Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đinh Cường Họa & Thơ

07/01/202208:39:00(Xem: 738)

TƯỞNG NIỆM HỌA SĨ ĐINH CƯỜNG

 

Hs Đinh Cường
Họa sĩ Đinh Cường.

 

Ngày 07 tháng 01 năm 2022 này là đúng sáu năm Họa sĩ, Nhà thơ Đinh Cường rong chơi về cõi vĩnh hằng, miên viễn...

 

Tiểu sử và sự nghiệp hội họa lẫn viết lách của Đinh Cường thì hầu hết giới văn nghệ sĩ người Việt trong và ngoài nước đều biết và tâm phục. Ông được đánh giá là một họa sĩ lớn có tiếng tăm ở Việt Nam và Hải ngoại. Nhà phê bình hội họa Huỳnh Hữu Ủy trong bài “Vẻ Ẩn Mật Trong Hội Họa Đinh Cường” viết năm 1996, đã ghi nhận: “Về mặt kỹ thuật, có thể nói Đinh Cường là một trong những họa sĩ mới đã vận dụng đến cao độ những tình cờ bắt chợt được của các khối màu và hình thể. Giấc mơ và sự tình cờ của màu sắc và đường nét đã chập chồng lên trên hội họa của Đinh Cường. Ở đây chúng ta có thể nói là Cường rất tài hoa, phóng túng thả mình trôi nổi giữa nhịp điệu chuyển động của vô thức, nhưng rồi anh cũng dừng lại đúng lúc và mang tặng cho cuộc đời những bảng màu thực đẹp đẽ, phong phú, ảo hoặc đến độ kỳ diệu.”

 

Còn Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA), trong một cuộc triển lãm tranh của Họa sĩ Đinh Cường tại Houston, Texas vào tháng 8/ 2005 đã nhận xét: “Đinh Cường là họa sĩ nổi tiếng tại Việt Nam từ những năm đầu thập niên 60. Tranh của ông, theo đánh giá của nhiều người thì, đó là những bài thơ được viết bằng mầu sắc và đường nét. Lãng mạn, thơ mộng là đặc tính trỗi bật nhất của thế giới hội họa mang tên Đinh Cường. Những game mầu của ông dù lạnh hay nóng, vẫn ấm áp, ngân vang niềm hạnh phúc liu điu những chân trời hiu quạnh...”

 

“Ấm áp ngân vang niềm hạnh phúc” là sự hiện hữu trong rất nhiều bức tranh của Đinh Cường, kể cả khi ông vẽ tranh chân dung thiếu nữ hay tranh minh họa cho các báo. Riêng “Liu điu những chân trời hiu quạnh” phải chăng là những biến đổi trong cuộc đời ông? Và cả cuộc đời của nhiều văn nghệ sĩ mà ông gắn bó, họa những bức chân dung của họ như nhà thơ Tuệ Sĩ, Nguyễn Đức Sơn, nhà văn Doãn Quốc Sỹ, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn..., đặc biệt là thi sĩ Bùi Giáng, người mà Đinh Cường đã có hơn 30 bức chân dung, đặc tả thần thái của thi sĩ!

Hội họa của Đinh Cường, có lẽ đó chính là “ Thể phách” , sự thể hiện một cách hiện hữu “hình ảnh” và cả “hồn vía” của bao điều mà họa sĩ chiêm nghiệm và gửi gắm, được rất nhiều người đồng điệu, thưởng lãm và ngưỡng mộ, ca tụng?

 

Song một điều làm cho Đinh Cường không khỏi mê đắm, chìm trong những trăn trở, nghĩ suy, khi mà màu vẽ và cái cọ chưa thể nói hết nỗi niềm tâm sự mà ông muốn gửi gắm đó chính là Thơ ( viết hoa). Thơ trong tâm và cả thơ trong câu chữ. Đọc thơ Đinh Cường, nhà văn Mang Viên Long, lúc sinh thời cũng từng viết: “Thơ của Đinh Cường như “những trang nhật ký” ghi chép lại cảm nghĩ, kỷ niệm. sinh hoạt đang trôi chảy từng ngày qua đời sống anh, nên rất thật và tự nhiên. Có lúc đọc thơ anh, tôi nghĩ - anh làm thơ như thở. Bởi “cái thật & tự nhiên” ấy, nên đọc thơ anh tôi rất thoải mái, say sưa, như được nghe anh trò chuyện. Hết chuyện nầy, đến chuyện kia. Hết ngày nọ đến ngày khác. Bằng những lời có khi thì thầm trầm lắng, có khi sôi nổi hào sảng, trẻ trung. Tôi nghĩ, chính nhờ những phút giây bất chợt sống hết lòng với thơ, anh đã “tự làm mới” tâm hồn mình, đời sống mình, cho những sáng tạo nghệ thuật qua những tranh vẽ sau nầy…Sự hổ trợ “tương tác” giữa hội họa và thơ ca, cũng là một đặc điểm đáng ghi nhận của thơ Đinh Cường…” (Những trang nhật ký thơ sâu đậm một chữ tình)

 

Một sự cảm nhận đồng điệu mà tinh tế, bởi thơ của Đinh Cường, rất thật và cũng rất tự nhiên, song lấp lánh những cảm nhận sâu lắng, tinh anh của sự gạn lọc như “Một lần về thăm lại nơi cũ - Đơn Dương”, Đinh Cường đã tâm sự (tặng Nguyễn Dương Quang & Nguyễn Sông Ba): "Vì sao nhớ hoải về Đơn Dương/ vì nơi ấy có phố rất buồn/ nơi ấy có nhà bưu điện nhỏ/ gửi bao nhiêu lá thư dễ thương”.

 

Đó chính là sự chắc lọc của bao “thương nhớ, nhớ hoài” cái thị trấn heo hút buồn, cách xa Đà Lạt mộng mơ của một thuở, mà nhiều người không nói được (Bưu điện nhỏ, bao nhiêu lá thư dễ thương).

 

Rồi ông nói đến cái “cuồng si của tuổi trẻ”, của “những người nghệ sĩ” như những ghi nhớ của một thời: “Vì sao cứ nhớ thời tuổi trẻ/ tuổi cuồng si say đắm không ngờ/ ví dụ như người nhạc sĩ ấy/ chụm tay che ánh nến viết lời ca” và: “Ví dụ người bạn ngồi bên vẽ/ khi vượn kêu mới biết quá khuya/ đêm hôm khuya khoắt hai người bạn/ co ro nằm giường gỗ hẹp hai bên”.

 

Bài thơ “ Đồi Vọng cảnh”, ông viết năm 1964 đăng trên báo Mai, lúc ông mới 25 tuổi, mang mang một nỗi niềm đơn lẻ: “thôi em ngày mộng chưa về/ chiều trên rừng núi lạnh tê mộ phần/ con sông chừng cũng lưng dòng/ thuyền trôi chậm mái chập chùng sóng xô/ người ngồi giữa bãi cỏ khô/ bầy chim về muộn cũng vừa bóng đêm/ thôi em ngày mộng đã chìm/ chiều trên rừng núi một mình lạnh tê”.

 

Để nhớ “ T. Nh” (là Hồ Thị Tuyết Nhung, phu nhân của họa sĩ), ông đã có bài thơ “ Vĩnh viễn” ăm ắp những kỷ niệm ngọt ngào mà đau đáu nỗi xót thương, da diết:

 

Anh vẫn trở về đêm khuya thắp hàng bạch lạp
Tách nước trà nguội như căn phòng có nhiều vết loang
Anh đồ lên thành khuôn mặt em hai mắt to đen
Là Nh… với chiếc trâm cài lên tóc

Con đường buổi chiều là tấm thảm
Anh đưa em về với tiếng hát của Trang
Sương mù vữa trên dãy núi xa còn lại một tí mặt trời
Sáng dịu như màu áo dài xanh non em phơi rồi để quên
Là Nh… với dáng vai gầy bắt được

Làm sao anh nói ra lời lẽ giản dị như ca dao và tình yêu
Hồn nhiên như rừng núi, hồn nhiên như hơi thở em
Anh lắng nghe bằng tiếng tim
Là Nh… với đêm dài mộ huyệt

Cho anh gọi em một lần rất nhỏ như phi lao
Như tiếng sao vỡ nửa khuya
Em ngửa mặt cười nghe lệ rơi
Là Nh… với bản Serenata buổi chiều buồn hơn bao giờ

Là Nh… với niềm sầu đau vĩnh viễn…”

 

Với Họa, Đinh Cường đã thể hiện rõ sự hiện hữu của hình ảnh và hồn vía của người nghệ sĩ như là “thể phách”, với Thơ, là cảm nhận sâu lắng, tinh tế, “tinh anh” trong con người lãng mạn, đa cảm... Cuối cùng xin được mượn câu thơ của cụ Nguyễn Du để nói gọn Thơ- Họa của Đinh Cường, người nghệ sĩ tài năng là “ Họa là thể phách, Thơ là tinh anh”...

 

Trần Hoàng Vy

 

Phụ lục hình ảnh:

Đinh Cường họa chân dung T.NH phu nhân của ông
Đinh Cường vẽ chân dung T. Nh.,
phu nhân của ông.

 

HS Đinh Cường và Bùi Giáng
Đinh Cường & Bùi Giáng.

 

 Hs Đinh Cường vẽ văn nghệ sĩ (2)

Đinh Cường vẽ văn nghệ sĩ.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
SEATTLE -- Họa sĩ Nguyễn Đại Giang vừa cho biết rằng, theo chương trình, ông sẽ có cuộc triển lãm cá nhân với 30 tranh vẽ theo trường phái Upsidedownism (Đảo ngược), một phong cách hội họa do ông sáng tạo ra
Chúng ta đã quen suy nghĩ rằng các Phố Tàu (Chinatown) có mặt trên khắp thế giới. Ngay tại Việt Nam, cũng có Chợ Lớn, một khu Phố Tàu độc đáo. Tuy nhiên, từ rất lâu đã có một cuộc cạnh tranh lặng lẽ: các phố Ấn Độ, nơi tập trung mọi thứ liên hệ tới đất nước và dân tộc Ấn Độ. Các phố Ấn Độ -- trong tiếng Anh gọi tên chung là Little India – cũng có mặt rất nhiều nơi trên thế giới, kể cả tại Hoa Kỳ. Có một điểm ghi nhận rằng, Phố Tàu thường không nằm gần Phố Ấn Độ. Có thể vì mùi cà ri sẽ làm mùi thuốc Đông Y mất hiệu nghiệm? Hay vì áo xường xám của các thiếu nữ Thượng Hải sẽ bị các bộ saree rộng thùng thình của các mệnh phụ Bombay che bớt các mảng đùi xinh đẹp? Hay, có phải tư tưởng bất bạo động của ngài Gandhi dị ứng với những hô hào bạo động của họ Mao? Chỉ duy ở Singapore, Little India nằm ngay kế bên Chinatown. Một điểm độc đáo nữa: hai khu vực Ấn-Hoa này lại cùng chia sẻ một niềm vui nghệ thuật: tranh tường ở đường phố. Tranh tường, là gốc chữ “mural” của tiếng Tây Ban Nha (Spanish)
Anh Đinh Cường gọi phone cho tôi chỉ hỏi: “Làm sao để thành... Cá?” Cá bơi xuôi lội ngược, vẫy vùng trong biển lớn, hay quanh quẩn trong hồ ao? Cá đẹp óng ánh bơi ngược dòng, hay lừ đừ chịu trận trong lưới ngày, và ngay cả đang giãy giụa chết bởi những lưỡi câu lờ lững? Không phải, Anh hỏi tôi về cá khác. Cá Vàng... -- Một bài tản mạn đầy ắp kỷ niệm với Họa sĩ Đinh Cường của nhà văn Lê Chiều Giang, trong ngày tưởng niệm cố Họa sĩ. Mời bạn đọc cùng thưởng thức.
Lời người dịch: Một trong những câu hỏi mình luôn gặp phải là mọi người đều muốn "hiểu" một tác phẩm, một bản nhạc cổ điển, một tác phẩm điêu khắc, một bức tranh trừu tượng,... Và dù có giải thích rằng chúng ta không cần hiểu thì mọi người vẫn luôn băn khoăn. Một tác phẩm nghệ thuật thường vốn không mang nhiều nội dung ngoài vẻ đẹp của nó, trong âm nhạc là giai điệu (lời hát chỉ là một phần rất phụ), trong tạo hình thì là đường nét và bố cục. Và chúng ta nên thưởng thức nghệ thuật bằng cái nguyên sơ của một đứa trẻ. Thật trớ trêu khi càng có nhiều tri thức, chúng ta lại càng khó tiếp thu nghệ thuật vì suy nghĩ quá nhiều. Tác phẩm của Susan Sontag đã được dịch ra tiếng Việt thì có "Bàn về nhiếp ảnh" do Trịnh Lữ dịch. Một quyển sách mà mọi người yêu nhiếp ảnh hay chỉ thích xem ảnh cũng nên đọc. Và bài tiểu luận "Chống diễn giải" này mình cho rằng với những người nào muốn thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật, hay luôn trăn trở về việc để "hiểu" nghệ thuật thì cũng nên đọc. Vừa để c
Khi nhận được thông tin về sinh hoạt văn học nghệ thuật của trang mạng Gió-O (Gio-O.com), với chủ đề '20 Năm Nắn Net', tôi nhớ đến ngày còn thơ được u tôi, rồi đến các thầy ở bậc tiểu học luôn nhắc khi tập viết là phải nắn nót chữ cho đẹp. Ngày xưa "nắn nót" và bây giờ "nắn net" thấy gần gũi và thân thương vì cả hai đều làm đẹp cho tiếng Việt. Ngày xưa viết chữ đẹp là điều tôi đã học được, nay viết chữ trên không gian ảo để làm đẹp cho ngôn ngữ Việt, cho văn chương, nghệ thuật của người Việt hải ngoại là chủ trương của Gió-O mà tôi đồng lòng.
Cuộc triển lãm này nêu ra luận điểm rằng bản chất nội tại của sự sống và của tất cả các sinh vật là không đồng nhất, mà đúng hơn là được kết cấu bằng nhiều mối tương quan dị biệt để tạo ra Cái Khác. Luận điểm này, vì thế, đã phá vỡ mọi tôn ti dựa vào những khái niệm áp đặt về bản sắc và tính đồng nhất.
Hầu như tất cả những người quan tâm về Thiền Tông đều đã từng nhìn thấy tranh của họa sĩ Lương Khải (c. 1140 – c. 1210). Lương Khải là phiên âm từ Liang Kai. Bậc thầy hội họa này sinh vào thời Nam Tống, sinh khoảng năm 1140, từ trần khoảng năm 1210. Họa sĩ còn được gọi là Madman Liang (Lương Khùng) vì những nét vẽ dị thường. Lương Khải sinh ở Shandong, làm việc ở Lin An (về sau gọi là Hangzhou). Học vẽ với họa sư Jia Shigu. Lương Khải trở thành họa sĩ cung đình cho triều đình Jia Tai (Gia Thái), nơi đây Lương nổi tiếng về vẽ người, phong cảnh và các chủ đề khác. Lương được trao tặng Đai Vàng (Golden Belt), nhưng rồi Lương Khải bỏ hết tất cả những gì liên hệ tới cung đình để theo học Thiền Tông (Chan Buddhism). Từ đó, nét vẽ của Lương Khải phóng khoáng hơn, ít nét hơn, được xem như nét vẽ của tập trung định lực cao độ và mang vẻ đẹp hồn nhiên của những hiệu ứng tình cờ. Hai tấm tranh thường thấy nhất của Lương Khải trong các sách Thiền là: Lục Tổ Huệ Năng chặt cây tre,
Gần một phần tư trong thế kỷ 21, trải qua nhiều biến cố chính trị, quân sự căng thẳng trên thế giới, sôi sục trong nền kinh tế toàn cầu suy nhược vì hậu quả của vi khuẩn làm gián đoạn sinh hoạt mậu dịch bình thường, trên hết là ảnh hưởng trực tiếp tử vong của các vi khuẩn COVID 19, Delta và Omicron, giờ đây, chúng ta đang như thế nào?
Năm cũ sắp qua, chúng ta sắp sửa cất đi cuốn lịch 2021 và thay cuốn lịch mới 2022. Việt Báo giới thiệu đến quý vị cuốn lịch Áo Trắng - REBIRTH - là một tác phẩm nghệ thuật được nhiếp ảnh gia Phạm Hoài Nam thực hiện. Anh sinh ra tại Việt Nam, lớn lên tại Minnesota, và bắt đầu chụp ảnh từ khi còn rất bé. Anh được giới điệu mộ biết đến qua những bức ảnh chân dung và ảnh áo dài trắng qua những cuốn lịch Áo Trắng, mà anh đã ấp ủ cho ra mắt hàng năm trong suốt 27 năm qua, để gây quỹ cho trẻ em nghèo tại Việt Nam. Để tìm hiểu về ý tưởng và quá trình thực hiện đằng sau những bức ảnh nghệ thuật này, mời đọc những tâm tình do chính nhiếp ảnh gia chia sẻ với Việt Báo.
Bức tranh “Bal du moulin de la Galette” (thường được biết với tên “Dance at Le moulin de la Galette”) được ông vẽ vào năm 1876. Nó được trưng bày tại Bảo Tàng Musée d'Orsay ở Thủ Đô Paris và là một trong những kiệt tác được ca ngợi nhất của Trường Phái Ấn Tượng. Bức tranh mô tả một buổi xế chiều Chủ Nhật tại Moulin de la Galette của quận Montmartre tại Paris. Vào cuối thế kỷ 19, giới lao động Paris ăn diện và dành thời gian ở đó để khiêu vũ, nhâm nhi, và ăn tối.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.