Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ngụ Ngôn Chuột Thét Người Rên

28/05/202109:08:00(Xem: 1074)
Ann Phong Tranh Acrylic
Minh họa: Ann Phong

 

Mời các bạn đọc một ngụ ngôn tân thời của thi sĩ Nobel Louise Gluck.

Bóng tối che đậy tội ác. Che giấu những con mèo từ rừng hoang xuống trà trộn vào thành phố. Ban ngày, chúng hiền lành. Về đêm, mèo lộng hành, bè đảng,  lòng dạ hung tợn, ngay cả người cũng sợ. Chúng săn đuổi, tiêu diệt những sinh vật không có sức kháng cự. Thảm thương cho thân phận làm chuột. Ngày không dám nhìn mặt trời. Đêm la hét đau đớn dưới răng mèo sắc bén. Chết, Chuột chết la liệt đầy phố đêm. Ai biết? Biết rồi, ai nói? Trước khi trời sáng, xã hội quét dọn, đường phố sạch sẽ, không dấu vết sát thủ, nạn nhân.

Mặt trời lên. Mèo hiều hậu, dễ thương, Chuột trốn nắng. Người vô tư. Nhưng rồi đêm sẽ đến, sẽ tiếp diễn máu me và định mệnh.

Tại sao người của thế giới mặt trời không quan tâm về thế giới bóng tối? Họ quen thuộc, chấp nhận hay chai lì?

Gluck nói rằng, “Cứ sung sướng quấn nhau trên giường / nơi tiếng rên ái tình át đi tiếng thét của xác chết.”

Một bài thơ hay, rốt ráo, vì chứa đựng ý tưởng sâu sắc hoặc độc đáo. Sự sâu sắc cho phép bài thơ sống lâu. Sự độc đáo làm bài thơ nổi bật, vượt  cao, như ngọn hải đăng soi biển tối.

Hầu hết thơ Việt đương đại có chữ nghĩa bay bướm, bay tản mác vì nhẹ, không có trọng lượng. Trọng lượng của thơ là giá trị của suy nghĩ. Có dung nhan mỹ lệ vì giải phẫu nhiều hơn nét đẹp tự nhiên. Có phô bày, trình diễn nhiều hơn chăm sóc, trăn trở những gì hối thúc từ suy gẫm lâu ngày.

Vì sao thơ của Louise Gluck được ái mộ?

*
Sát Thủ (*)

 

 

Đêm hôm, đường phố thuộc về đám mèo

và những sinh vật nhỏ mà mèo tìm ăn thịt –

Mèo nhanh nhẹn như tổ tiên của chúng trên rừng

thường xuyên đói khát.

 

Hầu như không thấy trăng,

không ánh sáng hâm nóng,

đêm mát mẻ.

Mùa hè đang giã từ,

hiện giờ, săn mồi vẫn còn nhiều cơ hội

dù bầy chuột nín thinh, theo dõi mèo.

 

Đêm bình thản, ngửi trong gió mùi yêu thương.

Thỉnh thoảng, dưới đường

nghe tiếng thét

khi răng nanh mèo táp vào chân chuột.

 

Nghe tiếng thét biết chuột rồi đời.

Tiếng thét dẫn đường:

cho mèo tìm ra cổ họng chuột.

Sau đó, xác chết thét lên.

Những đêm như thế,

các người may mắn được yêu đương,

trần truồng ấm áp với chăn nệm,

đẫm mồ hôi,

cử động vất vả,

yêu như vậy,

mặc kệ ai khen chê.

 

Mèo bỏ xác chuột la liệt dọc đường phố.

Trước khi phu quét rác dọn dẹp,

các người hãy vui mừng vì không bị ra khỏi nhà.

Đến lúc mặt trời mọc,

sẽ không thất vọng khi nhìn thấy

đường xá sạch đẹp, đón tiếp một ngày mới

và dĩ nhiên, đêm sẽ tiếp theo.

 

Cứ sung sướng quấn nhau trên giường,

nơi tiếng rên ái tình át đi tiếng thét của xác chết.

 

(*) Thợ Săn.

(Ngu Yên dịch. Trích trong “A Village Life”, “Đời Sống Làng Quê”, thi phẩm thứ 11 của Thi sĩ Nobel Louise Gluck.

Đọc thêm tài liệu: Sáng tác thơ

https://www.academia.edu/44395802/S%C3%A1ng_T%C3%A1c_Ph%E1%BA%A3n_x%E1%BA%A1


Hunters
 

A dark night--the streets belong to the cats.

The cats and whatever small thing they find to kill--

The cats are fast like their ancestors in the hills

and hungry like their ancestors.

 

Hardly any moon. So the night's cool--

no moon to heat it up. Summer's on the way out

but for now, there's still plenty to hunt

though the mice are quiet, watchful like the cats.

 

Smell the air--a still night, a night for love.

And every once in a while a scream

rising from the street below

where the cat's digging his teeth into the rat's leg.

 

Once the rat screams, it's dead. That scream is like a map:

it tells the cat where to find the throat. After that,

the scream's coming from a corpse.

 

You're lucky to be in love on nights like this,

still warm enough to lie naked on top of the sheets,

sweating, because it's hard work, this love, no matter what anyone says.

 

The dead rats lie in the street, where the cat drops them.

Be glad you're not on the street now,

before the street cleaners come to sweep them away. When the sun rises,

it won't be disappointed with the world it finds,

the streets will be clean for the new day and the night that follows.

 

Just be glad you were in bed,

where the cries of love drown out the screams of the corpses.

 

Ngu Yên.

Link: https://independent.academia.edu/TienNguyen228/Papers

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tập thơ thứ 11: “Đời Sống Làng Quê” ấn hành năm 2009. Được xem như một khúc quanh trong sự nghiệp thi ca của Louise Gluck. Khác hẳn với tập “Hoa Diên Vĩ Hoang Dại”, 1992, với nội dung siêu hình và siêu nhiên, đã tạo cho bà nhiều danh vọng. 1. “A Village Life” mang đến cho độc giả những cảm xúc thâm trầm về tâm sinh lý của cá nhân và xã hội. Một loại xã hội thực tế, dùng lám ẩn dụ, tuy hiện diện nhưng gần như bị lãng quên bởi đời sống phố thị rộn ràng nhốn nháo. Những mẫu chuyện ngắn thật ngắn, nhỏ thật nhỏ, đôi khi phức tạp, ly kỳ. Đa số bình thường với những nhận xét tinh tế:
Đàn ông biết được phụ nữ bao nhiêu? Tôi dùng chữ “biết”, không phải ý chữ “hiểu”. Tôi không dùng chữ “đàn bà” vì e rằng thiếu kính trọng. Tôi lấy vợ đã gần nửa thế kỷ. Đã bắt tay, chào hỏi vài ngàn phụ nữ và nhìn ngắm họ qua trăm ngàn vóc dáng khi du hành nhiều nơi trên thế giới, nếu tính luôn trên truyền hình, qua video, con số có thể lên hàng triệu. Nói như vậy, bạn đọc có thể lầm tưởng tôi là người có bản lãnh biết về phụ nữ, thực tế, như Louis de Bernières đã nói: “Đường lối phụ nữ chinh phục trái tim đàn ông là khiến cho anh ta tưởng bở đang làm cô thích thú.” (“That's how a woman wins a man heart, by making him think that he amuses her.)
điều nguyên vẹn nhất / vẫn nằm im trong tim / ngày mùa thu nhớ dòng sông / nấm đất buồn tênh bên lở bên bồi / quăng viên sỏi trắng cạnh chiếc cầu run rẩy / bàn tay nào níu giữ / bạn bè và tình nhân / ngẩn ngơ năm ba lời tiếc nuối / con chim non hót mấy tiếng cội nguồn
Thế giới giờ này người né người! / Ngồi trên xe bus gắn máy lạnh, hoặc xe bò cọc cạch lăn bánh, / người ngồi xa người, khoảng cách an toàn, một thước rưỡi. / Anh xa tôi! Tôi xa em! Ta xa nhau! Đúng 2 thước. / Giờ này đôi ta hôn nhau nụ hôn gió qua khẩu trang! / Ai đó lỡ miệng ách-xì một, hoặc hai tiếng, hoặc một tràng; / Hết rồi những ánh mắt ái ngại, / những lời nói cảm thông, “God bless,” hoặc “Trời, Phật, Chúa chữa!”
Mời nghe Alexandra Huỳnh đọc bài thơ Di Sản (Inheritance) "live" trên đài truyền hình LX News. Nữ sinh gốc Việt Alexandra Huynh, tên Việt là Thụy An, 18 tuổi, trong buổi chung kết đêm Thứ Năm 20/5/2021 vừa qua đã thắng giải: "2021 National Youth Poet Laureate -- Nhà Thơ Khôi Nguyên Giới Trẻ Quốc Gia 2021". Huynh trả lời phỏng vấn AP đêm Thứ Năm qua điện thoại từ nhà, rằng thơ đối với cô là phương tiện để tự bày tỏ và để giúp công lý xã hội. Cô nói “Tiếng Việt tự nó đã là một tiếng nói giàu chất thơ. Trong sinh hoạt văn hóa của người Việt người ta đã nói thành thơ trong cuộc sống hằng ngày.” Cô cho hay là đã tập viết những lời thơ phổ nhạc từ khi mới 7 tuổi; đặc biệt là sau những lần đọc thơ trước công chúng thì lại càng cảm thấy sức mạnh của chữ nghĩa có tác động tích cực lên tâm lý và tinh thần đại chúng. Alexandra Huynh căn bản sáng tác thơ bằng tiếng Anh nhưng luôn nuôi hy vọng là sẽ có tác phẩm thơ ra đời và sẽ được chuyển ngữ sang “tiếng Mẹ đẻ”, ngôn ngữ Việt Nam.
nếu tôi không thể là người hùng / tôi mang tên người di dân gương mẫu / ôi những chiếc thuyền / & những người trên những chiếc thuyền ấy / can đảm biết bao & khác xa / đám tỵ nạn đương thời chúng ta nợ họ / Tôi ngậm chặt lưỡi / nghe âm thanh / thân thuộc gần như nhà mình / khi tên Dương Thu Hương mất đi dòng sông / trong miệng lão thầy / và chẳng ai buồn hỏi vì sao / mặt tôi giàn giụa. & nhớ đến chiếc bàn buồn bã, / trong góc xó lớp học / tôi viết lời nguyện cầu / cho lũ trẻ sắp vào chật lớp này: / hãy để đám trẻ được xưng tên chúng như mẹ chúng đã từng gọi thế. / hãy để điệp khúc được xướng lại hay cố gắng & cố gắng như thế. / hãy để những câu chuyện không pha chất trọ trẹ / & giữ lại thanh âm không phiên dịch. / hãy để lũ trẻ điền vào khoảng trống bằng ký ức.
những bông hoa Diên Vỹ / nở tím chiều tháng Năm / Anh nở tím hồn em / bắt đầu vào tháng mấy
trên đồi gió khoác áo thư sinh tóc bạc / như lữ hành đi qua đồng bằng / thỏa mãn khát khao / sông dài núi rộng / thèm dòng sữa chảy ra từ lồng ngực / que diêm cháy một lần rồi tắt / vẽ vời chi / trăm cảnh lao đao
Trước đây, Thường Thấu Thấm thuộc về giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác. Tuy nhiên, dịch thuật cũng mang cấu trúc cơ bản của ngôn ngữ và ngữ pháp, được xác định minh bạch về bản chất, cá tính và chức năng, có tính toàn cầu trong hệ thống ngôn ngữ, có tính chung để thông đạt, nên giả thuyết này có thể áp dụng vào dịch thuật, song song với giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác.
Sủa ra xóm sủa xuống làng / Người dân nghe sủa hoang mang tột cùng / Nhưng loài sủa vẫn dửng dưng / Sủa tâng công để cửu trùng sủa khen