Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Quan Điểm: Nước Mỹ và Bài Học Học Mãi Không Xong

28/08/202000:00:00(Xem: 869)

Hinh cho bai cua The Interpreter
Hình minh họa

 

Annie Lowrey, tác giả của tạp chí The Atlantic -The Lesson Americans Never Learn.

 

Trên khắp cả nước, các trường học lần lượt chuyển sang học bán phần hoặc toàn phần trực tuyến, các bậc phụ huynh cả nước đang dùng Facebook để thuê gia sư hoặc giáo viên bị mất việc để dạy cho con mình. Chủ các cửa hàng tự phát thì vào những trang như GoFundMe để gây quỹ và tìm kiếm thêm hỗ trợ từ những khách hàng thân thuộc nay đã phải tự cách ly tại nhà. Người ốm đang phải dựa vào quỹ cứu tế COVID-19 và các chiến dịch gọi vốn cộng đồng để trang trải viện phí. Và các nhà khởi nghiệp đang lập nên các tổ chức nhằm mua lại những bữa ăn từ những nhà hàng đang gặp khó khăn rồi gửi đến những nhân viên tuyến đầu, những người đã kiệt sức vì công việc cao cả của mình.
 
Những tín hiệu thay đổi này thể hiện được tài khéo léo của người dân Hoa Kỳ, đây được xem như một thước đo về tinh thần vượt khó của những cộng đồng dân cư trên khắp nước Mỹ, những hành động tích cực này lan rộng trên những trang điện tử hay mạng xã hội trong thời gian gần đây. Nhưng chúng cũng là một thảm kịch. Nước Mỹ đang ép công dân của mình tự tìm đường thoát khỏi một thảm họa toàn cầu, đặt thêm những gánh nặng về việc quản lý cộng đồng lên vai những gia đình đang bị ảnh hưởng trầm trọng, đồng thời những bất bình đẳng trong xã hội trong thời điểm hiện tại lại được thể hiện càng rõ nét hơn.
 
Ở các nước thu nhập cao, chính phủ đảm bảo việc chu cấp đồ dùng và dịch vụ thiết yếu như: y tế, di chuyển giữa các thành phố, đồ dùng học tập cho trường công, hỗ trợ kinh tế cho những thời kỳ thất nghiệp. Nhưng ở Mỹ, chính phủ thường không làm được như vậy. Trong cái khó ló cái khôn, những thiếu thốn sẽ phát sinh những thay đổi mang tính sáng tạo, nhưng cũng sẽ thể hiện được sự nghèo nàn của quốc gia.
 
Từ rất lâu trước năm 2020, nhiều người Mỹ đã phải tự cứu lấy bản thân trước khi nhận được giúp đỡ từ chính quyền địa phương. Họ tìm kiếm máy tính, bút chì màu, và giấy cho lớp học tiểu học thông qua các chiến dịch trực tuyến. Họ dựa vào các trang gọi vốn cộng đồng sau một tai nạn xe hơi, sau một ca cắt bỏ ruột thừa, sau một trận chiến với ung thư, sau một ca sinh non. Họ phải chia nhau thuê một chiếc xe vì xe buýt chẳng bao giờ xuất hiện.
 
Giờ dịch bệnh đã phá nát cơ sở hạ tầng giáo dục của nước Mỹ, tàn sát mạng lưới chăm sóc trẻ em, xóa sổ hàng triệu công việc lương thấp, ép hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ phải đóng cửa, và giết chết hơn 170,000 người và số ca tử vong vẫn còn đang tăng. Hàng ngàn người đang sắp bị trục xuất khỏi nhà ở của chính họ, hàng ngàn doanh nghiệp sắp phá sản, hàng ngàn phụ huynh đang tuyệt vọng tìm bạn bè, người thân và kể cả người lạ trên mạng internet giúp đỡ họ trông coi lũ trẻ ở nhà.
 
Nước Mỹ cứ liên tục học đi học lại bài học này, thế nhưng họ chưa bao giờ ngấm được rằng: những quyên góp nhỏ lẻ của tư nhân sẽ không bao giờ giải quyết được những vấn đề mà chỉ chính phủ mới có thể làm được. Trước tiên, các cá nhân, tổ chức phi lợi nhuận và công ty đơn giản là không có đủ tài nguyên để cung cấp dịch vụ công cộng trên diện rộng. Một phần lớn các chiến dịch trên GoFundMe không thể đạt được mục tiêu đã đề ra của họ, trong số đó nhiều chiến dịch còn không kêu gọi được chút tiền nào. Dù đã có nhiều chiến dịch cố gắng cứu nhà hàng và quán bar, Yelp báo cáo rằng 140,000 doanh nghiệp có trên dịch vụ của họ đã đóng cửa từ khi suy thoái kinh tế khi dịch bệnh bắt đầu, nhiều doanh nghiệp sẽ không bao giờ mở lại nữa; để cứu được họ chắc chắn phải cần hàng tỉ đô la. Người Mỹ đang đối mặt với gần 90 tỉ đô la nợ y tế mỗi năm, hơn gấp đôi số tiền được ủng hộ cho các quỹ từ thiện liên quan đến sức khoẻ.
 
Thứ hai, thu nhập gia đình, tiền ủng hộ, lãi kinh doanh, và đầu tư tập đoàn dường như đều có vẻ là những hiện tượng theo vòng lặp. Khi nền kinh tế sụp đổ, những yếu tố này cũng sụp đổ theo. Ví dụ như ở một thành phố nơi nguồn thu nhập chính đến từ cối xay gió, khi những cối xay gió này ngừng hoạt động, các trường học trong thành phố đó sẽ không còn tiền để duy trì việc dạy và học, công dân mất đi bảo hiểm sức khỏe, các tổ chức phi lợi nhuận sẽ có ít tiền ủng hộ hơn, và các doanh nghiệp sẽ thấy doanh thu của mình giảm đi, tất cả đều sẽ xảy ra cùng một lúc. Như một thực tế, khi nền kinh tế đi xuống, người ta sẽ có ít khả năng quyên góp, trong khi sẽ có nhiều nhu cầu về quyên góp hơn. Mặt khác, với chính phủ liên bang, ngay cả những lúc yên ổn, họ vẫn có thể vận hành và thâm hụt ngân sách sẽ có thể tệ hơn trong những lúc khó khăn, nhưng họ vẫn sẽ hoạt động được. Việc của họ là phải bơm tiền mặt vào thị trường, bao gồm các cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức, đặt biệt là khi một đại hoạ kinh tế xảy ra nhằm giữ vững dòng tiền lưu thông trong thị trường. Khi chính phủ liên bang không thể làm như vậy, những quyên góp nhỏ lẻ từ tư nhân không bao giờ có thể rút ngắn khoảng cách trong nền kinh tế vĩ mô.
 
Điều thứ ba, việc đòi hỏi mỗi cá nhân phải dựa vào bản thân, gia đình và mạng lưới xã hội khi khó khăn ập đến không chỉ phản ánh mà nó còn khoét sâu thêm những cách biệt hiện có về sự chênh lệch tầng lớp, sắc tộc và ranh giới địa phận. Ví dụ, khi nghĩ tới những hội phụ huynh, nó đã không còn đơn thuần là một cách hay để cha mẹ quyên góp phần vào trường của con mình, mà nó đã khuếch đại thành những thực tế rất thô thiển cho sự bất bình đẳng trong giáo dục. Những phụ huynh ở khu nhà giàu đổ tiền để mua kính viễn vọng và vào những lớp bổ túc, trong khi đó họ lại từ chối quyên góp cho những trường ở khu nhà nghèo hơn đang rất cần những vật dụng thiết yếu. (Điều này, tất nhiên, chỉ là bề nổi của tảng băng chìm, nơi mà sự phân bổ thuế bất động sản và những chính sách về khu học chánh tạo ra những hố sâu ngăn cách trong xã hội).
 
Thất bại hiện tại trong hệ thống trường học của đất nước làm đậm nét thêm sự chênh lệch giàu nghèo do tình trạng tự trị. Những gia đình khá giả sẽ thuê gia sư để trông con lúc nó học bằng Zoom, hoặc lập hẳn những “trường học một lớp” có giáo viên hướng dẫn trực tiếp cho con mình. Trong khi đó những gia đình nghèo đang phải chịu những "án phạt" do sự "thiếu trách nhiệm" của mình do không theo nổi xu hướng học trực tuyến, làm tăng số lượng học sinh “trốn học ảo" do chúng không thể học trên mạng vì nhiều lý do (thiếu internet, thiếu thiết bị học trực tuyến,...). Xét trên diện rộng, có rất nhiều các bậc cha mẹ thu nhập thấp đang phải đối mặt với một tình thế khó xử: hoặc phải bỏ con một mình để đi làm hoặc nghỉ làm, ở nhà trông con học để rồi chìm sâu hơn vào cảnh nghèo khó. Các chuyên gia đã cảnh báo rằng đại dịch sẽ làm khoảng cách về thành tích học tập giữa con nhà giàu và nhà nghèo thêm lớn, và có thể còn khoét rộng thêm chênh lệch thu nhâp của cả nước.
 
Cuối cùng, cố gắng thay thế hỗ trợ từ chính phủ bằng những đóng góp cá nhân đòi hỏi một nỗ lực lớn không tưởng, mỗi người cần phải: kiếm lại tiền sau khi COVID-19 qua khỏi, làm việc với nhiều công ty bảo hiểm sức khỏe khác nhau với cách thức vận hành “kiểu Kafka” - phức tạp một cách vô lý - để thanh toán các chi phí sức khỏe. Lập một ngôi trường tạm thời cho đứa con đang cần nhiều trợ giúp của bạn, phỏng vấn giáo viên và tự xoay sở cách lập sổ lương. Tìm cách bắt Uber để đến kịp trạm xe lửa lúc chạy lúc không, hay tuyến xe bus với giờ giấc không cố định để kịp giờ đi làm. Phối hợp với những tổ chức phi lợi nhuận để cứu lấy nhà hàng của mình. Tìm kiếm một chỗ giữ trẻ, rồi sắp xếp dịch vụ vú nuôi chung, rồi lại phải kì kèo cho được một chỗ giảm giá trong một trường mầm non tư thục, vì cả nước Mỹ không có lấy một trường mầm non công lập và hệ thống trường mẫu giáo. Tất cả những việc làm thiết yếu này, chúng thật sự gây mỏi mệt.
 
Đảm đương với trách nhiệm quản trị cộng đồng không chỉ tốn tiền, nó còn tốn thời gian và công sức. Và chính vì nhu cầu này, theo một cách rất riêng, lại gia tăng sự cách biệt đang hiện hữu ở Mỹ. Những con người bệnh tật, nghèo khó, thất nghiệp - đây là những người buộc phải viết những câu chuyện lâm li bi đát để ngửa tay xin tiền trên mạng. Đây là những người bị đè nặng với việc phải kể lể những khốn khổ của mình nhằm kêu gọi trợ giúp, kéo cả cộng đồng vào hành trình chống ung thư của họ, phải giải thích trục xuất và vô gia cư nghĩa là gì, cầu xin sự giúp đỡ của mọi người để họ không phải cho nhân viên nghỉ việc và dẹp tiệm.
 
Câu trả lời mà hầu như mọi quốc gia thịnh vượng khác đều đã tìm ra đó là: Chính phủ phải đảm đương vai trò của chính phủ, với nhiệm vụ là cung cấp những điều đã đề cập ở trên. Chính phủ phải tìm cách thay thế cho thu nhập của mỗi người khi suy thoái ập đến, và giúp những doanh nghiệp đang chật vật vì những lỗi lầm không phải do họ gây ra. Chính phủ phải đảm bảo một hệ thống y tế đơn giản với chi phí hợp lý mà người dân có thể tiếp cận, phải phải cung cấp dịch vụ sóc dưỡng trẻ em cùng và hệ thống giáo dục công cho mỗi gia đình. Và chính phủ phải đầu tư vào hệ thống xe lửa, xe bus và lớp học. Chống lại suy thoái kinh tế và xây dựng cơ sở hạ tầng công cộng, bao gồm y tế, sức khỏe và hạ tầng giáo dục - đây đáng ra không phải là việc của công dân. Và khi nó là việc của công dân, thì hãy ghi nhận đây đúng là bi kịch.
 
Người dịch: A. Duong & Kiều Giang
Biên tập: Phố

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
25/09/202000:00:00
TOKYO -- Các đồng minh của Hoa Kỳ như Nhật Bản nên bắt đầu vạch ra các chiến lược trong việc phản ứng với một chính quyền Biden tiềm năng để phù hợp với các nỗ lực ngoại giao của Hoa Kỳ nhằm xử phạt Trung Quốc do "thành tích" tệ hại về nhân quyền.Biden hiện là ứng cử viên tranh cử tổng thống chính thức của đảng Dân chủ và đang dẫn trước Tổng thống Donald Trump trong các cuộc khảo sát.Tuy vậy, chiến thắng của cựu phó tổng thống trong cuộc tranh cử vào ngày 3 tháng 11 này vẫn chưa chắc chắn trước những nghi vấn như việc ông ấy sẽ giữ phong độ trong các cuộc tranh luận với Trump như thế nào và liệu rằng vaccine coronavirus có được triển khai trước ngày bầu cử hay không.Tuy nhiên, những nhà lập pháp trên toàn thế giới sẽ được cố vấn để bắt đầu cân nhắc nghiêm túc về cách ứng phó với nhiệm kỳ tổng thống Biden. Một câu hỏi quan trọng là khả năng lãnh đạo của Biden sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ Mỹ-Trung, vốn đang ở mức tiêu cực nhất trong nhiều thập niên, như thế nào.
18/09/202000:00:00
Vào năm 1999, khi Donald Trump đặt chân lên con đường tranh cử tổng thống với tư cách là ứng cử viên của Đảng Cải cách (Reform Party), tuy rằng việc này ít được nhớ đến, ông đã chỉ trích đối thủ trong mắt mình lúc ông vận động tổng tuyển cử : ứng cử viên Đảng Cộng hòa John McCain. Nhiều người ngưỡng mộ ông McCain là một anh hùng chiến tranh vì ông đã sống sót sau 5 năm làm tù binh ở Việt Nam. Một người phỏng vấn truyền hình đã hỏi tại sao Trump lại cảm thấy mình đủ tiêu chuẩn để trở thành tổng tư lệnh hơn. Trump trả lời trong cuộc phỏng vấn cùng CBS, “Bị bắt bỏ tù có khiến bạn trở thành một anh hùng không? Tôi không biết. Tôi không chắc.” Một vài năm trước đó, Trump đã khoe khoang trên một chương trình phát thanh buổi sáng về việc tránh đi quân đội cho chiến tranh Việt Nam. Ông khen một trong những người dẫn chương trình đã làm một "việc tốt" khi anh ta đã rời nghĩa vụ bằng cách viện cớ anh ta bị đau đầu gối.
16/09/202009:17:00
Năm 2020 là một năm đầy sóng gió cho nước Mỹ. Chiến tranh thương mại bước sang năm thứ ba. Đại dịch COVID-19 làm tê liệt nước Mỹ. Cộng thêm xung đột sắc tộc. Và đặc biệt hơn cả 2020 là năm bầu cử tổng thống. Tất cả những sự kiện trên đây, ít hay nhiều đều liên quan đến kinh tế. Chỉ còn đúng 50 ngày nữa là đến ngày bầu cử. Chúng ta thử kiểm điểm lại tình hình kinh tế cho bốn năm của Tổng Thống Trump sắp qua và tiên đoán cho năm sắp tới.
11/09/202000:00:00
Thay vì giải quyết những vấn đề lo ngại đã được làm rõ một cách minh bạch trong mùa hè này, một vài người quen của tôi đã viện cớ là tự thân người Da Đen đã có quá nhiều vấn đề, dựa trên những ngộ nhận và hình mẫu rập khuôn về người Da Đen. Một lời chỉ trích cụ thể mà tôi đã nghe đi nghe lại nhiều lần chính là câu hỏi, “Tại sao họ không chăm chỉ làm việc như chúng ta và tạo tiếng tốt cho mình, thay vì cứ phàn nàn mọi lúc mọi nơi?”
07/09/202009:33:00
Có những lúc Donald Trump rất chân thật như những việc đã kể trên. Ông không giấu tâm tư thật của mình. Hiểu ông sai không phải là lỗi của ông, mà là lỗi của những người đã không chịu lắng nghe những phát biểu từ chính miệng ông.
04/09/202000:00:00
Vào đêm thứ hai của Đại hội quốc gia Đảng Cộng hòa, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo, người mà ai ở bang Washington cũng biết vì tham vọng của ông với ghế Tổng thống, đã phá vỡ tiền lệ ngoại giao lâu đời để phát biểu ca ngợi những “sáng kiến táo bạo” của Tổng thống Donald Trump ở “hầu như mọi nơi trên thế giới”
25/08/202012:07:00
Trong bốn buổi tối diễn ra đại hội, danh sách diễn giả cho mỗi tối sẽ gồm ít nhất một thành viên gia đình Trump - trong số nhiều thành viên đang công tác tại Nhà Trắng hoặc hỗ trợ nỗ lực tái tranh cử của ông. Trump sẽ phát biểu vào tối thứ Năm.
24/08/202009:35:00
Lần đầu qua Tokyo, đi bộ dọc theo vài con đường, tôi có thấy những gờ cao nằm giữa lề đường dành cho người đi bộ nhưng không chú tâm lắm. Rồi đến ngã tư, nghe tiếng "chíp-chíp" như chim kêu khi đèn tín hiệu đi bộ chuyển xanh, cũng ngỡ để báo hiệu khách bộ hành đang đợi băng ngang đường.
23/08/202009:29:00
Đây là nguyên văn cuộc đối thoại giữa Maryanne Trump Barry, chị ruột và Mary Trump, cháu ruột của Donald Trump. Bà Mary Trump bí mật thu băng khi hai người nói chuyện với nhau nhiều lần vào năm 2018 và 2019, tổng cộng khoảng 15 tiếng đồng hồ. Bà Maryanne Trump Barry năm nay 83 tuổi và từng giữ chức chánh án liên bang trước khi nghỉ hưu vài năm gần đây. Theo luật tiểu bang New York, việc bà Mary Trump bí mật thu băng là hợp pháp, vì luật chỉ đòi hỏi một bên của cuộc nói chuyện đồng ý cho thu băng.
21/08/202000:00:00
Thông qua mối quan hệ của tôi với John Marttila - giám đốc chiến dịch tranh cử vào thượng nghị viện của Joe Biden năm 1972, cũng là cố vấn thân tín của Biden tới năm 2018 - tôi đã có khá nhiều cơ hội quan sát Joe Biden trong hơn 20 năm qua. Vào năm cuối đời của John, chúng tôi đã bỏ ra nhiều giờ để nói về dự định tranh cử tổng thống của Biden năm 2020. John Marttila, cố vấn được Joe Biden tín nhiệm nhất, cho rằng Biden đang có chính xác những gì cần để đánh bại Donald Trump. Tuy nhiên, ông ấy lo ngại về khả năng “kỳ quái" của Trump trong việc đánh giá đối thủ, và sự mực thước cũng như phong cách đạo mạo cũ xưa của Biden có thể khiến ông không chống đỡ nổi những đòn đánh dưới thắt lưng mà Trump tung ra với bất cứ ai ngáng đường ông ta. (*Chú thích: “đòn đánh dưới thắt lưng” là một đòn tấn công hiểm độc bị cấm trong các cuộc đấu võ đài) Tôi và John có chung những nỗi lo và hy vọng. Qua hơn 20 năm quan sát ở cự ly gần, tôi đã thấy những nhược điểm cũng như ưu điểm khiến tôi cho rằng
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.