Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Cà Na Ngào Thương Nhớ…

02/08/202111:45:00(Xem: 604)

1. Suốt chiều dài những kênh, những rạch, bên hai bờ sông Vàm Cỏ Đông, tuổi thơ miệt trũng, miệt giồng bên cạnh những con trâu, con bò, con vịt… còn có những lá, cỏ và hoa trái gắn bó và làm quà cho tuổi nhỏ, đó là những thứ lá chua chua, chát chát, nhâm nhi nhấm trong miệng như lá vừng, lá mặt trăng, lá cóc, lá cách…, còn có những thứ trái với những hương vị ngọt, đắng, chua, chát, béo bùi như trái trường, trái trâm, trái chùm đuông, trái cò ke, trái gùi, trái bứa, trái bình bát và trái cà na!
Hoa cũng đủ để về luộc, xào nấu như hoa súng, rau dừa, điên điển, lục bình, kèo nèo, nhãn lồng, trang trí và kết thành vương miện đội đầu, ước mơ công chúa, hoàng tử… như sim, mua, bằng lăng, bướm bạc…
Song thứ trái có thể ăn sống, chín, ngâm muối, ngào đường với đủ… cung bậc của chuyện ăn uống thì chỉ có trái cà na!


2. Tra sách Sinh vật và Tự điển những cây thuốc, cây trái cà na được mô tả như sau: Cây cà na còn có tên: “Côm háo ẩm, Côm cánh ướt, Trám xanh (miền Bắc)”, tên khoa học là: Elaeocarpus hygrophilus Kurz, thuộc họ Familia, chi Genus. Cà na là cây đại mộc sống lâu năm, sống được trên vùng đất ẩm hoặc có dao động thủy triều. Cây cao từ 10-15m và có thể cao đến 30m, mọc hoang hay được trồng dọc theo hai bên kênh, rạch bờ sông. Có nhiều ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long… Trái cà na có hình bầu dục, hơi nhọn hai đầu, trái sống có màu xanh nhạt vị chua, khi chín màu xanh đậm, vị chát…Về công dụng, trái cà na có thể dùng làm thực phẩm, và nấu nước cho sản phụ sau khi sinh uống!
Cà na ăn sống, chưa chế biến, thì bất kỳ đứa trẻ con nào ở vùng có cây cà na cũng đều thử qua. Kể cả những tráng niên, trung niên, thích lai rai ba sợi, cũng khoái đĩa mồi trái cà na. Mùa cà na chín, thường từ tháng 8 tháng 9, trái được hái mang về chế biến đơn giản thì lấy dao khía dài dọc theo vỏ trái, ngâm với nước muối, muối dưa để dành ăn với cơm, thay cho dưa chua, cà pháo. Cầu kỳ hơn một chút thì ngâm với nước mắm ngon, đường cát cùng ớt hiểm, để ăn với cơm cũng rất bắt, nhất là lúc trời mưa dầm, ngồi co chân nước lụt, ăn với cơm nóng…


Các bà, các chị khéo tay, thích nữ công gia chánh thì làm món cà na ngào đường, hoặc sên làm mứt. Hòa quyện cái vị đắng, chua, chát với thanh ngọt của đường, mời gọi các cô cậu học trò, mỗi dịp ra chơi, ngày nghỉ, ngồi chia nhau nhâm nhi để rồi thương, rồi nhớ một khoảng trời thơ ấu và hoa mộng.


3. Cây cà na thích hợp ở những vùng trũng, có nước, mùa nước lũ, cây ngâm mình trong nước, gốc đọng đỏ váng phèn, cây vẫn sum suê cành lá, theo những lão nông hay những người quen vùng sông nước thì cây cà na ra trái nhiều ở phần cây quay ra sông, rạch, cho dù đó là hướng nào, phần phía trong bờ trái ra ít hơn. Có lẽ cây thích cái gió sông thổi mát mẻ quanh năm, hay phía gợi nhớ hình ảnh ghe, thuyền. Nơi xuất phát những chuyến đi, và cũng đón những chuyến về?
Một đời người gắn với vùng sông, rạch. Giấc mơ thương hồ như con sóng sông, đêm vỗ vào giấc ngủ. Cha ngày xưa vẫn ở bên con sông Trà Khúc của miền Trung thương khó. Chẳng có cây cà na nào, nhưng đời người trôi nổi, xô đẩy dạt vào mãi tận phương Nam, để rồi tôi lớn lên cũng gắn bó với những dòng sông quê thời thơ ấu. Nhớ những trưa chang chang nắng, lặn hụp cùng rạch, cùng sông. Thân quen với từng gốc tràm, gốc sung và cả những cây cà na, gầy, còi cọc, vì lũ trẻ quanh năm suốt tháng trèo lên cây, buông mình lông nhông xuống nước, mùa hoa, rồi mùa trái, hau háu những cặp mắt thèm thuồng, háu ăn, lùng sục khi trái chỉ mới vừa bằng đầu ngón út. Có khi oẳn tù tì, xí phần. Và người thắng bao giờ cũng xí phần ở phía ngoài sông.
Trái cà na xanh mơn mởn, mình còn trắng màu phấn chấm với muối hột giã chung cùng ớt. Hít hà, với nước mắt, nước mũi của trẻ con. Cặp bàng mang đến lớp cũng có những trái cà na dầm muối. Rồi lên trường huyện, trường tỉnh. Trái cà na lăn vào tận trong mơ, cồm cộm những hồi ức một bờ sông…


4. Hơn sáu mươi tuổi rồi, bỗng gặp lại trái cà na mới vừa nhu nhú trên cây, còn run rẩy, ngỡ ngàng với nắng với gió, cái màu xanh trắng, bần thần như ngón tay út của người bạn năm nào đưa ra… cho nắm. Rồi nhớ lọ cà na ngào đường, bạn cất kỹ trong rương cùng với chiếc áo dài màu tím Huế, dẫn dụ lũ chuột nhắt cắn thủng cả chiếc rương, lỗ chỗ dấu răng trên áo. Khóc tiếc mà nước mắt chẳng rơi cứ như… mếu? Chép miệng và biết thêm, cà na còn ngào cả thương, cả nhớ… ngọt ngào thấm tận vào tim…

 

      TRẦN HOÀNG VY

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thương cha lắm nhưng chẳng biết làm gì được, sẵn sàng chia sẻ bớt cơn đau của cha nhưng chia làm sao đây? Tứ đại như nhau, trước sau cũng vậy nhưng mỗi người mỗi mệnh, phước đức khác nhau, nghiệp lực khác nhau… thương cha nhưng không chia bớt được những cơn đau của cha. Cha đang chịu cái khổ khổ, cái hoại khổ vốn đã và đang có mặt, cái biến hoại vô thường đang hủy hoại từng tế bào của thân xác cha.
Ủy Hội Châu Âu hôm Thứ Năm đưa ra đề nghị để sẽ buộc tất cả các công ty sản xuất thiết bị điện tử phải thống nhất chỉ dùng chung một mô hình USB-C để sạc pin cho tất cả các loại điện thoại di động, máy tính bảng, máy ảnh, loa, trò chơi điện tử... nhằm giúp giản tiện cho khách hàng và giảm rác điện tử.
Một học khu California tuyệt vọng đang gửi các tờ rơi tới nhà qua những họp thức ăn trưa của học sinh, nói với các bậc phụ huynh rằng họ đang “tuyển người,” theo bản tin của AP tường thuật hôm Thứ Tư, 22 tháng 9 năm 2021. Những nơi khác, các hiệu trưởng đang tuyển các bảo vệ hướng dẫn học sinh nơi ngả tư đường, các giáo viên được đề nghị ký tặng thưởng và trường học đang trở lại học online. Hiện nay nhiều trường đã chào đón học sinh trở lại lớp học, họ đối diện một thách thức mới: thiếu giáo viên và nhân viên nhà trường điều mà một số học khu nói là họ chưa bao giờ thấy.
Việc tặng thêm sẽ thấy tổng số cam kết của Hoa Kỳ đối với thuốc chích ngừa đã vượt hơn 1 tỉ liều. Các chuyên gia nói rằng khoảng 11 tỉ liều được yêu cầu để chích ít nhất 70% dân số toàn cầu. Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) đã đặt ra mục tiêu tối thiểu 40% dân số chích ngừa tại mội nước vào cuối năm 2021. Nhưng mục tiêu đó khó thực hiện được. Trong khi nhiều nước giàu hiện đã chích cho ít nhất hơn một nửa dân số của họ, chỉ 2% người dân tại các nước nghèo đã được chích liều thứ nhất, theo tài liệu từ Đại Học Oxford cho biết.
Sự rạn nứt nghiêm trọng nhất trong nhiều thập niên giữa Hoa Kỳ và Pháp dường như đang được vá lại hôm Thứ Tư, 22 tháng 9 năm 2021, sau khi Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng Thống Joe Biden có cuộc điện đàm hôm Thứ Tư để làm liền lạc mọi thứ, theo bản tin của Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Tư. Trong nửa giờ điện đàm mà Bạch Ốc mô tả là “thân thiện,” 2 nhà lãnh đạo đã đổng ý gặp mặt vào tháng tới để thảo luận phương cách đi tới sau khi Pháp chống đối mạnh mẽ khi Hoa Kỳ, Úc và Anh tuyên bố hiệp ước quốc phòng mới Ấn Độ-Thái Bình Dương vào tuần rồi làm Pháp mất một hợp đồng tàu ngầm trị giá hàng chục tỉ đô la. Pháp cũng đồng ý sẽ gửi đại sứ của họ trở lại Washington.
3 giờ sau khi được tự do từ trại di dân lớn dưới cầu quốc tế, Mackenson Veillard đứng bên ngoài một trạm xăng và xem xét vận may bất ngờ của ông khi ông và người vợ đang mang thai chờ xe buýt Greyhound chở tới nhà một người anh em tại thành phố San Antonio, theo bản tin của AP tường thuật hôm Thứ Tư, 22 tháng 9 năm 2021. Cặp vợ chồng này đã ở trong trại với hàng ngàn người qua một tuần dưới cầu tại Del Rio, Texas, ngủ trên xi măng và sống bằng bánh mì và nước chai. “Tôi cảm thấy rất căng thẳng,” Veillard, 25 tuổi, nói trong tuần này. “Nhưng bây giờ, tôi cảm thấy khá hơn. Nó giống như tôi đang bắt đầu một cuộc sống mới.”
Lịch trình chủng ngưà Covid : Thứ bảy September 25 từ 8:30-12 trưa Ngày thứ Hai-thứ Sáu trừ thứ Năm, có nhận chủng 4-6g chiều- xin lấy hẹn qua điện thoại (714)546-6575
Bạch Ốc đang đối diện sự lên án gắt gao từ các nhà Dân Chủ đối với việc giải quyết lượng người di dân Haiti tràn ngập tại biên giới phía nam của Hoa Kỳ, sau khi các hình ảnh của các nhân viên Kiểm Soát Biên Giới Mỹ ngồi trên lưng ngựa sử dụng các chiến thuật quá đáng được phát tán trong tuần này, theo Hãng Tin AP tường thuật hôm Thứ Ba, 21 tháng 9 năm 2021.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.