Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Nhận định về Tuyển Tập Tản Văn và Tùy Bút của nhà văn Đào Như

02/11/202221:18:00(Xem: 1144)

Điểm sách

daonhu

Nhà văn Đào Như vừa hoàn tất việc ấn loát tuyển tập « Tản Văn & Tùy Bút » của ông, bao gồm những bài viết trong hơn hai mươi năm qua, từ đầu thế kỷ thứ 21, cho tới những ngày gần đây của tháng 10 năm 2022.

 

Tác giả Đào Như, tức bác sĩ Đào trọng Thể, một cây bút quen thuộc trên các báo chí Việt ngữ tại Hoa Kỳ, đã từng cho ấn hành nhiều tác phẩm, mà gần đây nhất là các cuốn « Sài Gòn, Ngày Trở Lại » « Cuốn Theo Chiến Tranh » mà tôi đã từng được hân hạnh đưa ra những nhận định và được phổ biến rộng rãi trên các báo chí Việt ngữ ở hải ngoại trong mấy tháng qua.

 

Hôm nay, tôi cũng xin mạo muội để được đưa ra một vài nhận xét của tôi về ấn phẩm mới của nhà văn Đào Như, gồm những bài viết mà tác giả đã từng cho phổ biến trên các tờ báo tại Hoa Kỳ như ‘Việt Báo on-line’, Việt Nam Nhật Báo, Diễn Đàn Thế Kỷ, và ở trong nước như Văn Việt, Tuổi Trẻ, Văn Đoàn Việt Blogspot.com, v.v.

 

Với 27 bài tản văn và tùy bút, tác giả Đào Như đã đi vào nhiều lãnh vực đa diện, từ văn hoá, xã hội, chính trị, nhân sinh, với triết lý và quan niệm sống. Nội dung tác phẩm trải dài theo suốt những giai đoạn chính trong cuộc đời ông, một cuộc đời nhiều biến chuyển, sôi động, đầy sóng gió nhưng cũng không thiếu nhiệt tình xây dựng, dấn thân.

 

Đọc tác phẩm của ông để nhìn thấy lại những biến chuyển của thời cuộc, của tình người trong bối cảnh của cuộc chiến khắc nghiệt tại Việt Nam, với những hệ lụy nhân sinh kéo dài sau đó.  Chúng ta cũng tìm thấy những rung cảm của nội tâm, những tình cảm đôn hậu, ngậm ngùi, những tâm tư và các mẫu sống nhân sinh đa diện trong tâm hồn ông.

 

Với những ghi dấu về chiến tranh và niềm bi thảm của nhân sinh qua các bài viết, từ bài « Ngày Hòa Bình Đầu Tiên » nói lên sự mất mát đắng cay, những số phận nghiêt ngã của con người trong chiến tranh và trong thời hậu chiến của các nhân sự thuộc về cả hai phía chiến tuyến. Sau bao nhiêu năm chiến đấu người chiến binh trở về trong căn nhà nhỏ đổ nát và mẹ đơn côi đón con trở về bằng bữa cơm đầu tiên trong hòa bình với “canh cua, rau mồng tơi, cà... và mùi ổ rơm...” Và chiến tranh vẫn theo đuổi thân phận của những người chiến binh và họ đã chết vì tai biến của chiến tranh trong những ngày hòa bình trong thời hậu chiến.

 

Với những ghi dấu về chiến tranh, nhà văn Đào Như, với môt văn phong đậm chất nhân văn, nhắc lại cuộc chiến Việt Mỹ – Vietnam War – xuyên qua bài viết “Tìm Lại Thiên Đường”, một cuộc chiến đã giết chết 59,000 thanh niên yêu nước Mỹ và hơn 4 triệu người Việt, bằng một phần mười tổng dân số Việt Nam vào thời ấy. Nhưng điều mất mát vô cùng to lớn hơn của cả hai phía Việt và Mỹ là tuổi thanh xuân của những người đàn bà đã ra đi không bao giờ trở lại. Vietnam War đã giết chết giấc mơ đẹp nhất và lớn nhất của người đàn bà là được đầu ấp tay gối với chồng và sanh nở. Câu chuyện của những người đàn bà Việt, Mỹ ở hai bên bờ biển Thái Bình Dương, trong những đêm chăn đơn gối lẻ, chờ đợi những người chồng không bao giờ trở lại... sẽ còn vọng mãi cho đến bao giờ.

 

Cũng như trong các bài: « Bản tuyên ngôn của người lính », « Vĩnh biệt Đại tá bác sĩ Nguyễn Minh », « Linda, cuộc đời và tác phẩm », « Giấc mơ hồi hương »… đã trĩu nặng những đớn đau nơi tâm thức và sự hệ lụy của cuộc chiến mà dân tộc ta phải chấp nhân đau thương, thua thiệt ngay cả phải chấp nhận sự phản bội  của những kẻ gọi là đồng minh “Tôi quì xuống cầu nguyện bên cạnh quan tài của anh, tôi thấy đấng Christ treo mình trên thánh giá. Tôi nhớ câu ai nói “Đấng Christ chết cho tội ác của chúng ta – Christ Dies For Our Sins”. Không hiểu đấng Christ có chết cho tội ác của những tên Chuyên Chính Vô Sản, không anh nhỉ? Đấng Christ có chết cho tội ác của những kẻ gọi là đồng minh đã phản bội đâm sau lưng chúng ta, không anh nhỉ?” (Bản Tuyên Ngôn Của Người Lính).

 

Riêng trong cuốn « Tản văn & Tùy bút » lần này, tác giả đã dành nhiều bài viết hơn cho những dư âm tình cảm trĩu nặng hoặc thơ mộng trong quá khứ của ông. Chúng ta bắt gặp những kỷ niệm êm đềm hoặc xót xa này qua các bài viết: « Ngày giỗ đầu của anh », « Mối tình đầu của Doãn », « Nha Trang, những khi nào nhớ lại », « Ngày của Mẹ », « Đi dưới cơn mưa hạnh phúc », và « Hình như mùa hè vừa đi qua »… Những bài viết này đã bộc lộ những rung cảm chân thành, và lãng mạn của tác giả bên cạnh những nỗi đau thương dằn vặt khác trong cuộc sống nghề nghiệp chuyên môn của một bác sĩ giải phẫu, cũng như trị liệu tâm lý cho những bệnh nhân bị hội chứng tâm thần sau chiến tranh.

 

Điều này cho thấy tâm hồn nhậy cảm, đa diện và rất chân thực của tác giả.

 

Một điều đặc biệt khác nữa trong tác phẩm của Đào Như là niềm lạc quan, dấn thân và yêu đời của ông.

 

Trong cuộc sống thường ngày, ông đã làm việc, sống và viết không ngừng nghỉ. Rồi khi tuổi hoàng hôn tới, với những tháng ngày hưu trí, ông vẫn nhiệt tình sống và sáng tác. Trong bài viết « Sông vẫn vượt ngàn », ông đã tâm sự khi ông về hưu vào năm 68 tuổi, ông viết: « Ông chiêm nghiệm đời người là một dòng sông, phát nguyên từ nguồn cao, vưt bao nhiêu ghềnh thác, dòng sông vẫn miệt mài trôi. Càng trôi xa, lòng dòng sông càng mở rộng, mang nặng phù sa, tạo nên những nương, những bãi, nhừng cồn, những thôn xóm, làng mạc, đất nước. Đã có biết bao xã hội và nền văn minh được dựng lên từ những dòng sông... Khi trôi đến cửa biển, dòng sông hợp cùng đại dương, mang đến nguồn nước ngọt mới, chất liệu mới và trôi mãi đến vô cùng... Dòng sông đời cũng miệt mài trôi cho đến tuổi hưu như dòng sông ra đến cửa biển với muôn vàn khát vọng hội nhập cùng thế giới. Theo ông, hưu không có nghĩa là cuộc đời ngưng đọng lại. Hưu là khởi điểm cho một hành trình mới ».

 

Và ngay trong cả những lúc dằn vặt với những kỷ niệm đắng cay hoặc cam go của quá khứ, ông cũng vẫn luôn luôn chia sẻ với những lời tâm sự của người vợ thân yêu của ông : « … đôi lúc cũng phải biết quên chứ anh. Không nên cứ ràng buộc mình mãi với đời! Khổ lắm anh ạ … »

 

Nhưng với một người già của “nắng chiều tuy chạng vạng” như tác giả, tôi tin chắc rằng “ngọn bấc sẽ cháy đến những giọt nến cuối cùng” và vụt sáng lên trước khi vĩnh viễn đi vào bóng tối.

 

Xin chân thành, mong đợi chào đón và chúc mừng những tác phẩm mới cuối đời của nhà văn Đào Như, như là vệt sáng vừa thoáng qua trên nền trời của nền văn học Việt ở hải ngoại.

 

-- Phạm xuân Tích

(Mùa Thu Paris, Octobre 2022)

       

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đời Sống Nhiều Thử Thách: Làm sao triết học giúp chúng ta tìm thấy đường đi. Một hướng dẫn triết học để đối diện với những thử thách không thể tránh khỏi trong cuộc sống.
Michelle Obama mang đến cho độc giả một loạt câu chuyện mới mẻ và những suy ngẫm sâu sắc về sự thay đổi, thách thức, sức mạnh, bao gồm cả niềm tin của bà: khi thắp sáng cho người khác. Chúng ta có thể khai sáng sự phong phú và tiềm năng của thế giới xung quanh, khám phá những sự thật sâu sắc hơn và những con đường mới cho sự tiến bộ. Rút ra từ kinh nghiệm của mình với tư cách là người mẹ, con gái, người phối ngẫu, người bạn và Đệ nhất phu nhân, bà ta chia xẻ những thói quen và nguyên tắc mà bà đã phát triển để thích nghi thành công với sự thay đổi và vượt qua những trở ngại khác nhau.
Tôi vừa đọc xong quyển "Rain on The Red Flag" do Frank Thanh Nguyen viết. Đó là một quyển hồi ký có một Sài Gòn mất tên, biến dạng và những truân chuyên, khổ đau người miền Nam phải gánh chịu...
“Ngồi một mình trên tảng đá, bên cội tùng bờ sông. Nhìn dòng nước lặng trôi. Êm đềm, không mảy động. Ngồi để nghe dòng sông nói.” Đó là một đoạn được trích từ trang 27 trong tác phẩm “Triết Lý và Thi Ca” của Hòa Thượng Thích Nguyên Siêu (từ đây trở xuống xin được gọi là Thầy cho thân mật) đã được Phật Việt Tùng Thư xuất bản tại California, Hoa Kỳ vào năm 2021.
Nhà giáo Doãn Quốc Sỹ là vị thầy khả kính với các thế hệ học sinh, sinh viên trước năm 1975. Nhà văn chân chính với các tác phẩm đóng góp cho nền văn chương miền Nam Việt Nam cho đến nay ở hải ngoại...
Trí nhớ là cái gì rất là mơ hồ, không nhìn thấy được, không trực diện được để chúng ta có thể truy vấn, nhưng vẫn là cái gì rất có thực, mà chúng ta không quay lưng được. Đôi khi ký ức, một số kỷ niệm nào đó, vài sợi tóc thời thơ dại, hay đôi mắt của nhiều thập niên trước, hay cái nắm tay thời mới lớn, hay mùi hương đất bay thoang thoảng trở lại… vẫn có thể làm chúng ta bâng khuâng, mất ngủ. Cho dù đã cách xa nhiều thập niên, và cho dù đã cách biệt nhiều ngàn dặm, bên kia bờ đại dương. Với sức mạnh như thế, hai tác phẩm của nhà thơ Phạm Cao Hoàng --- Đất Còn Thơm Mãi Mùi Hương (ĐCTMMH), và Mơ Cùng Tôi Giấc Mơ Đà Lạt (MCTGMĐL) --- đã gợi nhiều nỗi nhớ trong tôi. Nơi đây, Phạm Cao Hoàng đã trải ra trên trang giấy những sương khói Đà Lạt, Phú Yên, Bình Thuận…
Tiểu thuyết gia người Sri Lanka Shehan Karunatilaka đã giành được Giải thưởng Booker 2022 cho cuốn tiểu thuyết thứ hai của mình, Bảy Mặt Trăng của Maali Almeida. Giải thưởng này không thể đến vào thời điểm tốt hơn cho Sri Lanka, một quốc gia từng vướng vào bất ổn chính trị và kinh tế, khi nước này phải trải qua một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất thế giới, với lạm phát tăng vọt, thiếu lương thực và nhiên liệu, và nguồn cung cấp hàng hóa ngoại quốc rất thấp. Và tất nhiên, chính phủ đã bị lật đổ vào tháng Bảy, sau khi Tổng thống Gotabaya Rajapaksa bỏ trốn sau các cuộc biểu tình lớn.
Qua một số sách vở và những bài viết được phổ biến trên các trang mạng VietBao on line, Việt Nam Nhật Báo, Diễn Đàn Thế Kỷ 21... và trên facebook, tôi đã tích lũy trên suốt chiều dài hơn 20 năm qua, được một số lớn bài viết mà tôi có thể cho ra mắt độc giả dưới nhiều dạng khác nhau.
Tủ Sách Tiếng Quê Hương sẽ cho ra mắt hai tác phẩm "Than Hồng Chiến Cuộc" và "Việt Nam: Đại Bi Kịch" vừa được Phan Lê Dũng chuyển ngữ từ hai nguyên bản Embers Of War (tác giả Fredrik Logevall) và Vietnam: An Epic Tragedy (tác giả Max Hastings)... Buổi ra mắt sách sẽ được tổ chức tại: P.B. Hoàn Studio vào ngày thứ Bảy 29 tháng 10 năm 2022, từ 11:00 AM - 1:00 PM.
Trong quyển tiểu sử Gabriel García Márquez: A Life, Gerald Martin kể rằng García Márquez viết Trăm năm cô đơn chỉ trong vòng một năm, từ tháng 7 năm 1965 cho đến tháng 7 năm 1966, dù ông luôn nói rằng ông mất đến 18 tháng, hoặc có khi là 18 năm. “Trong một tia cảm hứng chớp nhoáng, ông đã nhận ra rằng thay vì viết một cuốn sách về thời thơ ấu của mình, ông nên viết một quyển sách về những kỷ niệm thời thơ ấu của mình. Thay vì một cuốn sách về hiện thực, nó nên là một cuốn sách về sự biểu thị của hiện thực […] Thay vì một cuốn sách về Aracataca và con người ở đó, nó sẽ là một quyển sách được thuật lại qua thế giới quan của họ.”….