiệp với đối thủ. Người ta không ưa thích vì đây là trường hợp ách tắc tiêu biểu vì trong một vài năm tới, liên minh này chỉ cầm quyền mà không hành động gì nổi, nên chẳng thể cải cách kinh tế. Và nếu trong vòng một tháng, đến ngày 18 tháng 10, mà các chính đảng lại không lập nổi một liên minh cầm quyền thì nước Đức sẽ phải bầu cử lại!
Nhìn rộng ra Âu châu thì khi nền kinh tế số một Âu châu là nước Đức bị trì trệ trong khi lãnh đạo Đức bị khủng hoảng, nước Đức sẽ mất hoặc không cần tiếng nói trên diễn đàn Âu châu vì phải tập trung giải quyết vấn đề nội bộ, Liên hiệp Âu châu vì vậy sẽ càng suy yếu. Chúng ta có thể kiểm chứng điều ấy khi theo dõi khả năng ứng biến của tân Thủ tướng Merkel tại Thượng đỉnh Âu châu vào cuối tháng tới, nếu như bà ta lên làm Thủ tướng.

Hỏi: Bây giờ, chúng ta mới trở lại chuyện Nhật Bản, vốn gần với Việt Nam hơn trong nhiều khía cạnh. Hậu quả của cuộc bầu cử tuần qua tại Nhật sẽ ra sao"
- Kinh tế Nhật bị trì trệ, thậm chí suy trầm liên tục kể từ 15 năm nay sau vụ bể bóng đầu tư năm 1990. Khi lên nhậm chức năm 2001, Thủ tướng Koizumi nhận lãnh một di sản nặng nề, với ngân hàng chìm dưới núi nợ, ngân sách được tăng chi để bơm tiền vào một nền kinh tế bị tê liệt và vào các doanh nghiệp suy nhược rồi tuồn ra giới chính trị vốn rất giỏi lấy tiền thuế để mua phiếu. Việc cải cách hệ thống Bưu chính - một con quái vật tài chính khổng lồ - là một ưu tiên của ông Koizumi nhưng lại bị một số đảng viên ngay trong đảng Tự do Dân chủ của ông chống đối tại Thượng viện. Chúng ta có đề cập đến vụ này trong chương trình ngày mùng 10 tháng Tám vừa qua của mục Diễn đàn Kinh tế.
Thủ tướng Koizumi bèn giải tán Hạ viện, cho bầu cử sớm nhằm loại bỏ các đảng viên Tự do Dân chủ chống cải cách, với rủi ro là đảng có khi mất chính quyền. Kết quả xảy ra hoàn toàn như ý của ông ở ba khía cạnh là cử tri đi bầu rất đông, bỏ phiếu cho ông rất mạnh và loại bỏ các ứng cử viên chống cải cách. Đảng Tự do Dân chủ giờ đây có đa số rất lớn và khi liên minh cùng đảng Tân Công minh thì chiếm đa số hơn hai phần ba nên có thẩm quyền bác bỏ luôn sự chống đối cải cách ở Thượng viện mà khỏi cần đợi bầu cử tại viện này vào tháng Bảy năm 2007. Như vậy, cử tri Nhật đã tín nhiệm ông Koizumi để cải cách hệ thống Bưu chính và giải trừ luôn chế độ bao cấp trong một kế hoạch cải tổ toàn diện hơn, kể từ bốn năm nay.

Hỏi: Nghĩa là Thủ tướng Koizumi đã đại thắng khá bất ngờ"
- Thưa vâng và ngoài ra, phải nói thêm rằng ông Koizumi đang lãnh đạo xu hướng cứng rắn và tích cực về an ninh đối ngoại nên Nhật Bản sẽ dứt khoát hơn với Trung Quốc, triệt để hơn với Bắc Hàn và can thiệp nhiều hơn vào an ninh và thịnh vượng của toàn khu vực Đông Á. Nhìn theo một khía cạnh nào đó thì đây là điều có lợi cho Việt Nam.

Hỏi: Vâng, bây giờ ta mới nói tới Việt Nam và ảnh hưởng của cuộc bầu cử tại Nhật. Vì sao ông lại cho rằng kết quả bầu cử này có lợi cho Việt Nam"
- Chúng ta có nhiều cách phân tách ảnh hưởng này.
Trước hết, về tư duy và lý luận, khi lãnh đạo Việt Nam làm đất nước khủng hoảng vì chế độ kinh tế tập trung kế hoạch kiểu cộng sản, họ biết là phải đổi. Nhưng thay đổi làm sao để khỏi mất quyền" Sau nhiều năm loay hoay tìm tòi, họ khám phá ra mô thức phát triển Đông Á, với hai thí dụ chói lọi là Nhật Bản và Nam Hàn. Lý do là chính quyền hai xứ này đề xướng và chủ động thực hiện chính sách công nghiệp hóa bằng cách can thiệp vào thị trường và doanh nghiệp. Nhìn từ Hà Nội thì đấy là mô thức cho phép lãnh đạo khai thác được lợi thế của kinh tế thị trường mà vẫn giữ được vai trò thống trị của chính quyền, của đảng và nhà nước.
Thế rồi, vụ khủng hoảng kinh tế Đông Á năm 1997-1998 giữa sự trì trệ kéo dài của Nhật Bản đã phơi bày mặt trái của mô thức phát triển Đông Á, trong đó nổi bật nhất là sự cấu kết giữa chính quyền, bộ máy hành chính nhà nước cùng doanh nghiệp và ngân hàng, với nạn bao cấp và tham nhũng lan rộng ăn sâu trong cơ chế chính trị. Ngày nay, khi chính Thủ tướng Nhật lại tiến hành cách mạng bằng cách thanh lọc ngay trong đảng cầm quyền để loại bỏ các phần tử chống đổi mới và các thành phần muốn duy trì chế độ cấu kết cố hữu, và ông lại được cử tri ủng hộ mạnh mẽ, điều ấy là một nguồn cổ võ về tư duy và lý luận cho xu hướng cải cách tại Việt Nam.

Hỏi: Đó là một ảnh hưởng như ông nói là về tư duy và lý luận, ngoài ra, ông còn thấy những ảnh hưởng gì khác cụ thể hơn"
- Ngay trong lãnh vực lý luận, kết quả bầu cử tại Nhật và việc cải cách hệ thống Bưu chính có thể giúp Hà Nội nhìn thấy yêu cầu cấp thiết là phải cải cách ngân hàng và doanh nghiệp nhà nước để khỏi gây ra những tai họa kinh tế và chính trị kéo dài như Nhật Bản đã gặp. Một phần nào đó, ách tắc và thất bại của chế độ bao cấp tại Đức cũng đáng để Hà Nội chú ý.
Thứ hai, Nhật Bản là quốc gia đầu tiên đã viện trợ và viện trợ nhiều nhất cho Việt Nam kể từ khi Hà Nội tiến hành đổi mới. Từ gần một năm nay, cả chính quyền lẫn doanh gia Nhật đang nhìn Việt Nam với thiện cảm như một thị trường đầu tư có lợi, đặc biệt là có lợi hơn thị trường Trung Quốc. Họ mở ra cơ hội cho Việt Nam tiếp nhận đầu tư và nhất là kiến năng kỹ thuật của Nhật, đặc biệt trong lãnh vực công nghệ tin học mà họ là quốc gia tiên tiến nhất nhì thế giới. Cơ hội ấy cũng khiến ta quan tâm đến một lãnh vực thứ ba là an ninh.
Nhật Bản e ngại Trung Quốc là một xứ có tinh thần chống Nhật, có âm mưu bành trướng và cạnh tranh, lại đang gặp nhiều nguy cơ khủng hoảng trong nội bộ khiến chính quyền dễ rơi vào những phản ứng phiêu lưu nguy hiểm cho an ninh và sự ổn định của Đông Á. Vì vậy, khi Việt Nam gia tăng hợp tác với Nhật, trước hết là qua quan hệ kinh tế, đầu tư và mậu dịch, thì cũng phần nào tìm được một thế cân bằng hơn và an toàn hơn về an ninh cho mình.
Vì những lý do trên, người ta cần tìm hiểu rất kỹ những thay đổi đang xảy ra tại Nhật, thực sự là những thay đổi có ý nghĩa địa dư chiến lược cho toàn khu vực Đông Á trong nhiều năm tới.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
Bản thông báo của cảnh sát đưa ra hôm Thứ Năm ngày 5 tháng 12/2019, cho biết cô bé mất tích tên Lara Nguyen, 12 tuổi, cư dân thị trấn Menda. Lần cuối cô bé được nhìn thấy là tại nhà cô bé này ở đường Coppice Street, khoảng 8 giờ sáng hôm Thứ Tư ngày 4 tháng 12/2019.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã ra lệnh điều động các đơn vị quân cảnh thuộc căn cứ Fort Bragg và Fort Drum cùng một tiểu đoàn sẵn sàng chiến đấu thuộc sư đoàn dù 82 đã được lệnh tới căn cứ không quân Andrew
Trung Quốc đã công bố kế hoạch đặc biệt dành cho Hải Nam với nhiều lợi ích nhờ vào mức thuế thu nhập thấp, tự do thương mại và có một môi trường đầu tư thuận lợi hơn.
Trong suốt tháng 01/2020, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã công khai ca ngợi Trung Quốc về cái mà họ gọi là sự phản ứng tốc độ với dịch bệnh Covid-19
Hôm thứ Ba (02/06/2020), Giám đốc phụ trách khu vực Châu Mỹ của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thúc giục Mỹ tiếp tục giúp đỡ các quốc gia trong khu vực chống dịch Covid-19 bất chấp việc Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố cắt đứt quan hệ với cơ quan.
Hôm thứ Ba (02/06/2020), Anh cảnh báo Bắc Kinh "dừng bước trước vực thẳm" liên quan tới kế hoạch áp dụng luật an ninh quốc gia ở Hong Kon