Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tạp Ghi: Văn Hóa Giành Giật

18/04/201000:00:00(Xem: 3242)

Tạp ghi: Văn Hóa Giành Giật - Huy Phương

Chuyện giành giật “dễ thương” nhất của người Việt Nam là tranh nhau trả tiền sau mỗi lần ăn ở tiệm. Bạn cứ tưởng tượng ra cái cảnh mà đã nhiều lần bạn được mục kích tại quầy trả tiền, ít thì tay đôi, nhiều khi tay ba, giành giật nhau để được vinh dự trả tiền bằng cách kéo áo, nắm tay, xô đẩy nhau, đôi khi bất chấp những người có mặt trong tiệm ăn đang ngồi gần đó, những người tốt bụng này đã lớn tiếng với nhau, làm mặt giận và thất vọng khi không được móc túi đãi đằng bạn bè. Ra ngoại quốc khi mà cái ăn cái mặc không còn là chuyện lớn phải lo lắng nữa, việc giành nhau để trả tiền ăn trong các cửa tiệm lại càng thấy nhiều. Người đang ở địa phương thì có lý do mình là chủ nhà, khách phương xa đến thì lấy cớ lâu lâu mới gặp anh em một lần, không để bạn phải trả tiền. Ôi đẹp đẽ thay cái văn hoá bốn nghìn năm văn hiến của chúng ta, thật khác xa lối văn hoá nước Mỹ mới lập quốc có hơn ba trăm năm, khi đứa cháu ngoại tôi cùng bạn vào tiệm ăn, gọi một tô mì, sớt làm hai, mỗi đứa ăn một nửa, chia nhau mỗi đứa móc túi trả $3.50 và vui vẻ đứng dậy ra về.
Nhưng những thứ giành giật khác dưới chế độ VC hiện nay quả là văn hoá đáng xấu hổ. Cứ nhìn cảnh đi hái lộc trong sân chùa mỗi đêm ba mươi Tết hay những ngày đầu Xuân của người Việt Hà Nội mới đây quả thật độc đáo. Càng đề cao văn hoá bao nhiêu, văn hoá giành giật càng phát triển bấy nhiêu. Lễ Hội Hoa Hà Nội năm 2009, trước lúc bế mạc bốn ngày, người đi xem hoa đã tranh nhau cướp, phá, đập gần như tan nát Lễ Hội Phố Hoa Hà Nội dù đã có sự can thiệp của các lực lượng công an, thanh niên tình nguyện, nhân viên bảo vệ. Mỗi người dân Hà Nội đều cố gắng chôm chĩa, cướp giật một chậu hoa, một cành hoa nào đó của công cộng để mang về làm của riêng ở nhà. Với lối văn hoá giành giật biến thành văn hoá cướp giật vào tháng 1 năm 2008, khi Tòa Đại Sứ Nhật tổ chức triển lãm Hội Hoa Anh Đào tại Hà Nội, thủ đô của “nhân phẩm”, một lễ hội truyền thống lâu đời của người Nhật. Đến phần cuối lễ hội, hàng loạt những thanh niên cả nam lẫn nữ Việt Nam đã tràn vào khu triển lãm, tranh nhau bẻ cành, hái hoa anh đào mang về.
Hôm nay báo chí Việt Nam vừa đưa tin tại đền thờ các vua Trần tại Nam Định, hàng trăm nghìn người, nhất là các viên chức nhà nước CS chen chúc nhau, đạp lên đầu lên cổ nhau để đến dây xin “ấn tín Vua ban” vì tin tưởng ngày Khai Ấn (28-2-2010) ai xin được dấu ấn sẽ được chức tước, bổng lộc như ngày xưa Vua nhà Trần mở lễ khai ấn để thưởng công phong hầu cho các quan chức. Dân chúng đạp lên nhau, giành giật nhau vì danh lợi, dù chỉ là thứ danh lợi quá mê tín. Những đứa biết giành giật mới là những đứa khôn lanh, thức thời.


Ai đã từng đi những chuyến xe lửa dưới chế độ VC, mỗi lần tàu dừng lại ga, là cảnh giành giật, xô đẩy nhau lên tàu, để kiếm một chỗ ngồi trong khi vé nhà nước đã bán ra và thu tiền đủ. Những nơi bán vé tàu, hay chỗ “đăng ký” ghi tên đóng tiền hay mua thực phẩm, không nơi nào là không có cảnh giành giựt vô trật tự. Ở trong các khu chợ buôn bán, cảnh giành giật, chèo kéo khách mua sắm như ở chợ Bến Thành là chuyện văn hoá. Cảnh lên xe đò, xe buýt, xe lửa khiến cho đàn bà trẻ con và các cụ già đều phải kinh hãi. Ngay cả khi tàu chạy, những bao hàng hoá, vật dụng được tống qua cửa sổ của toa tàu, ai chết mặc ai.
Dưới chế độ Cộng Sản, trong cơ chế bao cấp, thời kỳ dân được chính quyền phân phối tem phiếu khiến người dân, cán bộ phải chầu trực từ nửa đêm xếp hàng để chiếm được vị trí gần đầu trước những cửa hàng phân phối theo tem phiếu, từ cân thịt, cân gạo, cân muối, hay miếng xà phòng. Có người giữ chỗ để bán lại, hay xếp những viên gạch để xí chỗ. Nhưng tệ hại hơn là ngay giữa khu Little Saigon, tại một đất nước văn minh như nước Mỹ, có lần đi xem phim, tôi vào rạp, bước đến chỗ nào có người Việt “đồng hương” đang ngồi, đều y như rằng, chỗ nào cũng để nón, để áo, để ví gọi là giành chỗ cho bà con, họ hàng lô lốc đang đi vệ sinh, hay thậm chí sẽ vào sau. Cảnh này cũng thường xẩy ra trên xe đò địa phương của người Việt, vì vé xe không ghi số, ai đến trước ngồi trước nên không thể tránh khỏi cảnh chen lấn giành giật nhau để tìm chỗ tốt. Đi tour, chỗ ngồi đã xếp sẵn, vậy mà mỗi lần xuống xe thăm viếng một địa điểm nào hay ghé ăn trưa, khi trở lại xe chỗ ngồi đã có người “đồng hương” khác an vị, nên đành phải trở lại với văn hoá nhịn nhục, vốn cũng đã mọc rễ trong những tâm hồn Việt Nam chịu thua thiệt. Văn hoá giành giật cũng gọi là văn hoá “xí phần”, “chiếm chỗ” nhờ lanh tay lẹ chân và không cần liêm sỉ.
Giành giật phản nghĩa với nhường nhịn, cổ nhân lại có câu “một sự nhịn, chín sự lành”. Nhưng một sự nhịn, chỉ có chín sự lành thôi, còn thiếu một mới đủ mười. Tục ngữ lại so sánh, “một miếng giữa làng, bằng một sàng trong bếp”, cái miếng giữa làng vinh dự thế, nên người Việt mới có những địa phương hiện hữu hai, ba tổ chức cộng đồng, lại có những người đồng hội, đồng thuyền lại lập ra hai ba tổ chức khác nhau. Ai cũng cho mình có chính danh, cũng cố giành giật điều chính nghĩa, hợp pháp về phần mình.
Phải chi người ta muốn giành giật sự hy sinh trên chiến trường hay khốn khổ trong lao tù về phần mình, họ giành giật một chỗ ngồi trên chuyến bay di tản hay một địa vị tốt đẹp, an toàn khác. Ở tượng đài Việt Mỹ Westminster hôm nay có hai người lính. Người lính Mỹ tượng trưng cho 58,159 người Mỹ chết trong trận chiến Việt Nam. Người lính VNCH là hình ảnh của gần một triệu người lính miền Nam đã nằm xuống. Đây hẳn là nơi thiêng liêng, bia mộ tri ân của tất cả người Việt tỵ nạn, hẳn không phải là nơi, mà người ngoại quốc, nhìn thấy được văn hoá giành giật của người Việt xẩy ra.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.
Thành phố New York sẽ chấm dứt tất cả hợp đồng trị giá 17 triệu USD một năm với Tập đoàn Trump (Trump Organization) vì cuộc bạo loạn ngày 06/01/2021.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện vì Covid-19 ở Vũ Hán cho thấy họ vẫn xuất hiện triệu chứng như mệt mỏi hay khó ngủ sau 6 tháng.