Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Vài điều cơ bản về sự làm thẳng đường cong cho COVID-19

28/03/202014:26:00(Xem: 1140)

Vài điều cơ bản về sự làm thẳng đường cong cho COVID-19

 

Tuấn Nguyễn, D.V.M, D.T.M.

Cường C. Nguyễn, M.D., AGAF, FACG, FASGE

 

 Từ khi bệnh dịch COVID-19 bộc phát từ Vũ Hán và lan tràn trên khắp thế giới, các bác sĩ, giới lãnh đạo cộng đồng, và chính quyền khắp nơi đã không ngừng yêu cầu dân chúng quan tâm đến việc tách rời để giảm thiểu số ngưòi tử vong. Khi đề cập đến việc tách rời và các lợi ích của việc này, ba chữ flattening the curve -- làm thẳng đường cong -- hay được nhắc đến.

 

Đường cong

Tại sao gọi đường này là đường cong và đường này biểu hiệu cho điều gì?

Nếu một quả bóng túc cầu bị đá lên, quả bóng này sẽ bay lên trên không một đoạn trong một khoảng một thời gian rồi rơi xuống đất. Nếu vẽ quĩ đạo quả banh từ lúc bị đá đến lúc rơi xuống đất, chúng ta sẽ hình dung được cái đường bay của quả banh gần giống như chữ U bị lật ngược và bị bóp lại ở đỉnh. Đường này không thẳng mà cong nên được gọi là đường cong.

Đường cong này biểu hiệu cho số người tiên đoán bị nhiễm bệnh. Cái đỉnh của đường này càng cao bao nhiêu thì càng nhiều người bị nhiễm bệnh bấy nhiêu. Nói một cách khác, điểm cao nhất của đường cong này là lúc trận dịch hung bạo nhất. Sau đó, con số người bị ảnh hưởng từ từ giảm dần vì nhiều lý do. Thí dụ, khi một bệnh dịch bắt đầu, nó có thể tấn công những người yếu nhất và dễ mắc bệnh nhất. Những người này chết và chỉ còn những người có thể tự chống lại bệnh này sống sót. Vì nhiều người chết nên cộng đồng tự nhiên được tách rời và không còn cơ hội cho con vi trùng lan bệnh sang người khác. Một thí dụ thứ hai là có bệnh thường bộc phát theo mùa như cảm cúm vào mùa đông, ngược với sốt rét, một trong những bệnh hay xẩy ra vào mùa hè.

Trong biểu đồ dưới đây, đường cong bên trái (trông như 1 parabol) là đường biểu diễn tiến trình của một bệnh dịch không có thuốc chữa và không có thuốc ngừa. Điểm A là cao điểm, là đỉnh điểm của bệnh dịch này khi cộng đồng không phản ứng kịp thời hoặc không thực thi những biện pháp để giảm thiểu, ngăn chặn sự truyền nhiễm.


blank

Khả năng can thiệp của hệ thống y tế được biểu hiệu bởi đường thẳng nằm ngang C trong hình vẽ bên trên. Khi đường thẳng C ở phía dưới điểm A là lúc nghiêm trọng và cần phải tránh với mọi giá. Khi trường hợp này xẩy ra như đang diễn biến ở Ý và Tây Ban Nha, nhà thuơng và hệ thống y tế bị tràn ngập và không thể chữa trị cho tất cả mọi người. Vì thế xẩy ra tình trạng là có bệnh nhân lẽ ra có thể cứu được mà phải thiệt mạng. Chính vì thế, mọi cấp lãnh đạo đều muốn làm thẳng đường cong.

 

Lợi ích của sự làm thẳng đường cong

Khi đường cong của bệnh dịch được làm doãng ra, thẳng ra, đỉnh điểm của bệnh dịch sẽ là điểm B trong hình vẽ. Số người bị nhiễm bệnh có thể không thay đổi nhưng con số bệnh nhân tăng lên chậm hơn, không tràn ngập hệ thống y tế. Khi điểm B thấp hơn đường thẳng C, giường bệnh ở nhà thuơng và dụng cụ cấp cứu sẽ đầy đủ hơn. Bệnh nhân được chăm sóc kỹ lưỡng và xác xuất cho việc sinh tồn đương nhiên được tăng lên rất nhiều. Một thí dụ đơn giản cho việc cung cầu này là việc đậu xe ở parking lot (bãi đậu xe): vì số chỗ đậu xe có giới hạn nên nếu tât cả xe đổ xô về cùng một lúc thì thế nào cũng có người không có chỗ đậu và còn thêm đụng chạm. Một thí dụ thực tế hơn nữa là trận dịch Spanish flu năm 1918. Lúc đó, ở Philadelphia, các quan chức thành phố đã lờ đi các báo động rằng cúm đã lan rộng trong cộng đồng. Họ cho phép một cuộc diễn hành quy tụ hàng trăm ngàn người. Hậu quả là chỉ trong vòng hai, ba ngày, hàng ngàn người xung quanh khu vực Philadelphia bắt đầu chết. Con số tử vong cuối cùng là 16.000 người trong vòng sáu tháng. Trong khi đó, tại St. Louis, chính quyền đã nhanh chóng thúc giục dân chúng thực hiện sự tách rời. Chính phủ đóng cửa trường học và hạn chế giao thông. Kết quả là St. Loius chỉ có 2.000 người chết - một phần tám số thương vong ở Philadelphia.
 

Biện pháp để làm thẳng đường cong được nhắc nhở nhiều bây giờ là sự tách rời. Bằng chứng về lợi ích của sự tách rời đã và đang được phổ biến rộng rãi cho nhiều bệnh dịch khác nhau, từ Ebola, đến SARS, và kể cả trận dịch COVID-19. Một vài chi tiết liên quan đến những nghiên cứu mới về sự tách rời và COVID-19 được liệt kê ở: https://vietbao.com/p301409a302617/2/vai-dieu-co-ban-ve-bien-phap-tach-roi-de-giam-thieu-covid-19 .

 
Vào thời điểm này, khi thuốc chữa còn đang được nghiên cứu và thuốc ngừa thì chưa có, chúng ta có hai sự lựa chọn: chúng ta cùng nhau tự tách rời để làm thẳng đường cong và giúp sức cho cuộc đấu tranh chống lại COVID-19. Ngược lại, chúng ta cũng có thể quyết định con đường khác, để mặc thiên nhiên và cứ tiếp tục cuộc sống như không có gì đã và đang xẩy ra. Nếu chọn đường này, e rằng nhiều sự tách rời, nhiều sự chia ly vĩnh viễn rồi cũng xẩy ra. Sự tách rời nào có lý hơn, nhân tạo hay thiên tạo?

 



  

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoa Kỳ đã đưa ra các hạn chế đi lại cho những người có quốc tịch ngoại quốc là những người đã từng đến Brazil trong 14 ngày vừa qua. Quốc gia Nam Mỹ này hiện trở thành điểm nóng lớn thứ hai trên thế giới vì các trường hợp bị lây vi khuẩn corona. Brazil đã báo cáo có hơn 360,000 trường hợp, theo bộ y tế của nước này công bố hôm Chủ Nhật, 24 tháng 5, trong khi 22,000 người đã thiệt mạng vì vi khuẩn. Phát ngôn viên Bạch Ốc nói rằng các hạn chế sẽ giúp bảo đảm các trường hợp lây lan mới sẽ không được mang vào Hoa Kỳ. “Hành động hôm nay sẽ giúp bảo đảm những người có quốc tịch ngoại quốc đã từng ở Brazil không trở thành nguồn lây nhiễm trong đất nước chúng ta,” theo tham vụ báo chí Bạch Ốc Kayleigh McEnany cho biết trong một thông báo. Những người không phải công dân Mỹ đã ở tại Brazil trong 2 tuần trước khi yêu cầu vào Hoa Kỳ sẽ bị từ chối cho vào. Hạn chế này sẽ không ảnh hưởng thương mại giữa 2 nước.
Cảnh sát Hồng Kông đã bắn hơi cay, xịt ớt và vòi rồng khi nhiều ngàn người biểu tình chống dự luật an ninh được đề xuất nhằm siết chặt sự kềm kẹp của Bắc Kinh lên lãnh thổ bán tự trị. Những người biểu tình tụ tập đông đảo tại nhiều quận buôn bán đông đúc nhất của Hồng Kông vào trưa xế Chủ Nhật, 24 tháng 5 năm 2020, chỉ vài ngày sau khi quốc hội TQ bắt đầu làm việc về các luật chống nổi loạn và an ninh, đã đưa tới sự chống đối từ các nhà hoạt động ủng hộ dân chủ. Cuộc biểu tình không được phép và trong sự thách thức của luật giữ khoảng cách xã hội.
Một tòa phúc thẩm liên bang đã hậu thuẫn lệnh ở trong nhà của Thống Đốc California Gavin Newsom cấm các mục vụ trong nhà thờ để ngăn chận sự lây lan của vi khuẩn corona, bác bỏ một tranh luận từ các giáo sĩ rằng thống đốc đang dẫm lên quyền tự do thực hành niềm tin tôn giáo của Tu Chính Án Thứ Nhất. Tòa phúc thẩm Địa Hạt Thứ 9 Hoa Kỳ đã đưa ra phán quyết bác bỏ yêu cầu lệnh cấm tạm thời chống lại lệnh cấm mục vụ trong nhà thờ của Newsom đã nạp hồ sơ trong tháng này bởi Giáo Hội South Bay United Pentecostal Church tại Chula Vista, California.
Trước nguy cơ dân chúng có thể bị thiệt mạng oan uổng trong lúc giao tranh, và để thuyết phục mọi người nên ở lại nhà cho được an toàn, trung úy Dũng đã dõng dạc tuyên bố với đám đông: “Tôi nhân danh sĩ quan quân lực Việt Nam Cộng Hoà xin hứa sẽ trở lại với đồng bào.” Và Đỗ Lệnh Dũng đã trở lại thực, chỉ vài ngày sau, như là một … tù binh! Rồi ông bị đấu tố trước Toà Án Nhân Dân Huyện Đôn Luân, một tên gọi khác (mỹ miều hơn) của Đồng Xoài, và đưa từ Nam ra Bắc – theo đường mòn Hồ Chí Minh – để đi cải tạo. Gần muời năm sau, năm 1982, trung úy Đổ Lệnh Dũng được chuyển trại từ Bắc vào Nam – và tiếp tục … ở tù!
Tại thành phố lớn nhất và cũng bị lây nhiễm tồi tệ nhất của Brazil, vi khuẩn corona vẫn chưa đạt tới đỉnh cao, đã làm cho hệ thống chăm sóc ý tế đổ vỡ. Khi các bác sĩ chật vật để cứu mạng người, Tổng Thống Jair Bolsonaro có vẻ tập trung hơn vào kinh tế quốc gia. Brazil trong tuần này đã trở thành quốc gia đứng hàng thứ nhì trên toàn cầu về số người bị lây sau Hoa Kỳ, với hơn 330,000 trường hợp được xác nhận. Nhưng Bolsonaro, người đã từng cho rằng Covid-19 chỉ là “cúm nhỏ,” đã thúc giục các cơ sở kinh doanh tái mở cửa, bất kể nhiều thống đốc nhấn mạnh biện pháp cách ly xã hội để giảm lây lan. Anh Quốc đã báo cáo thêm 282 tử vong từ vi khuẩn corona, tiếp tục chiều hướng ổn định được chứng kiến trong nhiều tuần qua. Tổng cộng 36,675 người thiệt mang kể từ khi dịch bệnh bắt đầu, theo Bộ Trưởng Giao Thông Anh Grant Shapps nói trong cuộc họp báo chính phủ về dịch bệnh hôm Thứ Bảy, 23 tháng 5.
Thời hạn sắp hết đối với hiệp ước kiểm soát vũ khí mà, nếu để cho nó hết hạn, thì thế giới sẽ không còn các hạn chế hợp pháp đối với vũ khí nguyên tử Mỹ và Nga lần đầu tiên trong gần nửa thế kỷ. Nếu TT Trump không gia hạn Hiệp Ước Giảm Trừ Vũ Khí Chiến Lược Mới (New START) -- chỉ giữ thỏa ước kiểm soát vũ khí Mỹ-Nga – hay tiếp tục thương lượng một hiệp ước thay thế, thì nó sẽ hết hạn vào ngày 5 tháng 2 năm tới. Đó là chỉ 16 ngày sau khi TT Trump bắt đầu nhiệm kỳ 2 hay người kế vị ông tuyên thệ nhậm chức.
Người Mỹ thực hiện từ từ và cảnh giác để trở lại đi máy bay vào cuối tuần này, bắt đầu mùa du lịch mùa hè truyền thống, theo bản tin của CNN Business cho biết hôm Thứ Bảy, 23 tháng 5. Cơ Quan Hàng Không Hoa Kỳ (TSA) hôm Thứ Bảy báo cáo rằng họ đã dùng máy rà hành khách tại các phi trường Hoa Kỳ hôm Thứ Năm và Thứ Sáu nhiều hơn bất cứ lúc nào trong vòng 2 tháng qua. Đó chỉ là sự cải thiện trung bình, nhưng quan trọng đối với các cơ hội hồi phục cho kỹ nghệ du lịch Hoa Kỳ.
Công an CSVN đã bắt nhà báo và blogger Nguyễn Tường Thụy, Phó Chủ Tịch Hội Nhà Báo Độc Lập, tại Hà Nội hôm 23 tháng 5 năm 2020, với cáo buộc “làm, tàng trữ, phát tán thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước,” theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm Thứ Bảy.
Chủ đề : MIỀN NAM TRƯỚC VÀ SAU 1975 -- GIẢI NHẤT : 15.000 US dollars ; GIẢI NHÌ : 5000 US dollars .-- Thời gian nhận bài: thay vì đến cuối tháng 5/2020 sẽ gia hạn tới cuối tháng 12/2020
Hôm nay, Quận Cam đã được sự chấp thuận của Tiểu Bang California cho phép mở cửa trở lại Thêm Giai Đoạn 2 các hoạt động theo phương thức cho phép mở của trở lại của Thống Đốc Gavin Newsom. Các cư dân Quận Cam có thể thưởng thức trở lại việc ăn uống bình thường tại các nhà hàng và đi mua sắm tại các trung tâm thương mại, bao lâu mà các biện pháp y tế công cộng được tuân thủ
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Các ngôi sao tỏa sáng và lấp lánh trên bầu trời đêm trong vắt ở Khu bảo tồn Thác Wannon, Tây Nam Victoria, Australia.
Nhà kinh tế học hàng đầu Nouriel Roubini cảnh báo về sự suy thoái kéo dài và sự phục hồi chậm chạp sau đại dịch Covid-19.
Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ đã ví cách Trung Quốc che giấu thông tin về Covid-19 tương tự những gì xảy ra trong thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986.
Ủy ban bầu cử Indonesia cho biết đang điều tra vụ lộ Thông tin cá nhân của 2.3 triệu cử tri trên một trang web của hacker cùng với đe dọa công bố dữ liệu của khoảng 200 triệu người.
Xu hướng đi xuống có khả năng sẽ tiếp diễn sau khi luật an ninh mới có hiệu lực tại Hong Kong, đạo luật mà Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo gọi là "cái kết của Hong Hong", chấm dứt quyền tự trị của đặc khu.