Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ý Nghĩa Của Ca Hát

28/09/202110:51:00(Xem: 955)

Tap chi 5

 

 

Khi bạn nghe một người hát hay theo ý mình, cảm giác của bạn như thế nào? Phải chăng là thích thú, một phần khen ngợi, một phần ngưỡng mộ? Nếu ca khúc đó là ca khúc có liên quan đến quá khứ của mình, dính dấp đến hình hài ai đó, phải chăng lòng thêm phần đê mê, tâm tư bỗng dưng mềm xuống, bùi ngùi? Khi cảm xúc đã trôi qua, còn cảm tưởng thì sao?

Phải chăng người hát hay cho bạn một khái niệm, như Royal Staton đã viết, một trình bày diễn cảm đầy ý nghĩa? Nghệ thuật hát của họ truyền đạt đến bạn một điều gì có thể thấu hiểu và khoan khoái? một tâm tình, một câu chuyện, một cảm giác vui, một sắc vị của đẹp, một nghệ thuật thanh nhạc cao, tóm lại, một điều gì có ý nghĩa? (Trang 118) 

Khi xem và nghe những ca sĩ thành danh hát, chúng ta có thể lưu ý đến nghệ thuật riêng của mỗi người khơi động ý nghĩa của trình bày bài hát (khác với ý nghĩa của ca khúc). Mức độ nghệ thuật đó đánh giá trình độ của mỗi ca sĩ và cũng đánh giá trình độ của người thưởng ngoạn. Nếu không cùng một băng tầng, khó mà gặp gỡ nhau lâu dài. Nếu không đi cùng một hướng, làm sao ngồi chung thuyền? Có lẽ, bạn cũng đã có kinh nghiệm, trong những lúc hát, ý nghĩa giá trị mà bạn muốn mang đến người nghe, vì những lý do nào đó, người nghe đã không lãnh hội.

Toàn thể khái niệm về Ý Nghĩa Của Ca Hát là điều gì tinh tế và khó nắm bắt. Giống như một hương vị độc đáo của một món ăn ngon, nó là một phẩm chất không thể xác định, nhưng nếu không có nó, món ăn ngon hoặc tiếng hát hay, sẽ không có hiệu quả như mong muốn. (Trang118).

Khái niệm “Ý nghĩa của ca hát” không có định nghĩa rõ ràng. Ngay cụm từ “Ý nghĩa của ca hát” cũng không chính xác vì từ vựng “ý nghĩa” nghiêng về giá trị và từ vựng “ca hát” nghiêng về nghệ thuật diễn đạt. Không thể xác định, chúng ta tìm hiểu qua cách so sánh.

Ví dụ, người đệm đàn, tuy là bài quen thuộc, đã quen bài bản, nhưng người chơi đàn nghệ sĩ sẽ đệm cho mỗi người hát mỗi khác, sẽ đệm mỗi lần mỗi khác. Mỗi lần đệm là mỗi lần cho phép hứng khởi và tự phát được tự do lộng lẫy, dĩ nhiên trên nền tảng lý thuyết âm nhạc thuần thục. Phần trôi nổi sáng tạo chính là điểm đặc thù của mỗi người chơi đàn. Đó là ý nghĩa của đệm đàn.



Ví dụ, phụ nữ luôn luôn trang điểm theo niềm tin “thế nào là đẹp” của mỗi người. Họ học hỏi, thí nghiệm, thay đổi vật liệu, thậm chí vay mượn dao kéo … tất cà kinh nghiệm thực hành mỗi ngày mỗi tích trữ và kinh nghiệm hiệu quả của vay mượn y khoa trở thành kinh nghiệm đặc thù của mỗi người nữ về tự trang điểm, đôi khi trang điểm giùm người khác. Người phụ nữ trang điểm hay đẹp mỗi lần ngồi trước gương soi không phải để làm đẹp khuôn mặt của mình, mà làm đẹp khuôn mặt đang đối diện. Nói một cách khác, khuôn mặt trong gương là khuôn mặt khách quan, dùng nghệ thuật chủ quan về cái đẹp, làm cho khuôn mặt khách quan đẹp hơn theo giá trị tùy mỗi trường hợp. Trang điểm đi chợ khác với trang điểm đi party sinh nhật, khác với party công sở, khác với buổi đi nghe hòa nhạc …  Đó là ý nghĩa của trang điểm. Biết vậy, mới hay cho câu thơ Vắng chàng điểm phân trang hồng với ai? (Chinh Phụ Ngâm.)

Khi nói về thực hành, “ý nghĩa của ca hát” là những gì thu hút người nghe trong mỗi lần trình diễn. Sẽ không có hai lần trình diễn giống nhau, không có khán giả giống nhau, vì vậy, sẽ không có ý nghĩa của ca hát giống nhau.

Khi thực hành, ý nghĩa của ca hát chỉ hiện diện trong lúc trình diễn. Vì vậy, lời giới thiệu hoặc chính người hát tự giới thiệu phải là phần đóng góp cho ý nghĩa của ca hát, không phải để màu mè, trang điểm văn chương, hoặc để đánh bóng người nói. Đó là ý nghĩa của giới thiệu người hát.

Trong khi lý thuyết cho thấy, ý nghĩa của ca hát là giá trị diễn đạt, thì thực hành, có thể mượn câu nói thời danh của triết gia Heraclitus, không bao giờ có thể tắm hai lần trong cùng một dòng sông.

 

Ngu Yên.

 

(*) Steps To Singing for Voice Classes. Third Edition. Tác giả Royal Stanton, 1983. Wadsworth Publishing Company.

 

Giới thiệu số đặc biệt về âm nhạc

Tạp Chí Đọc Và Viết Số 5. Tháng 1, 2021

Đọc và tải xuống miễn phí.

https://www.academia.edu/53254697/T%E1%BA%A1p_Ch%C3%AD_%C4%90%E1%BB%8Dc

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ở một nơi xa xôi nào đó, tôi đã thấy Lệ Thu đang yên nghỉ một mình, trong lặng lẽ và cô đơn và đêm nay, ở đây, tôi sẽ ở lại cõi trần này để lặng im hằng giờ, dở lại các trang nhạc và vặn lên nghe hàng chục bài hát Lệ Thu đã hát. Cuối cùng của nửa đêm chưa ngủ, tôi đã tìm được tiếng hát nhẹ nhàng “ không buồn tênh lắm đâu” của Lệ Thu từ gần 50 năm trước nhưng bây giờ nghe lại, hình như chỉ còn là tiếng hát thì thầm cho chính mình.
Hôm nay là ngày 16 tháng Giêng năm 2021, một năm thật mới thật đẹp nhưng cũng thật buồn. Buồn như buổi chiều nay được tin một người chị, một người bạn vừa vĩnh viễn ra đi. Đó là danh ca Lệ Thu.
Trước nỗi đau nầy, mượn câu thơ trong Chinh Phụ Ngâm để tiễn biệt Lệ Thu Bùi Thị Oanh: “Oanh bay đi biền biệt chẳng quay về”. Và, tiếng hát đầu tiên của cuộc đời với câu kết trong nhạc phẩm Dang Dở như định mệnh “Hoa tàn nhạc bay theo không gian” tiễn người: Lệ Thu về cõi thiên thu! “Đời xa tiếng ca nào ai tiếc thương bẽ bàng” (Ánh Đèn Màu).
Tháng 10 năm 2020, nhà báo Phạm Đoan Trang trước khi bị bắt đã viết bức thư trong đó có câu “ Xin đừng cứu tôi mà hãy cứu quê hương tôi”, tờ báo Washington Post có đăng trong bài xã luận “ Don’t Free Me- Free My Country”. Cảm hứng từ câu nói đó, Trần Chí Phúc sáng tác ca khúc Cứu Quê Tôi Thoát Gông Xiềng Chủ Nghĩa và đàn hát để tặng cho các nhà đấu tranh tự do nhân quyền đang bị cầm tù tại quê nhà.
nhượng của tạo hóa, bệnh tật, tôi thầm mong cho tiếng hát vượt không gian bình yên với chiều dài bất tận ru ca của người ca sĩ . Tiếng hát một thời dội vào tuổi trẻ mà có lúc tôi gọi là "người đàn bà âm nhạc ma quái của lòng tôi".
Ca sĩ Thanh Thúy là một hiện tượng của nền âm nhạc miền Nam trước năm 1975. Nổi bật nhất của chị là giọng hát u buồn như tiếng khóc nức nở, được cho là: “Tiếng Hát Khói Sương”, “Tiếng Hát Liêu Trai”, “Tiếng Hát Lúc Không Giờ” của chị. Ngoài tiếng hát đặc biệt đó, Thanh Thúy còn là một người đẹp, được chọn là “Hoa Hậu Nghệ Sĩ”, ca sĩ ăn khách nhất, ca sĩ được ái mộ nhất. Nữ hoàng Bolero.
Trước Giáng Sinh 2020 có người bạn sắp về hưu phôn hỏi theo năm sinh khi nào về hưu ở Đức và riêng tôi sau khi nghỉ hưu anh làm gì vì đã có nghe vài người bạn thân than "nghỉ ở nhà chán thật", điển hình ví dụ như trong mùa "đại dịch Corona" phải nằm nhà, cảm thấy tù túng, khó chịu".
Với đại dịch hạn chế đi lại trong mùa lễ, nhiều người Mỹ sẽ ngồi trước truyền hình để xem những cuốn phim ngày lễ thích thú của họ, cùng với uống bia rượu ưu thích – một ly nước táo nóng hay một chung rượu – để cho đời vui thêm. Phim ngày lễ đã trở thành một phần quan trọng của các cuộc lễ hội mùa đông của người Mỹ và lại còn nhiều hơn đối với những ai cách ly vào mùa lễ năm nay. Trang mạng giải trí Vulture báo cáo 82 phim ngày lễ mới được tung ra trong năm 2020. Nhưng, ngay cả trước khi đóng cửa, việc sản xuất các phim Giáng Sinh hàng năm được báo cáo là tăng ít nhất 20% kể từ năm 2017 chỉ trên một hệ thống dây cáp truyền hình.Phim ngày lễ là phổ biến không chỉ đơn giản bởi vì chúng là “những cuộc trốn chạy,” như nghiên cứu của tôi về mối quan hệ giữa tôn giáo và điện ảnh. Đúng hơn, những phim này trao cho người xem một cái nhìn thoáng qua vào thế giới như nó có thể là.
Mở nghe bài hát Nắng Đẹp Miền Nam “ Khi người lính chiến đã đấu tranh hiến hòa bình cho Đồng Tháp Cà Mau. Đây quê hương thân yêu Miền Nam, nắng lên huy hoàng đẹp mùa vui sang” mà lòng bâng khuâng ngậm ngùi. Những nhạc phẩm của Lam Phương giai điệu vui tươi êm ái, lời ca mộc mạc, chân tình đi thẳng lòng người, đẹp như màu nắng lóng lánh trên cánh đồng màu mỡ Miền Nam, thuở thanh bình năm cũ trở thành kỷ niệm.
Người nhạc sĩ tài năng đa dạng có hơn 200 bản nhạc đã được hát khắp nơi từ đầu thập niên 1950 cho đến nay ở trong và ngoài nước mà hầu như người Việt nào cũng đã từng nghe nhạc của ông, Nhạc Sĩ Lam Phương, đã từ giã cõi đời vào chiều tối ngày 22 tháng 12 năm 2020 tại Thành Phố Fountain Valley, Miền Nam California, Hoa Kỳ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.