Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Recitatif-Truyện Ngắn Hiếm Có của Toni Morrison Được Xuất Bản Thành Sách

09/01/202222:45:00(Xem: 425)
Toni Morrison
Hình: Ảnh kết hợp tác phẩm Recitatif của Toni Morrison bên trái và hình Morrison ở New York vào 27/02/2013.  (Nguồn: APnews.com)




NEW YORK – Truyện ngắn hiếm có “Recitatif,” do Toni Morrison viết vào đầu những năm 1980, kể về cuộc đời của hai người phụ nữ từ thời thơ ấu đến khi trưởng thành mang vận mệnh trái ngược nhau, sẽ được xuất bản thành sách vào ngày 1 tháng 2 năm 2022, theo trang APnews đưa tin ngày Thứ Bảy, 8 tháng 1 năm 2022.

Đối với phần lớn thế giới, nữ văn sĩ quá cố Toni Morrison là một tiểu thuyết gia nổi tiếng với những tác phẩm kinh điển như “Người yêu dấu” (Beloved), “Bài Ca của Solomon” (Song of Solomon) và “Mắt Biếc” (The Bluest Eye).

Nhưng nữ văn sĩ từng đoạt giải Nobel không bó buộc mình trong một thể loại. Morrison cũng có các vở kịch, bài thơ, bài tiểu luận và truyện ngắn, một trong số đó sẽ được xuất bản thành sách vào ngày 1 tháng 2 năm 2022. “Recitatif,” do Morrison viết vào đầu những năm 1980, kể về cuộc đời của hai người phụ nữ từ thời thơ ấu đến khi trưởng thành mang vận mệnh trái ngược nhau. Zadie Smith đóng góp phần giới thiệu và ấn bản đọc truyện do diễn viên Bahni Turpin đọc.

Theo Autumn M. Womack, giáo sư khoa Anh Văn và khoa Người Mỹ Gốc Phi tại trường Princeton, cố văn sĩ Morrison đã viết tiểu thuyết ngắn kể từ khi bà còn học đại học tại trường Howard và trường Cornell, dù bà chưa bao giờ xuất bản một tuyển tập truyện nào.

 “Recitatif” được đưa vào ấn bản phát hành năm 1983 “Confirmation: An Anthology of African American Women,” do nhà thơ kiêm nhà viết kịch Amiri Baraka đồng biên tập, hiện đã không còn ấn bản.

Womack nói: “Một trong những điều rút ra từ truyện (‘Recitatif’) là người đọc sẽ bắt đầu nghĩ về bà như một người  có nhiều kinh nghiệm với nhiều hình thức. Người đọc sẽ nhận thấy bà không chỉ là một tiểu thuyết gia mà đã viết dưới mọi thể loại khác.”

“Recitatif” kể về một loạt các cuộc gặp gỡ giữa Roberta và Twyla, một người da đen và một người da trắng, và người đọc sẽ phải đoán xem ai là ai. Họ gặp nhau khi còn nhỏ tại trại trẻ mồ côi St. Bonaventure. (“Bị mắc kẹt ở một nơi xa lạ với một đứa con gái thuộc chủng tộc khác lại là một chuyện khác,” Twyla, người kể chuyện, nhớ lại).



Và họ tình cờ gặp nhau nhiều năm sau đó, cho dù là tại Howard Johnson’s ở ngoại ô New York, nơi Twyla đang làm việc còn Roberta đi cùng với một người đàn ông đến cuộc hẹn với Jimi Hendrix, hoặc lần gặp gỡ sau đó gần Food Emporium.

“Một lần nọ mười hai năm trước, chúng tôi lướt ngang qua nhau như những người xa lạ,” Twyla nói. “Một đứa con gái da đen với một đứa da trắng gặp nhau ở Howard Johnson’s, chả có gì để nói. Một đứa đội nón chạy bàn hình tam giác xanh và trắng - người còn lại đi cùng một người đàn ông đến gặp Hendrix. Giờ thì chúng tôi cư xử với nhau như hai chị em lâu lắm rồi mới gặp.”

Womack lưu ý, “Recitatif” bao gồm các chủ đề được tìm thấy ở những tác phẩm khác của Morrison, cho chúng ta thấy những xung đột liên tục giữa họ, từ khi họ còn nhỏ cho đến khi họ trưởng thành. Một số cuộc xung đột dường như bị ảnh hưởng bởi sự khác biệt chủng tộc của họ, nhưng thú vị là Morrison không bao giờ xác định cô gái nào là da đen và cô gái nào là da trắng.

Trong phần giới thiệu, Smith ví “Recitatif” với một trò chơi ráp nối nhưng đồng thời cảnh báo rằng “Toni Morrison không hề đùa giỡn.” Bí ẩn bắt đầu với những dòng mở đầu, “Mẹ tôi nhảy nhót cả đêm còn Roberta bị ốm: ‘Chà, người mẹ loại nào mà lại đi nhảy đầm suốt đêm?’"Smith hỏi “da đen hay da trắng đây?” Trong suốt câu chuyện, Morrison sẽ diễn tả mọi thứ từ chiều dài mái tóc đến địa vị xã hội như để thách đố não bộ xác định “bí mật” về chủng tộc của mỗi cô gái. 

“Như hầu hết độc giả của‘ Recitatif ’, tôi luôn thèm biết rõ người kia là ai, Twyla hay Roberta,” Smith thừa nhận. “Ồ, tôi rất muốn làm cho rõ trắng đen câu chuyện. Muốn cảm thông với đúng người, và quay lưng với đúng kẻ. Nhưng đây chính là điều mà Morrison đã cố tình một cách tính toán để không cho phép ta làm như thế. Và có lẽ chúng ta nên tự hỏi tại sao.”

Độc giả có thể đặt mua sách trước tại: https://www.amazon.com/Recitatif-Story-Toni-Morrison/dp/0593315030.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Từ lần xuất bản đầu tiên và duy nhất năm 2001, cuốn sách đã tuyệt bản này là nguồn tư liệu vô giá về một giai đoạn dày đặc biến động của lịch sử Việt Nam thế kỷ 20. Đọc lại những ghi chép của nhà thơ Trần Dần (1926-1997) về thời kì Cải cách Ruộng đất và Nhân văn-Giai phẩm, tôi vẫn kinh ngạc bởi sự thành thực tận cùng, thành thực đến tàn nhẫn khắc nghiệt, của ông với chính bản thân mình. Cuộc vật lộn của ông với thời đại không phải chỉ là một bi kịch từ vị thế nạn nhân mà đa tầng, đa diện hơn nhiều: Ông cũng là một tác nhân và trước hết là một chứng nhân lỗi lạc, với một khả năng quan sát, phân tích, ghi nhận, diễn đạt hiếm có và một lí tưởng sục sôi cháy bỏng với nghệ thuật văn chương.
Mỗi đứa bé lớn lên đều khám phá xã hội vây quanh cùng thế giới bao la qua hai cách: tiếp xúc với thực tế, lắng nghe người lớn nói chuyện và học hỏi ở trường lớp. Sau nữa là đọc sách. Cách thứ nhì cho tôi nhiều hiểu biết hơn cách thứ nhất. Lúc nhỏ trong nhà gọi đùa tôi là mọt sách. Tôi trở nên mọt sách trước tiên qua truyện tranh. Những năm tiểu học tôi say mê TinTin, Astérix & Obélix, Lucky Luke, Fantasio & Spirou với chú vượn marsupilami... Đi học về là tôi chúi mũi vào 12 Thành Công Lực của cậu bé tí hon Benoît, Liều Thuốc Hóa Chó với Lữ Hân & Phi Lục, Chú Tí Làm Phù Thủy trong làng Schtroumpf, Điếu Xì Gà Pharaon, Đền Thờ Mặt Trời với Tintin và thuyền trưởng Haddock, hoặc Anh em nhà Dalton hay Gaston LaGaffe… Lớn thêm chút, tôi mê mẩn truyện tranh Bob Morane, Django Blueberry nhưng mê nhất vẫn là Tanguy & Laverdure, rồi Buck Danny với các trận không chiến và những cuộc phiêu lưu kỳ thú của Blake & Mortimer.
Một đồng 25 xu có khắc hình nhà thơ huyền thoại và nhà hoạt động dân quyền Maya Angelou và một số phụ nữ Mỹ tiên phong khác đã chính thức bắt đầu được chuyển đến các ngân hàng vào thứ Hai tuần này. Angelou là người phụ nữ Da đen đầu tiên xuất hiện trên đồng 25 xu của Hoa Kỳ. Thiết kế có hình của nhà thơ Maya Angelou là đồng 25 xu đầu tiên trong "Chương trình dành cho phụ nữ Hoa Kỳ", một công trình kéo dài 4 năm phát hành các đồng xu có hình những người phụ nữ nổi bật trong lịch sử Hoa Kỳ.
Một năm. Đơn vị thời gian này có lúc dài lúc ngắn. Với bệnh dịch truyền nhiễm COVID 19, năm 2021 trở nên khá dài. Hy vọng một ngày bình thường hơn, tốt đẹp hơn, vui chơi dễ dàng hơn, hít thở thoải mái hơn, khiến cho thời gian nặng nề chờ đợi. Tuy nhiên, đối với một số người đang chạy đua, đang vào chung kết, đang chờ tổng kết, nhất là những người đang tìm ra tiền và danh vọng, thì năm nay dường như quá ngắn. Thời gian vật lý không có gì quan trọng, chỉ là những tờ lịch lật qua, xé bỏ, tự động một năm mới sẽ đến. Nghĩ như vậy là sai lầm, ông Albert Einsten ghi nhận, “Lý do duy nhất để thời gian hiện diện là tất cả mọi việc không thể xảy ra cùng một lúc.” Tết Tây trước Tết Ta. Thử tưởng tượng, ông Tản Đà và ông Bùi Giáng sống cùng một thời gian, chắc chắn văn học Việt đã khác hẳn ngày hôm nay. Do đó, Tản Đà trước, Bùi Giáng sau. Trước Tết Tây, tháng 12, truyền thống Tây phương cho chúng ta biết nhiều tổng kết trong năm về nhiều thể loại văn học nghệ thuật. Nhờ vậy, chúng ta biết được
Đọc sách là nghe bằng mắt và độc thoại bằng tưởng tượng. Trong thực tế, đọc để hiểu sách, là khi đọc, nghe được âm thanh chữ nghĩa vang lên âm thầm bên trong bộ não, cho đến một lúc, âm thanh đó vang lớn, thu hút sự chú ý, tách lìa người đọc ra khỏi thế giới thường trực, để quyền lực tưởng tượng vừa dẫn giải vừa tiêu hóa những gì ở phía sau chữ nghĩa.
Quán sát bản chất của thời gian là để giải thoát tri kiến, vượt khỏi những buộc ràng của vọng chấp si mê, đạt được niềm an vui tĩnh tại nội tâm giữa một thế giới biến động, bất an, bất toàn. Quán sát như thế không phải để lìa xa cuộc đời, mà chính là để có thể sống thật và an nhiên với cuộc đời không thật.
… Qua một tấm màn quá khứ của nhiều thập niên, bạn trở lại như một kẻ đang chơi trò cút bắt với tôi. Bạn đứng đâu đó tôi không thấy. Nhưng bạn đã vén cái bức màn sờn cũ ấy để tôi nhìn lại tôi xưa. Và thêm một tương quan giữa bạn với một người tôi cũng chưa hề gặp mặt, làm tôi nao lòng thao thiết nhớ về những ngày có thể nói với tôi là những ngày tươi đẹp nhất. Ngày biết mê đắm một tiếng nói, một câu văn. -- Đặng Mai Lan
Nhà văn Ngô Thế Vinh viết về Dohamide [1934-2021], một học giả uyên bác người Chàm, có công rất lớn trong việc tìm hiểu và đánh giá lại lịch sử, văn hóa dân tộc Chàm. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Sau gần 2 năm đại dịch với biết bao mất mát và đau thương cộng với những hạn chế sinh hoạt, Lễ Trao Giải VVNM năm nay trở thành cơ hội quý giá cho sự họp mặt, thăm hỏi, hàn huyên tâm sự trong không khí vui tươi, nhộn nhịp và thân tình.
Đại Tạng Kinh nói cho đủ là kho tàng chứa đựng Tam Tạng Giáo Điển Phật Giáo gồm Kinh, Luật và Luận, mà tiếng Bắc Phạn (Sanskrit) gọi là Tripiṭaka và tiếng Nam Phạn (Pali) gọi là Tipiṭaka. Kinh là những lời dạy của Đức Phật hay của các vị đệ tử của Đức Phật đã trùng tuyên lại lời Phật dạy và được Đức Phật xác chứng. Luật là những giới luật được Đức Phật đặt ra để giúp chúng đệ tử xuất gia và tại gia của Ngài nhiếp thọ thân khẩu ý trong đời sống hàng ngày để làm tăng trưởng đạo lực giải thoát và giác ngộ. Luận là những giải thích để làm rõ hơn lời Phật dạy trong Kinh và các giới luật do Phật chế ra. Thời Đức Phật còn tại thế tất cả những lời Ngài dạy về Kinh và Luật (thời kỳ này chưa có Luận) đều được chúng đệ tử của Ngài ghi nhớ thuộc lòng mà chưa được viết thành văn. Vào mùa an cư kiết hạ đầu tiên sau khi Đức Phật nhập Niết Bàn (544 năm trước tây lịch), Đệ tử lớn của Đức Phật là Tôn Giả Đại Ca Diếp (Mahākāśyapa) đã chủ trì một cuộc kết tập Kinh điển lần đầu tiên tại Thành Vương Xá
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.