Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tại Sao Các Phim Về Giáng Sinh Lại Hấp Dẫn Trong Mùa Lễ Năm Nay

25/12/202000:00:00(Xem: 1269)
TAI SAO CAC PHIM GIANG SINH LAI HAP DAN 02
Cảnh trong phim “White Christmas.” (www.theconversation.com
 
Mùa lễ cuối năm nay không như mọi năm vì đại dịch đang hoành hành khắp nơi, nhất là tại Hoa Kỳ và đặc biệt tại California, với sự gia tăng cao kỷ lục số người bị truyền nhiễm, vào bệnh viện và tử vong. Mùa lễ năm nay chắc chắn sẽ buồn tẻ vì không có những cuộc tụ họp đông đảo náo nhiệt và vui vẻ. Nhưng mọi người cũng tìm ra cách để giải trí mà cách thông thường nhất là ngồi nhà xem phim. S. Brent Rodriguez-Plate, Giáo Sư về bộ môn Nghiên Cứu Tôn Giáo và Truyền Thông và Điện Ảnh tại Đại Học Hamilton College ở New York đã có bài viết về vấn đề này được đăng trên trang mạng www.theconversation.com vào ngày 18 tháng 12 năm 2020. Việt Báo xin dịch để cống hiến độc giả nằm nhà trong những ngày lễ cuối năm.
 
*******
 
Với đại dịch hạn chế đi lại trong mùa lễ, nhiều người Mỹ sẽ ngồi trước truyền hình để xem những cuốn phim ngày lễ thích thú của họ, cùng với uống bia rượu ưu thích – một ly nước táo nóng hay một chung rượu – để cho đời vui thêm.

Phim ngày lễ đã trở thành một phần quan trọng của các cuộc lễ hội mùa đông của người Mỹ và lại còn nhiều hơn đối với những ai cách ly vào mùa lễ năm nay. Trang mạng giải trí Vulture báo cáo 82 phim ngày lễ mới được tung ra trong năm 2020. Nhưng, ngay cả trước khi đóng cửa, việc sản xuất các phim Giáng Sinh hàng năm được báo cáo là tăng ít nhất 20% kể từ năm 2017 chỉ trên một hệ thống dây cáp truyền hình.

Phim ngày lễ là phổ biến không chỉ đơn giản bởi vì chúng là “những cuộc trốn chạy,” như nghiên cứu của tôi về mối quan hệ giữa tôn giáo và điện ảnh. Đúng hơn, những phim này trao cho người xem một cái nhìn thoáng qua vào thế giới như nó có thể là.
 
Các phim Giáng Sinh như là sự phản ảnh
 
Đây là sự thật cụ thể với các phim Giáng Sinh.

Trong cuốn sách xuất bản năm 2016 “Christmas as Religion” [Giáng Sinh Như Là Tôn Giáo], học giả chuyên nghiên cứu về tôn giáo Christopher Deacy nói rằng các phim Giáng Sinh hành động như là “phong vũ biểu đo cách chúng ta có thể muốn sống và cách chúng ta có thể tự nhìn thấy và do lường chính mình.”

Những cuốn phim này cung cấp nhiều hình ảnh miêu tả của cuộc sống hàng ngày trong khi khẳng định các giá trị đạo đức và các giá trị xã hội cùng cách.

Phim cổ điển xuất hiện năm 1946 “It’s a Wonderful Life” – một cuốn phim tưởng tượng về một người đàn ông có tên George Bailey, là người đã chạm vào cuộc sống của nhiều người, bất kể tất cả các vấn đề của ông ấy – đại biểu cho tầm nhìn của cộng đồng mà trong đó mỗi công dân là một thành phần quan trọng.

Một cuốn phim khác thường chiếu lại trong thời gian này của năm là “The Family Stone,” được tung ra vào năm 2005, mà trong đó miêu tả những xung đột của gia đình trung bình nhất nhưng cho người xem thấy rằng những vụ cãi cọ có thể được giải quyết và hòa hợp.

Cuốn phim mùa lễ ở Anh năm 2003 “Love Actually,” thuật lại cuộc sống của 8 cặp vợ chồng tại Thủ Đô London, mang đến cho người xem chủ đề lãng mạn lâu đời và những thử thách của các mối quan hệ.
 
 Xem phim giống như thực hành nghi lễ
 
Khi các cuốn phim ngày lễ mang người xem vào thế giới hư cấu, con người có thể vượt qua những sợ hãi và ham muốn của chính họ về giá trị bản thân và các mối quan hệ. Những cuốn phim như thế có thể mang lại sự an ủi, tái khẳng định và thỉnh thoảng là sự can đảm để tiếp tục vượt qua các hoàn cảnh khó khăn. Các cuốn phim mang đến hy vọng trong niềm tin rằng tất cả rồi cuối cùng cũng sẽ trở thành ổn thỏa.

TAI SAO CAC PHIM GIANG SINH LAI HAP DAN 01

Các phim ngày lễ tạo ra những hiện thực thay thế giúp chúng ta an ủi. (www.theconversation.com)

Khi người ta xem một phần của chính cuộc sống của họ trên màn hình, hành động xem phim theo một cách đặc biệt tương tự như cách hành lễ tôn giáo.

Như nhà nhân chủng học Bobby Alexander giải thích, nghi lễ là các hành động thay đổi cuộc sống hàng ngày của con người. Nghi lễ có thể mở ra “cuộc sống bình thường tới thực tại tối hậu hoặc hiện hữu hay thế lực siêu việt,” theo ông viết trong tác phẩm “Anthropology of Religion” [Nhân Chủng Học Về Tôn Giáo].


Thí dụ, đối với những người theo Do Thái Giáo và Thiên Chúa Giáo, tuân theo nghi lễ ngày Sabbath bằng cách chia xẻ các bữa ăn với gia đình và không liên kết họ với sự sáng tạo của thế giới. Nghi lễ cầu nguyện trong các truyền thống Hồi Giáo, Thiên Chúa Giáo và Do Thái Giáo nối kết những cầu nguyện đó với Thượng Đế của họ, cũng như với đồng đạo của họ.

Các phim ngày lễ đôi khi giống nhau, ngoại trừ “thế lực siêu việt” làm cho người xem cảm thấy không phải về Chúa Trời hay đấng tối cao nào khác. Thay vì vậy, sức mạnh này là thông tục hơn: Nó là sức mạnh của gia đình, tình yêu thực sự, ý nghĩa của mái ấm gia đình hay sự hóa giải của các mối quan hệ.
 
Phim tạo ra thế giới lý tưởng
 
Lấy trường hợp của vở nhạc kịch “Holiday Inn” vào năm 1942. Nó là một trong những cuốn phim đầu tiên – sau các phiên bản khác nhau của thời đại im lặng “A Christmas Carol” của Charles Dickens – trong đó cốt truyện lấy Giáng Sinh làm bối cảnh, kể chuyện về một nhóm người làm văn nghệ đã tụ tập tại một quán trọ miền quê.

TAI SAO CAC PHIM GIANG SINH LAI HAP DAN 03

Cảnh trong phim cổ điển 1946 “It’s A Wonderful Life.” (www.theconversation.com)


Trong hiện thực, nó là phim thế tục sâu sắc về những điều thú vị lãng mạn, đã ẩn nấp trong ước muốn ca hát và nhảy múa. Khi nó được công chiếu, Hoa Kỳ đã lún sâu vào Thế Chiến Thứ II cả năm và tinh thần dân tộc không cao.
Cuốn phim không trở thành tác phẩm kinh điển. Nhưng bản nhạc “White Christmas” của Bing Crossby, mà xuất hiện trong đó, thì nhanh chóng in sâu vào trong tâm thức mùa lễ của nhiều người Mỹ, và cuốn phim năm 1954 được gọi là “White Christmas” đã trở thành nổi tiếng hơn.

Như sử gia Penne Restad đã viết trong tác phẩm được xuất bản năm 1995 của bà “Christmas in America,” tiếng hát nhạc tình của Crossby mang đến “sự diễn đạt tinh túy” của những ngày lễ, một thế giới mà “không có mặt đen tối” – mà trong đó “chiến tranh bị bỏ quên.”

Trong các cuốn phim Giáng Sinh tiếp theo, các tình tiết chính đã không được đặt trong bối cảnh chiến tranh, tuy nhiên vẫn thường xuyên có một cuộc chiến: đó là sự vượt qua loại ngày lễ có tính cách vật chất, mua bán và tặng quà.

Các cuốn phim như “Jingle all the Way,” “Deck the Halls” và “How the Grinch Stole Christmas!” xoay quanh ý tưởng rằng ý nghĩa thực sự của Lễ Giáng Sinh không phải nằm trong chủ nghĩa tiêu thụ lan tràn nhưng mà là nằm trong thiện tâm và tình yêu thương gia đình.

Bác Sĩ Seuss nghĩ rằng ông có thể làm mất Giáng Sinh bằng việc lấy đi tất cả các món quà. Nhưng khi mọi người tụ họp lại nhau, không có quà, họ vẫn nắm tay nhau và ca hát trong khi người kể chuyện nói với khán giả rằng, “dù gì Lễ Giáng Sinh cũng đã đến.”
 
‘Tất cả sẽ ổn với cuộc đời’
 
Dù Giáng Sinh là lễ Thiên Chúa Giáo, hầu hết các phim ngày lễ đều không phải tôn giáo trong ý nghĩa truyền thống. Không có đề cập đến Chúa Jesus hay thánh kinh nói về ngày sinh của ngài.

Như học giả nghiên cứu truyền thông John Mundy đã viết trong bài khảo luận năm 2008 có tên “Christmas and the Movies” rằng, “Các phim của Hollywood tiếp tục xây dựng Giáng Sinh như là một hiện thực thay thế.”

Những cuốn phim này tạo ra các thế giới trên màn hình gợi lên các cảm xúc tích cực trong khi mang đến một vài nụ cười.

Phim “A Christmas Story,” từ năm 1983, gợi nhớ những dịp lễ thời thơ ấu khi cuộc đời dường như đơn giản hơn và ước muốn về một khẩu súng trường bằng hơi Red Ryder là thứ quan trọng nhất trên đời này. Cốt chuyện của phim “Elf” năm 2003 xoay quanh đòi hỏi đoàn tụ với người cha đã mất.

Cuối cùng, khi người kể chuyện nói sau đó trong phim “A Christmas Story” – sau khi gia đình đã vượt qua hàng loạt những rủi ro buồn cưới, các món quà được mở ra và họ tập trung cho ngày Lễ Giáng Sinh – đây là thời gian khi “tất cả đều ổn với cuộc đời này.”

Vào cuối năm 2020 nhiều bất an, và khi quá nhiều gia đình bị cách ly với những người yêu thương của họ, con người cần niềm tin vào thế giới mà trong đó tất cả đều ổn. Các phim ngày lễ cho phép một cái nhìn thoáng qua một nơi như thế. 
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tháng 10 năm 2020, nhà báo Phạm Đoan Trang trước khi bị bắt đã viết bức thư trong đó có câu “ Xin đừng cứu tôi mà hãy cứu quê hương tôi”, tờ báo Washington Post có đăng trong bài xã luận “ Don’t Free Me- Free My Country”. Cảm hứng từ câu nói đó, Trần Chí Phúc sáng tác ca khúc Cứu Quê Tôi Thoát Gông Xiềng Chủ Nghĩa và đàn hát để tặng cho các nhà đấu tranh tự do nhân quyền đang bị cầm tù tại quê nhà.
nhượng của tạo hóa, bệnh tật, tôi thầm mong cho tiếng hát vượt không gian bình yên với chiều dài bất tận ru ca của người ca sĩ . Tiếng hát một thời dội vào tuổi trẻ mà có lúc tôi gọi là "người đàn bà âm nhạc ma quái của lòng tôi".
Ca sĩ Thanh Thúy là một hiện tượng của nền âm nhạc miền Nam trước năm 1975. Nổi bật nhất của chị là giọng hát u buồn như tiếng khóc nức nở, được cho là: “Tiếng Hát Khói Sương”, “Tiếng Hát Liêu Trai”, “Tiếng Hát Lúc Không Giờ” của chị. Ngoài tiếng hát đặc biệt đó, Thanh Thúy còn là một người đẹp, được chọn là “Hoa Hậu Nghệ Sĩ”, ca sĩ ăn khách nhất, ca sĩ được ái mộ nhất. Nữ hoàng Bolero.
Trước Giáng Sinh 2020 có người bạn sắp về hưu phôn hỏi theo năm sinh khi nào về hưu ở Đức và riêng tôi sau khi nghỉ hưu anh làm gì vì đã có nghe vài người bạn thân than "nghỉ ở nhà chán thật", điển hình ví dụ như trong mùa "đại dịch Corona" phải nằm nhà, cảm thấy tù túng, khó chịu".
Mở nghe bài hát Nắng Đẹp Miền Nam “ Khi người lính chiến đã đấu tranh hiến hòa bình cho Đồng Tháp Cà Mau. Đây quê hương thân yêu Miền Nam, nắng lên huy hoàng đẹp mùa vui sang” mà lòng bâng khuâng ngậm ngùi. Những nhạc phẩm của Lam Phương giai điệu vui tươi êm ái, lời ca mộc mạc, chân tình đi thẳng lòng người, đẹp như màu nắng lóng lánh trên cánh đồng màu mỡ Miền Nam, thuở thanh bình năm cũ trở thành kỷ niệm.
Người nhạc sĩ tài năng đa dạng có hơn 200 bản nhạc đã được hát khắp nơi từ đầu thập niên 1950 cho đến nay ở trong và ngoài nước mà hầu như người Việt nào cũng đã từng nghe nhạc của ông, Nhạc Sĩ Lam Phương, đã từ giã cõi đời vào chiều tối ngày 22 tháng 12 năm 2020 tại Thành Phố Fountain Valley, Miền Nam California, Hoa Kỳ.
Năm 2007 lần đầu tiên tôi được nghe ca khúc "Những Sáng Thứ Bảy" của nhạc sĩ Lại Quốc Hùng - sáng tác trước 1975. Melody nhẹ nhàng, lời tình tự êm ái, lồng trong khung cảnh buổi sáng yên tĩnh, chỉ có gió mùa thu lay động những chiếc lá vàng ... (còn thứ bảy có lẽ là ngày cuối tuần rảnh rỗi để tác giả đi lang thang chăng?). Ca khúc buồn man mác nhưng vẫn thấy chút hy vọng mong manh qua tia nắng ấm ban mai. Đây quả là một ca khúc hay và "quyến rũ" người yêu nhạc ...
Tôi được may mắn gặp Ca Sĩ Mai Hương trong buổi chiều nhạc “Hát cho vui đời”, do Kim Tước và các người em của bà tổ chức vào cuối tháng 10, năm 2016. Bà đến tham dự cùng phu quân và có lên sân khấu cùng song ca với Kim Tước một khúc nhỏ trong bài "Hình ảnh một đêm trăng" của Văn Phụng. Đó là lần cuối tôi gặp bà và cũng là lần cuối khán thính giả được nghe bà hát.
Mai Hương nguyên danh Phạm Thị Mai Hương, gốc Hà Nội, sinh năm 1941 tại Đà Nẵng. Xuất thân trong một gia đình nghệ sĩ, cha mẹ MH là Phạm Đình Sỹ và nữ kịch sĩ Kiều Hạnh, diễn viên đoàn kịch Sao Vàng của Thế Lữ, được Bộ Thông Tin VNCH đã trao tặng danh hiệu nữ kịch sĩ xuất sắc nhất năm 1956. Ông Phạm Đình Sỹ là anh trai của các ca sĩ Thái Hằng (vợ nhạc sĩ Phạm Duy), ca sĩ Thái Thanh, ca sĩ Hoài Trung Phạm Đình Viêm và nhạc sĩ Hoài Bắc Phạm Đình Chương.
Tôi gặp nhạc sĩ Lê Dinh lần duy nhất trong đời khi ông từ Montreal Canada ghé San Jose California cuối thập niên 1980 thăm gia đình cố nhạc sĩ Minh Kỳ và ông điện thoại mời tôi tới.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.