Hôm nay,  

NATO là gì? Vì sao Mỹ cần Nato?

23/02/202400:00:00(Xem: 603)

Nato flags
Ảnh: từ trang mạng của NATO
 
Từ lâu, cựu Tổng thống Donald Trump đã nói rõ rằng ông vô cùng phẫn nộ với NATO, một liên minh quân sự 75 năm tuổi bao gồm Mỹ và 30 quốc gia khác, trong đó có Canada, Anh, Đức và Pháp.

Trump leo thang chỉ trích NATO vào ngày 10 tháng 2 năm 2024, khi ông nói rằng, nếu ông được bầu lại làm tổng thống vào tháng 11 năm 2024, Mỹ sẽ không bảo vệ bất kỳ quốc gia thành viên nào chưa “trả tiền”.

Trump cũng nói rằng ông sẽ khuyến khích Nga và Tổng thống Vladimir Putin “làm bất cứ điều gì họ muốn” với một thành viên NATO “không trả đủ tiền chi phí quốc phòng”.

NATO là tổ chức quốc phòng hàng đầu của thế giới phương Tây, có trụ sở tại Brussels. được thành lập vào năm 1949 bởi 12 quốc gia như được giải thích trong Điều 5 của hiệp ước NATO, là tất cả các nước NATO đồng ý bảo vệ bất kỳ quốc gia NATO nào khác trong trường hợp bị tấn công.

NATO không có quân đội thường trực và dựa vào các nước thành viên tình nguyện cho lực lượng quân sự của họ thực hiện bất kỳ hoạt động nào. Vì vậy, tất cả các nước NATO đồng ý chi 2% tổng sản phẩm quốc nội hàng năm của họ cho phòng thủ quân sự để hỗ trợ NATO.

Một số quốc gia, như Mỹ, Anh, Ba Lan, Phần Lan, Hy Lạp và các quốc gia vùng Baltic như Estonia, Latvia và Litva, dành hơn 2% GDP của họ cho quốc phòng quân sự. Khoảng một nửa số thành viên NATO, bao gồm Đức, Pháp, Na Uy, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ, chi tiêu ít hơn.

Lãnh đạo NATO Jens Stoltenberg cho biết trong một tuyên bố bằng văn bản vào ngày 11 tháng 2 rằng lời phát biểu của Trump “làm suy yếu tất cả an ninh của chúng tôi, bao gồm cả an ninh của Mỹ, và khiến binh lính Mỹ và châu Âu gặp nguy hiểm cao hơn”. Các nhà lãnh đạo chính trị khác cũng chỉ trích bình luận của Trump là vô trách nhiệm và rất nguy hiểm.

Là một học giả về lịch sử và các vấn đề quốc tế và hiện là giáo sư tại đại học University of North Carolina at Chapel Hill, Klaus W. Larres viết rằng Trump dường như không hiểu được nhiều lợi ích mà Mỹ có được khi trở thành thành viên NATO. Ông phân tích ba lợi ích chính mà Hoa Kỳ nhận được khi trở thành thành viên NATO:
 
1. NATO mang đến cho Mỹ những đồng minh đáng tin cậy

Về mặt quân sự và kinh tế, Mỹ là một cường quốc cực kỳ đáng gờm. Mỹ có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất trên trái đất và tiếp tục là nền kinh tế lớn nhất thế giới.
 
Tuy nhiên, nếu không có các đồng minh ở châu Á và trên hết là không có các đồng minh ở châu Âu, sức mạnh siêu cường của Mỹ sẽ dễ dàng bị suy giảm.
 
NATO cung cấp cho Hoa Kỳ vị trí lãnh đạo trong một trong những mạng lưới liên minh quân sự mạnh nhất trên thế giới. Sự lãnh đạo này vượt xa lĩnh vực an ninh - nó có tác động sâu sắc và rất tích cực về mặt chính trị và kinh tế. Ví dụ, hầu hết các nước phương Tây đều mua vũ khí và thiết bị quân sự từ Mỹ.
 
Nga coi các chế độ gây tranh cãi nổi tiếng vì vi phạm nhân quyền như Iran, Triều Tiên và ở một mức độ nào đó là Trung Quốc là những đồng minh quan trọng nhất của nước này. Hoa Kỳ coi các nước có nền kinh tế mạnh như Canada, Đức, Pháp, Ý và nhiều nền dân chủ lâu đời khác là bạn bè và đồng minh của mình.
 
NATO từ xưa giờ chỉ khởi động Điều 5 một lần duy nhất – đó là ngay sau khi Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. Các đồng minh trong liên minh NATO của Mỹ đã sẵn sàng hỗ trợ Mỹ - và, dù tốt hay xấu, nhiều nước sau đó đã tham gia cùng hỗ trợ Hoa Kỳ vào cuộc chiến ở Afghanistan.
 
2. NATO mang lại hòa bình và ổn định
 
NATO cung cấp một tấm màn bảo vệ và an ninh chung cho tất cả các thành viên của mình, giúp giải thích lý do tại sao đại đa số các nước ở Trung và Đông Âu lại kêu gọi gia nhập NATO sau khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.
 
Ngày nay, Ukraine tiếp tục thúc đẩy việc trở thành thành viên NATO - mặc dù đơn xin gia nhập của nước này dường như khó được chấp nhận sớm, do cam kết quân sự mà việc gia nhập này sẽ tạo ra cho liên minh.
 
Nga đã tiến hành các cuộc chiến tranh ngắn hạn trong những năm gần đây với Moldova, Georgia và cả với Ukraine trước năm 2022, nhưng Putin chưa xâm lược các nước láng giềng là thành viên NATO. Việc xâm chiếm một quốc gia NATO sẽ đưa toàn bộ liên minh vào cuộc chiến với Nga, đây sẽ là một canh bạc đầy rủi ro đối với Moscow.
 
Bất chấp lo ngại quốc tế rằng cuộc chiến của Nga ở Ukraine có thể lan sang các nước láng giềng NATO, như Ba Lan và ba quốc gia vùng Baltic, điều đó vẫn chưa xảy ra.
 
3. NATO đã giúp Mỹ mạnh hơn

Liên minh quân sự của Liên Xô, được gọi là Hiệp ước Warsaw, yêu cầu Liên Xô và các quốc gia vệ tinh ở Trung và Đông Âu, bao gồm Đông Đức, Ba Lan và Hungary, tham gia. Mặt khác, NATO là một liên minh quân sự tự nguyện và các quốc gia phải trải qua quá trình ghi danh khắt khe trước khi được chấp nhận.
 
Sự hiện diện hiện tại của Hoa Kỳ ở Châu Âu – và Châu Á – không bị áp đặt bằng vũ lực. Thay vào đó, quân đội và ảnh hưởng của Mỹ ở châu Âu nhìn chung được các đồng minh hoan nghênh.
 
Bằng cách gia nhập NATO và chấp nhận sự lãnh đạo quân sự của Washington, các quốc gia NATO khác mang lại cho Mỹ ảnh hưởng và quyền lực chưa từng có. Học giả người Na Uy Geir Lundestad gọi đây là “đế chế theo lời mời”. Đế chế không chính thức này đã neo giữ sâu sắc Hoa Kỳ và ảnh hưởng của quốc gia này ở Châu Âu.
 
Sự chia rẽ trong quan điểm
 
Tổng thống Joe Biden đã nhiều lần nói rằng dưới sự lãnh đạo của ông, Mỹ sẽ “bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO”, chủ yếu nói trong bối cảnh cuộc chiến của Nga với Ukraine.
 
Biden đã nhiều lần cảnh báo Putin rằng ông sẽ phải đối mặt với hậu quả nếu Nga tấn công một thành viên NATO.
 
Tuy nhiên, đối với Trump, sự đoàn kết xuyên Đại Tây Dương và bảo vệ lẫn nhau dường như chẳng có ý nghĩa gì. Đối với ông, hầu như tất cả chỉ xoay quanh tiền bạc và liệu các nước NATO có chi 2% GDP cho quốc phòng hay không. Và mặc dù Putin đã bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược khủng khiếp chống lại Ukraine vào tháng 2 năm 2022, Trump vẫn tiếp tục bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với nhà lãnh đạo Nga.
 
Trump không coi nước Nga của Putin là mối đe dọa hiện hữu đối với trật tự toàn cầu do Mỹ lãnh đạo. Và do đó, ông dường như không nhận ra rằng Mỹ và các đồng minh châu Âu của họ cần được bảo vệ khỏi nước Nga của Putin, kiểu bảo vệ do NATO đưa ra. Sự tồn tại của NATO mang lại cho Mỹ những đồng minh mạnh mẽ và đáng tin cậy, mang lại cho Washington ảnh hưởng lớn ở châu Âu và đảm bảo rằng hầu hết châu Âu vẫn ổn định và hòa bình.
 

Nguyên Hòa biên dịch

từ bài của Klaus W. Larres trên trang The Conversation

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
WASHINGTON – Hôm thứ Tư (1/5), Quỹ Dự Trữ Liên Bang (FED) loan tin sẽ giữ nguyên mức lãi suất hiện tại trong một thời gian, nhưng cảnh báo về những dấu hiệu không khả quan về tình hình lạm phát gần đây có thể khiến kế hoạch cắt giảm lãi suất bị trì hoãn, theo Reuters.
Hôm thứ Tư (1/5) – Thượng Viện Arizona đã bỏ phiếu thông qua quyết định hủy bỏ lệnh cấm phá thai của tiểu bang có từ năm 1864, theo Reuters.
Ý nghĩ thường dẫn đạo cho hành động và lời nói. Người ta không đơn giản làm ác, nói ác nếu trong tâm ý không có niệm ác. Do vậy cần quán sát, giữ gìn, kiểm soát từng ý nghĩ: ý niệm ác thì biết là ác, ý niệm thiện thì biết là thiện. Giữ tâm ý trong sạch là thanh lọc thiện-ác. Ác thì bỏ, thiện thì giữ. Đây là bước căn bản của chánh tư duy, chánh niệm để tiến sâu vào chánh định.
Chúng ta đang ở trong một cõi lúc nào cũng đầy những cuộc chiến tranh. Có khi vì thánh chiến giữa các tôn giáo để mở rộng tôn giáo, để cưỡng ép bên thua trận phải quy thuận theo tôn giáo của mình. Có khi vì bành trướng lãnh thổ, khi nước lớn muốn chiếm nước nhỏ để mở rộng biên giới, để sáp nhập thêm lãnh thổ. Có khi là một cuộc chiến cốt nhục tương tàn, như trường hợp “Vua Ajātasattu, con bà Videhi nước Magadha, triệu tập bốn binh chủng gây chiến với vua Pasenadi nước Kosala và tiến đánh Kāsi” bất kể rằng vua Ajātasattu là cháu trai của vua Pasenadi.
Hôm nay ngày 30/4/2024, tròn 49 năm Miền Nam sụp đổ. Thơ Nguyễn Phúc Sông Hương: Tiểu Đoàn hai hàng đều bước / Tay không súng đạn,/ Vẫn ngước cao đầu,/ Dân làng bên đường / Vỗ tay chào đón,/ Người được thắng trận/ Ngơ ngác nhìn nhau.
Tại Viện Bảo Tàng Quân Lực VNCH, Thiếu Tá 81 Biệt Kích Dù Phạm Châu Tài đã kể lại trận đánh cuối cùng do ông chỉ huy để bảo vệ Sài Gòn, ngay trước khi thủ đô Miền Nam chính thức rơi vào tay cộng sản vào ngày 30/04/1975.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian hôm thứ Hai tuyên bố rằng các cáo buộc của Hoa Kỳ về việc Trung Quốc có thể can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống sắp tới sẽ đối đầu với Tổng thống Joe Biden và Cựu Tổng thống Donald Trump là nhằm mục đích bôi nhọ chính phủ TQ.
Truyền thông Israel hôm Chủ nhật đưa tin Mỹ đang nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban hành lệnh bắt Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Thủ tướng Israel trước đó đã nhấn mạnh rằng các phán quyết của tòa án The Hague về Gaza sẽ tạo ra "một tiền lệ nguy hiểm đe dọa binh lính và nhân vật công chúng của bất kỳ nền dân chủ nào chống khủng bố hình sự và xâm lược nguy hiểm."
Nợ sinh viên là hình thức nợ vay tiêu dùng lớn thứ hai ở Mỹ, chỉ sau nợ mua nhà. Ngày nay, khoảng 45 triệu người Mỹ nợ tiền học gần 1,700 tỷ USD!
California: Hôm thứ Năm rằng một vụ tai nạn xe kinh hoàng ở Pleasanton vào tối thứ Tư đã khiến một gia đình bốn người, đang đi trên một xe Vinfast, đã chết một cách bi thảm. Cảnh sát Pleasanton cho biết tai nạn xảy ra vào khoảng 9 giờ tối trên Foothill Road giữa Stoneridge Drive và Đại lộ W. Las Positas Boulevard ở rìa phía tây của thành phố. Chiều thứ Năm, cảnh sát xác nhận bốn người đã chết trong vụ tai nạn, một người mẹ, người cha và hai đứa trẻ dưới 15 tuổi.
Một người đàn ông tên là Xiaolei Wu đã theo dõi và đe dọa một nữ sinh viên Trung Quốc tại đại học Boston sau khi cô này dán tờ rơi ủng hộ dân chủ đã bị Tòa Mỹ kết án 9 tháng tù liên bang và Wu sẽ bị trục xuất về TQ khi mãn hạn tù. Các công tố cho biết sau khi thiếu nữ dán tờ rơi thể hiện tình đoàn kết với người biểu tình ở Trung Quốc, Xiaolei Wu, 26 tuổi, đã cố gắng tìm ra địa chỉ của cô và đe dọa chặt tay cô trong một tin nhắn trên ứng dụng WeChat, theo CNN.
Tuần này trong mục “nói thêm”, Project Syndicate trò chuyện với GS Bùi Mẫn Hân, là Giáo sư về Công quyền học của trường Cao đẳng Claremont McKenna và là thành viên cao cấp không thường trú tại Quỹ Marshall Đức của Hoa Kỳ. Ông còn là tác giả của cuốn sách “The Sentinel State: Surveillance and the Survival of Dictatorship in China” (Nhà nước canh gác: Giám sát và sự sống còn của chế độ độc tài ở Trung Quốc).
Cuộc bầu cử Tổng thống 2024 chỉ còn hơn 6 tháng nữa, để giúp quý độc giả nắm được tình hình bầu cử, Việt Báo sẽ thường xuyên cập nhật các bài phân tích đáng tin cậy từ những nguồn thông tin uy tín. Các bài phân tích này dựa vào các cuộc thăm dò dư luận, các cuộc phỏng vấn với các chiến dịch và chiến lược gia, báo cáo, hoạt động của các chiến dịch, cũng như các khuynh hướng lịch sử và nhân khẩu học.
Thứ Năm (25/4), Đại học Nam California (University of Southern California, USC) cho biết sẽ hủy lễ tốt nghiệp ra trường năm nay, một tuần sau khi thông báo hủy bài phát biểu của thủ khoa khóa 2024 – một nữ sinh viên gốc Hồi Giáo, theo Reuters.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.