Hôm nay,  

Nguy Cơ Từ Việc Con Người Để AI Quyết Định Thay Mình

03/05/202400:00:00(Xem: 390)

nguy co

Rất nhiều người lo sợ trong tương lai, AI trở nên quá thông minh và độc lập thì có thể sẽ nổi loạn và tiêu diệt nhân loại. (Nguồn: pixabay.com)

 
Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên phổ biến trong cuộc sống hàng ngày của con người, những mối lo ngại về tác động của AI cũng tăng lên theo đó. Viễn cảnh đáng sợ nhất là khi AI trở nên quá độc lập và tự quyết định những hành động của mình, và một ngày nào đó, quyết định được đưa ra sẽ là tiêu diệt chủ nhân.
 
Đằng sau những lời kêu gọi tạm ngừng phát triển AI là một loạt các vấn đề xã hội cụ thể hơn. Trong số đó là những nguy hại mà AI có thể gây ra đối với quyền riêng tư và phẩm giá con người, và thực tế không thể tránh khỏi rằng, bởi vì các thuật toán của AI được lập trình bởi con người, nên cũng mang tính thiên vị và phân biệt đối xử giống như con người. Thêm vào đó là sự thiếu minh bạch trong quá trình thiết kế, nên cũng dễ hiểu tại sao ngày nay lại có quá nhiều tranh cãi về những tiềm năng và nguy cơ của AI.
 
Tuy nhiên, theo một nghiên cứu mới, còn có một nguy cơ ẩn sâu hơn, và cũng nguy hiểm hơn đối với AI: con người ngày càng trở nên thiếu kiên nhẫn và kỹ năng khi cần đưa ra những quyết định cần suy nghĩ thấu đáo.
 
Ra quyết định một cách có suy nghĩ
 
Quá trình đưa ra một quyết định có suy nghĩ thường bao gồm ba bước cơ bản. Đầu tiên là dành thời gian để hiểu rõ nhiệm vụ hoặc vấn đề mà chúng ta đang gặp phải. Điều này đòi hỏi chúng ta phải tự đặt câu hỏi cho bản thân, xem mình cần biết những gì và cần làm gì, để đưa ra một quyết định mà ta có thể tự tin và có căn cứ để giải thích lý do tại sao mình lại quyết định như vậy?
 
Để trả lời cho những câu hỏi này, chúng ta sẽ phải tích cực tìm kiếm thông tin, không chỉ những thông tin giúp lấp đầy lỗ hổng kiến thức và khẳng định niềm tin của mình, mà còn cần tìm hiểu cả những thông tin có thể phủ định hoặc nghi ngờ niềm tin đó. Trên thực tế, thông qua việc tìm hiểu những khả năng thay thế và đặt câu hỏi về những giả định của bản thân, chúng ta đang tự trang bị cho bản thân những lý do và lập luận để bảo vệ quyết định của mình một cách chắc chắn hơn khi bị phê phán và chỉ trích.
 
Bước thứ hai là tìm kiếm và xem xét nhiều lựa chọn cùng một lúc, nếu muốn cải thiện chất lượng cuộc sống. Dù đó là việc sẽ chọn bỏ phiếu cho ai, nên chọn làm những công việc nào, hay chọn mua những gì, luôn có nhiều lựa chọn để chúng ta đạt được mục tiêu của mình. Nỗ lực cân nhắc và đánh giá tối thiểu một vài lựa chọn khả thi, và thành thật với lòng về sự đánh đổi mà chúng ta sẵn sàng chấp nhận khi suy xét giữa các ưu điểm và nhược điểm – đó là một phần không thể thiếu của việc đưa ra những quyết định có suy nghĩ và có căn cứ.
 
Bước thứ ba là sẵn sàng trì hoãn quyết định cho đến khi đã dành thời gian xem xét kỹ lưỡng và đánh giá tất cả các khía cạnh của vấn đề. Có một điều mà hầu như ai cũng biết: sau khi đắn đo suy nghĩ và đưa ra một quyết định khó khăn, người ta sẽ cảm thấy nhẹ nhõm. Nhưng cần phải nhớ là “cẩn tắc vô áy náy,” cái giá phải trả khi vội vàng, hấp tấp đưa ra một quyết định có thể sẽ cao hơn rất nhiều so với việc dành thời gian suy nghĩ cẩn thận. Quý vị có thể thử nhớ về những lần tặc lưỡi tiếc nuối vì lỡ đưa ra quyết định nào đó mà để cảm xúc chi phối.
 
Nguy cơ từ việc giao quyết định cho AI
 
Thật sự mà nói, thì chẳng có bước nào trong ba bước trên là quá khó để thực hiện. Tuy nhiên, đối với hầu hết mọi người, những việc đó cũng cần một chút cố gắng chứ không phải là điều tự nhiên. Để có thể đưa ra những quyết định chín chắn và có thể căn cứ, chúng ta cần phải rèn luyện cách suy nghĩ thấu đáo và khả năng tự kiểm soát bản thân. Và đây là lúc mối nguy tiềm ẩn từ AI ‘lộ mặt’: AI sẽ tự động “suy nghĩ” giùm rồi cung cấp câu trả lời cho chúng ta – không có ngữ cảnh, cũng chẳng có những lý lẽ cân nhắc. Tệ hơn, AI cướp đi cơ hội cho chúng ta rèn luyện các bước quan trọng trong quá trình đưa ra những quyết định có suy nghĩ thấu đáo và có căn cứ.
 
Hãy nghĩ về cách mọi người đối mặt với nhiều quyết định quan trọng hiện nay. Con người rất dễ bị ảnh hưởng bởi thành kiến, vì chúng ta thường có khuynh hướng tiết kiệm năng lượng tinh thần. Khi những quyết định có vẻ tốt và đáng tin cậy được đưa ra, chúng ta sẽ thấy thích và chấp nhận mà không cân nhắc kỹ lưỡng. Và con người là loài động vật xã hội, coi trọng cảm giác an toàn và sự chấp nhận của cộng đồng hơn là sự tự chủ cá nhân. Vậy nên chúng ta có thể sẵn lòng hy sinh một phần tự do cá nhân để được chấp nhận và an toàn trong cộng đồng của mình.
 
Khi thêm AI vào quá trình đưa ra quyết định, có thể tạo ra một vòng lặp phản hồi nguy hiểm: Dữ liệu mà AI sử dụng để hoạt động là thu thập được từ các hành vi và quyết định của con người, nhưng những thông tin này thường mang tính chất thiên vị phản ánh áp lực tuân thủ ý kiến chung thay vì sự khôn ngoan của lập luận phản biện. Nhưng vì mọi người thích sự thuận tiện, tiết kiệm thời gian và năng lượng của việc suy nghĩ, nên họ thường chấp nhận các quyết định không tốt từ AI để chuyển sang việc khác mà chẳng học hỏi được gì. Cuối cùng, cả con người và AI đều không trở nên khôn ngoan hơn.
 
Suy nghĩ chín chắn trong thời đại AI
 
Cần phải công nhận rằng AI có thể mang đến nhiều lợi ích cho xã hội, đặc biệt là trong các lĩnh vực như an ninh mạng, chăm sóc sức khỏe và tài chánh. Trong những lĩnh vực này, cần phải phân tích một lượng lớn dữ liệu phức tạp một cách đều đặn và nhanh chóng, và AI có thể rất hữu ích trong việc thực hiện nhiệm vụ này. Tuy nhiên, trong cuộc sống hàng ngày, có nhiều quyết định đơn giản mà chúng ta không cần phải sử dụng đến AI.
 
Nhưng cho dù chúng ta có mong muốn hay không, thì AI đã được sử dụng trong rất nhiều lĩnh vực và môi trường khác nhau, từ giải trí, du lịch, cho đến học hành, công việc, hoặc y tế và tài chánh. Người ta cũng đang nỗ lực nghiên cứu để phát triển các thế hệ AI mới có khả năng tự động hóa nhiều quyết định hàng ngày của con người. Và theo nghiên cứu mới, điều này là nguy hiểm.
 
Trong một thế giới mà suy nghĩ và tư duy của con người bị bủa vây bởi các thuật toán của mạng xã hội, nếu con người cho phép AI phát triển tinh vi đến mức có khả năng đưa ra mọi quyết định thay mình, tức là chúng ta đang tự đưa đầu vào thòng lọng. Chúng ta cần phải chống lại sự cám dỗ của AI và đòi lại quyền lợi và giành lại đặc quyền và trách nhiệm của con người: khả năng suy nghĩ và lựa chọn cho chính mình. Nếu có thể suy nghĩ và tự đưa ra quyết định, chúng ta sẽ cảm thấy tốt hơn và quan trọng là sẽ trở nên tốt hơn trong quá trình phát triển bản thân.

Cung Đô biên dịch
Nguồn: “The hidden risk of letting AI decide – losing the skills to choose for ourselves” được đăng trên trang TheConversation.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ban tranh cử của Trump đã thu về khoảng 35 triệu đô la sau khi Trump bị kết tội 34 trọng tội trong một phiên tòa xét xử Trump ngụy tạo hồ sơ kế toán để che giấu các khoản tiền bịt miệng nữ nhơn ở New York, và ban tranh cử của ông lập luận rằng phán quyết này đã tăng cường sự ủng hộ của các nhà tài trợ cấp cơ sở.
Cuối tuần trước, thống đốc bang Louisiana đã ký thành luật một dự luật đánh dấu lần đầu tiên trong cuộc chiến về quyền sinh sản ở Mỹ, một tiểu bang Hoa Kỳ đã phân loại thuốc mifepristone và misoprostol, những loại thuốc thường được sử dụng phá thai vào danh mục Tố chất schedule 4” (Schedule IV) – danh mục các chất có thể bị lạm dụng và gây nghiện, cùng nhóm này có các loại thuốc như Ambien, Valium và Xanax, các Chất Phải Kiểm Soát Đặc Biệt (Controlled Substances). Sở hữu ma túy mà không có đơn thuốc hợp lệ sẽ là tội hình sự có thể phải ngồi tù tới 10 năm. Các thuốc này ở Louisiana hiện được xếp cùng loại với các loại thuốc phiện, như opioid và Xanax—các loại thuốc được cho là có nguy cơ bị lạm dụng—mặc dù cộng đồng y tế và FDA coi mifepristone và misoprostol là an toàn. Theo luật này, việc sở hữu thuốc phá thai mà không có toa thuốc ở Louisiana sẽ là hành vi phạm pháp, có thể bị phạt tù hình sự và phạt tiền lên đến hàng ngàn Mỹ Kim.
Sinh ra với mẹ là người Canada và cha là người Mỹ, James Klass đã sống ở Hoa Kỳ kể từ khi ông di dân từ Canada khi mới hai tuổi. Hiện nay ông đã 66 tuổi và ông chưa bao giờ gặp bất kỳ vấn đề gì về quyền công dân Hoa Kỳ cho đến khi nộp đơn xin trợ cấp An sinh xã hội. Bây giờ ông cảm thấy rằng chính phủ Hoa Kỳ đang ăn cướp của ông. Klass luôn luôn đóng thuế An sinh xã hội, nhưng khi nộp đơn xin trợ cấp hưu trí, ông được thông báo rằng mình không phải là công dân Hoa Kỳ.
Khi mở vòi nước hứng nước để uống hoặc đánh răng, rửa mặt, quý vị thường chỉ nghĩ đơn giản là mình đang lấy nước và chẳng mấy khi quan tâm đến những ‘thứ’ có trong nước. Chất lượng nước có thể thay đổi tùy thuộc vào nơi quý vị đang sống và liệu khu vực đó có hệ thống lọc kim loại làm mềm dung dịch nước cứng đi (water-softening system) hay không. Nếu quý vị sống ở một khu vực có ‘nước cứng’ (hard water) và không có hệ thống lọc làm mềm nước cứng, nguồn nước mà quý vị sử dụng có thể chứa nhiều tạp chất như canxi (calci) và ma-giê (magnesium). Và sự hiện diện của các tạp chất này có thể ảnh hưởng đến việc làm sạch nước và giữ cho nước không bị ô nhiễm bởi các chất độc hại như chì (lead).
Theo bản tin của NPR News, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra lời xin lỗi vì sử dụng thuật ngữ xúc phạm đề cập đến người đồng tính nam trong một cuộc thảo luận kín giữa các giám mục hồi đầu tháng này. Truyền thông Ý trong tuần qua đã đưa tin rằng nhiều người có mặt tại cuộc họp kín đã tiết lộ rằng Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong cuộc hội thoại về vấn đề đồng tính đã nói rằng đã có quá nhiều “frociaggine” trong các chủng viện. Frociaggine là một thuật ngữ tiếng lóng mang tính xúc phạm cao trong tiếng Ý để chỉ những người đồng tính nam và văn hóa đồng tính nam.
WASHINGTON – Hôm thứ Năm (30/5), cơ quan tình báo của Ngũ Giác Đài cho biết, sau khi phân tích hình ảnh mảnh vỡ của xác hỏa tiễn, có thể kết luận rằng Nga đã sử dụng hỏa tiễn của Bắc Hàn trong cuộc chiến ở Ukraine, theo Reuters.
WASHINGTON/PRAGUE – Hôm thứ Năm (30/5), bốn viên chức ẩn danh của Hoa Kỳ cho biết, Tổng thống Joe Biden đã âm thầm nới lỏng các hạn chế, cho phép Kyiv sử dụng các vũ khí do Hoa Kỳ viện trợ để tấn công các mục tiêu quân sự bên trong lãnh thổ nước Nga, vốn đang tiếp tay cho cuộc tấn công vào thành phố Kharkiv ở đông bắc Ukraine, theo Reuters.
HOA KỲ - Hôm thứ Năm (30/5), Donald Trump, cựu Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên bị kết án hình sự trong trong vụ cố ý gian lận hồ sơ kinh doanh, liên quan đến khoản thanh toán tiền bịt miệng ngôi sao khiêu dâm Stormy Daniels. Trump vẫn sẽ được tự do trong khi chờ tuyên án, và có nhiều khả năng sẽ tránh được hình phạt tù giam, thay vào đó sẽ là các hình phạt khác, chẳng hạn như án treo, quản thúc tại gia, hoặc phạt tiền, theo Reuters.
Donald J. Trump, cựu tổng thống và ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa năm 2024, đã bị kết án về 34 tội nghiêm trọng trong vụ cố ý gian lận hồ sơ kinh doanh trong vụ án xuất phát từ khoản thanh toán tiền bịt miệng ngôi sao khiêu dâm Stormy Daniels.
Báo Dân Việt ghi nhận: Tối 30/5, ông Lương Thanh S (47 tuổi) được cho là sốc nhiệt, dẫn đến tử vong. Được biết, ông S là Việt kiều Mỹ mới đi theo ông Minh Tuệ được 3 ngày, khi đến thị trấn Ái Tử, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, người này bị sốc nhiệt và được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi.
Westminster, CA – Học Khu Westminster hân hoan tổ chức mừng lễ tốt nghiệp của các học sinh đầu tiên trong chương trình Song Ngữ Tiếng Việt (VDLI) tiên phong của học khu. Đây là khóa học sinh đầu tiên ra trường và các em sẽ được ghi nhận tại buổi lễ tốt nghiệp đặc biệt được tổ chức vào thứ Ba, ngày 28 tháng Năm, lúc 6:00 giờ chiều tại phòng Gymnasium của Trường Trung Cấp Warner (14171 Newland St, Westminster, CA 92683).
Câu Chuyện Thật Cảm Động Nhân Lễ Chiến Sĩ Trận Vong Mỹ (Bài viết kể về một câu chuyện Người Lính Mỹ Gốc Việt hoàn toàn có thật). -Có bà mẹ Việt Nam, gốc Long An, sinh quán Sài Gòn, lớp ngoài 50, đến Mỹ diện đoàn tụ. Sở di trú hỏi rằng: - Đoàn tụ với ai? - Đoàn tụ với con trai. - Con trai đâu rồi? - Chết rồi. - Chết ở đâu? - Chết ở Iraq.
BRUSSELS – Hôm thứ Tư (29/5), Hoa Kỳ cáo buộc lãnh đạo TQ đã hỗ trợ cho Nga trong cuộc chiến ở Ukraine, và cảnh cáo rằng Bắc Kinh có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt từ Hoa Kỳ và các quốc gia khác trong NATO, theo Reuters.
LHQ – Hôm thứ Tư (29/5), một viên chức ẩn danh cho biết Hoa Kỳ sẽ tẩy chay lễ tưởng niệm Tổng thống Iran Ebrahim Raisi, được tổ chức tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) vào thứ Năm, theo Reuters.
Cúm gia cầm và biến thể mới của Covid-FLiRT là hai loại dịch bệnh có khả năng lây lan đang được các chuyên gia y tế quan tâm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.