Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hoa Vừa Trôi Vừa... Tím!

28/09/202114:10:00(Xem: 478)

 

In hình như vào cuối năm 1989, nhà thơ, nhạc sĩ Đynh Trầm Ca viết bài thơ “ Phương Nam khúc ca trôi dạt của khóm lục bình”, trong đó có hai câu: “ Lục bình vừa trôi vừa trổ bông/ Cỡi đầu sóng chở mùa xuân phiêu dạt”, cũng để ca ngợi loài hoa “ Vừa trôi vừa nở” nhạc sĩ đồng quê Lý Dũng Liêm cũng có nhạc phẩm “Hoa tím lục bình” rất hay, với các ca từ: “ Có một loài hoa vừa trôi vừa nở/ Em lấy chồng rồi anh ở vậy thôi…”. Hình ảnh những khóm lục bình, phiêu dạt trên sông, “vừa trôi vừa nở”, chỉ là những hình ảnh được thi vị hóa, với một đặc tính cá biệt của một loài hoa sông hồ và được mọi người chấp nhận?

Theo bách khoa toàn thư mở ( Wikipedia), thì hoa lục bình hay còn gọi là hoa bèo tây, được miêu tả: Bèo tây (danh pháp hai phần: Eichhornia crassipes Solms) còn được gọi là lục bình, lộc bình, hay bèo Nhật Bản là một loài thực vật thuỷ sinh, thân thảo, sống nổi theo dòng nước, thuộc về chi Eichhornia của họ Họ Bèo tây (Pontederiaceae).

Cây bèo tây xuất xứ từ châu Nam Mỹ, du nhập Việt Nam khoảng năm 1905, do đó trong tiếng Việt mới có tên bèo tây. Còn tên bèo Nhật Bản vì có người cho là mang từ Nhật về. Lộc bình do cuống lá phình lên giống lọ lộc bình. Phù bình vì nó nổi trên mặt nước.Cây bèo tây mọc cao khoảng 30 cm với dạng lá hình tròn, màu xanh lục, láng và nhẵn mặt. Lá cuốn vào nhau như những cánh hoa. Cuống lá nở phình ra như bong bóng xốp ruột giúp cây bèo nổi trên mặt nước. Ba lá đài giống như ba cánh. Rễ bèo trông như lông vũ sắc đen buông rủ xuống nước, dài đến 1m.Sang hè cây bèo nở hoa sắc tím nhạt, điểm chấm màu lam, cánh hoa trên có 1 đốt vàng. Có 6 nhuỵ gồm 3 dài 3 ngắn. Bầu thượng 3 ô đựng nhiều noãn, quả nang. Dò hoa đứng thẳng đưa hoa vươn cao lên khỏi túm lá. Cây bèo tây sinh sản rất nhanh nên dễ làm nghẽn ao hồ, kinh rạch. Một cây mẹ có thể đẻ cây con, tăng số gấp đôi mỗi 2 tuần.

Công dụng của hoa lục bình là: Trong Y học dân gian, tên thuốc của hoa lục bình thường gọi là Phù bình, lá và thân có vị ngọt cay, tính mát không độc, có tác dụng tiêu viêm giải độc lành da. Dùng tươi lá bèo đem giã với muối rồi đem đắp lên ung nhọt, khô thì thay miếng khác, nhiều lần sẽ làm giảm sưng. Nếu vết tấy bắt đầu nung mủ thì sẽ chóng vỡ mủ giảm đau. Dùng khô thân và lá phơi khô sao thơm khử thổ phối hợp với các vị thuốc khác chữa hạch cổ tràng nhạc. Hoa hơi ngọt, tính mát, có tác dụng an thần, lợi tiểu, giải độc, trừ phong nhiệt. Khi ho hen ho đàm hoặc ho gió, chưng một nắm hoa với đường phèn uống, kết hợp thêm hoa hoè hoa khế càng tốt. Người cao huyết áp mãn tính dùng hoa chế trà uống mỗi ngày cũng có tác dụng bình ổn.
Ngoài ra lục bình còn có những công dụng: Ở dạng tự nhiên, loại bèo này có tác dụng hấp thụ những kim loại nặng (như chì, thủy ngân và strontium) và vì thế có thể dùng để khử trừ ô nhiễm môi trường.Bèo tây được sử dụng làm thức ăn cho gia súc, dùng ủ nấm rơm, làm phân chuồng.



Cây bèo tây còn có công dụng thủ công nghiệp. Xơ lục bình phơi khô có thể chế biến để dùng bện thành dây, thành thừng rồi dệt thành chiếu, hàng thủ công, hay bàn ghế.

Như mọi loài rau thôn dã, ngó lục bình xào ngon không kém ngó sen. Đọt non và cuống lá nấu canh tép, cá lóc, tôm khô. Hoa luộc chấm cá kho hoặc xào thịt heo hay lòng heo đều ngon …”

Ở Tây Ninh, lục bình phủ kín dày dặc trên mặt sông Vàm Cỏ Đông, đoạn nhiều nhất là ở xã Cẩm Giang, huyện Gò Dầu ( Tên trước đây người dân đặt cho khúc sông có nghĩa là “Sông Gấm”, vì sắc tím của hoa lục bình). Ở đây Lục bình còn có cái tên cũng rất thơ là “Phiêu bồng thảo”! Lục bình nhiều làm trở ngại những sinh hoạt và vận chuyển trên sông, người ta đã tốn rất nhiều tiền bạc và công sức để “tiêu diệt” lục bình, nhưng làm không xuể, lục bình vẫn tràn lan trên dòng sông. Màu xanh của lục bình đã hình thành nên một dòng sông cũng “biêng biếc” nhưng nhức nhối và khó chịu. Cái màu tím thơ mộng của hoa lục bình vì thế càng làm “tím lòng” những ai qua lại trên khúc sông đã đi vào thơ vào nhạc của Hoài Vũ và Trương Quang Lục…Ở Tây Ninh cũng có nhà máy thử nghiệm dùng lục bình khử ô nhiễm của nguồn nước thải, rồi các Hợp tác xã đan lục bình thành những hàng thủ công mỹ nghệ. Dường như lục bình tùy lúc tùy nơi được “yêu”, “ghét” khác nhau?

Theo những người dân sống ven dòng sông Vàm Cỏ và những lão nông tri điền, thì hoa lục bình không thể vừa trôi vừa… nở, như những hình ảnh thi vị trong thơ, nhạc. Lục bình quần tụ vào một nơi nhất định thì mới trổ hoa, những mảng tím như thêu gấm, làm nao lòng người, lay động những tứ thơ tạo nguồn cảm xúc dào dạt, còn lục bình khi đã ra sông, dập dềnh trôi nổi theo con nước, hoa “nín” lại và không thể trổ hoa! Những cụm lục bình bất chợt bạn gặp, mang theo sắc tím nhớ nhung, mơ mộng, chỉ là những khóm lục bình từ trong ruộng, được người nông dân đẩy dạt ra sông, hoặc thuận tay…đẩy theo con nước. Và lúc đó, đích thị là hoa vừa trôi vừa… tím, theo cuộc sống sông hồ, vô định, chưa biết tấp và tựa vào đâu. Chợt thương những cụm lục bình trôi dạt, mắt bắt màu hoa chong chao vào ánh nắng chiều mà thương mà xót, mà nao nao trong dạ, khi bạn cũng đang “bềnh bồng” trên một chiếc thuyền, ghe thương hồ, cám cảnh, cám người vì một sắc tím lung liêng, giữa dòng nước bạc trắng xóa, mông mênh khói sóng…

Cũng đành thôi “anh ở vậy” mà thương hoa tím lục bình, cái màu áo em năm nào, xuống thuyền qua sông, bắt đầu “ Cỡi sóng”… mà phiêu dạt. Quên lục bình xanh thoi thóp một khúc sông về bên ấy, phải vừa rê máy đuôi tôm, vừa gạt lục bình cho thuyền ghe chạy. Bất chợt một khóm hoa vừa trôi, vừa tím một góc nhìn về phía nhà mẹ khói sương…


TRẦN HOÀNG VY

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
ông Phat Vu ứng cử vào chức Thị Trưởng; Samantha Bao Anh Nguyen tranh cử vào ghế nghị viên thành phố trong đơn vị đang do nghị viên Kimberly Hồ nắm giữ.
2019 - 1975: 44 năm, chưa tới nửa thế kỷ, khoảng thời gian tuy không dài lắm nhưng vẫn đủ để Hà Nội bắt kịp Sài Gòn. Thêm năm mươi năm nữa, đến cuối thế kỷ này, không ai có thể đoán được rồi cả nước sẽ “rót” về đâu – kể cả đồng chí TBT. Riêng tôi, đêm nay, chắc phải “rót” thêm rất nhiều chén nữa.
Rừng ngưng thở / thức / chíu chít tiếng chim
Vào trưa ngày Thứ Tư 15/01/2020, tại khách sạn InterContinental Downtown Los Angeles, công ty AstraZeneca đã tổ chức một buổi hội thảo về chủ đề ung thư phổi dành cho giới truyền thông Gốc Á tại khu vực Quận Cam và Los Angeles.
Nhiều nước trên thế giới, cả mươi nước có, lớn nhỏ đủ hết. Nhỏ chỉ có năm ba chục ngàn dân, lớn, giàu có với hơn ba trăm triệu dân như Huê kỳ, đều lần lược tổ chức bầu cử trong năm nay nên năm 2020 có thể nói là đồng nghĩa với "Năm của bầu cử".
Đề xuất ngân sách 2020-2021 của Thống Đốc Gavin Newsom với sự gia tăng thời gian nghỉ phép có lương (Paid Family Leave) sẽ mang đến nhiều giải pháp tốt
Vụ Đồng Tâm tiếp tục được quốc tế và người dân Việt Nam trong ngoài nước đặc biệt quan tâm mà cụ thể nhất là Liên Âu đòi gặp Bộ Công An VN để hỏi cho rõ ngọn nguồn câu chuyện và nhiều nhà đấu tranh tại VN đã lập “Nhóm Hành Động Vì Đồng Tâm” để tiếp tục cung cấp thông tin về việc này, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 15 và 16 tháng 1.
Tổng Thống Donald Trump và Phó Thủ Tướng Lưu Hạc của TQ đã ký thỏa thuận thương mại “Giai Đoạn 1” tại Tòa Bạch Ốc vào Thứ Tư, ngày 15 tháng 1, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 16 tháng 1.
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
Vào một sáng mai thức sớm, ông già vừa ngâm nga câu hát “…Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về/Mùa bình thường/Mùa vui nay đã về…”. Nhìn qua khung cửa, mặt hồ Michigan mênh mông băng giá, gió và tuyết, ông nói một mình, mới đó mà đã 42 năm, mùa xuân trong suốt 42 năm ấy lặng lẽ qua khung cửa này.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.