Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thơ Xuân Vĩnh Hảo

12/02/202100:02:00(Xem: 643)
Hinh-cho-trang-tho-Tet-
Minh họa: Nguyễn Việt Hùng

 

 

Khai bút

 

Đầu năm muốn khai bút

Tìm bút chẳng thấy đâu

Bật lửa châm điếu thuốc

Khói tuôn trăm mạch sầu. 

 

Khai tâm

 

Lặng ngồi phút khai tâm

Tìm tâm

chẳng thấy đâu

Thiền ngôn đột hứng ngâm

Xóa tan muôn mạch sầu. 

 

Nhớ Thầy

 

Ngày Xuân, lang thang trên phố

Tìm cái chi?

Mắt đỏ - bụi mờ

Tôi đứng lại bên đường, lau mắt kiếng

Rồi đi, đi theo chiều cuốn của dòng người

Chen chúc nam thanh nữ tú

Lao xao tiếng nói giọng cười

Đôi mắt vẫn đau rát

Dừng lại, dừng lại ở một góc vắng

Lau mắt kiếng

Lau mãi vẫn còn đau

 

Người ta kêu gọi những gì?

Thương yêu - khoan thứ - tỉnh thức...

Nhưng chỉ thương yêu những người ấm no

Khoan thứ cho những kẻ tội ác tiếp tục tội ác

Tỉnh thức để mở mắt nhìn nhau

trong trái tim đồng nhịp hưởng thụ…

 

Thương yêu - Khoan thứ - Tỉnh thức!

Ôi chỉ là những ngụy ngôn, xảo ngữ

Con người thời nay chỉ giỏi trò hóa trang

Tiếp xử với nhau qua những mặt nạ

Ông thành bà, bà thành ông

Tên cướp được khen: nhà đạo đức

Ma vương tự xưng: đã thành Phật

Thi sĩ cuối mùa tủm tỉm làm thiền sư...

 

Tôi đứng lại bên đường, lau mắt kiếng

Nhớ dáng Thầy gầy guộc

ẩn nhẫn thiền tọa trong ngục tù quê hương.

 

Xuân về, thăm vườn hoa em

(Viết tặng những thiên thần nghèo khổ không bao giờ hưởng được mùa xuân trên quê hương tôi)

 

Xuân về rồi này những bé ngoan

Em đã trồng được gì nơi vườn hoa em?

Em có vườn chăng? có hoa chăng?

Có biết xuân về, người ta nhàn hạ rảnh rỗi

Dạo mát thưởng hoa, ăn mứt, uống trà?

Ừ, vui lắm!

Thiên hạ sẽ dập dìu nô nức dạo chơi nơi những vườn hoa suốt nhiều ngày trước khi Tết đến

Mai, đào, thược dược, hồng, cúc, tường vi... và những nhánh lan tuyệt sắc đắt tiền

Vàng, đỏ, trắng, cam... muôn màu vẽ ngộp trên những phố chợ thênh thang

Ngào ngạt trăm hương quyện tỏa theo mùi dầu thơm và quần áo mới

Xe cộ bóng loáng inh ỏi gửi nhau tiếng còi phô trương trị giá

Cao ốc hai hàng ngạo nghễ ánh điện sáng trưng...

 

Vườn hoa em đâu, hãy mở cửa cho anh vào thăm?

Em đã trồng được gì cho năm mới này?

Hay là vẫn chừng ấy... vẫn chừng ấy như mọi ngày, như mọi năm thôi?

Ôi, bé ngoan, đừng rụt rè lánh mặt

Là anh đây, vẫn là anh đây

Thôi, anh không hỏi về những nụ hoa xuân của em nữa.

Bởi vì, vẫn chừng ấy, anh biết mà, vẫn chừng ấy thôi...

 

Từ khi lọt lòng, em có bao giờ thấy được một đóa hoa!

Mua hoa, thưởng hoa là trò chơi của người sung túc

Đói lạnh quanh năm em nào biết hoa là gì!

Khi khách thưởng hoa bắt đầu giấc ngủ êm đềm

Là lúc mẹ đánh thức em mau dậy lên đường

Ồ bé ngoan, anh biết dù bé có làu bàu vài tiếng với mẹ khi bị phá giấc ngủ nhưng rồi bé cũng mau mắn rửa mặt, đeo đèn lên đầu, tay xách bị, tay xách cây dùi sắt được ba trang bị rất tốt, và chạy ù về hướng ấy

Đây, vườn hoa em: núi rác khổng lồ ở ngoại ô tập trung tất cả cặn bã của thành phố đông dân nhất nước

Người phố thị dạo chơi vườn hoa xuân trăm sắc thì nơi đây em  có rác rến muôn nghìn màu

Nơi chốn phồn hoa có những khách sạn, những thương xá sang trọng với nền nhà chùi bóng sạch sẽ thơm tho, thì nơi đây, em có tất cả mùi xú uế hôi tanh của rác rưởi

Người ta vui chơi thâu đêm suốt sáng dưới ánh đèn điện rực sáng hoặc chớp lòe sinh động nơi những phòng trà, những tụ điểm ca nhạc để khích động giọng ca điệu nhảy, thì nơi đây, em có ngọn đèn sạt bin đeo trước trán, soi rọi kỳ cùng chỗ ẩn náu của những bao bịch ny-lông dơ nhớp

Cao ốc của thành phố dù là niềm hãnh diện của ai đâu cũng chẳng quan hệ gì đến em

Với em, chỉ có núi rác là quan trọng

Nó nuôi sống em, gia đình em, nuôi sống bạn bè cùng trang lứa tám, chín, mười tuổi của em và gia đình của bọn chúng

Xe cộ mới tinh, nườm nượp đua sắc và sánh giá với nhau trên những con đường thẳng tắp của phố thị cũng chẳng quan hệ gì đến em

Với em, chỉ có những xe đổ rác là quan trọng

Chúng mang tất cả rác rến tàn dư thừa thãi của những người thượng lưu, trung lưu, hạ lưu của thành phố, trút hết nơi đây, vun lên niềm vui sướng, hồi hộp và hứng cảm cho em ra công kiếm tìm, săn bắt, thu lượm...

Sáng sớm tinh mơ, khi người thưởng hoa chưa thức dậy, em đã vác về một bao lớn đầy những túi ny-lông và 've chai, giép đứt, thau nhôm, mủ bể'...

Giao cho ba mẹ rồi nằm lăn trên nền mộ bia nghĩa địa

Ngủ say.

Bé không cần tắm rửa, vì bé sinh bên đống rác, sống từ núi rác

Bé không cần thay áo quần, vì áo quần cũng chẳng có đâu mà thay

Bé không cần học bài hay làm bài tập, vì bé chưa bao giờ được diễm phúc cắp sách đến trường như những đứa con nhà quyền quí sạch sẽ thơm tho

Bé chỉ cần ngủ, và cần được ăn ít nhất một lần trong ngày sau khi ba mẹ bán được bao ny-lông mà bé thu nhặt được...

Vẫn chừng ấy, ôi, vẫn chừng ấy

Anh vẫn mong đợi bé ngoan được thêm cái gì giá trị hơn, sạch sẽ hơn, thơm tho hơn, sáng sủa hơn, nhưng bao năm rồi bé vẫn cứ như vậy!

 

Rồi còn cô bé kia nữa

Sao em ốm xanh thế kia?

Chữ a, b, c... tiếng mẹ đẻ không biết mà u ơ học nói tiếng bồi tiếng tây

Tuổi xuân chưa đủ mà đã đóng vai người trưởng thành!

Em đã trồng được gì nơi vườn hoa em?

Em có vườn chăng? em có hoa chăng?

Em có biết xuân về người ta sẽ thong dong nhàn nhã, bước nhẹ trên những thảm hoa, ngước mắt nhìn trời ngắm mây trắng bay, hoặc lặng lẽ mỉm cười trao nhau những chung trà hay chung rượu thơm lừng trò chơi xa xí?

Thôi, anh không dám hỏi thêm em nữa!

Mà em cũng không cần phải trả lời

Vẫn chừng ấy thôi, anh biết rồi, bé ngoan, nín đi, nín khóc đi

Ôi, vườn hoa em, gia tài ba mẹ ban cho

Chính là tấm thân gầy còm của em đó mà

Chỉ ngần ấy thôi, bán hết cho người làm vốn nuôi thân, nuôi cả gia đình cùng quẫn ốm đói

Như loài bướm đêm, em bay đi, bay đi

Mong tìm được gì bù đắp cho ngày mai, ngày mốt

Tình yêu, ôi tình yêu, lại cũng là trò chơi của những người khá giả yên bình

Đời em đây nào biết thương yêu là gì

Hai tiếng ấy, chẳng qua người ta chỉ nói với một người hay nhiều người sau khi đã theo đuổi và tìm hiểu thật lâu

Em, không có thời gian, không có tuổi

Không thời giờ để tìm hiểu làm chi

Cũng không bao giờ theo đuổi hay được theo đuổi

Kiếm sống từng đêm, ngủ vật từng ngày

Như đóa hoa tàn úa bèo nhèo trước khi hé nụ

Ánh mặt trời không bao giờ rọi đến thân em...

 

Vườn hoa em đâu, ôi những bé ngoan?

Những con bướm đêm lập lòe bên những nẻo đường tăm tối

Xuân về đây rồi, các em đi đâu?

Hay là xuân chẳng qua chỉ là cơ hội để tìm thêm nhiều bao nhựa và khách qua đường

Ôi, những cái bao nhựa và những người khách

Dơ nhớp như nhau nhưng có thể mang đến cho em chút tiền

Mua thêm gạo cho cả nhà ngày mai.

 

Thôi hãy nín, này những bé ngoan, thôi hãy nín

Các em không cần phải nói phải kể thêm chi

Nước mắt này, bao nhiêu năm khổ nhọc sao không chảy thành sông thành suối - tưới cho miếng vườn nhỏ bé thêm xinh tươi

Bây giờ lại lã chã rơi trước mặt anh như mưa xuân thế này!

Bé ôi, dù thế nào, anh vẫn là anh

Cách xa muôn dặm anh vẫn thế

Vẫn nhìn, vẫn thấy và vẫn nghe các em

Vì các em chính là quê hương trong mặt trái hoang tàn

Em đừng ngại khi anh nhìn và lắng nghe

Bởi nhìn quê hương, anh không muốn thấy những chốn phù hoa hào nhoáng

Không muốn thấy phố thị bao người ăn chơi phù phiếm xa hoa

Không nghe những mỹ từ ngoa ngữ ca tụng văn minh tiến bộ

Không nghe những tiếng kêu gào giả dối nịnh bợ luồn cúi cao quan

Bài học nhiều năm cho anh điều thực nghiệm này:

Vói đến chỗ cao xa, không phải là ngóng cổ ngước nhìn lên trên

Mà chính là cúi mình xuống để nhìn tận vào đáy cùng khổ đau, tăm tối

Nơi đó, có những con người không bao giờ cất lên được lời ca tiếng hát hay nụ cười

Chỉ có niềm thống khổ dài lâu, dài lâu, tưởng chừng bất tận

Và nước mắt rơi dài theo bao nỗi sầu lặng lẽ, lặng lẽ...

Nhưng nước mắt và niềm đau ấy lại chính là hoa của em

Hoa ấy không phô sắc, khoe hương, mà trổ muôn cành cho đẹp suốt mùa xuân trên quê hương điêu tàn...

 

Xuân về rồi đó, các em ngoan

Dù thế nào, cũng phải vui cười

Hoa đẹp chẳng phải vì hoa thắm

Vườn xinh chẳng phải vì xanh tươi

Mắt em chan chứa niềm thơ dại

Hồn sáng long lanh nét thiên thần

Khổ đau kết tinh nên ngọc bích

Tủi nhục nén lại thành kim cương

Trong các loài hoa, em đẹp nhất

Đẹp tự trong lòng mới thiên thu.

 

Anh chép bài thơ tặng các em

Đón xuân chỉ có chút lòng này

Trải lên trang đời mộng cỏn con:

Mong sao em có mùa xuân mới

Nở nụ cười tươi thay muôn hoa. 

 

Trước thềm xuân mới

 

Mưa rơi, mưa rơi, ngập nước những con đường

Lá vàng trải thảm trên sân, ướt đẫm ngày cuối đông

Nắng trưa xiên qua những nhánh cây trơ xương khi mưa tạnh

Nơi góc cửa sổ, con nhện nằm ủ một cuộn tơ

Con tàu ký ức thuở thiếu thời xồng xộc lăn bánh quay về, kéo còi, nhả khói

Những chuyến phiêu du không bao giờ có thực

Cánh buồm lộng gió xa khuất sóng trùng khơi.

Hồn vô tư gửi cửa thiền thanh vắng

Sáng quét lá, chiều nghe kinh, cất cao mật ngôn Phạn ngữ

Đáy tâm sâu hun hút, chơi vơi những bóng hình, bồng bềnh những ẩn điệu

Mộng ban sơ, lặng lẽ, trôi đi những tháng ngày…

 

Bình minh xe hoa đi qua, sắc hương diễm lệ reo vui theo nắng

Hoàng hôn xe tang trở về, mắt buồn đượm một trời không

Hí trường lao xao giọng cười tiếng hát

Những tên hề đeo mặt nạ trắng, với những vòng mắt đen thui, nhào lộn nhảy nhót

Khoé miệng luôn kéo lên những nụ cười tươi mãi không phai

Lãnh tụ, lãnh đạo, chưa bao giờ lãnh hội được cùng đích của số đông

Rêu rao những chương trình, những chính sách ưu việt không bao giờ thực hiện nổi

Bán đất, bán biển, bán cả linh hồn cho tham vọng ngôi cao

Bầy tiểu yêu xúm xít nịnh nọt những kẻ mị dân, giả dối

Đẩy dân lành vào thảm cảnh đau thương

Thoáng chốc bể dâu, nhà đẹp vườn xinh trở thành bình địa

Xuân Tết về biết chào đón nơi đâu!

 

Chiều tha hương, bỗng nhớ con tàu năm ấy

Đưa viễn mộng hun hút chân mây

Xuân đến, xuân đi, bao lần trùng lặp

Mộng ban đầu u uẩn mắt xanh xưa

Mục đồng cỡi trâu vi vu cánh diều vương khói nhạt

Bướm vàng chui ngược vào kén, rụng đôi cánh mỏng phiêu du,

mơ làm con sâu trong giấc ngủ yên lành

Vườn xanh hoa nở trắng như mây

Gió lay chiếc phong linh hiên ngoài

Chim non giật mình quay cổ ngóng

Tiếng hót đầu mùa vọng mãi những xuân sau

Lật trang kinh, lòng an hòa

Thương nhân sinh thống khổ bao đời kiếp

Điểm nhẹ tiếng chuông khi mặt trời rực rỡ trên đại dương xanh

Xuân sang, mùa đã sang

Nghe sâu sóng vỗ chơn thường. 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
khi phố lác đác lên đèn / dao động tắt dần / chậm và nhẹ / tiếng côn trùng da diết / ̶ ̶ ̶ em yêu hãy bay lên
Tập thơ Hoa Diên Vĩ Hoang Dại (The Wild Iris) ấn hành năm 1992 đã mang lại giải thưởng Pulitzer cho thi sĩ Louise Gluck. Trước khi lãnh giải Nobel văn chương năm 2020, bà đã là một thi sĩ nổi tiếng, Đoạt một số giải thưởng và tước hiệu quan trọng, như Thi sĩ Công huân quốc gia năm 2003-2004. Bạn đọc có thể tải xuống nguyên tác phẩm The Wild Iris, Hoa Diên Vĩ Hoang Dại của thi sĩ Nobel Louise Gluck như món quà đầu năm của Ngu Yên gửi tặng.
LTS - Tại Lễ Đăng Quang của Tân Tổng Thống Biden hôm qua ngày 20 tháng 1, 2021, một hình ảnh tươi sáng gây xúc động và được nhắc đến và khen ngợi, được “shared” nhiều nhất trên các trang mạng xã hội là đoạn nhà thơ trẻ Amanda Gorman, 22 tuổi, từ Los Angeles bước lên đọc bài thơ do chính mình sáng tác. Amanda là nhà thơ trẻ nhất, và là thơ thứ năm đọc thơ trong Lễ Đăng Quang Tổng Thống, nối gót 1. Robert Frost (Lễ Đăng Quang của TT John F. Kennedy, 1961), 2. Maya Angelou (Lễ Đăng Quan của TT Bill Clinton, 1993), 3. Miller Williams (Lễ Đăng Quan của TT Bill Clinton, 1997), 4. Elizabeth Alexander (Lễ Đăng Quan của TT Barack Obama, 2009). Việt Báo mời độc giả đọc “Ngọn Đồi Chúng Ta Leo”, bản Việt ngữ của nhà thơ/dịch giả Lưu Diệu Vân.
Này, ông Đào Tiềm, / lâu quá rồi, / từ lúc chia tay ở Việt Nam. / Ông sang Mỹ hồi nào? / Đêm qua, / từ chồng sách cũ chui ra, / nhìn thấy ông / tôi vô cùng hổ thẹn. / Bốn mươi tuổi ông đã đi về. / Bảy mươi tuổi tôi vẫn còn nấn ná. / Trách nhiệm / không phải của mình mà dây dưa. / Nợ nần / không phải của riêng mà ráng trả. / Ông tìm đến Suối Hoa Đào. / “Từ người già tóc bạc, / tới trẻ để trái đào, / đều hớn hở vui vẻ.” (**)
Ngồi nhìn nhau, khôn xiết biệt ly / Lắng nghe gió hát, giọng thầm thì: / Đời chớp tắt, người đi kẻ ở / Mấy mùa ly loạn, đỏ phong thi / Đỏ phong thi, khóc lá chiên đàn / Vườn xưa lót ổ, tiếng chim tràn / Hồn ai đó, sương tan ngoài ngõ / Bông dại ướt chiều, mây tím than Mây tím than, bóng mộ tím bầm Ma quen ma lạ, miểu sầu câm Ngơ ngác đau, rồi ngơ ngác hỏi Rưng rưng cát bụi, nắng thương thầm
Khi viên đạn đã bắn ra,/ đừng hy vọng lấy lại, / đừng thất vọng / nếu không trúng đích. Nếu cây súng / có trí não, có tâm tư, / lời nói là viên đạn / gây thương tích. Người là một loại súng liên thanh. / Khạc đạn từ lúc thức dậy / cho đến tận chiêm bao. / Bắn nhiều hơn suy nghĩ./ Bắn kẻ địch. / Bắn luôn đồng minh. / Khi lời đã nói ra, / đừng thất vọng / nếu không có hiệu quả, / đừng hy vọng sẽ thay đổi ý nghĩa. Những người hiếm quí tự bắn mình, / nhiều hơn bắn người khác. / Ai có đánh máu, / mới hiểu máu khóc. / Người tự bắn mình, / phải tập mọc nhiều trái tim / khắp thân thể. /
dù gì rồi cũng phải đi vào lòng đêm những bờ môi và ngón tay trò chuyện / luôn khởi đầu bằng lời nói / vinh danh tình yêu đủ mọi hình dáng / những ngôi sao rơi xuống từ bầu trời / sáng trên tay những người đàn ông và đàn bà / bốn mùa thu đông xuân hạ
Sống có dơ hay không do trong lòng. Lòng lúc nào chẳng dơ, vì vậy, lòng đâu có mặc quần áo.
Chừng này tuổi, con mới hiểu, vì sao mẹ nhẫn nhục, cha thường mỉm cười. Thuở xưa, anh em làm tay chân trìu mến nâng đỡ. Thời nay, anh em vẫn tay chân, nhưng tay cào chân, chân đá tay.
tôi thấy mẹ tôi bay từ tầng cao và bà nhẩn nha la đà không muốn chạm mặt đất. những ngày cuối năm mẹ xúng xính trong áo ấm và khăn quàng cổ. mẹ vẫy tay tôi như mọi khi và cũng như mọi khi tôi cất tiếng gọi mẹ. tôi nghĩ mẹ nghe tôi vì sau bao năm tôi vẫn ở trong quỹ đạo mẹ vẫn còn thấy mẹ lướt thướt vẫy tay từ tầng cao vào những ngày cuối năm.