Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Jon Meacham: The Soul Of America - Lý Tưởng Của Nước Mỹ

26/12/202013:55:00(Xem: 1644)
Đao Nhu

                                                              

Có lẽ đến giờ này chúng tôi mới quan tâm đến những tác phẩm của Jon Meacham không đến nỗi quá muộn, đối với một người như ông, đã được nhắc đến nhiều lần trong hơn một thập miên qua trên chính trường cũng như trên Báo chí, Văn học và Sử liệu. Jon Meacham đã từng đoạt giải Pulitzer năm 2009, giải Báo chí, Văn Học, Lich sử,  danh giá hàng đầu của nước Mỹ. Là một tác giả thuộc loại bestseller của New York Times, năm 2018  Meacham  cho ra đời tác phẩm THE SOUL OF AMERICA. Có thể nói đây là một trong những tác phẩm chủ đạo của ông. Chúng tôi xin thoát dich ra tiếng Việt: LÝ TƯỞNG CỦA NƯỚC MỸ.

Đây là tác phẩm lớn của Jon Meacham đươc chào đời đúng vào thời điểm mà nước Mỹ cần có những sáng tác có thể giúp cho chúng ta, những người Mỹ hiểu được tình hình chính trị nhiễu nhương hiên tại của nước Mỹ  bằng cách nhìn lại quá khứ lich sử của Mỹ để thấy rằng luôn Hy vọng vượt lên trên những Sợ Hãi Phi Lý (fear). Với một văn phong trong sáng, Jon Meacham chỉ cho người Mỹ chúng ta thấy rõ trong những thời điểm khó khăn của lich sử, các vị Tổng thống đã hợp lực với người dân Mỹ như thế nào để đánh bại những xu thế bạo động, thô bạo và cực đoan. Từ thời Abraham Lincoln với lý tuỏng “the Better Angels of our nature”; qua các triều đại của nhiều đời Tổng thống, sau hai cuộc đại chiến thế giới và cuộc chiến tranh lạnh cho đến mãi hôm nay, mô hình đời sống của người Mỹ chúng ta luôn được thay đổi để phù hợp với phương châm “Hy vọng vươt lên trên Sợ hãi “. Đó là triêt lý sâu sắc của cuộc đấu tranh  kéo dài từ thời lập quốc mãi đến tận hôm nay.

 Thông suốt 7 Chương mục của the Soul of America, tác giả Jon Meacham, với ngài bút tinh vi, mổ xẻ lịch sử của Mỹ, phơi bày sự thật của xã hội Mỹ, Đoàn kết và Chia rẻ, Hy vọng và Sợ hãi, Bình đẳng và Kỳ thị... trong suót chiêu dài gân 250 năm dựng nước và giữ nước của những triều đại tổng thống Mỹ. Bàn bạc trong suốt hơn 300 trang the Soul of America luôn cái thiện thắng cái ác, Hy Vọng chế ngự Sợ Hãi, Đoàn kết chế ngự Chia Rẻ, Bình Đẳng khắc phục Kỳ thị, bất công...Đúng như Walter Issaacson đã hạ bút khi viết về the Soul of America, như sau: “This is a brilliant, fascinating, timely, and above all profoundly important book. Jon Meacham explores the extremism and racism that have infected our politics, and he draws enlightening lesson from the knowledge that we’ve faced such trial before. We have come through time of fear. We have triumphed over our dark impulses. With compelling narratives of past eras of strife and disenchantment, Meacham offers wisdom for our own time and help us appreciate the American soul: the heart, the core, and the essence of what it means to have faith in our nation.” 

“Đây là quyển sách làm say mê người đọc, xuất hiện đúng vào thời điểm, và trên tất cả đây là quyển sách vô cùng quan trọng. Jon Meacham chỉ rõ chủ thuyết cực đoan và kỳ thị chủng tộc đã làm ô nhiễm nền chính trị của nước Mỹ chúng ta, và ông cũng đưa ra những minh chứng trong quá khứ nước Mỹ tự thân nó, cũng đã vấp phải những lỗi lầm như vậy. Người Mỹ chúng ta đã từng đi qua nhưng thời đại đầy sợ hãi. Cuối cùng nguòi Mỹ đã chiến thắng, chế ngự được những thôi thúc đen tối. Qua văn phong tường thuật đậm chất khiên cưỡng miêu tả những thời đại trong quá khứ không mấy tốt đẹp, Jon Meacham đã cống hiến cho chúng ta sự hiểu biết về thời đại của chúng ta đang sống và cũng để giúp chúng ta phải biêt nhớ ơn Lý Tưởng của Tổ Quốc: đó là trái tim- đó là tâm điểm của sự tin yêu đối với tổ quốc của chúng ta”...     
 

Đúng vậy, thay vì ngồi nguyền rũa bóng tối Jon Meacham đã đốt lên một que diêm soi sáng lịch sử của Mỹ, một quốc gia đã từng đi qua những cơn bão tố vô cùng đen tối trước khi tiến đến chân trời sáng lạn hôm nay và mãi về mai sau.

Vô tình, nội dung Đoàn kết và Chia rẻ, Bình dẳng và Kỳ thị... của tác phẩm the Soul of America rất phù hợp với tình trạng của nước Mỹ hôm nay. Nước Mỹ hôm nay đang ẩn mình dưới những hiểm họa toàn cầu: Dịch Bịnh Covid-19, chủ nghĩa kỳ thị chủng tộc, chủ nghĩa Dân túy, chủ nghĩa tự cô lập, và những xu thế xung đột kinh tế đang hâm dọa lợi ích của Mỹ và thế giới... Câu chuyện của người phụ nữ da đen-Rosa Park-đã kiên cường chống lai sư kỳ thị chủng tộc màu da và phái tính hôm 1 tháng 12-năm 1955 tai vùng Jim Crow thuộc thành phố kỳ thị nổi danh Alabama. Rosa Park đã nhất quyết không chịu nhường chỗ mình đang ngồi trên xe bus cho người da trắng, mặc dầu bà dư biét hệ quả của chuyên bà làm: bà sẽ phải đi tù. Hôm nay, hình ảnh của bà Rosa Park đã hiện diện sống động trong tâm tư của mọi người Mỹ da đen cũng như da trắng. ..

Đao Nhu 02                                                                (Hình bà Rosa Park trên xe bus-1955)

Hình ảnh này khiến các học gia Mỹ nhớ lại câu nói sâu sắc của cố Bộ Trưởng Theodore Parker hồi giữa thế kỷ 19 : Lý tưởng của nước Mỳ yêu nền Tư Do tương phản với bộ luât nô lệ của  Frederic Douglas. Đệ nhất phu nhân Mỹ, bà Eleanor Roosevelt, vợ của tông thống FDR, người đi tiên phong trong sự nghiêp xây dựng nhân quyền toàn cầu, đã từng nói “It is essential that we remind ourselves frequently of our past history that we recall the shining promise that it offered to all men everywhere who would be free, the promise we still  our destiny to fulfill...” Thật thú vị khi chúng ta thường xuyên nhớ lại trong quá khứ lịch sử của nước ta câu nói thời danh: Tất cả mọi người được sinh ra trong tự do, và tư tưởng cao đẹp ấy mãi đến tận hôm nay chúng ta không ngừng vun xới và bồi dưỡng.

Để kết luận phải chăng chúng ta đồng ý với tác giả Jon Meacham khi nhăc lại câu nói thời danh của Tổng thống  Harry S. Truman: “Ai cũng vậy, cũng có ít nhất một lần lầm lỡ-Hãy cho họ cơ hội và thời gian để họ tự cải thiện-The people have often made mistakes, but given time and the facts they will make correction...”

Tương lai của nước Mỹ tùy thuộc vào lý tưởng cao đẹp của nước Mỹ, đó là lẽ dĩ nhiên. Nhưng không mấy ai như Jon Meacham đã thắp sáng ngọn đuốc Lý tưởng của nước Mỹ dẫn đường cho mọi thế hệ Mỹ đi về tương lai. Đó là cá biệt của Jon Meacham ẩn tàng trong suốt 300 trang của tập sách chủ đạo của ông, the Soul of America - Lý Tưởng của Nước Mỹ.../.

Đào Như 

BS Đào Trong Thể

Chicago  Dec 24-2020


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Từ lúc nhận sách đem về nhà, trong đầu tôi dường như có cái gì đó còn vướng vướng. Cầm cuốn sách, lật qua lật lại, lật tới lật lui. Vẫn chưa mở sách ra để đọc. Bổng nhiên mắt tôi dừng lại ở cái tựa đề sách “Gặp Gỡ Với Định Mệnh.” À, thì ra chính cái tựa đề này làm cho mình bị khựng lại. Rồi tôi thắc mắc về tựa đề cuốn sách “Gặp Gỡ Với Định Mệnh.” Định mệnh là định mệnh gì? Định mệnh của ai, của dịch giả họ Trịnh hay của tác giả bài văn tuyển dịch, hay của tất cả mọi người? Tôi có nằm trong cái định mệnh đó? Có cái gì đó tương quan tương duyên giữa “định mệnh” trong cuốn sách ngày xưa với “định mệnh” bất ổn của xã hội ngày nay? Chính những thắc mắc đó đã xô đẩy tôi bước vào cuốn sách và đi tìm câu trả lời. Tìm trong mục lục, tôi thấy có bài “Gặp Gỡ Với Định Mệnh” của nhà văn người Mỹ Philip Roth. Tôi vội vàng lật qua trang 47. Và tôi bắt đầu đọc một mạch không ngừng cho đến hết. Dịch giả Trịnh Y Thư rất tử tế, anh đã giới thiệu một cách trang trọng tác giả
“Chúng ta đến xứ sở này xa lạ / ra đi chưa hết lạ / nhưng không bao giờ thôi yêu mến / mặt hồ đại dương / căn nhà chở che hạnh phúc / lối mòn nhỏ ven rừng con ta bước tiên khởi tự do. / Đây là nơi chúng ta hàn gắn mình / Như thợ giày khâu vết thương há miệng / Sau đường dài ngập máu / sau đường dài ngập phân / sau chợ chiều cân xác chết chiến tranh / một triệu tiếng chuông không mua hết oan hồn. / Đây là nơi chúng ta sống đàng hoàng / và chết vào buổi chiều có cánh / bay về một xứ sở đã xa.
Qua cuốn sách này, Kissinger tổng kết những trải nghiệm phong phú qua hơn sáu thập kỷ trong chính trường thế giới. Là một người theo trường phái Hiện thực cực đoan (Hard-core Realist) trong lý thuyết Bang giao Quốc tế, ông đã phân tích theo khảo hướng lịch sử một cách xuất sắc về hệ thống chính trị châu Âu, các nước theo Hồi giáo, Trung Quốc và Mỹ, nhưng không đề cập đến sự phát triển tại châu Mỹ La tinh. Ông kết luận rằng có một hình thái mới trong quan hệ các siêu cường, nó dựa trên hệ thống theo Hoà ước Westphalen, sự cân bằng quyền lực trên toàn cầu và các nguyên tắc không can thiệp, tất cả sẽ là một mệnh lệnh chung cho việc xây dựng trật tự thế giới ngày nay. Tuy nhiên, nhìn chung, Kissinger không thể cung cấp các giải pháp khả thi hay bước đầu hữu ích. Có nhiều lý do để phản luận Kissinger mà bài điểm sách sau đây sẽ đề cập.
Ba mươi tháng Tư năm 1975 là dấu thời gian của những đổi đời, của vinh quang cùng đau khổ. Nhiều câu chuyện đã được kể lại, nhiều hồi ức đã viết về đất nước với chiến tranh quốc cộng và hệ lụy kéo dài. “Cha Vô Danh” [Nxb. L’Harmattan, France 2019, 532 trang] của Phạm Ngọc Lân ghi lại biết bao đổi thay, thăng trầm của đất nước, nhưng có những nét riêng vì trải dài gần ba phần tư thế kỷ từ đầu thập niên 1940 cho đến năm 2015 và qua những nơi ít được nhắc đến như Ba Bình, Lạng Sơn, Bảo Lộc, Vincennes, Toulon, Fréjus, Nouméa.
Chogyam Trungpa Rinpoche (1939-1987) là một trong những đạo sư Tây Tạng đầu tiên mang Phật Pháp đến phương Tây. Năm 1963 được học bổng để du học tại Đại Học Oxford. Năm 1967 sau khi tốt nghiệp Ngài thành lập Trung Tâm Thiền Samaye-Ling tại Scotland với phương pháp thiền áp dụng vào đời sống hàng ngày.
Cuộc đời của Nữ Thiền sư Dipa Ma đã được tác giả Amy Schmidt đem vào tác phẩm “Knee Deep in Grace, The extraordinary Life and Teaching of Dipa Ma”. Sau đó, Tác phẩm nầy được bổ túc thêm để trở thành tác phẩm mang tên “Dipa Ma, The Life and Legacy of a Buddhist Master”. Dipa Ma (1911- 1989) ra đời tại Chittagong, một làng nhỏ nằm về phía Đông xứ Bengal (ngày nay là Bengladesh). Lúc dó Bà mang tên là Nani Bala Barua chớ chưa phải là Dipa Ma.
Bên cạnh mười bài giảng của Thầy Phước Tịnh là mười bài Thiền Ca Chăn Trâu được kẻ nhạc do nhạc sĩ Tâm Nhuận Phúc sáng tác, dựa theo thơ Thầy Tuệ Sỹ. Sách in trên giấy đẹp, khổ vuông 8.5X8.5 inches, dày 90 trang. Sách “Mõ Trâu” do Tâm Nguyên Nhẫn thực hiện chỉ 30 ấn bản để tặng, theo các pháp thoại do Doãn Hương sưu tập lời giảng của Thầy Phước Tịnh về Thập Mục Ngưu Đồ. Doãn Vinh vẽ bìa và phụ bản. Nguyễn Đình Hiếu trình bày. Tâm Tường Chơn biên soạn. Bài này sẽ nhìn Thập Mưu Ngục Đồ qua bản đồ học Phật của Đấng Thế Tôn. Trong hai tạng Kinh A Hàm và Nikaya, Đức Phật đã từng so sánh tiến trình tu tâm như việc chăn bò. Trong Phật Giáo Tây Tạng, cũng có một hướng dẫn tương tự như tranh chăn trâu, nhưng là lộ trình chín giai đoạn chăn voi. / A HÀM, NIKAYA: CHĂN BÒ, THIỀN TÔNG VÀ HẠNH BỒ TÁT/ Trong Kinh Tạp A Hàm SA 1249, bản dịch của Thầy Tuệ Sỹ và Thầy Đức Thắng, Đức Phật dạy về kỹ năng tu tâm tương tự như kỹ năng chăn bò, với 11 pháp người chăn bò cần khéo biết.
Trong những ngày nhàn rỗi cuả tháng 4, vô tình được đọc tác phẩm The Sympathizer (Grove Press New York, 2015) của Viet Thanh Nguyen (sinh năm 1971 tại Ban Mê Thuột), với bản dịch Việt Ngữ của Lê Tùng Châu (23 chương 434 trang), tôi hoàn toàn bị cuốn hút và ngỡ ngàng trước một tiểu thuyết lấy bối cảnh về chiến tranh Viet Nam, nhưng toàn truyện như một bản hòa tấu đủ cung bậc thăng trầm, với nhiều đoạn trường canh vừa có triết tính và thơ mộng, vừa có ý nghĩa sâu sắc và mang tính gợi hướng của thời đại. Chính Viet Thanh Nguyen, một nhà văn người Mỹ gốc Việt đã đánh bại bao nhiêu tác phẩm khác trên đấu trường văn chương và được hội đồng chấm giải Pulitzer vinh danh, trao giải năm 2016...
Đầu thập niên 60, thầy Nguyễn Phú Long, hiệu trưởng trường trung học Nguyễn Duy Hiệu ở Vĩnh Điện, Quảng Nam - dịch giả Nguyễn Kim Phượng – làm thơ với bút hiệu Hoàng Thị Bích Ni. Nhà thơ Luân Hoán, nòi tình với thi ca từ thuở học trò cho đến nay xấp xỉ tám mươi, với bút hiệu nàng thơ Châu Thị Ngọc Lệ xuất hiện trên tờ Ngàn Khơi, Thời Nay… mượn địa chỉ của một người đẹp có thật tên Đoàn Thị Bích Hà, ở Đà Nẵng. Có người từ Sài Gòn ra tìm… sợ bể mánh nên lấy bút hiệu khác là Lê Quyên Châu.
Tôi tình cờ đọc được một bài tiểu luận sâu sắc của một cựu nhân viên tình báo Hoa Kỳ nhắc đến việc virus Covid-19 có thể thoát ra từ một phòng thí nghiệm sinh học ở Vũ Hán Trung Quốc do điều kiện bảo giữ thiếu an toàn. Bài viết khiến tôi liên tưởng tới nhiều điều trùng hợp kỳ lạ giữa câu chuyện đại dịch hôm nay với câu chuyện đại dịch trong tiểu thuyết "Hoả ngục" của nhà văn Dan Brown bắt nguồn từ một con vi khuẩn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.