Hôm nay,  

NATO là gì? Vì sao Mỹ cần Nato?

23/02/202400:00:00(Xem: 601)

Nato flags
Ảnh: từ trang mạng của NATO
 
Từ lâu, cựu Tổng thống Donald Trump đã nói rõ rằng ông vô cùng phẫn nộ với NATO, một liên minh quân sự 75 năm tuổi bao gồm Mỹ và 30 quốc gia khác, trong đó có Canada, Anh, Đức và Pháp.

Trump leo thang chỉ trích NATO vào ngày 10 tháng 2 năm 2024, khi ông nói rằng, nếu ông được bầu lại làm tổng thống vào tháng 11 năm 2024, Mỹ sẽ không bảo vệ bất kỳ quốc gia thành viên nào chưa “trả tiền”.

Trump cũng nói rằng ông sẽ khuyến khích Nga và Tổng thống Vladimir Putin “làm bất cứ điều gì họ muốn” với một thành viên NATO “không trả đủ tiền chi phí quốc phòng”.

NATO là tổ chức quốc phòng hàng đầu của thế giới phương Tây, có trụ sở tại Brussels. được thành lập vào năm 1949 bởi 12 quốc gia như được giải thích trong Điều 5 của hiệp ước NATO, là tất cả các nước NATO đồng ý bảo vệ bất kỳ quốc gia NATO nào khác trong trường hợp bị tấn công.

NATO không có quân đội thường trực và dựa vào các nước thành viên tình nguyện cho lực lượng quân sự của họ thực hiện bất kỳ hoạt động nào. Vì vậy, tất cả các nước NATO đồng ý chi 2% tổng sản phẩm quốc nội hàng năm của họ cho phòng thủ quân sự để hỗ trợ NATO.

Một số quốc gia, như Mỹ, Anh, Ba Lan, Phần Lan, Hy Lạp và các quốc gia vùng Baltic như Estonia, Latvia và Litva, dành hơn 2% GDP của họ cho quốc phòng quân sự. Khoảng một nửa số thành viên NATO, bao gồm Đức, Pháp, Na Uy, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ, chi tiêu ít hơn.

Lãnh đạo NATO Jens Stoltenberg cho biết trong một tuyên bố bằng văn bản vào ngày 11 tháng 2 rằng lời phát biểu của Trump “làm suy yếu tất cả an ninh của chúng tôi, bao gồm cả an ninh của Mỹ, và khiến binh lính Mỹ và châu Âu gặp nguy hiểm cao hơn”. Các nhà lãnh đạo chính trị khác cũng chỉ trích bình luận của Trump là vô trách nhiệm và rất nguy hiểm.

Là một học giả về lịch sử và các vấn đề quốc tế và hiện là giáo sư tại đại học University of North Carolina at Chapel Hill, Klaus W. Larres viết rằng Trump dường như không hiểu được nhiều lợi ích mà Mỹ có được khi trở thành thành viên NATO. Ông phân tích ba lợi ích chính mà Hoa Kỳ nhận được khi trở thành thành viên NATO:
 
1. NATO mang đến cho Mỹ những đồng minh đáng tin cậy

Về mặt quân sự và kinh tế, Mỹ là một cường quốc cực kỳ đáng gờm. Mỹ có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất trên trái đất và tiếp tục là nền kinh tế lớn nhất thế giới.
 
Tuy nhiên, nếu không có các đồng minh ở châu Á và trên hết là không có các đồng minh ở châu Âu, sức mạnh siêu cường của Mỹ sẽ dễ dàng bị suy giảm.
 
NATO cung cấp cho Hoa Kỳ vị trí lãnh đạo trong một trong những mạng lưới liên minh quân sự mạnh nhất trên thế giới. Sự lãnh đạo này vượt xa lĩnh vực an ninh - nó có tác động sâu sắc và rất tích cực về mặt chính trị và kinh tế. Ví dụ, hầu hết các nước phương Tây đều mua vũ khí và thiết bị quân sự từ Mỹ.
 
Nga coi các chế độ gây tranh cãi nổi tiếng vì vi phạm nhân quyền như Iran, Triều Tiên và ở một mức độ nào đó là Trung Quốc là những đồng minh quan trọng nhất của nước này. Hoa Kỳ coi các nước có nền kinh tế mạnh như Canada, Đức, Pháp, Ý và nhiều nền dân chủ lâu đời khác là bạn bè và đồng minh của mình.
 
NATO từ xưa giờ chỉ khởi động Điều 5 một lần duy nhất – đó là ngay sau khi Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. Các đồng minh trong liên minh NATO của Mỹ đã sẵn sàng hỗ trợ Mỹ - và, dù tốt hay xấu, nhiều nước sau đó đã tham gia cùng hỗ trợ Hoa Kỳ vào cuộc chiến ở Afghanistan.
 
2. NATO mang lại hòa bình và ổn định
 
NATO cung cấp một tấm màn bảo vệ và an ninh chung cho tất cả các thành viên của mình, giúp giải thích lý do tại sao đại đa số các nước ở Trung và Đông Âu lại kêu gọi gia nhập NATO sau khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.
 
Ngày nay, Ukraine tiếp tục thúc đẩy việc trở thành thành viên NATO - mặc dù đơn xin gia nhập của nước này dường như khó được chấp nhận sớm, do cam kết quân sự mà việc gia nhập này sẽ tạo ra cho liên minh.
 
Nga đã tiến hành các cuộc chiến tranh ngắn hạn trong những năm gần đây với Moldova, Georgia và cả với Ukraine trước năm 2022, nhưng Putin chưa xâm lược các nước láng giềng là thành viên NATO. Việc xâm chiếm một quốc gia NATO sẽ đưa toàn bộ liên minh vào cuộc chiến với Nga, đây sẽ là một canh bạc đầy rủi ro đối với Moscow.
 
Bất chấp lo ngại quốc tế rằng cuộc chiến của Nga ở Ukraine có thể lan sang các nước láng giềng NATO, như Ba Lan và ba quốc gia vùng Baltic, điều đó vẫn chưa xảy ra.
 
3. NATO đã giúp Mỹ mạnh hơn

Liên minh quân sự của Liên Xô, được gọi là Hiệp ước Warsaw, yêu cầu Liên Xô và các quốc gia vệ tinh ở Trung và Đông Âu, bao gồm Đông Đức, Ba Lan và Hungary, tham gia. Mặt khác, NATO là một liên minh quân sự tự nguyện và các quốc gia phải trải qua quá trình ghi danh khắt khe trước khi được chấp nhận.
 
Sự hiện diện hiện tại của Hoa Kỳ ở Châu Âu – và Châu Á – không bị áp đặt bằng vũ lực. Thay vào đó, quân đội và ảnh hưởng của Mỹ ở châu Âu nhìn chung được các đồng minh hoan nghênh.
 
Bằng cách gia nhập NATO và chấp nhận sự lãnh đạo quân sự của Washington, các quốc gia NATO khác mang lại cho Mỹ ảnh hưởng và quyền lực chưa từng có. Học giả người Na Uy Geir Lundestad gọi đây là “đế chế theo lời mời”. Đế chế không chính thức này đã neo giữ sâu sắc Hoa Kỳ và ảnh hưởng của quốc gia này ở Châu Âu.
 
Sự chia rẽ trong quan điểm
 
Tổng thống Joe Biden đã nhiều lần nói rằng dưới sự lãnh đạo của ông, Mỹ sẽ “bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO”, chủ yếu nói trong bối cảnh cuộc chiến của Nga với Ukraine.
 
Biden đã nhiều lần cảnh báo Putin rằng ông sẽ phải đối mặt với hậu quả nếu Nga tấn công một thành viên NATO.
 
Tuy nhiên, đối với Trump, sự đoàn kết xuyên Đại Tây Dương và bảo vệ lẫn nhau dường như chẳng có ý nghĩa gì. Đối với ông, hầu như tất cả chỉ xoay quanh tiền bạc và liệu các nước NATO có chi 2% GDP cho quốc phòng hay không. Và mặc dù Putin đã bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược khủng khiếp chống lại Ukraine vào tháng 2 năm 2022, Trump vẫn tiếp tục bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với nhà lãnh đạo Nga.
 
Trump không coi nước Nga của Putin là mối đe dọa hiện hữu đối với trật tự toàn cầu do Mỹ lãnh đạo. Và do đó, ông dường như không nhận ra rằng Mỹ và các đồng minh châu Âu của họ cần được bảo vệ khỏi nước Nga của Putin, kiểu bảo vệ do NATO đưa ra. Sự tồn tại của NATO mang lại cho Mỹ những đồng minh mạnh mẽ và đáng tin cậy, mang lại cho Washington ảnh hưởng lớn ở châu Âu và đảm bảo rằng hầu hết châu Âu vẫn ổn định và hòa bình.
 

Nguyên Hòa biên dịch

từ bài của Klaus W. Larres trên trang The Conversation

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một tuần sau ngày bạo loạn 6/1/2021, lá cờ ủng hộ Trump được treo trước nhà một Thẩm phán Tối cao, và bây giờ vị này chối không biết. Một tuần sau khi những người ủng hộ Donald Trump xông vào Điện Capitol, một số mang theo lá cờ Mỹ lộn ngược để đại diện cho phong trào "Ngăn chặn hành vi trộm cắp" ("Stop the Steal") cho rằng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã bị gian lận
Mặc dù Mỹ đã từ bỏ chính sách tham gia với Trung Quốc, nhưng chiến lược cạnh tranh đại cường mà nó thay thế, không loại trừ sự hợp tác Mỹ – Trung trong một số lĩnh vực. Một ví dụ điển hình là một trận bóng đá, nơi hai đội quyết chiến nhưng tuân theo các quy tắc và ranh giới nhất định, chỉ đá bóng chứ người không đá nhau. Gần đây, khi Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đến Bắc Kinh trong nỗ lực giúp ổn định các mối quan hệ với Trung Quốc, nhiều vấn đề mà ông thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gây tranh cãi sôi nổi. Ví dụ, Blinken cảnh báo Trung Quốc không nên cung cấp vật liệu và công nghệ để hỗ trợ Nga trong cuộc chiến Nga chống Ukraine, và ông phản đối các yêu sách về lãnh thổ của Trung Quốc ở Biển Đông cùng hành vi quấy rối Philippines (một đồng minh của Hoa Kỳ). Các tranh chấp khác liên quan đến cách giải thích về chính sách “một Trung Quốc” của Mỹ đối với Đài Loan cũng như các biện pháp kiểm soát thương mại và xuất khẩu của Mỹ về công nghệ sang Trung Quốc.
Trong năm vừa qua, El Niño đã góp phần làm tăng nhiệt độ toàn cầu lên mức kỷ lục. Nhưng giờ đây, hiện tượng khó chịu này đang dần lui để nhường chỗ cho La Niña. Ảnh hưởng của La Niña là tích cực hay tiêu cực thì còn tùy thuộc vào việc quý vị đang ở đâu. Ở Hoa Kỳ, dự báo cho mùa hè 2024 đa phần vẫn sẽ là nhiệt độ cao hơn mức bình thường. Và nếu quý vị sống dọc theo bờ biển Atlantic hoặc khu vực Gulf coast, La Niña có thể ‘nhúng tay’ tạo ra những trận bão lụt tồi tệ. Các chuyên gia về khí quyển và đại dương sẽ giải thích những gì sắp xảy ra cùng nguyên nhân.
‘Bít-tết thượng hạng’. Trứng cá Caviar. Thịt bò Wagyu. Tôm hùm. Chỉ riêng tên gọi những món này nghe cũng đã thấy ngon rồi. Tuy vậy, khi đem phối hợp với một khung cảnh hiện đại, hoàn toàn mới, và trên 200 loại rượu vang bên trong nhà hàng Great Oak Steakhouse được tân trang toàn bộ này, thực khách sẽ có được một trải nghiệm ẩm thực để nhớ mãi và để trở lại. Pechanga Resort Casino hãnh diện giới thiệu lại nhà hàng đặc trưng của mình, The Great Oak Steakhouse, sau một công trình tân trang toàn diện kéo dài bảy tháng. Từ mặt tiền phía trước tới nhà bếp phía sau, cả không gian rộng 8,000 sqft này đã được làm mới lại hoàn toàn.
Hàng năm, tổ chức WJP (World Justice Project: Dự Án Công Lý Thế Giới) thực hiện các cuộc khảo sát, đánh giá hơn 100 quốc gia trên thế giới để xếp hạng nước nào có “Chỉ số Thượng tôn Pháp luật” (Rule of Law Index: RLI) cao nhất. Năm 2023, tổ chức này cũng đã thực hiện các cuộc khảo sát ở 142 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới. Chỉ số mà WJP công bố dựa vào khảo sát của các chuyên gia và hộ gia đình. Số điểm trung bình của mỗi quốc gia dựa trên tám yếu tố: Hạn chế quyền lực của chính phủ, không tham nhũng, chính phủ cởi mở, quyền cơ bản, trật tự và an ninh, chấp pháp, tư pháp dân sự và hình sự.
Theo bản tin của UPI, điện thoại thông minh Android và iPhone sẽ cảnh báo người dùng về các thiết bị theo dõi ở các vị trí lân cận, Apple và Google công bố hôm thứ Hai đầu tuần. Bản cập nhật phần mềm gần đây được tải xuống điện thoại nhằm mục đích giải quyết những lo ngại về việc sử dụng thiết bị sai mục đích nhằm tìm kiếm các điện thoại bị mất và bị đánh cắp. Các thiết bị này đã gây ra tranh cãi và kiện tụng sau khi có báo cáo cho rằng chúng được sử dụng để theo dõi và quấy rối mọi người.
Ở Hoa Kỳ, trong hầu hết các gia đình có đầy đủ phụ huynh, cả cha và mẹ đều đi làm. Gần 3/4 bà mẹ có con dưới 18 tuổi phải vừa đi làm vừa chăm sóc con cái. Đồng thời, gần 1/4 trẻ em ở Hoa Kỳ đang được nuôi dưỡng bởi các bà mẹ đơn thân. Chi phí gởi nhà trẻ thường quá đắt đỏ cho nhiều gia đình, và phần lớn các bậc phụ huynh không được hưởng chế độ nghỉ phép có lương khi cần thiết.
Cử tri phụ nữ da màu hãy sử dụng lá phiếu của mình để chọn ra những vị dân cử ủng hộ những giá trị mà mình theo đuổi, có những chính sách phục vụ cho quyền lợi của cá nhân, gia đình và cộng đồng.
SEOUL – Hôm thứ Sáu (17/5), truyền thông nhà nước KCNA loan tin, Kim Yo Jong, cô em gái quyền lực của Kim Jong Un, một lần nữa phủ nhận việc Bắc Hàn có trao đổi vũ khí với Nga, theo Reuters.
WASHINGTON – Hôm thứ Năm (16/5), Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã công bố đề nghị giảm bớt các hạn chế đối với cần sa; nếu được ban hành, quy định mới sẽ cho phép nghiên cứu nhiều hơn về những lợi ích y học của cần sa, theo Reuters.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng Thống Nga Vladimir Putin hôm Thứ Năm lần lượt ký một tuyên bố chung về tăng cường hợp tác và quan hệ chiến lược giữa hai nước. Tại cuộc họp báo chung, ông Tập nhấn mạnh đến tầm quan trọng của mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc
Hôm thứ Tư (15/5), Bộ trưởng Thương Mại Gina Raimondo cho biết cơ quan của bà dự kiến sẽ công bố dự luật về các quy định dành cho các loại xe được trang bị kết nối công nghệ của TQ vào mùa thu này, nhằm tăng cường bảo vệ an ninh quốc gia cùng dữ liệu người dùng ở Hoa Kỳ, theo Reuters.
Hôm nay thứ Tư (15/5), Tối Cao Pháp Viện (TCPV) Hoa Kỳ đã quyết định cho phép giữ nguyên bản đồ bầu cử ở Louisiana, bao gồm 2/6 khu vực Quốc Hội có đa số là người gốc da đen, cho cuộc bầu cử ngày 5/11. Quyết định này có ý nghĩa quan trọng vì sẽ ảnh hưởng lớn tới việc quyền kiểm soát Hạ Viện sắp tới thuộc về đảng nào, theo Reuters.
PARIS – Hôm thứ Tư (15/5), Pháp đã ban bố tình trạng khẩn cấp ở quần đảo New Caledonia ở Thái Bình Dương sau khi ba thanh niên người Kanak bản địa và một viên chức cảnh sát thiệt mạng trong các cuộc bạo loạn liên quan đến cải cách bầu cử, theo Reuters.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm thứ Tư nhấn mạnh rằng TNK sẽ “tiếp tục sát cánh cùng Hamas, nhóm chiến đấu vì nền độc lập của chính vùng đất của mình”. Nguyên thủ quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố trong bài phát biểu tại cuộc họp của Đảng AK rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ phải chịu trách nhiệm về "nạn diệt chủng" ở Dải Gaza.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.